Kʼelo li kʼusi yichʼoje

Sventa xasut ta xchibal pajina

Batan ta saʼobil

Stestigotak Jeova

tsotsil

Li Jkʼel osil ta toyole (sventa chichʼ chanel)  |  Enero ta 2014

¿Bakʼin to xi ta jkʼantike: «Acʼo sta yorail chapas mantal»?

¿Bakʼin to xi ta jkʼantike: «Acʼo sta yorail chapas mantal»?

«Cʼalal chavilic scotol li cʼusi laj calboxuque, jech chanaʼic o ti poʼot xa yoraile.» (MAT. 24:33)

1, 2. 1) ¿Kʼu yuʼun mu xkiltik jlom kʼusitik? 2) ¿Kʼusi jnaʼojtik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose?

OY VAN avakʼoj venta ti jelajtik kʼu yelan chvul ta sjolik li buchʼutik oy kʼusi laj yilik kʼot ta pasele. Li buchʼu ay ta doktore xuʼ van mu xvul lek ta sjol kʼusi albat kʼalal laj xaʼox yil doktor kʼusi chamelal staoje. Xuʼ van oy buchʼu mu sta syave o snenal sat, akʼo mi te noʼox oy ta yeloval sat. ¿Kʼu yuʼun jech chkʼot ta pasel? Li buchʼutik chchanbeik skʼoplale chalik ti ta la xmak jsatik mi mu jtosuk noʼox kʼusi ta jpastik ta jun noʼox yoraile. Chalike, li jchinabtike jun noʼox la kʼusi xuʼ spas ta jun noʼox yorail.

2 Epal krixchanoetike jaʼ jech makal satik xkaltik ek ta sventa li kʼusitik yakal chkʼot ta pasel ta spʼejel Balumile. Xuʼ van chakʼik venta ti jel xa tajek li balumil leʼ xa onoʼox tal ta 1914, pe ti mu xakʼik venta kʼusi skʼan xal ta melel li kʼusitik taje. Ta skoj ti ta jchantik Vivliae, li voʼotike jnaʼojtik ti tal ta 1914 li Ajvalilal yuʼun Diose, kʼalal laj yichʼ vaʼanel ta Ajvalil ta vinajel li Jesuse. Pe jnaʼojtik xtok ti muʼyuk to takʼbil skotol li orasion liʼe: «Acʼo sta yorail chapas mantal, acʼo pasuc cʼusi tscʼan avoʼnton liʼ ta banamil jech chac cʼu chaʼal te ta vinajele» (Mat. 6:10). Jech onoʼox ta melel, sventa chkʼot ta pasel li kʼusi tskʼan yoʼonton Dios liʼ ta Balumil jech kʼuchaʼal ta vinajele, baʼyel skʼan chichʼ lajesel li chopol balumil liʼe.

3. ¿Kʼusi jnaʼojtik ta skoj ti ta jchantik li Skʼop Diose?

3 Koliyal ti ta jchanilantik li Skʼop Diose jnaʼojtik ti oy  albilkʼopetik ti yakal chkʼotanuk ta pasel li avie. ¡Jelelutik tajek xchiʼuk li yan krixchanoetike! Ta skoj ti chʼayem tajek yoʼontonik ta skoj li kʼusitik tspasik ta xkuxlejalik xchiʼuk li kʼusitik tskʼanike, mu xakʼik venta ti lik onoʼox ajvalilajuk ta 1914 li Jesuse xchiʼuk ti jutuk xa skʼan slajes li balumil liʼe. Akʼo mi oy xa van ta sjaylajunebal jabil chatun talel ta stojolal li Diose lek onoʼox ti xi xajakʼbe abae: «¿Mi oy van tajek ta koʼonton ta jnabe skʼoplal li kʼusitik chkʼot ta pasel ta balumil jech toʼox kʼuchaʼal ta voʼnee?». Manchuk mi jaʼtik to la-och ta stestigo Jeova xi xanope: «¿Kʼusi chbat-o koʼonton?». Kʼusuk noʼox ti ta jtakʼtike, li Ajvalil tʼujbil yuʼun Diose jutuk xa skʼan spas ta j-echʼel kʼusi oy ta yoʼonton Dios liʼ ta Balumile. Jkʼelbetik oxib srasonal tsotsik skʼoplal ti jchʼunojtik ti jaʼ jeche.

LOKʼIK XA TAL LI JKAJLEBINEJ KAʼETIKE

4, 5. 1) ¿Kʼusi yakal tspas-o tal Jesús ti lik ta 1914? (Kʼelo li lokʼol ta slikebale.) 2) ¿Kʼusi skʼoplal li oxib jkajlebinej kaʼetik ti tstʼunik batel Jesuse? 3) ¿Kʼuxi kʼotem ta pasel li albilkʼop taje?

 4 Ta 1914, li Jesucristo ti jaʼ skʼoplal li buchʼu kajal ta jkot sakil kaʼe, laj yichʼ akʼbel skorona ta vinajel. Ta anil noʼox lokʼ batel sventa chbat stsal li xchopol balumil Satanase (kʼelo Apocalipsis 6:1, 2). Li kʼusi chal albilkʼop ta kapitulo 6 yuʼun Apocalipsise, laj yal ti kʼalal laj xaʼox yichʼ vaʼanel li Ajvalilal yuʼun Diose ta anil tsok li kʼusitik ta balumile. Ch-ayan la paskʼop, chʼabal la lek veʼlil, oy la chameletik xchiʼuk yan kʼusitik ti chmilvane. Li kʼusitik taje te chichʼ albel skʼoplal ta oxib jkajlebinej kaʼetik ti te noʼox nopol tstʼunik batel li Jesucristoe (Apoc. 6:3-8).

5 Laj yichʼ alel ti ta «socbe sjol cristianoetic liʼ ta banamil» li paskʼope, jaʼ xkaltik, ti chʼabal jun oʼontonale, vaʼun jech kʼot ta pasel; manchuk mi laj yalik li mukʼtik lumetik ti jmoj ch-abtejik xchiʼuk ti oyuk jun oʼontonale. Li Baʼyel Mukʼta Paskʼop ta spʼejel Balumile xuʼ xkaltik ti jaʼ li slikeb mukʼtik paskʼopetik ti tslokʼes jun oʼontonal ta Balumile. Manchuk mi epajem tal takʼin xchiʼuk kʼusitik sventa siensia leʼ xa tal ta 1914, ti chʼabal lek veʼlile xuʼ tslajesbe skʼoplal li jun oʼontonal ta spʼejel Balumile. Jech xtok, ¿buchʼu xuʼ chal ti muʼyuk bu yakal tsmil ta smiyonal noʼox krixchanoetik jujun jabil li chameletike, li nojelal ta voʼe, li nikele xchiʼuk li yan kʼusitik chmilvane? Ti bu to kʼalal chkʼot, ti kʼutik sjalil xchiʼuk li stsatsal li kʼusitik taje muʼyuk bu jech ilbil ti kʼu sjalil echʼem tal li kuxlejale. ¿Mi chavakʼ venta kʼusi skʼan xal taje?

Ta skoj ti lokʼik tal li jkajlebinej kaʼetike, yantik tsok batel li kʼusitik ta balumile ( Kʼelo parafo 4, 5)

6. 1) ¿Buchʼutik laj yakʼik lek venta ti yakal chkʼotanuk ta pasel li albilkʼopetike? 2) ¿Kʼusi tijbat yoʼontonik spasel?

6 Epal krixchanoetike jaʼ bat-o ta yoʼontonik li Baʼyel Mukʼta Paskʼop ta spʼejel Balumil xchiʼuk li chamel gripe española sbie. Akʼo mi jech, li yajtsʼaklomtak Cristo ti tʼujbil chbatik ta vinajele yalojik xa onoʼox ti ta 1914 tstsʼaki skʼakʼalil yuʼunik li jyanlumetike (Luc. 21:24). Mu toʼox snaʼik lek li kʼusi chkʼot ta pasele, pe snaʼojik ti ta 1914, oy kʼusi tsots skʼoplal chjel yuʼun li ventainel yuʼun Diose. Kʼalal laj yakʼik venta ti yakal chkʼotanuk ta pasel li albilkʼopetik ta Vivliae, tsots yoʼonton laj yalik ti lik xa ajvalilajuk li Diose. Ta skoj taje laj yichʼik tsatsal kontrainel, jaʼ jech kʼot ta pasel ta yantik mukʼtik lumetik noxtok, taje jaʼ kʼot ta sprevail ti yakal xaʼox chkʼot ta pasel li albilkʼopetike. Li ta sjaylajunebal jabil tal ta tsʼakale, li yajkontratak Ajvalilal yuʼun Diose la skontrainik li yajtuneltak Jeovae, la spasik mantaletik sventa noʼox chtikʼbat-o smulik. Jech xtok, majatik, tikʼatik ta chukel xchiʼuk jokʼanbil laj yichʼik milel, laj yichʼik tukʼael ti cholol li soltaroetike xchiʼuk oy tuchʼbil snukʼik chamik (Sal. 94:20; Apoc. 12:15).

7. ¿Kʼu yuʼun mu xakʼik venta jutuk mu skotoluk krixchanoetik li kʼusi skʼan xal ta melel li kʼusitik yakal chkʼot ta pasele?

7 Ti jech ep sprevailtak ti vaʼanbil xa ta vinajel li Ajvalilal yuʼun Diose, ¿kʼu yuʼun mu xakʼik venta jutuk mu skotoluk li krixchanoetik li kʼusi yakal chkʼot ta pasel ta melele? ¿Kʼu yuʼun mu skʼelbeik lek smelolal xchiʼuk  ti xakʼik venta ti yakal chkʼotanuk ta pasel albilkʼopetik ta Vivlia ti voʼne xa yakal chchol talel li steklumal Diose? ¿Mi jaʼ ta skoj ti jaʼ noʼox chchʼunik li kʼusi chil ta sat stukike? (2 Cor. 5:7.) ¿Mi jaʼ noʼox van batem ta yoʼontonik li kʼusi tskʼan stukik ti muʼyuk chilik li kʼusi yakal tspas Diose? (Mat. 24:37-39.) ¿Mi jaʼ van chchʼay-o yoʼontonik li kʼusi tsnop xchiʼuk kʼusi oy ta yoʼontonik stael li sbalumil Satanase? (2 Cor. 4:4.) Sventa jnaʼtik li kʼusitik yakal chkʼot ta pasel ti mu xkil ta jsatike, skʼan oyuk xchʼunel koʼontontik xchiʼuk lekuk jsatik ta mantal. ¡Ta jtojtik tajek ta vokol ti muʼyuk bu makal jsatik ta sventa li kʼusitik yakal chkʼot ta pasel ta melele!

YANTIK CH-EPAJ LI CHOPLEJALE

8-10. 1) ¿Kʼu yelan yakal chkʼot ta pasel li kʼusi chal 2 Timoteo 3:1-5? 2) ¿Kʼusi chakʼ kiltik ti yantik ch-epaj li choplejale?

8 Li xchibal srasonal ti jnaʼojtik ti jutuk xa skʼan xlik sventain kʼusitik ta Balumil li Ajvalilal yuʼun Diose jaʼ liʼe: yantik ch-epaj jujun kʼakʼal li xchoplejal krixchanoetike. Li kʼusitik laj yichʼ alel ta 2 Timoteo 3:1-5 jutuk xa mu sienuk jabil jech ilbil-o tal, xchiʼuk pukem batel ta buyuk noʼox ta spʼejel Balumil. ¿Mi xavakʼ venta ti jech yakal chkʼot ta pasele? Jchanbetik jayibuk skʼelobil ti jaʼ jech chakʼ ta ilele (kʼelo 2 Timoteo 3:1, 13).

9 Koʼoltaso li kʼusitik toj chopol toʼox chichʼ ilel ta sjabilaltik 1940 xchiʼuk 1950 xchiʼuk li kʼusitik chkʼot ta pasel avi li ta abtelal, ta chʼayob oʼontonal, ta tajimol xchiʼuk li ta kʼusitik achʼ chlokʼe. Buyuk xa noʼox chichʼ ilel li epal majbail xchiʼuk mulivajele. Oy buchʼutik tstsal sbaik sventa chakʼik ta ilel buchʼu ti mas simarone, ti mu x-echʼ yoʼonton ta chiʼinejbail ta vayele o ti chʼabal tajek xkʼuxul yoʼontone. Li kʼusitik ch-echʼ ta television ti muʼyuk toʼox bu lek ilbil ta sjabilaltik 1950, li avie lek xa ilbil ti chetʼesik sventa skotol li utsʼ alaliletike. Epal krixchanoetike chakʼik venta kʼu to yepal ichʼbil ta venta yeik li buchʼutik tskʼupin sbaik ti xchiʼil noʼox sbaik ta vinikal o ti xchiʼil noʼox sbaik ta antsil ta sventa li chʼayob oʼontonale xchiʼuk li kʼusitik achʼ chlokʼe, ti jaʼ sventa chakʼik ta chanel ta stojolal krixchanoetik ti kʼu yelan xkuxlejalike. ¡Ta jtojtik tajek ta vokol ti jnaʼojtik kʼusi tsnop Dios ta sventa taje! (Kʼelo Judas 14, 15.)

10 Jkoʼoltastik xtok ti kʼu toʼox yelan tstoy sbaik li kerem tsebetik ta sjabilaltik 1950 xchiʼuk li kʼusitik yakal chkʼot ta pasel avie.  Li totil meʼiletik vaʼ jabiletike chat toʼox yoʼontonik mi tsikʼolajik li yalab xnichʼnabike, mi chuchʼik pox o ti muʼyuk xa noʼox smelolalik kʼu yelan ch-akʼotajike, xchiʼuk oy srasonal maʼ taje. Li avie, buyuk xa noʼox chichʼ ilel jujun kʼakʼal li kʼusitik toj chopole. Jech kʼuchaʼal liʼe, jun jchanun ti voʼlajuneb sjabilale la stukʼa xchiʼiltak ta chanun, chaʼvoʼ la smil xchiʼuk yayijem kom yuʼun oxlajunvoʼ. Jlom chex kerem tsebetik ti yakubemike muʼyuk xkʼuxul yoʼonton la smilik jun uni tseb ti baluneb jabil yichʼoje, la smajbeik li stote xchiʼuk li sprimoe. J-oʼlol li tsatsal muliletik ti laj yichʼ pasel ta jun yosilal Asia balumil leʼ xa ta lajuneb jabil xtale chalik ti jaʼ la ta smul li kerem tsebetike. ¿Mi oy van buchʼu muʼyuk chal ti yantik ch-epaj xchoplejal li balumile?

11. ¿Kʼu yuʼun mu xakʼ venta krixchanoetik ti yantik tsok batel li kʼusitike?

11 Xi onoʼox lek tukʼ laj yal li jtakbol Pedroe: «Cʼalal slajebtic xa batel cʼacʼale, ta xlic jlabanvanejetic ti jaʼ noʼox batem yoʼnton tspasic cʼusi tscʼan yoʼnton stuquique. Jech chalic: “¿Cʼusi spas li Cristo ti yaloj ta xchaʼtale? Yuʼun bisil o [«staoj yav», Ch] ti cʼu onoʼox xʼelan cʼalal ichamic li jmoltot jyameʼtique. Ti cʼu onoʼox xʼelan ta sliquebal cʼalal imeltsaj li banamile, jaʼ jech o cʼalal to tana”» (2 Ped. 3:3, 4). ¿Kʼu yuʼun jaʼ jech stalelalik junantik krixchanoetik kʼuchaʼal taje? Yaʼeluke jaʼ ta skoj ti kʼalal mas xa jech chichʼ ilel jujun kʼakʼal jtosuk kʼusie, muʼyuk xa bu labal sba chkaʼitik. Xuʼ van mu toj labaluk sba chkiltik ti ta kʼunkʼun tsok batel stalelal li krixchanoetike, ti jaʼ van mas labal sba chkiltik ti ta anil noʼox xchiʼuk ti muʼyuk bu jmalaojtik tsjel stalelal junuk krixchano ti xkojtikintik leke. Pe ti jech kʼunkʼun chchopolib batel li talelale toj xibal sba.

12, 13. 1) ¿Kʼu yuʼun skʼan mu xchibaj koʼontontik ta skoj li kʼusitik chkʼot ta pasel ta balumile? 2) ¿Kʼusi tskoltautik sventa tstsal kuʼuntik li «tsots vocol» laj yal Pabloe?

12 Li jtakbol Pabloe la spʼijubtasutik ti «ta to xlic tsots vocol» kʼalal «poʼot xa slajebal cʼacʼale» (2 Tim. 3:1). Pe muʼyuk laj yal ti mu xkuch kuʼuntik li vokole, jaʼ yuʼun muʼyuk srasonal chijxiʼutik mi jaʼuk ti chchibaj koʼontontike. Xuʼ jtsaltik li xiʼel xchiʼuk li at-oʼonton ta skoj ti tskoltautik li Jeovae, li xchʼul espiritue xchiʼuk li tsobobbaile. Xuʼ tukʼ-o xkakʼ jbatik. «Toj yan sba svuʼel stuc li Diose», mu jechuk li kuʼuntike (2 Cor. 4:7-10).

13 Xi la slikes li albilkʼop ta sventa slajebal kʼakʼal li Pabloe: «tscʼan chanaʼ», xi. Li chaʼoxpʼel kʼop taje, jpʼel chal ti persa chkʼot ta pasel li kʼusi la stsʼiba ta tsʼakale. Jaʼ yuʼun jchʼunojtik ta melel ti mas to tsok batel li chopol krixchanoetike, jaʼ to mi laj yakʼbe slajeb li Jeovae. Li j-al-loʼiletike stsʼibaojik komel ti jlom stsʼunbal krixchanoetik o jteklumetike, sok-o la tajek stalelalik kʼalal muʼyuk toʼox bu lajemik ta tsalele. Veno, muʼyuk toʼox bu jech ilbil-o ti sokem ta j-echʼel stalelal li krixchanoetike. Ep van buchʼutik mu skʼan xakʼik venta kʼusitik skʼan xal taje, pe li kʼusitik chkʼot ta pasel ti muʼyuk bu jech ilbil-o ti lik onoʼox tal ta 1914, jaʼ senyail ta melel ti Ajvalilal yuʼun Diose nopol xa skʼan sjel li kʼusitik chopol vinajem tal ti kʼu sjalil xkuxlejal li krixchanoe.

MU XJELAV LI JKʼOL KUXLEJAL LIʼE

14-16. ¿Kʼusi li yoxibal srasonal ti jchʼunojtik ti jutuk xa yorail skʼan xtal li Ajvalilal yuʼun Diose?

14 Li yoxibal srasonal ti xuʼ jpat koʼontontik ti nopol xa skʼan xtal li slajeb kʼusitike jaʼ liʼe: li kʼusi kʼotem ta pasel ta stojolal li steklumal Diose. Jech kʼuchaʼal liʼe, kʼalal muʼyuk toʼox bu vaʼanbil ta vinajel li Ajvalilal yuʼun Diose, ta sjunul yoʼontonik yakal chtunik ta stojolal Dios jtsop yajtsʼaklomtak Cristo ti tʼujbil chbatik ta vinajele. ¿Kʼusi la spasik kʼalal muʼyuk bu kʼot ta pasel jlomuk kʼusitik smalaojik chkʼot ta pasel li ta 1914? Jutuk mu skotolikuk tunik-o ta stojolal Jeova xchiʼuk kuch yuʼunik prevaetik xchiʼuk kontrainel. Jutuk mu skotolikuk li buchʼutik tʼujbilik taje tukʼ-o laj yakʼ sbaik jaʼ to kʼalal laj xkuxlejalik liʼ ta Balumile.

15 Li ta albilkʼop ta sventa slajebal kʼusitik  chkʼotanuk ta pasele, xi laj yal li Jesuse: «Li cristianoetic ti liʼ cuxulic ta orae [«li jkʼol kuxlejal liʼe», TNM], oy muʼyuc to chchamic jaʼ to me iʼechʼ scotol li cʼusitic laj calboxuque» (kʼelo Mateo 24:33-35). Xkaʼibetik smelolal chaʼa ti kʼalal «li jkʼol kuxlejal liʼe», xi li Jesuse, yakal chalbe skʼoplal chaʼvokʼ yajtsʼaklomtak ti tʼujbil chbatik ta vinajele. Li sbavokʼal buchʼutik tʼujbilike laj yilik li kʼusitik kʼot ta pasel ta 1914 xchiʼuk laj yaʼibeik smelolal ti lik ajvalilajuk Cristo li vaʼ jabile. Maʼuk noʼox ti kuxulik li vaʼ jabile, yuʼun li ta jabil taje o kʼalal skʼan toʼox xkʼot li jabil taje, tʼujbilik xaʼox ta chʼul espiritu kʼuchaʼal xnichʼnab Dios (Rom. 8:14-17).

16 Li xchaʼvokʼal «li jkʼol kuxlejal liʼe» jaʼik yajtsʼaklomtak Cristo ti tʼujbil chbatik ta vinajel ti jmoj skʼakʼalil kuxulik xchiʼuk li buchʼutik ta sbavokʼale. Maʼuk noʼox ti jmoj skʼakʼalil kuxulik xchiʼuk li buchʼutik ta sbavokʼale, moʼoj, yuʼun laj yichʼik tʼujel ta chʼul espiritu kʼalal oy toʼox buchʼutik kuxulik liʼ ta Balumil li buchʼutik ta sbavokʼale. Jech oxal chaʼa, mu skotoluk li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajel li avie te tsakal skʼoplalik li ta «jkʼol kuxlejal liʼe» ti laj yalbe skʼoplal li Jesuse. Li avie, li buchʼutik te kapal skʼoplalik ta xchaʼvokʼale oy xa ep sjabilalik. Akʼo mi jech, li kʼusi laj yal Jesús ta Mateo 24:34, jpʼel chalbutik ti «cristianoetic ti liʼ cuxulic ta orae [«li jkʼol kuxlejal liʼe», TNM], oy muʼyuc to chchamic» jaʼ to mi laj yilik chlik li mukʼta tsatsal vokolile, jaʼ yuʼun, jlom li buchʼutik li ta jkʼol kuxlejal taje kuxulik to ta Balumil kʼalal mi kʼot yorail taje. Li kʼusi laj xa kaltike jpʼel chakʼ jchʼuntik ti jutuk xa skʼan yorail sventa chtal slajesbe skʼoplal chopol krixchanoetik li Ajvalil ta Ajvalilal yuʼun Diose xchiʼuk ti tslikes jun tukʼil achʼ balumile (2 Ped. 3:13).

JUTUK XA SKʼAN STSALVAN LI CRISTOE

17. ¿Kʼusi chkʼot ta nopel kuʼuntik ta sventa li oxib albilkʼopetik la jkʼeltike?

17 ¿Kʼusi chkʼot ta nopel kuʼuntik ta sventa li oxib albilkʼopetik yakal chkʼotanuk ta pasel la jkʼeltike? Li Jesuse laj yal ti mu jnaʼtik kʼusi kʼakʼalil xchiʼuk kʼusi ora chtal li lajebale, yuʼun onoʼox mu jnaʼtik ta melel (Mat. 24:36; 25:13). Pe jech kʼuchaʼal laj yal li jtakbol Pabloe «jaʼ xa yorail ta jvicʼ lec jsatic» (kʼelo Romanos 13:11). Kuxulutik ta slajebal kʼakʼal. Mi ta jchanbetik lek skʼoplal li albilkʼopetik ta Vivlia xchiʼuk li kʼusitik yakal tspasik Jeova xchiʼuk Jesuse, mu vokoluk chkilbetik sprevailtak ti jutuk xa skʼan xtal slajebal li kʼusitik ta balumil liʼe.

18. ¿Kʼusi chkʼot ta stojolalik li buchʼutik mu skʼan xventainatik yuʼun Ajvalilal yuʼun Diose?

18 Li buchʼutik mu skʼan xakʼik venta ti yichʼoj tsots yabtel li Jesucristo, li Jtsalvanej ti kajal ta sakil kaʼe, jutuk xa skʼan xakʼik venta akʼo mi mu skʼanik. Muʼyuk bu chkolik. Kʼalal mi kʼot li yorail taje, ep buchʼutik xi ch-avanik ta xiʼele: «Muʼyuc bochʼo chcuch yuʼun» (Apoc. 6:15-17). Pe li kapitulo 7 ta Apocalipsise chalbutik smelolal taje. Li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajel ti kuxul chkomik li vaʼ kʼakʼale xchiʼuk li xchiʼiltakik ti spatoj yoʼonton chkuxiik ta Balumile «chcuch yuʼun[ik]» li vaʼ kʼakʼale, lek ch-ilatik yuʼun li Diose. Te une, «epal cristianoetic» ti te skʼoplalik li ta yan chijetike kuxul chkomik li ta mukʼta tsatsal vokolile (Apoc. 7:9; 7:13-15Ch).

19. ¿Kʼusi jmalaojtik li buchʼutik jchʼunojtik ta melel ti jutuk xa skʼan xtal li lajebale?

19 Mi ta jnopbetik skʼoplal li albilkʼopetik ta Vivlia ti yakal chkʼotanuk ta pasel li ta jkʼakʼaliltike, muʼyuk bu chkakʼtik xchʼay koʼontontik li sbalumil Satanase mi jaʼuk makal jsatik ta sventa li kʼusi skʼan xal ta melel li kʼusitik yakal chkʼot ta pasel ta spʼejel Balumile. Li Cristoe, jutuk xa skʼan stsal ta j-echʼel ta tukʼil paskʼop ta Armagedón li chopol balumil liʼe (Apoc. 19:11, 19-21). ¡Toj kʼupil xa noʼox sba li kʼusi jmalaojtike! (Apoc. 20:1-3, 6; 21:3, 4.)