Kʼelo li kʼusi yichʼoje

Batan ta saʼobil

 XCHANOBIL 17

Tskoltautik Jeova yoʼ jtsaltik li pukujetike

Tskoltautik Jeova yoʼ jtsaltik li pukujetike

«Yakal ta jtsak jbatik ta kʼop xchiʼuk [...] li pukujetik ti toj chopolik ti ta vinajel oyike» (EFES. 6:12).

KʼEJOJ 55 ¡Mu xaxiʼ kun teklumal!

LI KʼUSI TA JCHANTIKE *

1. Jech kʼuchaʼal chal Efesios 6:10 kʼalal ta 13, ¿kʼuxi chakʼbutik ta ilel Jeova ti oyutik tajek ta yoʼontone? Albo smelolal.

JTOS ti kʼuxi chakʼ ta ilel Jeova ti oyutik tajek ta yoʼontone jaʼ ti tskoltautik ta stsalel li kajkontrataktike. Li mero bankilal kajkontratike jaʼ li Satanas xchiʼuk li spukujtake. Li Jeovae chalbutik ti toj xibalik sbae, jaʼ yuʼun chakʼ kabtejebtik yoʼ stsal kuʼuntike (kʼelo Efesios 6:10-13). Mi ta jpat koʼontontik ta stojolal li Jdiostike xchiʼuk mi chkakʼtik akʼo skoltautike, muʼyuk me tspasutik ta kanal li Diabloe. Xuʼ jech xkal ta sjunul koʼontontik jech kʼuchaʼal laj yal li jtakbol Pablo liʼe: «Mi oy ta jtojolaltik li Diose, ¿buchʼu xa onoʼox xuʼ tskontrainutik?» (Rom. 8:31).

2. ¿Kʼusi ta jchantik li ta xchanobil liʼe?

2 Li yajtsʼaklomutik Kristoe maʼuk chbat ta koʼontontik snopbel skʼoplal li Satanas xchiʼuk spukujtake, moʼoj, li kʼusi mas oy ta koʼontontike jaʼ ti xkojtikintik li Jeova xchiʼuk ti xijtun ta stojolale (Sal. 25:5). Pe skʼan onoʼox xkojtikinbetik smanyatak li Satanas yoʼ mu sloʼlautike (2 Kor. 2:11). Li ta xchanobil liʼe ta jkʼeltik kʼusi toj manya tstunes li Satanas xchiʼuk spukujtak sventa tsloʼla li krixchanoetike. Ta jchantik xtok kʼuxi xuʼ jpastik ta kanal li kajkontratike.

¿KʼUXI CHLOʼLAVAN LI PUKUJETIKE?

3, 4. 1) ¿Kʼusi jaʼ li espiritismoe? 2) ¿Mi pukem tajek skʼoplal li espiritismoe?

3 Jtos ti kʼusi toj manya tstunes Satanas xchiʼuk spukujtak sventa tsloʼlaik li krixchanoetike jaʼ li espiritismoe. Li buchʼutik tstunesike chalik ti oy la kʼusi xojtikinik o spas yuʼunik ti mu buchʼuuk noʼox jech spas yuʼune. Jech kʼuchaʼal liʼe, junantike chalik ti xuʼ la yuʼunik yalel li kʼusi chkʼot ta pasel ta jelavel  kʼalal tstunesik li tʼunolajel o kʼalal tsabeik smelolal kʼanaletike (astrología). Yantik xtoke xuʼ van tskʼoponik xa yilel li animaetike. Junantik xtoke xchanojik akʼchamel o majia ti xuʼ van oy kʼusitik tskʼoplaltaik sventa xakʼbeik svokol junuk krixchanoe. *

4 Toj echʼ xa noʼox pukem skʼoplal ta spʼejel balumil li espiritismoe. Kʼalal la skʼelbeik skʼoplal ta 18 lumetik ta Latinoamérica xchiʼuk ta Caribee, te vinaj ti jutuk mu j-oʼloluk li jnaklejetike xchʼunojik ta majia xchiʼuk ta akʼchamel. Jech xtok, jutukuk mu jech yepal li jnaklejetike tskʼoponik li animaetik xchiʼuk li pukujetike. Li ta África eke la skʼelbeik skʼoplal ta 18 lumetik ta sventa li akʼchamele, te vinaj ti mas ta oʼlol tspasik li akʼchamele. Jech oxal, skʼan me vikʼiluk-o jsatik akʼo mi nom to bu nakalutik, yuʼun li Satanase oy tajek ta yoʼonton «tsloʼla skotol li jnaklejetik ta spʼejel balumile» (Apok. 12:9).

5. ¿Kʼu yelan chil Jeova li espiritismoe?

5 Li Jeovae jaʼ li ‹Dios ta melele› (Sal. 31:5). Spʼajoj ta jyalel li espiritismoe xchiʼuk li kʼusitik te snitojbe sba skʼoplale. Xi laj yalbe li j-israeletik ta voʼnee: «Mu me oyuc bochʼo chacʼ ta milel xnichʼon avuʼunic sventa chchicʼ ta cʼocʼ. Xchiʼuc mu me xachanic tʼunul jech chac cʼu chaʼal tspasique, xchiʼuc mu me xanopic ti xuʼ avuʼunic snaʼel cʼusi chcʼot ta pasel ta tsʼacale, xchiʼuc mu me xachanic acʼchamel. Mu me xachanic tuchʼ ora. Mu me cʼusi xbat avaqʼuic ta tʼunel ta stojol li jtʼunuletique, xchiʼuc li bochʼotic snaʼic scʼopanel chʼulelale, xchiʼuc mu me cʼusi xajaqʼuic ta stojol li bochʼotic chamenic xae. Yuʼun li bochʼotic jech tspasique, ilinem ta stojolic li Mucʼul Diose» (Deut. 18:10-12). Li voʼotike mu xa persauk ta jchʼuntik li Mantaletik laj yakʼ Jeova ta sventa li j-israeletike. Pe jnaʼojtik lek ti muʼyuk bu sjeloj snopben ta sventa li espiritismoe (Mal. 3:6).

6. 1) Li Satanase, ¿kʼuxi tstunes li espiritismo yoʼ xakʼbe svokol li krixchanoetike? 2) Jech kʼuchaʼal chal Eclesiastés 9:5, ¿kʼu yelan oyik li animaetike?

6 Li Satanase jaʼ tstunes li espiritismo sventa xakʼbe svokol li krixchanoetike, jech oxal li Jeovae chalbutik ti jpʼajtike yuʼun snaʼoj ti xuʼ jta jvokoltik yuʼune. Kalbetik junchibuk skʼelobil, li Satanase tstunes espiritismo yoʼ spukbe skʼoplal jecheʼ loʼiletik, jech kʼuchaʼal ti oy to la bu kuxul chkom xchʼulel li animaetike (kʼelo Eclesiastés 9:5). Jech xtok, tstunes sventa sibtas li krixchanoetike xchiʼuk ti xnamajik ta stojolal li Diose. Yuʼun li kʼusi oy ta yoʼontone jaʼ ti spat yoʼontonik ta stojolal pukujetik li krixchanoetike ti jaʼ mu xa spat yoʼontonik ta stojol li Jeovae.

¿KʼUXI XUʼ JTSALTIK LI PUKUJETIKE?

7. ¿Kʼusi yalojbutik li Jeovae?

7 Jech kʼuchaʼal laj xa kaltike, li Jeovae chalbutik kʼusi xuʼ jpastik sventa mu sloʼlautik li Satanas xchiʼuk spukujtake. Jkʼeltik batel kʼusitik xuʼ jpastik yoʼ jtsaltik li kajkontratike.

8. 1) ¿Kʼusi xuʼ jpastik sventa jpastik ta kanal li pukujetike? 2) ¿Kʼusi jamal chal li Salmo 146:4 ta sventa li animaetike?

8 Jchantik li Skʼop Diose xchiʼuk jnopbetik skʼoplal. Taje jaʼ me li kʼusi mas lek xuʼ  jpastik sventa mu sloʼlautik li kʼusi jecheʼ tspukbe skʼoplal Satanase. Li Skʼop Diose xkoʼolaj kʼuchaʼal jun espada ti juxbil lek ye sventa tsmak ta be li kʼusitik jecheʼ chal Satanase (Efes. 6:17). Jnopbetik skʼoplal liʼe, li Vivliae jamal chal ti mu stakʼ xchiʼinvanik ta loʼil li buchʼutik chamemik xae (kʼelo Salmo 146:4). Chalbutik xtok ti jaʼ noʼox xuʼ xalbutik Jeova li kʼusi chkʼot ta pasel ta jelavele (Is. 45:21; 46:10). Mi ta jchantik jujun kʼakʼal li Vivliae xchiʼuk mi ta jnopbetik skʼoplale, muʼyuk chʼayem koʼontontik tstautik li kʼusi jecheʼ chal pukujetike xchiʼuk ta jpʼajtik ta anil.

9. ¿Kʼusitik muʼyuk ta jpastik ti snitojbe sba skʼoplal xchiʼuk li espiritismoe?

9 Mu jpastik jsetʼuk li kʼusi snitojbe sba skʼoplal xchiʼuk li espiritismoe. Li yajtsʼaklomutik Kristoe mu stakʼ xbat jkʼopontik espiritistaetik o ti xbat jsaʼtik kʼuxi xuʼ jkʼopontik li animaetike. Li ta xchanobil echʼe laj kiltik ti mu stakʼ jtikʼ jbatik ta spasel li kʼusitik tspasik kʼalal oy buchʼu chcham ta skoj ti xchʼunojik ti oy to la bu kuxul chkom xchʼulel li animaetike. Mu stakʼ jsabetik smelolal xtok ta kʼanaletik mi jaʼuk ta tʼunolajel li kʼusi chkʼot ta pasel ta jelavele (Is. 8:19). Mu jtikʼ jbatik jsetʼuk ta spasel li kʼusitik laj xa kaltike o ta yan kʼusitik ti xkoʼolaje. Yuʼun jnaʼojtik ti toj xibalik sbae xchiʼuk ti jaʼ xa ta jkʼopontik stuk li Satanas xchiʼuk spukujtak mi jech ta jpastike.

Jchʼaytik skotol li kʼusi nitil skʼoplal sventa espiritismo jech kʼuchaʼal la spasik li yajtsʼaklomtak Kristo ta baʼyel sigloe xchiʼuk mu jchʼay koʼontontik ta kʼusitik ti te nitil skʼoplal ta espiritismoe. (Kʼelo parafo 10-12).

10, 11. 1) ¿Kʼusi la spasik junantik jnaklejetik ta Efeso kʼalal laj yojtikinik li mantale? 2) Jech kʼuchaʼal chal 1 Korintios 10:21, ¿kʼu yuʼun skʼan jchanbetik li kʼusi la spasike xchiʼuk kʼuxi xuʼ jpastik?

10 Jchʼaytik skotol li kʼusi snitojbe sba skʼoplal xchiʼuk li espiritismoe. Li ta baʼyel sigloe, oy toʼox junantik jnaklejetik ta Efeso ti tspasik li espiritismoe. Pe oy kʼusitik la spasik kʼalal laj yojtikinik li mantale. Xi chal li Vivliae: «Ep ti buchʼutik tspasik toʼox majiae la stsob li slivroike xchiʼuk la xchikʼik ta sat krixchanoetik» (Ech. 19:19). Ta melel, ep kʼusitik la spasik yoʼ stsalik li pukujetike. Akʼo mi toyol tajek stojol li livroetik sventa  majiae, muʼyuk la skʼelanik mi jaʼuk la xchonik, yuʼun la xchikʼik ta j-echʼel. Jaʼ mas tsots skʼoplal laj yilik ti lekuk x-ilatik yuʼun li Jeovae maʼuk la snopbeik skʼoplal stojol li slivroike.

11 ¿Kʼuxi xuʼ jchanbetik li kʼusi la spasike? Mi oy kʼusi x-ayan kuʼuntik ti nitil skʼoplal ta espiritismo jech kʼuchaʼal natsʼiletik o yan kʼusitik sventa chakʼ suerte o ti chchabivan ta stojolal li chopol espirituetike, mas me lek ti jiptik lokʼele (kʼelo 1 Korintios 10:21).

12. ¿Kʼusitik skʼan jakʼbe jbatik?

12 Jkʼeltik lek li kʼusi ta jchʼay-o koʼontontike. Xi jakʼbe jbatike: «¿Mi oy ta jchan livroetik, revistaetik o kʼusitik ta Internet ti jaʼ sventa espiritismoe? ¿Kʼu yelan li sonetik ta jchikintae, li pelikulaetik ta jkʼele, li kʼusi ta jchʼay-o koʼonton ta televisione xchiʼuk li videojuegoetik chitajin-oe? ¿Mi nitil jutuk skʼoplal ta espiritismo li kʼusitik ta jchʼay-o koʼontone? ¿Mi kapal ta vampiroetik, ta zombietik o ta yan kʼusitik ti tsta yipik ta chopol espirituetike? Jech xtok, ¿mi chakʼ ta ilel ti lek noʼox xvinaj li majiae o kʼalal oy kʼusi tspasik yoʼ xakʼbeik svokol yantike?». Pe maʼuk me skʼan xal ti nitil ta espiritismo skotol li chʼayob oʼontonal ti mu meleluk kʼusi chakʼ ta ilele o li jecheʼ loʼiletike (cuentos). Mi jaʼo yakal ta jtʼujtik junuk chʼayob oʼontonale, jkʼeltik lek ti mu jaʼuk jtʼujtik li kʼusi chopol chil Diose. Kakʼtik persa ti sakuk jol koʼontontik ta stojolal li Jeovae (Ech. 24:16). *

13. ¿Kʼusi mu stakʼ xkalbetik skʼoplal?

13 Mu xkalbetik skʼoplal li pukujetike. Skʼan jaʼuk jchanbetik stalelal li Jesuse  (1 Ped. 2:21). Kʼalal te toʼox kuxul ta vinajele, toj ep kʼusi laj yaʼi ta stojolal li Satanas xchiʼuk spukujtake. Akʼo mi jech, mu jaʼuk la sloʼiltabe skʼoplal kʼalal tal ta balumile. Jaʼ laj yakʼ ta yoʼonton yalbel skʼoplal li Stote, maʼuk li Satanase. Jchanbetik stalelal li Jesuse, mu jaʼuk xkalilanbetik skʼoplal li pukujetike. Li kʼusi mas leke, jaʼ ti vinajuk ta jkʼopojeltik ti ‹nojem ta koʼontontik li kʼusitik lekik ta alele›, jaʼ xkaltik, li kʼusitik melele (Sal. 45:1).

Mu jxiʼtatik li pukujetike, yuʼun mas to tsots yip li Jeova, li Jesus xchiʼuk li anjeletike. (Kʼelo parafo 14, 15). *

14, 15. 1) ¿Kʼu yuʼun skʼan mu xijnik ta xiʼel yuʼun li pukujetike? 2) ¿Kʼuxi yakʼoj ta ilel Jeova ti yakal chchabi li steklumale?

14 Mu xijnik ta xiʼel yuʼun li pukujetike. Jkotoltik xuʼ jnuptantik kʼusi chopol li ta mol balumile. Xuʼ van oy kʼusi tsots jnuptantik ta anil, xij-ipajutik o xijchamutik. Pe mu me jnoptik ti jaʼ ta smul pukujetik ti jech ta jnuptantike. ¿Kʼu yuʼun jech chkaltik? Yuʼun li Vivliae chal ti jkotoltik oy kʼusi ta jnuptantik «ti muʼyuk malabile» (Ecl. 9:11TNM). Pe li Jeovae yakʼoj xa ta ilel ti mas to tsots yip ti jaʼ mu sta li pukujetike. Kalbetik junchibuk skʼelobil. Li stuke muʼyuk laj yakʼ ti xichʼ milel yuʼun Satanas li Jobe (Job 2:6). Xchiʼuk kʼalal jaʼo kuxi li Moisese, laj yakʼ ta ilel ti mas ep sjuʼel ti jaʼ mu sta li buchʼutik xchanojik majia ta Ejiptoe (Éx. 8:18; 9:11). Ta mas tsʼakal xtoke, li Jeovae laj yakʼbe sjuʼel Jesus yoʼ snuts lokʼel ta vinajel li Satanas xchiʼuk spukujtak yoʼ sjip yalel tal ta balumile. Jutuk xa skʼan xtok sventa sjip ochel ta xaʼab yoʼ mu xa kʼusi spasbe jsetʼuk li krixchanoetike (Apok. 12:9; 20:2, 3).

15 Li Jeovae yakʼoj ta ilel ti yakal chchabi li steklumale. ¿Kʼuxi jnaʼojtik? Yuʼun yakal ta jcholtik mantal xchiʼuk chkakʼtik ta chanel li kʼusi melel ta spʼejel balumile (Mat. 28:19, 20). Li kʼusi yakal ta jpastike jaʼ te chkakʼtik ta ilel ti toj chopolik kʼusi tspas li Diabloe. Ti xuʼuk yuʼun spajtsanel li kabteltike, spasoj xa ti jechuke. Pe jamal xvinaj ti mu xuʼ yuʼune. Jech oxal, mu me xijnik ta xiʼel yuʼun li pukujetike. Teuk ta joltik liʼe: «Li Mucʼul Diose jaʼ sqʼueloj scotol li banamile, jech xuʼ chacʼ ta ilel svuʼel ta stojol li bochʼo scotol yoʼntonic tscʼanic coltael yuʼune» (2 Crón. 16:9). Mi tukʼ chkakʼ jbatik ta stojolal li Jeovae, mi jaʼuk kʼusi stakʼ spasbutik li pukujetike.

 CHAKʼBE BENDISION JEOVA LI BUCHʼUTIK CHAKʼ SBAIK TA KOLTAELE

16, 17. Albo junuk skʼelobil yoʼ bu chakʼ ta ilel ti skʼan oyuk stsatsal koʼontontik sventa jtsaltik li pukujetike.

16 Jtunel tajek ti oyuk stsatsal koʼontontik yoʼ jtsaltik li pukujetike, mas to skʼan oyuk kuʼuntik kʼalal tsujutik ta spasel junuk kostumbre li kutsʼ kalaltik xchiʼuk kamigotaktik ta skoj ti jech nopem xaʼiik spasele. Teuk ta joltik ti chakʼbe bendision Jeova li buchʼutik tsots yoʼontonike. Jkʼeltik kʼusi kʼot ta stojolal jun ermana ta Ghana ti Erica sbie. Li stuke 21 toʼox sjabilal kʼalal lik xchan li Vivliae. Ta skoj ti jaʼ jun j-akʼchamel li stote, la snopik ti tstikʼ sba ta spasel ek li kʼusitik tspas jun espiritistae, jech kʼuchaʼal ti slajes li bekʼet yakʼoj ta stojolal sdiostak li stote. Pe kʼalal laj yal ti mu jechuk tspase, li yutsʼ yalaltake laj yalik ti chchopol kʼopta li diosetike. La snopik xtok ti ch-akʼbatik kastigo ta sbekʼtalik xchiʼuk ta snopbenike.

17 Li yutsʼ yalaltake la sujik sventa spas li skostumbreike, pe muʼyuk laj yakʼ sba ta tsalel akʼo mi persa laj yikta komel li yutsʼ yalale. Junantik ermanoetike jaʼ chʼamvan ta snaik, vaʼun jaʼ jech la sta bendision ta stojolal Jeova ti akʼbat jun yutsʼ yalal ta mantale (Mar. 10:29, 30). Akʼo mi iktaat yuʼun li yutsʼ yalale xchiʼuk ti chikʼbat li kʼusitik oy yuʼune, tukʼ-o laj yakʼ sba, laj yichʼ voʼ xchiʼuk och ta prekursora regular. Muʼyuk chnik ta xiʼel ta stojolal li pukujetike. Xi chal li kʼusi oy ta yoʼonton ta stojolal yutsʼ yalale: «Jujun kʼakʼal ta xkalbe li jkʼanvanej Dios kuʼuntik ti akʼo xil kutsʼ kalal ti chakʼ muyubajel kʼalal chkojtikintik li Jeovae xchiʼuk ti ta jkʼupintik jun kolebal kʼalal chijtun ta stojolale».

18. ¿Kʼusitik bendisional ta jtatik mi ta jpat koʼontontik ta stojolal Jeovae?

18 Mu parejouk tsots tajek ta jnuptantik prevaetik yoʼ xkakʼtik ta ilel mi tukʼ chkakʼ jbatike. Pe jkotoltik skʼan jpat koʼontontik ta stojolal Jeova ta skoj ti yakal ta jtsak jbatik ta kʼop xchiʼuk li pukujetike. Mi jech ta jpastike, ta jtatik epal bendision. Jech kʼuchaʼal liʼe, muʼyuk chijlaj ta loʼlael yuʼun Satanas ta skoj li kʼusi jecheʼ tspukbe skʼoplale xchiʼuk muʼyuk chkiktatik spasbel yabtel Jeova ta skoj noʼox ti ta jxiʼtatik li pukujetike. Pe li kʼusi mas toj leke, jaʼ ti tstsatsub ti kʼu yelan xkil jbatik xchiʼuk li Jeovae. Xi laj yal li jchankʼop Santiagoe: «Tsako avikobik ta stojolal Dios; pe kontrainik li Diabloe, vaʼun chjatav lokʼel ta atojolalik. Nopajanik ta stojolal Dios, vaʼun chnopaj tal ta atojolalik ek» (Sant. 4:7, 8).

KʼEJOJ 8 «Jaʼ jnakʼobbail li Jeovae»

^ par. 5 Li jkʼanvanej Dios kuʼuntike yalojbutik xa onoʼox ti toj xibalik sba li pukujetike xchiʼuk ti oy kʼusitik xuʼ spasike. ¿Kʼuxi tsloʼlaik li krixchanoetike? ¿Kʼusi xuʼ jpastik sventa mu sloʼlautike? Li xchanobil liʼe chalbe skʼoplal kʼuxi tskoltautik Jeova yoʼ mu xijlaj ta loʼlaele.

^ par. 3 LIʼE TSOTS SKʼOPLAL: Kʼalal espiritismo xijchie, jaʼ skʼoplal skotol li kʼusi chʼunbil o chichʼ pasel ti te nitil skʼoplal xchiʼuk li pukujetike. Jtos li kʼusi chʼunbile jaʼ ti oy la kʼusi kuxul chkom yuʼun jun krixchano kʼalal chchame xchiʼuk ti xuʼ la skʼoponik mi batik ta stojolal junuk j-espiritista o j-ikʼchʼule. Jaʼ skʼoplal espiritismo xtok li akʼchamel xchiʼuk li tʼunolajele. Kʼalal chkalbetik skʼoplal majia li ta xchanobil liʼe, maʼuk me skʼoplal li kʼusitik chichʼ pasel ta sirko o ta chʼayob oʼontonaletik ti anil kʼusi tspas ta skʼobik yoʼ xchʼay yoʼonton li krixchanoetike. Yuʼun jaʼ chkalbetik skʼoplal li kʼusi mu stakʼ nabel lek smelolale, jech kʼuchaʼal ti oy kʼusi tskʼoplaltaik sventa xakʼbeik svokol li yantike xchiʼuk ti oy kʼusi tspasik sventa spajesik li kʼusi chopol akʼbil ta stojolalike.

^ par. 12 Li moletik ta tsobobbaile maʼuk me oy ta sbaik yalel li kʼusitik xuʼ jchʼay-o koʼontontike. Yuʼun ta jujuntal skʼan jtunes li jol koʼontontik ti chanubtasbil ta Vivlia sventa jnaʼtik stʼujel li kʼusi ta jchantike, li kʼusi ta jkʼeltike o li kʼusi chijtajin-oe. Li joliletik ta utsʼ alalile skʼan me skʼelik ti muʼyuk yakal tskontrain yutsʼ yalal li beiltaseletik ta Vivlia kʼalal chchʼay yoʼontonike (kʼelo li jvokʼ mantal ta jw.org® ti xi sbie: «Li stestigotak Jeovae, ¿mi oy slistail yuʼunik kʼusi pelikulail, livroetik stakʼ skʼelik o sonetik ti mu stakʼ xaʼiike?». Batan yoʼ bu chal JKʼOPLALKUTIK > LI KʼUSITIK TSJAKʼILANIKE).

^ par. 54 LI KʼUSI XVINAJ TA LOKʼOLE: Te xvinaj ti jaʼ xa jun tsatsal Ajvalil ta vinajel li Jesuse xchiʼuk ti te xchiʼuk epal anjeletike.