«Akʼo-o me ta avoʼonton li skʼelel chʼul tsʼibetik ta stojolal krixchanoetike, akʼo-o me ta avoʼonton li tojobtasvaneje xchiʼuk li chanubtasvaneje» (1 TIM. 4:13).

KʼEJOJ: 45, 42

1, 2. 1) ¿Kʼuxi kʼotem ta pasel ta slajebal kʼakʼal li kʼusi chal Isaías 60:22? 2) ¿Kʼusi skʼan xichʼ pasel li ta s-organisasion Jeovae?

«ACʼO me toj jutebic, pero chcʼot cʼalal ta jmil; acʼo me solel muʼyuc epic, pero chcʼot ta jun mucʼta lum» (Is. 60:22). Li albil kʼop taje yakal xa me chkʼot ta pasel li ta slajebal kʼakʼale. Li ta sjabilal 2015 oy xa ox vaxakib miyon 220 mil 105 stestigotak Jeova ti yakal chcholik mantal ta spʼejel Balumile. Xi laj yal Jeova ta sventa ti kʼu yelan chchʼi li steklumale: «Vuʼun li Mucʼul Diosune, ta xcacʼ cʼotuc ta pasel ta ora noʼox cʼalal me la sta scʼacʼalile». Taje jaʼ skʼan xal ti mas xa ep abtelal skʼan xichʼ pasele. ¿Mi yakal xa ta jcholbetik skʼoplal li Ajvalilal yuʼun Diose xchiʼuk mi chijchanubtasvan ti bu kʼalal xuʼ kuʼuntike? Oy epal ermanoetik ti yakal chtunik ta prekursor regular o auksiliare. Yantik xtoke batem tunikuk ti bu chtun mas jcholmantaletike. Li yantike tsots ch-abtejik sventa svaʼanik Salonetik sventa Tsobobbail.

2 Jujun jabil chlik chaʼmil tsobobbailetik. Jech oxal skʼan mas moletik xchiʼuk jtuneletik. Jaʼ yuʼun skʼan ta smilal xa noʼox ermanoetik ti xkʼotik ta jtuneletike xchiʼuk ti buchʼutik chtunik  xa ta jtuneletike skʼan xkʼotik ta moletik, taje skʼan jech xichʼ pasel jujun jabil. Melel onoʼox ti ep kʼusitik skʼan jpastik jkotoltik ‹li ta yabtel Kajvaltike›, akʼo mi vinikutik o antsutik (1 Kor. 15:58).

¿KʼUSI VAN SKʼAN JPASTIK SVENTA XIJCHʼI BATEL LI TA MANTALE?

3, 4. ¿Kʼusi van xuʼ xkakʼ ta koʼontontik stael li ta steklumal Jeovae?

3 (Kʼelo 1 Timoteo 3:1). Li jtakbol Pabloe la skʼupil kʼopta ermanoetik ti ‹chakʼik persa› sventa sbainik junuk abtelal li ta tsobobbaile. Li kʼusi laj yal Pabloe jaʼ chtal ta joltik junuk ermano ti yakal chakʼbe yipale o ti yakal ta xachʼ skʼob sventa sta li kʼusi tskʼan ti nom to oye. Jnoptik noʼox ti oy junuk ermano ti oy ta yoʼonton chkʼot ta jtunele. Xuʼ van xakʼ venta ti skʼan slekubtas batel mas li stalelale. Mi pas yuʼun taje xchiʼuk mi kʼot ta jtunele, skʼan me xakʼbe-o yipal spasel li kʼusitik skʼan spas sventa xkʼot ta jun mol ta tsobobbaile.

4 Jlom ermanoetike oy kʼusitik tsjel ta xkuxlejalik sventa xtunik mas ta stojolal li Jeovae. Junantike oy van ta yoʼonton chtunik ta prekursor, ta Betel o ta svaʼanel Salonetik sventa Tsobobbail. Jkʼeltik kʼuxi xuʼ skoltautik Vivlia sventa xijchʼi batel li ta mantale.

CHʼIKUTIK-O BATEL LI TA MANTALE

5. Li kerem tsebetike, ¿kʼusitik van xuʼ spasik li ta steklumal Jeovae?

5 Li kerem tsebetike mu to masuk snaʼ x-ipajik xchiʼuk oy to lek stsatsalik, jaʼ yuʼun xuʼ to lek yuʼunik xtunik ta stojolal li Jeovae (kʼelo Proverbios 20:29). Jlom kerem tsebetike te chtunik ta Betel sventa spasik imprimir li vunetike xchiʼuk tspasik livroetik. Ep xtok ti chkoltavanik ta svaʼanel o ta xchaʼmeltsanel li Salonetik sventa Tsobobbaile. Yantike chbat skoltaik ermanoetik ti chil svokolik ta nikel, nojelal ta voʼ o yan kʼusitike. Epal prekursoretik xtoke chchanik yan kʼop o chbat xcholik mantal ta yan lumetik.

6-8. 1) ¿Kʼusi koltaat Aaron sventa xtun mas ta stojolal li Jeovae xchiʼuk kʼusi kʼot ta pasel li ta jelavele? 2) ¿Kʼuxi xuʼ xkakʼtik venta ti «toj lec» li Jeovae?

6 Ta skoj ti jkʼanojtik tajek li Jeovae, jaʼ ta jkʼan chkakʼbetik li kʼusitik lekik oy kuʼuntike. Pe xuʼ me jech chkaʼi jbatik kʼuchaʼal laj yaʼi sba li Aarone. Li ermanoe oy ta yoʼonton ti skʼupin li kʼusitik tspas ta stojolal Jeovae, pe muʼyuk xmuyubaj. Ta xbat onoʼox ta tsobajeletik xchiʼuk chchol mantal kʼalal kʼox toʼoxe, pe jaʼ noʼox chchʼajub-o. ¿Kʼusi van la spas?

7 Laj yakʼ ta yoʼonton skʼelel Svivlia jujun kʼakʼal, ti xchapan sba sventa tsobajeletike xchiʼuk ti xal sloʼile. Lik spasilan orasion xtok. Taje jaʼ koltaat sventa xchʼi batel li ta mantale. Vaʼun laj yojtikin lek li Jeovae xchiʼuk lik skʼan mas. Ti jech la spas taje, jaʼ mas xmuyubaj-o. Vaʼun och ta prekursor, bat skolta ermanoetik ti chil svokolik ta nikel, ta nojelal ta voʼ o yan kʼusitike xchiʼuk bat ta cholmantal ta yan lum. Li avie chtun xa ta mol ta tsobobbail xchiʼuk te xa chtun ta Betel. ¿Kʼu van yelan chaʼi sba un? Chal ti yiloj ta xkuxlejal stuk ti «toj lec» li Jeovae. Ta skoj ti oy yil chaʼi sba ta stojolal li Jeovae, tskʼan chtun mas ta stojolal. Yuʼun snaʼoj lek ti mi jech la spase ch-akʼbat mas bendision.

8 Xi laj yal li jtsʼibajom yuʼun salmoe: «Qʼuelavilic, pasic preva avaʼyic, toj lec li Mucʼul Diose». Xi to laj yal xtoke: «Li bochʼo jaʼ tsaʼic Mucʼul Diose puru lec cʼusi tstaic o» (kʼelo Salmo 34:8-10). Kʼalal chkakʼbetik Jeova li kʼusitik lekik oy kuʼuntike mas chijmuyubaj-o, yuʼun jnaʼojtik ti lek chile. Jech xtok, ta me xchabiutik jech kʼuchaʼal yaloj onoʼoxe.

 MU ME XIJLUBTSAJ

9, 10. ¿Kʼu yuʼun tsots skʼoplal ti skʼan ‹jmalatike›?

9 Xuʼ van oy ta koʼontontik chijtun mas ta stojolal li Jeovae. Jech xtok xuʼ van oy xa skʼakʼalil jmalaojtik ti xkichʼtik akʼbel junuk matanal ta tsobobbaile o oy kʼusi la jnuptantik. Mi jech kʼot ta jtojolaltike, jaʼ noʼox skʼan oyuk smalael kuʼuntik (Miq. 7:7). Yuʼun li Jeovae xuʼ van chakʼ to kʼotuk ta pasel li kʼusi ta jnuptantike. Pe skʼan me jpat-o koʼontontik ta stojolal ti ta onoʼox skoltautike. Jnopbetik skʼoplal li Abraane. Li Jeovae yalojbe xa onoʼox ti chakʼbe jun skereme, pe epal jabil la smala sventa xvokʼ li Isaake. Kʼalal jech la spas li Abraane laj yakʼ ta ilel ti oy xchʼunel yoʼontone xchiʼuk ti oy smalael yuʼune (Gén. 15:3, 4; 21:5; Evr. 6:12-15).

10 Melel onoʼox ti mu kʼunuk ta malaele (Prov. 13:12). Pe mi chopol tajek chkaʼitik ta skoj noʼox li kʼusi ta jnuptantike, ta me xchibaj-o koʼontontik yuʼun. Yoʼ to ta jmalatike kakʼtik persa stsʼitesel talelaletik ti chtun kuʼuntik sventa jpastik jtosuk abtelal ta tsobobbaile. Jkʼeltik oxtos kʼusitik xuʼ jpastik yoʼ to ta jmalatike.

11. 1) ¿Kʼusitik talelal xuʼ jtsʼitestik? 2) ¿Kʼu yuʼun tsots skʼoplal ti jech skʼan jpastike?

11 Jtsʼitestik lekil talelaletik. Mi ta jkʼel Jvivliatik xchiʼuk mi ta jnopbetik skʼoplal li kʼusi ta jkʼeltike, ta me xijpʼijub, ta jchantik lek snopel xchiʼuk lekik kʼusi chkʼot ta nopel kuʼuntik. Sventa xchabiik lek tsobobbail li ermanoetike, skʼan me oyuk yuʼunik li talelaletik taje (Prov. 1:1-4; Tito 1:7-9). Mi la jchan Jvivliatike, ep me kʼusitik chakʼ kojtikintik ta sventa li jeltos kʼusitik tsnop Jeovae. Vaʼun xuʼ me jtunestik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntik xchiʼuk ti lekuk  xil li Diose. Jech kʼuchaʼal liʼe, ta jchantik kʼuxi chkichʼtik ta mukʼ li yantike, kʼuxi ta jtunes lek li jtakʼintike, kʼuxi ta tʼujel lek li jkʼuʼ jpokʼtike xchiʼuk ti kʼusi ta jchʼay-o koʼontontike.

12. ¿Kʼuxi van xuʼ xakʼik ta ilel ti xuʼ xichʼik akʼbel yan abtelaletik li ermanoetike?

12 Kakʼtik persa spasel lek li kʼusi akʼbil jbaintike. Kʼalal jaʼo chchaʼmeltsanik templo li steklumal Diose, li Nehemiase chtun tajek yuʼun viniketik sventa xkoltaat ta spasel jeltos abtelaletik. ¿Buchʼutik van la stʼuj? Jaʼ li buchʼutik lek stalelalike. Yuʼun snaʼoj ti skʼanojik tajek li Diose xchiʼuk ti xuʼ spasik kʼusuk abtelal ti x-akʼbat spasike (Neh. 7:2; 13:12, 13). Jaʼ jechtik li avi eke, mi tukʼ chakʼ sba xchiʼuk mi tsots ch-abtej junuk ermanoe, lek me ch-albat skʼoplal. Vaʼun xuʼ xichʼ akʼbel yan abtelal (1 Kor. 4:2). Akʼo mi vinikutik o mi antsutik, jpastik me lek ti bu kʼalal xuʼ kuʼuntik li abtelal akʼbilutike (kʼelo 1 Timoteo 5:25).

13. ¿Kʼusi xuʼ jchantik ta stojolal Jose mi oy buchʼu la saʼ smul ta jtojolaltike?

13 Jpat koʼontontik ta stojolal Jeova. Mi oy buchʼu la saʼ smul ta jtojolaltike, ¿kʼusi xuʼ jpastik? Xuʼ van xkalbetik ti kʼu yelan chkaʼi jbatike. Pe mi voʼotik chkaltik ti oy xa tajek jrasontike, xuʼ me mas stsatsaj-o li jkʼoptike. Jnoptik kʼusi kʼot ta stojolal li Josee. Li sbankiltake muʼyuk kʼusi lek la spasik ta stojolal, ta jelavel xtoke laj yichʼ tikʼel ta chukel ta skoj ti laj yichʼ jutbel smule. Pe li Josee la spat yoʼonton ta stojolal li Jeovae. Jaʼ la snop li kʼusi yaloj chakʼ Diose xchiʼuk ti skʼan tukʼuk xakʼ sbae (Sal. 105:19). Kʼalal jaʼo tsots kʼusi la snuptane la stsʼites lekil talelaletik, taje jaʼ koltaat ta jelavel sventa xichʼ akʼbel yan abtelaletik ti tsotsik skʼoplale (Gén. 41:37-44; 45:4-8). Jaʼ yuʼun, mi oy buchʼu la saʼ smul ta jtojolaltike, jkʼanbetik Jeova ti akʼo xakʼ jpʼijiltik ta xchapanele. Yuʼun xuʼ skoltautik sventa mu xijkap ta anil xchiʼuk ti xkakʼtik ta ilel slekil koʼontontik kʼalal jaʼo ta jchiʼintik ta loʼile (kʼelo 1 Pedro 5:10).

LEKUBUK TI KʼU YELAN TA JCHOLTIK MANTALE

14, 15. 1) ¿Kʼu yuʼun skʼan ‹jkʼeltik› lek ti kʼu yelan ta jcholtik mantale? 2) ¿Kʼusitik van skʼan jpastik sventa jeltosuk jcholtik mantal? (Kʼelo li lokʼoletik ta slikebale xchiʼuk li rekuadro ti bu chal « ¿Mi xuʼ van jpastik preva li jeltos kʼu yelan ta jcholtik mantale?»).

14 Xi albat yuʼun Pablo li Timoteoe: «Akʼo-o me ta avoʼonton li skʼelel chʼul tsʼibetik ta stojolal krixchanoetike, akʼo-o me ta avoʼonton li tojobtasvaneje xchiʼuk li chanubtasvaneje». Xi to albate: «Jechuk-o me xakʼel aba atuk xchiʼuk ta sventa li kʼusi chavakʼ ta chanele» (1 Tim. 4:13, 16). Li Timoteoe chanem xa ox lek li ta cholmantale. Pe ¿kʼu yuʼun albat ti skʼan skʼel lek ti kʼu yelan chchol mantale? Yuʼun chjel li krixchanoetike xchiʼuk chjel li kʼusitik tsnuptanike. Jaʼ yuʼun mi tskʼan ti xchikintabat yuʼun krixchanoetike, skʼan me skʼel lek ti kʼu yelan chchol mantale xchiʼuk ti kʼu yelan chchanubtasvane. Skʼan me jech jpastik ek.

15 Kʼalal chijbat ta cholmantale, xuʼ van oy ep krixchanoetik muʼyuk te ta jtatik li ta snaike. Bakʼintik xtoke te oy ta snaik, pe mu xuʼ xij-och ti bu nakalike, yuʼun oy buchʼu chchabi li yochebal snaike. Mi jech la jnuptantike xuʼ van skʼan jelajtik kʼu yelan skʼan jcholtik mantal sventa jchiʼintik ta loʼil li krixchanoetike.

16. ¿Kʼusi skʼan jpastik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta pasel mi la jcholtik mantal ti bu oy ep krixchanoetike?

16 Ep tajek ermanoetike tskʼupinik xcholel mantal ti bu oy ep krixchanoetike, jech kʼuchaʼal ta skotleb trenetik, ta skotleb karoetik, ta chʼivitetik xchiʼuk ta parkeetik. ¿Kʼuxi van tslikes sloʼilik? Junantike chalbeik junuk notisia ti achʼ to jelave. Yantik xtoke  tskʼupil kʼoptaik ta skoj li yalab xnichʼnabike o oy kʼusitik tsjakʼbeik ta sventa li yabtele. Mi laj yakʼik venta ti lek chaʼi li kʼusi yakal tsloʼiltaike, chlik yalbeik kʼusi chal li Vivliae, vaʼun tsjakʼbeik kʼusi tsnop ta sventa taje. Koliyal ti jech tspasike oy ep buchʼutik xchiʼinojik ta loʼil ti lek tajek chaʼiike.

17, 18. 1) ¿Kʼusi van xuʼ skoltautik sventa mu vokoluk xkaʼitik li cholmantal ti bu oy ep krixchanoetike? 2) ¿Kʼuxi van xuʼ skoltautik ti kʼu yelan laj yaʼi sba David kʼalal la smuyubta Jeovae?

17 Xuʼ van vokol tajek chkaʼitik slikesel jloʼiltik li ta beetike. Jun ti buchʼu jech laj yaʼi eke, jaʼ li Eddie, jun prekursor ti te chtun ta Nueva Yorke. ¿Kʼusi van koltaat sventa mu vokoluk xaʼi ta xcholel mantal jeche? Jaʼ la koltaat li yichʼel ta mukʼ Jeova ta yutsʼ yalale. Yuʼun la saʼik mas mantaletik ti jaʼ koltaatik-o sventa snaʼik kʼusi xuʼ tstakʼbeik li krixchanoetik ta cholmantale xchiʼuk kʼalal chal kʼusi tsnopike. Jech xtok, li Eddie tsjakʼbe sloʼil yan ermanoetik ti kʼusi spasojike. Avi li Eddie solel tskʼupin tajek li cholmantal ti bu oy ep krixchanoetike.

18 Mi mas ta jkʼupintik xchiʼuk ta jkʼeltik kʼuxi xuʼ xlekub li cholmantal ta jpastike, chakʼik me venta yantik ti yakal chijchʼi batel ta mantale (kʼelo 1 Timoteo 4:15). Yuʼun xuʼ van jkoltatik junuk krixchano sventa xkʼot ta stestigo Jeova. Xi laj yal li Davide: «Scotol cʼacʼal chquichʼ o ta mucʼ li Mucʼul Diose; mu xpaj que o ta yalbel li slequilale. Ta sventa Mucʼul Dios ti mucʼ cʼotemune; aʼyo avaʼyic, voʼoxuc ti toj biqʼuitoxuc noʼox chavaʼyique, cuxetuc avoʼntonic» (Sal. 34:1, 2).

CHʼIKUTIK BATEL TA MANTAL SVENTA JMUYUBTATIK LI JEOVAE

19. Akʼo mi tsots chil svokol li jun ermanoe, ¿kʼu van yuʼun ti xuʼ xmuyubaje?

19 Xi laj yal li David eke: «Mucʼul Dios, acʼo yichʼicot ta mucʼ scotol li cʼusitic apasoje; acʼo yalic alequilal scotol li avuʼuntaque. Acʼo yalic cʼu xʼelan slequil chapas mantal; acʼo yalic cʼu xʼelan li avuʼele. Yuʼun jech acʼo snaʼic scotol cristianoetic ti toj mucʼtic cʼusitic apasoje, xchiʼuc ti toj echʼem yutsil slequil chapas mantale» (Sal. 145:10-12). Li buchʼutik skʼanojik Jeovae oy ta yoʼontonik ta melel ti xalbeik batel skʼoplale. Pe mi lijmalub xa o mi iputik xae, xuʼ van mu xa xuʼ kuʼuntik jcholtik mantal ta naetik jech kʼuchaʼal ta jkʼantike. ¿Kʼusi van xuʼ jpastik? Teuk me ta joltik ti jaʼ sventa ta jmuyubtatik Jeova mi laj jcholbetik mantal skotol krixchanoetike, jech kʼuchaʼal li doktoretike xchiʼuk li enfermeraetike. Pe ¿mi tikʼilutik ta chukel ta skoj li kʼusi jchʼunojtik une? Akʼo mi jech, xuʼ onoʼox me jcholtik mantal te. Mi jech ta jpastike ta me xmuyubaj-o kuʼuntik li Jeovae (Prov. 27:11). Xmuyubaj kuʼuntik xtok kʼalal chil ti chijtun ta stojolal akʼo mi mu jechuk tspas li kutsʼ kalaltike (1 Ped. 3:1-4). Yuʼun akʼo mi tsots ta jnuptantik vokolil xuʼ onoʼox me jmuyubtatik li Jeovae, xuʼ mas xkamigointik xchiʼuk xijchʼi batel ta mantal.

20, 21. ¿Kʼusi van xuʼ xkʼot ta stojolal yantik mi laj yilik ti chijchʼi batel ta mantale?

20 Ta melel ta me xakʼbutik bendision Jeova mi mas chkamigointike xchiʼuk mi chijtun ta stojolal ti bu kʼalal xuʼ kuʼuntike. Mi oy kʼusitik la jel ta jkuxlejaltike, mas me xokolutik sventa jkoltatik yantik ta yojtikinel li kʼusitik kʼupilik sba yaloj tspas Diose. Pe li buchʼu xuʼ jkoltatik mase jaʼ li kermanotaktike. Kʼalal chakʼik venta ti chijtun mas li ta tsobobbaile, mas to tskʼanutik li ermanoetike.

21 Mu ventauk kʼu xa sjalil tunemutik tal ta stojolal li Jeovae, xuʼ me jpastik persa sventa masuk lek xkamigointik li Jeovae xchiʼuk ti xijchʼi batel mas ta mantale. Li ta yan xchanobile ta jchantik kʼuxi xuʼ jkoltatik yantik sventa xchʼiik ta mantal.