Kʼelo li kʼusi yichʼoje

Batan ta saʼobil

Albil kʼopetik ti kʼotemik ta pasele

Albil kʼopetik ti kʼotemik ta pasele

Jech kʼuchaʼal laj xa kalbetik tal skʼoplale, li Cresoe laj ta loʼlael yuʼun li pale o meʼ pale ta Delfos ti jaʼ li buchʼu ch-albat yuʼun sdios li kʼusi chkʼot ta pasel ta tsʼakale, yuʼun la stsak ta kʼop li ajvalil ta Persiae, vaʼun laj ta tsalel. Pe jaʼuk li Vivliae yaloj jun albil kʼop ti toj labal sba ti kʼu yelan kʼot ta pasel ta stojolal li ajvalil ta Persiae, yuʼun jech kʼot ta pasel li kʼusi albil xa onoʼox ta Vivliae.

Kʼalal skʼan toʼox te van chibuk sien jabil xvokʼ li ajvalile, li j-alkʼop Isaiase baʼyel xa onoʼox laj yalbe skʼoplal li Ciroe xchiʼuk laj yal ti kʼuxi tstsal ta paskʼop li mukʼta lum Babiloniae.

Isaías 44:24, 27, 28: «Li Mucʼul Dios, [...] jech chal: [...] Vuʼun jech ta xcalbe li mucʼtic nabe: ‹Ta xcacʼ taquijanic, ta xcules li avaʼlelique›, chcut. Vuʼun jech ta xcalbe noxtoc li Ciroe: ‹Vuʼun jchabichij chacʼot cuʼun; voʼot chapasbun scotol li cʼusi ta jcʼane›, chcut. Jech chcalbe li Jerusalene: ‹Chavichʼ chaʼvaʼanel yan velta›, chcut. Jech chcalbe li chʼulnae: ‹Chavichʼ chaʼnacanel lec yan velta›».

Li j-al-loʼil Herodotoe laj yal ti la xchʼakbeik batel yok ukʼum Eufrates li yajsoltarotak Ciroe ti te ch-echʼ li ta slumal Babiloniae. Jaʼ yuʼun li soltaroetike ta yok echʼ xtuchʼik li ukʼum sventa x-ochik batele. Ta skoj ti la stsalik jbabiloniaetik li yajsoltarotak Ciroe la skoltaik lokʼel li judaetik ti te chukbilik ta Babilonia yoʼ sutik batel li ta Jerusalen xchiʼuk ti xchaʼmeltsan li slumalik ti oy xa ox ta 70 jabil yichʼoj jinesele.

Isaías 45:1: «Li Mucʼul Diose la stʼuj li ajvalil Ciroe; la snitbe tal ta scʼob, yuʼun chacʼbe sventain li jujun banamile, yuʼun acʼo slajesbe stsatsal li mucʼtic ajvaliletique. Acʼo sjam scotol li tiʼcoraltonetique, yuʼun jech muʼyuc xa bochʼo xuʼ yuʼun tsmac o».

Li jpersiaetike ochik batel ta stiʼ jteklum ta skoj ti muʼyuk bu la smakike. Ti snaʼojikuk xa ox jbabiloniaetik ti ch-ochik batel li yajsoltarotak Ciroe, la smakik lek skotol jechuke. Pe taje mu jechuk la spasik, yuʼun jamal laj yiktaik.

Li labal sba albil kʼop liʼe jaʼ noʼox jun li ta epal albil kʼopetik chal Vivlia xchiʼuk ti kʼotemik ta pasele. * Yan li kʼusitik chal li krixchanoetike te likem tal ta jecheʼ diosetik, pe jaʼuk li albil kʼopetik chal li Vivliae te likem tal ta stojolal li melel Dios ti xi chalbe sbae: «Vuʼun noʼox jtuc xuʼ chcal li cʼusi chcʼot ta pasel ta tsʼacale; epal jabil toʼox scʼan xcʼot ta pasel ti cʼalal chcale» (Isaías 46:10).

 Ta skoj ti jaʼ noʼox stuk melel Dios li Jeovae xuʼ jech xal taje. Yuʼun li sbie jaʼ skʼan xal ti «Jaʼ Tspas Akʼo Kʼotuk ta Pasel» ti jaʼ noʼox xuʼ xal li kʼusi chkʼot ta pasel ta tsʼakale xchiʼuk ti chkʼot ta pasel yuʼun li kʼusi tskʼan yoʼontone. Jaʼ yuʼun chakʼ jchʼuntik ti persa chkʼot ta pasel yuʼun li kʼusi chale.

ALBIL KʼOPETIK TI YAKAL XA CHKʼOTANUK TA PASELE

¿Mi chakʼan chanaʼ li kʼusi yaloj xa onoʼox Vivlia ta sventa li kʼusi chkʼotanuk ta pasel avie? Oy xa van ta chaʼmil jabil ti yaloj Vivlia ti toj echʼ xa noʼox xibal sba li ta «slajebal xa kʼakʼale». Pe, ¿kʼusi ti chlaj skʼoplale? Maʼuk li balumile mi jaʼuk li krixchanoetike, jaʼ chlaj li paskʼope, li ilbajinele xchiʼuk li vokoliletik chkʼot ta stojolal li krixchanoetik leʼ xa talel ta epal mil jabile. Jkʼeltik batel jayibuk albil kʼopetik ta sventa li slajebal kʼakʼale.

2 Timoteo 3:1-5: «Li ta slajebal xa kʼakʼale, [...] tskʼan sba stuk li krixchanoetike, batem ta yoʼontonik takʼin, xtoyet xa chaʼi sbaik, jpʼel xalik, chchopol kʼoptavanik, mu xchʼunbe smantal stot smeʼik, mu kʼusi snaʼ stojik ta vokol, muʼyuk stukʼil yoʼontonik, muʼyuk xa kʼanbail kʼuchaʼal stalel onoʼox jeche, mi jsetʼuk oy ta yoʼontonik tspas ta jmoj skʼopik, chchopol loʼiltavanik, mu snaʼ spajes sbaik, simaronik, muʼyuk skʼanojik li kʼusi leke, j-akʼvanejetik ta kʼabal, pimik ta mantal, xtoyet xa tajek chaʼi sbaik, jaʼ skʼanojik li kʼusi kʼupil sba chaʼi stukike jaʼ muʼyuk skʼanojik li Diose, yichʼojik ta mukʼ Dios yilel, pe muʼyuk jech yakal tspasik».

¿Mi avakʼoj venta ti jaʼ xa jech stalelal li krixchanoetike? ¿Mi mu jechuk ti jaʼ noʼox tstoy sbaik, tskʼan sba stukik xchiʼuk ti batem ta yoʼontonik li takʼine? ¿Ti jpʼel xalik xchiʼuk ti mu xakʼ sbaik ta tsalele? Jech noxtok, avakʼoj van venta ti oy epal alab nichʼnabiletik ti muʼyuk chchʼunbeik smantal li stot smeʼike xchiʼuk ti jaʼ noʼox skʼanoj li kʼusi lek chaʼi stukik li krixchanoetike, jaʼ muʼyuk skʼanojik li Diose. Pe yantik tsok-o batel li kuxlejale.

Mateo 24:6, 7: «Chavaʼiik ti oy paskʼop liʼe xchiʼuk ti oy paskʼop ta nome. [...] Chlik skontrain sbaik jujun mukʼta jteklum, chlik skontrain sbaik ajvaliletik».

Kʼalal la skʼelbeik skʼoplal ti kʼu yepal cham li krixchanoetik ta skoj li paskʼopetik leʼ xa tal ta 1914 jaʼ mas ta 100 miyon, taje jaʼ x-echʼ to ti kʼu yepal oy li krixchanoetik ta yantik lumetike. Nopo xa noʼox avaʼi kʼu to yepal okʼel-avanel laj yaʼiik li krixchanoetike xchiʼuk li xkʼuxul laj yaʼiik ta skoj li vokoliletike. Ta skoj taje, ¿mi lajem-o skʼoplal li paskʼopetike?

Mateo 24:7: «Chtal viʼnal».

Li Programa Mundial de Alimentos xi laj yale: «Manchuk mi ep chakʼ veʼlil sventa skotol krixchanoetik li balumile, oy 815 miyon krixchanoetik ti muʼyuk tsta sveʼelike, jaʼ xkaltik jun li ta balunebe. Xchiʼuk jun li ta oxvoʼ krixchanoetike mas chil svokolik ta chamel ta skoj li viʼnale». Yichʼoj kʼelbel skʼoplal ti chcham mas ta oxib miyon ololetik ta jujun jabil ta skoj li viʼnale.

Lukas 21:11: «Ta x-echʼ tsatsal nikeletik».

Jujun jabile ch-echʼ 50 mil nikeletik ti mu toj masuk tsots ch-echʼe, pe oy sien nikeletik ti toj tsots echʼemike, yuʼun sjinesoj naetike. Jech xtok, jutuk mu skotoluk jabile ch-echʼ tsatsal nikeletik. Yichʼoj kʼelbel skʼoplal ti tetik van ta sjabilal 1975 kʼalal ta sjabilal 2000 chamem yuʼun 471 mil krixchanoetik.

Mateo 24:14: «Li lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal liʼe ta xichʼ cholel ta spʼejel balumil sventa xaʼi skotol li jteklumetike, vaʼun ta xtal li slajebe».

Li avie oy xa mas ta vaxakib miyon stestigotak Jeova ti yakal chcholik li lekil aʼyej ta sventa li Ajvalilal yuʼun Dios ta mas ta 240 mukʼtik lumetik ta spʼejel balumil. Chcholik mantal ta mukʼtik lumetik, ta bikʼtal lumetik xchiʼuk ta buyuk noʼox chbatik. Li albil kʼop yaloj Diose chal xtok ti mi laj xa ox yichʼ cholel li lekil aʼyejetike «ta xtal li slajebe». ¿Kʼusi skʼan xal taje? Jaʼ ti chlaj skʼoplal li ajvalilal yuʼun krixchanoetike, vaʼun jaʼ chlik spas mantal li Ajvalilal yuʼun Diose. ¿Kʼusi albil kʼop chakʼ kʼotuk ta pasel li Ajvalilal taje? Chano-o batel yoʼ xatabe li stakʼobile.