Kʼelo li kʼusi yichʼoje

Sventa xasut ta xchibal pajina

Batan ta saʼobil

Stestigotak Jeova

tsotsil

Jchanbetik li xchʼunel yoʼontonike

 KAPITULO 16

Ta spʼijil, ta slekil yoʼonton xchiʼuk ta stsatsal yoʼonton la spas

Ta spʼijil, ta slekil yoʼonton xchiʼuk ta stsatsal yoʼonton la spas

1-3. 1) ¿Kʼu yelan laj yaʼi sba Ester kʼalal chnopaj xaʼox batel ti bu chotol li smalale? 2) ¿Kʼusi la spas ajvalil kʼalal ay vulaʼanatuk yuʼun Ester ti muʼyuk takbil ta ikʼele?

LI Estere kʼunkʼun chnopaj batel ta xchotleb ajvalil ti tsots xpʼitpʼun yoʼontone. Jnoptik noʼox avaʼi ti solel stsʼijlan kʼalal jaʼo och batel ta yamakʼil spasobmantal ajvalil ta Susa li Estere. Jaʼ noʼox chaʼi ti chbakʼ jutuk kʼalal chanave xchiʼuk ti xjochjun batel li skʼuʼ sventa meʼajvalile. Mu stakʼ xchʼay yoʼonton ta skʼelel ti jun yutsil xvinaj li snail spasobmantal ajvalile, ti jun yutsil pasbil li yoyaltake xchiʼuk li jol na ti pasbil ta chʼut teʼ (cedro) ti ichʼbil talel ta namal Libanoe. Jaʼ noʼox tukʼ tskʼel batel li vinik ti te chotol ta spasobmantale, yuʼun jaʼ xuʼ xal mantal mi chkuxi o mi chcham li Estere.

2 Tukʼ kʼelbil yuʼun ajvalil li Estere, vaʼun bechbat li xvaxton ti pasbil ta oroe. ¡Solel xkuxet laj yaʼi! Ti vaʼ yelan la spase jech pojbat xkuxlejal li Estere, yuʼun jaʼ chakʼ ta ilel ti laj yakʼ ta perton ta skoj li kʼusi la spase: ti bat skʼel ajvalil akʼo mi muʼyuk takbil ta ikʼele. Vaʼun xuʼ xa xnopaj batel ti bu chotol li ajvalile, la stojbe ta vokol li kʼuxubinel akʼbate, vaʼun laj yakʼ skʼob li ta sniʼ vaxtone (Est. 5:1, 2).

Li Estere la stojbe ta vokol ajvalil Asuero ti muʼyuk xmilate

3 Jaʼ jun ajvalil ti tsots skʼoplal li Asueroe, oy ep skʼulejal xchiʼuk sjuʼel. Jech kʼuchaʼal chalik li buchʼutik xchanojbeik skʼoplale, li stojol skʼuʼ spokʼik ajvaliletik ti vaʼ kʼakʼale xkoʼolaj kʼuchaʼal ta smiyonal xa noʼox dolar li avie. Akʼo mi jech, li Estere snaʼoj ti kʼanbil yuʼun li smalale, yuʼun oy kʼusitik tspas ti chakʼ ta ilele. Vaʼun xi la sjakʼbe Ester li ajvalile: «¿Cʼusi tal apas, Ester? ¿Cʼusi tal acʼan?», laje laj yalbe ti chakʼbe oʼlol ti kʼu smukʼul sventainoje (Est. 5:3).

4. ¿Kʼusi tsatsal abtelal skʼan to spas li Estere?

4 Li Estere laj xa yakʼ ta ilel ti oy xchʼunel yoʼontone xchiʼuk ti lek tsots yoʼontone: bat skʼopon ajvalil sventa chchabi li slumal ti mukul ox chapbil skʼoplal chichʼik milele. Skotol li kʼusi spasoj talele lek kʼusi kʼotem ta pasel, yuʼun chʼamat yuʼun li ajvalile. Pe skʼan to spas li kʼusi mas toj tsotse. Yuʼun skʼan to xchʼun yuʼun li jtoyba ajvalil ti toj chopol li yajtojobtasvaneje, yuʼun loʼlaat baʼyuk sventa xal mantal ti akʼo xichʼ milel li slumal Estere. ¿Kʼuxi chchʼun yuʼun taje, xchiʼuk kʼusi xuʼ jchantik ta sventa li xchʼunel yoʼontone?

 La sabe lek «yorail» sventa chkʼopoj

5, 6. 1) ¿Kʼuxi laj yakʼ ta xkuxlejal Ester li beiltasel chal ta Eclesiastés 3:1, 7? 2) ¿Kʼuxi laj yakʼ ta ilel spʼijil Ester kʼalal la skʼopon li smalale?

5 ¿Mi te van chal skotol Ester ta yeloval li buchʼutik te ch-abtejik ta snail spasobmantal ajvalile? Taje xuʼ van xakʼ ta kʼexlal li ajvalile xchiʼuk xuʼ van xlik spak skʼoplal ta anil Amán ta skoj li smul albile. ¿Kʼusi van tsnop tspas li Estere? Kʼalal echʼ xaʼox jayibuk sien jabile, li pʼijil ajvalil Salomone la stsʼiba li kʼusi akʼbat snaʼ yuʼun Diose: «Scotol oy scʼacʼalil [...]. Oy yorail chʼanxijchi; oy yorail chijcʼopoj» (Ecl. 3:1, 7). Ta melel, jech van chanubtasat yuʼun li tukʼil Mardoqueo kʼalal yakal toʼox chchʼi li Estere. Jech kʼuchaʼal ta jkʼeltik batele, lek xvinaj ti tsots skʼoplal laj yil ti skʼan stʼujbe lek «yorail [chkʼopoje]».

6 Jaʼ yuʼun xi la stakʼbe smalal li Estere: «Me lec chavaʼye, ajvalil, avocoluc laʼic ta veʼel tana achiʼuc li Amane, yuʼun chapanbil xa lec veʼlil cuʼun sventa chaquichʼot ta mucʼ, voʼot li ajvalilote» (Est. 5:4). Li ajvalile lek laj yaʼi xchiʼuk la stak ta ikʼel li Amane. ¿Mi mu jechuk ti toj pʼij li Estere? Jech kʼuchaʼal chkiltike laj yichʼ ta mukʼ li smalale,  yuʼun la sabe lek yorail sventa chalbe li kʼusi tsvul-o yoʼontone (kʼelo Proverbios 10:19).

7, 8. ¿Kʼu yelan kʼot ta pasel li baʼyel veʼel la spas li Estere, xchiʼuk kʼu yuʼun muʼyuk laj yalbe ajvalil li kʼusi oy ta yoʼontone?

7 Ta melel, ta sjunul yoʼonton tspas veʼlil li Estere xchiʼuk chakʼ persa spasel li kʼusitik lek tskʼupin li smalale. Jech xtok, oy yaʼlel tsʼusub sventa xmuyubajikuk noʼox (Sal. 104:15). Ta skoj ti lek la skʼupin veʼel li Asueroe lokʼ ta yoʼonton sjakʼbe yan velta xtok kʼusi tskʼan li Estere. ¿Mi jaʼ xa van yorail chalbe?

8 Li Estere maʼuk to yorail laj yil. Jaʼ yuʼun laj yikʼ ta veʼel ta yokʼomal xtok li ajvalil xchiʼuk li Amane (Est. 5:7, 8). ¿Kʼu yuʼun ti muʼyuk laj yalbe ta anile? Jvules ta joltik ti chal smantal ajvalil ti chichʼik milel li buchʼutik koʼol slumalik xchiʼuk li Estere. Ta skoj ti ep buchʼu xuʼ xchame skʼan xichʼ spʼijil sventa skʼel kʼusi ora xuʼ xkʼopoj. Jaʼ yuʼun la smala xchiʼuk la spas yan veʼlil sventa chakʼbe yil ti skʼanoj li smalale.

9. ¿Kʼusi chakʼ kʼotuk ta pasel mi oy smalael kuʼuntike, xchiʼuk kʼuxi xuʼ jchanbetik li slekil talelal Estere?

9 Li smalaele jaʼ jun talelal ti ep sbalile, pe mu epuk krixchanoetik  ti xakʼik ta ilele. Manchuk mi chat yoʼonton xchiʼuk tskʼan xa chal kʼusi oy ta yoʼonton li Estere, la sabe lek yorail. Lek me ti jchanbetik li stalelale, yuʼun xuʼ van xkiltik ek ti oy kʼusitik skʼan tukʼibtasele. Skʼan me jchanbetik stalelal Ester xchiʼuk oyuk smalael kuʼuntik kʼalal ta jkʼan chkalbetik j-abteletik ti oy kʼusi skʼan tukʼibtasele. Li Proverbios 25:15 xi chale: «Li smucʼul coʼntontique tslamajes li ile; li cʼunil cʼope tslamajes li cʼusi chopol ta xcʼot ta pasele». Mi ta jsabetik lek yorail xchiʼuk mi ta slekil koʼontontik chijkʼopoj jech kʼuchaʼal la spas Estere, xuʼ me xlamaj li kontrainel chkichʼtike. Li Jeovae, ¿mi laj yakʼbe bendision Ester ta skoj ti oy smalael yuʼun xchiʼuk ti oy spʼijile?

Oy kʼusi laj yakʼ kʼotuk ta pasel li smalaele

10, 11. ¿Kʼu yuʼun kap Amán kʼalal jaʼo lokʼ batel li ta veʼele, xchiʼuk kʼusi albat akʼo spas li yajnil xchiʼuk li yamigotake?

10 Ta sventa ti oy smalael yuʼun li Estere, ep kʼusitik kot ta pasel ti tsotsik skʼoplale. Kʼalal tsuts li baʼyel veʼele «toj xcuxet noʼox, toj jun noʼox yoʼnton» lokʼ batel li Amane, yuʼun jaʼ la xchiʼinan ta veʼel li ajvalil xchiʼuk li meʼajvalile. Pe kʼalal ta stiʼ xaʼox spasobmantal ajvalil  xlokʼ li Amane, te chotol laj yil li Mardoqueoe, ti mu skʼan skejan-o sba ta stojolale. Jech kʼuchaʼal laj kiltik li ta yan kapituloe, li Mardoqueoe mu yolbajuk jech tspas, yuʼun jaʼ ta skoj ti kʼuyelan chaʼi sjol yoʼontone xchiʼuk ta skoj ti kʼuyelan chil sbaik xchiʼuk li Jeovae. Pe li loʼil ta Vivliae chal ti «batsʼi tsots iʼilin» li Amane (Est. 5:9).

11 Kʼalal laj yalbe yajnil xchiʼuk yamigotak ti laj yichʼ pʼajele, ti jech laj yaʼi sbae, albat ti akʼo yakʼ ta pajel natil teʼ ti te van 22 metrouk stayleje xchiʼuk ti xalbe ajvalil ti xakʼ ye sventa sjokʼanik li Mardoqueoe. Li Amane toj lek laj yaʼi taje, jaʼ yuʼun lik noʼox spas (Est. 5:12-14).

12. ¿Kʼu yuʼun la skʼan ti akʼo xkʼelbat li vunetik ti bu tsʼibabil li kʼusitik kʼotemik ta pasel ta slumal li ajvalile, xchiʼuk kʼusi laj yakʼ venta?

12 Pe oy kʼusi labal sba kʼot ta pasel ta stojolal li ajvalile. Li Vivliae chal ti «muc xtal svayel laj yaʼay» li akʼobal taje. Ta skoj ti mu x-och svayel li Asueroe laj yal mantal ti akʼo xkʼelbat li vunetik ti bu tsʼibabil li kʼusitik kʼotemik ta pasel ta slumale. Te tsʼibabil la staik ti ta ox xmilat yuʼun yaj-abteltak li ajvalile. Vul ta sjol ti laj yichʼik tsakel xchiʼuk laj yichʼik milel li buchʼutik tskʼan ox chmilvanike. Pe, ¿kʼusi kʼot ta stojolal li Mardoqueoe, ti jaʼ laj yal li kʼusi snopoj ox tspasik li j-abteletik taje? Li ajvalile la sjakʼ kʼusi smoton laj yichʼ akʼbel li Mardoqueoe. ¿Kʼusi laj yalik? Li yaj-abteltake laj yalik ti muʼyuk kʼusi akʼbile (kʼelo Ester 6:1-3).

13, 14. 1) ¿Kʼusi kʼot ta stojolal Amán ti muʼyuk bu jech smalaoje? 2) ¿Kʼusi albat yuʼun yajnil xchiʼuk yamigotak li Amane?

13 Tsvul tajek yoʼonton li ajvalile, yuʼun tskʼan tsnaʼ mi oy te junuk yaj-abtel sventa xkoltaat ta xchapanel taje. Pe, jaʼo te oy ta yamakʼil spasobmantal ajvalil li Amane. Yaʼeluke sob kʼot, yuʼun solel oy ta yoʼonton tskʼanbe permiso ajvalil ti akʼo yichʼ jokʼanel ta teʼ li Mardoqueoe. Pe kʼalal skʼan toʼox xal kʼusi tskʼan li Amane, li ajvalile la sjakʼbe kʼusi xuʼ spas ta stojolal jun vinik ti tskʼan chakʼ ta ichʼel ta mukʼe. Li Amane yaloj mi jaʼ skʼoplal. Jaʼ yuʼun laj yal ti akʼo xichʼ pasbel alakʼ sba skʼinale: ti tslap kʼuʼil sventa ajvalil li vinike xchiʼuk ti akʼo xnitat batel ta skaʼ ajvalil ta sjunul lum Susa yuʼun li bankilal ta stojolal li yaj-abteltake xchiʼuk ti lek chichʼ albel batel skʼoplale. Nopo xa noʼox avaʼi ti kʼuyelan laj yaʼi sba Amán kʼalal laj yaʼi ti jaʼ skʼoplal li Mardoqueoe. Li ajvalile, ¿buchʼu xa noʼox xanaʼ la skʼanbe ti akʼo xalbe batel lek skʼoplal li Mardoqueoe? ¡Jaʼ li Amane! (Est. 6:4-10.)

14 Akʼo mi solel chopol laj yaʼi xchiʼuk mi kapem tajek, pe li Amane la spas li kʼusi albat yuʼun li ajvalile. Ta anil noʼox sut batel ta sna xchiʼuk chat yoʼonton ta skoj li kʼusi kʼot ta pasele. Pe li yajnil xchiʼuk yamigotake laj yalbeik ti muʼyuk kʼusi lek chkʼot ta pasel ta skoj taje xchiʼuk ti ta xichʼ tsalel yuʼun li judío vinik Mardoqueoe (Est. 6:12, 13).

15. 1) ¿Kʼusi kʼot ta pasel ta skoj ti oy lek smalael yuʼun li Estere? 2) ¿Kʼu yuʼun skʼan ti «jaʼ noʼox ta jmala chiscoltau[tik] li Diose»?

 15 Ta skoj ti oy smalael yuʼun li Estere laj to smala jun kʼakʼal sventa chalbe ajvalil li kʼusi tskʼane. Xkaltik noʼoxe laj yakʼ to ora sventa xchapan slajel li Amane. Jech xtok, xuʼ van jaʼ la spas Jeova ti mu x-och svayel li ajvalile (Prov. 21:1). Jaʼ yuʼun mu labaluk chkaʼitik ti chal Vivlia ti skʼan «jaʼ noʼox ta jmala chiscoltau[tik] li Diose» (kʼelo Miqueas 7:7). Kʼalal ta jpat koʼontontik ti xchapaj yuʼun kʼusuk vokolil li Diose xuʼ van labal to chkiltik ti kʼuyelan chchapane, taje xuʼ van mu jechuk xtal ta joltik.

Tsots yoʼonton kʼopoj

16, 17. 1) ¿Kʼusi ora kʼot «yorail» sventa chkʼopoj li Estere? 2) ¿Kʼuxi ti jelelik li Vasti xchiʼuk li Estere?

16 Ta skoj ti mu skʼan xakʼ ta preva smalael yuʼun ajvalil li Estere laj yalbe skotol li ta xchibal xa velta veʼele. Pe, ¿kʼuxi van tspas? Li ajvalile la sjakʼbe yan velta kʼusi tskʼan li Estere (Est. 7:2). Li avi une jaʼ xa «yorail» sventa chkʼopoj.

17 Mi xnop van kuʼuntik ti yakal tspas orasion ta yoʼonton Ester kʼalal muʼyuk toʼox yaloj liʼe: «Me lec chavilune, ajvalil, me lec chavaʼay li cʼusi chcale, jun noʼox li cʼusi oy ta coʼnton ta jcʼanbote. Jaʼ ta jcʼanbot ti mu me xavacʼun ta milele, xchiʼuc mu me xavacʼ ta milel ec li jchiʼiltaque» (Est. 7:3). Jech kʼuchaʼal chkiltike, li Estere chalbe ti tstsak ta mukʼ li kʼusi chkʼot ta nopel yuʼun li ajvalile. ¡Toj jelel tajek xchiʼuk li jun pasaro meʼajvalil Vastie, yuʼun yolbaj laj yakʼ ta kʼexlal li smalale! (Est. 1:10-12.) Jech xtok, li Estere muʼyuk la xchopol kʼopta smalal ti ta sbolil la spat yoʼonton ta stojolal li Amane. Moʼoj, ta skoj ti oy ta vokol li xkuxlejale jaʼ noʼox la skʼanbe ti akʼo xchabiate.

18. ¿Kʼuxi laj yalbe ajvalil li kʼusi tsvul-o yoʼonton li Estere?

 18 Ta melel, li kʼusi laj yal Estere kʼot ta yoʼonton li ajvalile xchiʼuk labal to laj yaʼi. Pe, ¿buchʼu xa noʼox ti tskʼan tsmil li meʼajvalile? Xi to chal li Estere: «Yuʼun li vuʼun xchiʼuc scotol li jchiʼiltaque chonbiluncutic xa ta cʼabal jcotolcutic ti acʼo quichʼcutic ulesele. Ti jaʼuc noʼox chonbiluncutic sventa mozoile, muʼyuc cʼusi chcal; mu xtal jtij xcʼuxul ajol ti jechuque» (Est. 7:4). Kʼuchaʼal chkiltike jamal chal kʼusi mas chat-o yoʼonton li Estere, pe chal xtok ti jaʼuk noʼox laj yichʼik chonel sventa mosoil xchiʼuk li buchʼutik jmoj slumalike muʼyuk kʼusi laj yal ti jechuke. Ta skoj ti chil svokol ajvalil ti chapanbil ti chichʼ milel epal krixchanoetike mu stakʼ ti te tsʼijil xkom li Estere.

19. ¿Kʼusi chchanubtasutik ti kʼuyelan laj yakʼ ta ilel Ester kʼalal oy kʼusi tsots skʼoplal ta jkʼan chkaltike?

19 Li Estere laj yakʼ ta ilel spʼijil xchiʼuk lek noʼox kʼopoj kʼalal laj yalbe ajvalil li kʼusi tsvul-o tajek yoʼonton sventa xchʼun yuʼune. Li kʼusi chakʼ jchantike jaʼ ti tsots skʼoplal ti oyuk smalael kuʼuntike, ti xkichʼtik ta mukʼe xchiʼuk ti jamal xkaltik mi oy kʼusi tsots skʼoplal chkalbetik li kutsʼ kalaltik o jun krixchano ti tsots yabtele (Prov. 16:21, 23).

20, 21. 1) ¿Kʼuxi laj yalbe smul Amán li Estere, xchiʼuk kʼu yelan laj yaʼi li ajvalile? 2) ¿Kʼusi la spas Amán kʼalal vinaj ti oy smule?

20 Kʼalal laj yaʼi kʼusi laj yal Ester li Asueroe xi la sjakʼe: «¿Bochʼo vinical ti tscʼan tspas jeche?». Nopo xa noʼox avaʼi li Ester ti xi laj yal kʼalal chbech kʼobta batele: «¡Li jcontrainvaneje, li pucujil vinique jaʼ li bol vinic Amán liʼ chotole!». Muʼyuk buchʼu xbakʼ kom xchiʼuk toj batel xchʼulel ta xiʼel li Amane. Li Amane laj yil ti tsajub ta skapemal sjol Asuero kʼalal laj yaʼi ti laj yichʼ loʼlael yuʼun yajtojobtasvanej sventa xakʼ jun mantal ti xichʼ milbel li yajnil ti skʼanoj tajeke. Akʼo mi  chakʼ persa spajesel li skapemal sjole, li ajvalile lokʼ batel ta anil ta nichimaltik (Est. 7:5-7).

Tsots yoʼonton laj yalbe smul Amán li Estere

21 Kʼalal vinaj xa smul li jloʼlavanej Amane xiʼ, jaʼ yuʼun la spatan sba ta stojolal meʼajvalil sventa tskʼanbe vokol. Kʼalal sut tal li ajvalile laj yil ti te patal tskʼanbe vokol bu chkux yoʼonton Ester li Amane, vaʼun tsots ilin xchiʼuk laj yal ti tskʼan la tstsatsaltsak te noʼox ta yut sna li meʼajvalile. Jech la saʼo slajel stuk li Amane. Laje pixil sat laj yikʼik batel. Vaʼun jaʼo laj yal jun yaj-abtel ajvalil ti yakʼoj ta pajel teʼ sventa te tsjokʼan ox Mardoqueo li Amane. Li Asueroe laj yal mantal ta anil ti akʼo sjokʼanik ta teʼ li Amane (Est. 7:8-10).

22. ¿Kʼuxi chchanubtasutik Ester ti skʼan mu xchʼay kuʼuntik li spatobil koʼontontik xchiʼuk li xchʼunel koʼontontike?

22 Li kʼusitik chkʼot ta pasel avie xuʼ van chakʼ jchʼuntik ti muʼyuk onoʼox tukʼil chapanel chkiltike. ¿Mi oy jech avaʼioj aba taje? Li Estere muʼyuk bu chʼay li xchʼunel yoʼontone xchiʼuk spatoj-o yoʼonton ti lek kʼusi chkʼot ta pasele. Kʼalal kʼot yoraile lek tsots yoʼonton laj yal ti tskʼan tukʼil chapanele xchiʼuk jaʼ laj yakʼbe sventain komel li Jeovae. Jechuk me jpastik ek, yuʼun li Diose muʼyuk jelem-o. Li Jeova avie jech-o xuʼ spas ti jaʼ chkʼot ta sba stukik spetsʼtak li buchʼutik chopolik xchiʼuk ti ta smanyailik tspasike, jech kʼuchaʼal la spas ta stojolal li Amane (kʼelo Salmo 7:11-16).

Ta slekil yoʼonton la spakbe skʼoplal Dios xchiʼuk slumal

23. 1) ¿Kʼuxi laj yakʼbe smoton Mardoqueo xchiʼuk Ester li ajvalile? 2) ¿Kʼuxi kʼot ta pasel li albilkʼop laj yal Jacob ta stojolal li Benjamine? (Kʼelo li rekuadro ti bu chal: « Kʼot ta pasel jun albilkʼop».)

23 Ta slajebe, li ajvalile laj yaʼi ti jaʼ stsʼitesoj Ester li Mardoqueoe, ti maʼuk noʼox ti tukʼ laj yakʼ sba ta stojolal kʼalal la smak ta be ti chichʼ ox milel li ajvalile, jaʼ yuʼun la sbiiltas ta Primer ministro (buchʼu tspas mantal), vaʼun jech kʼot ta xkʼexol li Amane. Li ajvalile laj yakʼbe ta skʼob Ester sna xchiʼuk skotol li kʼusitik oy yuʼun Amane, pe li Estere jaʼ laj yakʼbe sventain skotol li Mardoqueoe (Est. 8:1, 2).

24, 25. 1) ¿Kʼu yuʼun mu junuk yoʼonton kom Ester kʼalal laj xaʼox yakʼ ta naʼel li kʼusi snopoj ox tspas li Amane? 2) ¿Kʼuxi laj yakʼ ta vokol yan velta xkuxlejal li Estere?

24 Ti muʼyuk xa ta xiʼel xkuxlejal li Ester xchiʼuk li Mardoqueoe,  ¿mi xuʼ xa van jun yoʼonton li meʼajvalile? Ti jaʼuk noʼox tsnop ta sventa stuke jun xa yoʼonton ti jechuke, pe li vaʼ ora taje puk xaʼox li mantal yaloj Amán sventa chichʼ milel skotol li judioetike. Li Amane ayem xa onoʼox skʼopon espiritista sventa tsnaʼ bu junukal kʼakʼal mas lek sventa tspas li kʼusi snopoje. Li Vivliae chal ti la spas kanal tajimol ti Pur sbi li ta hebreo kʼope (Est. 9:24-26). Xuʼ van skʼan to jayibuk u sventa xkʼot li yoraile, pe taje mu xa jaluk skʼan. ¿Mi oy to van kʼusi stakʼ pasel?

25 Akʼo mi muʼyuk takbil ta ikʼel li Estere bat skʼopon yan velta li ajvalile, jech laj yakʼ ta vokol yan velta xtok li xkuxlejale. Li avie laj yokʼita li slumale xchiʼuk la skʼanbe vokol smalal ti akʼo xchʼaybe skʼoplal li mantal laj yal ti chichʼ milel li judioetike. Pe li mantal chalik li ajvaliletik ta Persiae mu stakʼ chʼaybel skʼoplal ta jech noʼox (Dan. 6:12, 15). Jaʼ yuʼun, li ajvalile laj yakʼbe yabtel sventa spasik yan mantaletik li Ester xchiʼuk Mardoqueoe. Ta skoj taje lokʼ yan mantal ti bu chal ti xuʼ spoj sbaik li judioetike. Li j-almantaletike anil batik ta kaʼ li ta lumetik ti bu kʼalal sventainoj ajvalil sventa xalik li lekil aʼyeje, ta skoj taje ep buchʼutik muyubajik-o (Est. 8:3-16). ¿Mi xnop van kuʼuntik ti yakal chchapan sbaik sventa tspak skʼoplalik ta paskʼop li judioetik ti bu kʼalal sventainoj li ajvalile? Ti manchuk lokʼ li yan mantale, mu stakʼ spoj sbaik. Pe li kʼusi mas tsots skʼoplale, ¿mi ta van skolta slumal li «Mucʼul Dios ti echʼem stsatsale»? (1 Sam. 17:45.)

Li Ester xchiʼuk Mardoqueoe la stakik batel mantaletik sventa li judioetik te oyik ta yosilal Persiae

26, 27. 1) ¿Kʼuxi la skolta slumal Jeova sventa xkuch yuʼunik li paskʼope? 2) ¿Kʼusi albilkʼop kʼot ta pasel kʼalal jaʼo laj yichʼik milel xnichʼnabtak li Amane?

 26 Kʼalal kʼot li skʼakʼalile, chapal xaʼox li slumal Diose. Jech xtok, ta skoj ti pukem xa skʼoplal ti jaʼ xa Primer ministro yuʼun ajvalil li Mardoqueoe ep j-abteletik ta Persia koltavanik ek. Li Jeovae la skolta slumal sventa xkuch yuʼunik. Sventa mu xa xichʼik ilbajinel yan velta li slumale la slajesbe skʼoplal li yajkontratake (Est. 9:1-6). *

27 Jech xtok, li lajunvoʼ xnichʼnab Amane laj yichʼik milel sventa junuk yoʼonton sbain skʼelel Mardoqueo li sna toʼox Amane (Est. 9:7-10). Jech kʼot ta pasel yuʼun Jeova li albilkʼop ti chichʼ tupʼbel stsʼunbalik li amalequetike, ti laj yakʼik ta ilel ti skontrainojik ta jyalel li slumale (Deut. 25:17-19). Xuʼ van jaʼik xa onoʼox slajeb snitilulaltak amalequetik li xnichʼnabtak Amán ti albil xa onoʼox skʼoplal ti chichʼ akʼbel slajebe.

28, 29. 1) ¿Kʼu yuʼun jech la skʼan yoʼonton Jeova ti akʼo spasik kʼop slumal li ta skʼakʼalil Estere? 2) ¿Kʼuxi chkʼot ta jun bendision ti xuʼ jchanbetik stalelal li Estere?

28 Li Estere ep kʼusitik la sbain ti tsotsik skʼoplale, la spas mantaletik ti chalbe skʼoplal paskʼopetike xchiʼuk ti chichʼ milel li krixchanoetike. Ta melel mu kʼunuk laj yaʼi spasel taje. Pe li kʼusi tskʼan yoʼonton Jeovae jaʼ ti mu xlaj skʼoplal li slumale, yuʼun jaʼ te chlik tal li albil Mesías ti jaʼ noʼox xuʼ chakʼbe spatobil yoʼonton li krixchanoetike (Gén. 22:18). Xijmuyubaj li yajtunelutik Dios avie, yuʼun muʼyuk xa ta jpastik kʼop jech kʼuchaʼal la spasik li judioetike, yuʼun kʼalal ay ta Balumil li Jesuse laj yalbe yajtsʼaklomtak ti mu stakʼ stikʼ sbaik li ta paskʼope (Mat. 26:52).

29 Akʼo mi jech, li yajtsʼaklomutik Cristoe ta jpastik jun paskʼop ta mantal, yuʼun li kajkontratik ti jaʼ li Satanase tskʼan tslajes li xchʼunel koʼontontik ta stojolal Jeovae (kʼelo 2 Corintios 10:3, 4). Mi jech xchʼunel koʼontontik kʼuchaʼal li Estere, xuʼ me xkuchʼ kuʼuntik ek. Li Estere kuch yuʼun li vokoliletike, yuʼun laj yakʼ ta ilel spʼijil, smalael yuʼun xchiʼuk tsots yoʼonton laj yakʼ ta ilel xchiʼuk la spakbe skʼoplal li slumal Diose. ¡Jaʼ jun mukʼta bendision li xchʼunel yoʼonton laj yakʼbutik ta ilele!

^ par. 26 Li ajvalile laj yal ti xuʼ to smil yajkontraik li judioetik ta xchibal kʼakʼale (Est. 9:12-14). Li avie tspasik-o skotol jabil li kʼin sventa svules ta sjolik ti kuch yuʼunik paskʼop li judioetik li ta yuilal adare, ti te van ta slajebaltik fevrero xchiʼuk ta slikebaltik marsoe. Li kʼin Purim laj yakʼbeik sbie, jaʼ ta skoj ti jech sbi li kanal tajimol la spas Amán sventa tslajes li j-israeletike.