Kʼelo li kʼusi yichʼoje

Sventa xasut ta xchibal pajina

Batan ta saʼobil

Stestigotak Jeova

tsotsil

‹Te oyanik-o li ta kʼanelal yuʼun Diose›

 KAPITULO 15

Jkʼupinbetik «slequil yutsil li cabteltique»

Jkʼupinbetik «slequil yutsil li cabteltique»

«Jaʼ noʼox [...] acʼo jcʼupintic cʼu xʼelan slequil yutsil li cabteltique.» (ECLESIASTÉS 3:13.)

1-3. 1) ¿Kʼu yelan chilik abtelal li epal krixchanoetike? 2) ¿Kʼu yelan chalbe skʼoplal abtelal li Vivliae, xchiʼuk kʼusitik ta jchanbetik skʼoplal li ta kapitulo liʼe?

LI AVIE ep krixchanoetik chalik ti jaʼ la jun alal ikatsil o kastigo li abtelale. Skotol kʼakʼal tspasik abteletik ti muʼyuk tskʼupinike, pe maʼuk noʼox taje, yuʼun mu xa noʼox x-echʼ kʼakʼal chaʼiik. Pe skʼan me mu jechuk-o xaʼi sbaik li ta yabtelike. Oy kʼusi xuʼ xtijbat-o yoʼontonik sventa ta sjunul yoʼonton x-abtejik xchiʼuk ti skʼupinike.

2 Li Vivliae lek skʼoplal chal ta sventa li tsatsal abtele. Chakʼ ta ilel ti jaʼ jun bendision li abtelal xchiʼuk li kʼusi ta jtatik yuʼune. Jaʼ yuʼun xi la stsʼiba li pʼijil Salomone: «Jaʼ noʼox yacʼojbutic Dios ti acʼo veʼcutic, acʼo cuchʼtic voʼ, ti acʼo jcʼupintic cʼu xʼelan slequil yutsil li cabteltique» (Eclesiastés 3:13). Li Jeova ti skʼanojutik tajmeke xchiʼuk ti tskʼan lek chbat jkuxlejaltike, tskʼan ti jun koʼontontik li ta kabteltike xchiʼuk ti jkʼupinbetik li sbaliltake. Mi jech chkiltik kʼuchaʼal chil Dios li abtelale xchiʼuk mi chkakʼ sbeiltasutik li smantaltake, xuʼ me te oyutik-o li ta kʼanelal yuʼune (kʼelo Eclesiastés 2:24; 5:18).

3 Li ta kapitulo liʼe chantos kʼusitik ta jchantik: ¿Kʼuxi xuʼ skʼupinbe «slequil yutsil [yabtel]» li yajtsʼaklom Kristoe? ¿Kʼusitik abtelal mu stakʼ xabtelan? ¿Kʼuxi xuʼ spasbe lek yabtel Dios xchiʼuk ti spas li yabtel stuk xtoke? ¿Kʼusi abtelal ti mas tsots skʼoplal skʼan spase? Baʼyel, kalbetik skʼoplal  li chaʼvoʼ lekil mukʼta j-abteletike: li Jeovae xchiʼuk li Jesukristoe.

LI MUKʼTA J-ABTELE XCHIʼUK LI PʼIJIL J-ABTELE

4, 5. ¿Kʼusitik chal Vivlia ti chakʼ ta ilel ti toj baxbol ta abtel li Jeovae?

4 Li Jeovae jaʼ li Mukʼta J-abtele. Mu altikuk noʼox ti xi chal Génesis 1:1: «Ta sliqueb cʼalal lic ayinuc scotole, Dios la spas li vinajel xchiʼuc banamile». Ta tsʼakale, kʼalal laj xaʼox spas li kʼusitik liʼ ta Balumile, «toj lec laj yil» skotol li kʼusitik la spase (Génesis 1:31). Jaʼ xkaltik, toj jun yoʼonton laj yaʼi sba ta skoj li yabtele. Ta melel, «li Dios ti xmuyubaje», mu albajuk ti xkuxet noʼox yoʼonton ta skoj ti lek snaʼ x-abteje (1 Timoteo 1:11).

5 Li Jeovae toj baxbol ta abtel, mu snaʼ xkux. Jaʼ yuʼun, kʼalal echʼem xaʼox ep siglo ti la spas kʼusitik liʼ ta Balumile, xi laj yal li Kristoe: «Yakal-o ta abtel Jtot li avie» (Juan 5:17). Pe ¿kʼusi yakal-o tspas li Totile? Te ta vinajele, yakal-o ch-abtej ta xchabiel xchiʼuk ta sbeiltasel li krixchanoetike. Jech noxtok, oy kʼusi «achʼ pasbil» yuʼun, jaʼ xkaltik, li yajtsʼaklomtak Kristo ti tʼujbilik ta chʼul espiritu ti ch-ajvalilajik ta vinajel xchiʼuk Jesuse (2 Korintios 5:17). Muʼyuk pajem ta abtel sventa chkʼot ta pasel yuʼun li kʼusi tskʼane, jaʼ xkaltik, ti chakʼbe xkuxlejalik sbatel osil ta achʼ balumil li buchʼutik skʼanojik Diose (Romanos 6:23). Jun yoʼonton ta skoj li kʼusi kʼotem ta pasele, yuʼun ta smiyonal xa noʼox krixchanoetik yaʼiojbeik skʼoplal li Ajvalilal yuʼune, nopajemik ta stojolal xchiʼuk sjeloj stalelalik sventa te oyikuk-o li ta kʼanelal yuʼune (Juan 6:44).

6, 7. ¿Kʼu yelan toj lek ta chanbel stalelal Jesus ta sventa ti baxbol ta abtele?

6 Jal xa tajmek yakʼoj ta ilel ti lek snaʼ x-abtej li Jesuse. Kʼalal jal toʼox tajmek skʼan xtal ta Balumile, tun kʼuchaʼal «pʼijil j-abtel» ti tunesat yuʼun Jeova ta spasel skotol ‹li kʼusitik ta vinajele xchiʼuk li kʼusitik ta sba balumile› (Proverbios 8: 22-30; 8:31, TNM; Kolosenses 1:15-17). Jech xtok, kʼalal ay ta Balumile toj lek abtej. Ta sbikʼtal onoʼox la xchan svaʼanel na xchiʼuk laj yichʼ ojtikinel kʼuchaʼal ‹karpintero› (Markos 6:3). * Jvules ta joltik ti kʼalal ay ta Balumil li Jesuse chʼabal toʼox bu xuʼ sman yabtejebik mi jaʼuk silobil teʼetik o yan kʼusitik ti ta lus ch-abteje. Jaʼ yuʼun, naka ta kʼabal toʼox chichʼ pasel, ta xakʼ yipalik xchiʼuk spʼijilik. ¿Mi xnop kuʼuntik yaʼel ti chbat saʼilan teʼ li Jesuse, ti jaʼ chtuchʼ tal stuke xchiʼuk ti chjoch batel jujupʼos ti bu chtun yuʼune? ¿Xchiʼuk xtok ti tsmeltsan xchiʼuk ti chakʼbe stsʼamteʼaltak li jol nae, ti chakʼbe stiʼe xchiʼuk ti tspas mexa, xila o yan kʼusitik kʼuchaʼal taje? Ta melel, snaʼoj lek ti chakʼ muyubajel kʼalal lek chichʼ pasel li abtelale.

7 Li Jesuse lek la spasbe li yabtel Dios xtoke. Oxib jabil xchiʼuk oʼlol ti laj yakʼ tajmek ta yoʼonton li abtelal ti tsots skʼoplale. Oy ta yoʼonton chcholbe mantal krixchanoetik ti bu kʼalal xuʼ yuʼune, jaʼ yuʼun lek la stunes li jujun kʼakʼale, sob chlik xchiʼuk tsots ch-abtej manchuk mi nax xa akʼobal (Lukas 21:37, 38; Juan 3:2). «Lik xanavuk ta jujun jteklum xchiʼuk ta jujun bikʼtal lumetik, chchol batel mantal xchiʼuk chalbe batel skʼoplal li lekil aʼyejetik sventa Ajvalilal yuʼun Diose.» (Lukas 8:1.) Sventa chcholbe lekil aʼyej li krixchanoetike, ta sienal noʼox kilometro xanav ta bebetik ti pukuktik tajmeke.

8, 9. ¿Kʼuxi la skʼupin slekil yutsil yabtel li Jesuse?

8 ¿Mi laj yilbe slekil yutsil yabtel ta cholmantal li Jesuse? Laj. Ep la stsʼunbe sbekʼ xkaltik li kʼusi melel ta sventa li Ajvalilale, yuʼun chapal xa laj yikta sventa xichʼ tsobbel li sate. Te la sta stsatsal yoʼonton li ta spasbel yabtel Diose xchiʼuk te la sta yip, mu sventa bateltik mi xveʼ o mi muʼyuk, jaʼ noʼox venta mi la xchol li lekil aʼyeje (Juan 4:31-38). Kʼalal tsuts li  yabtel liʼ ta Balumile, ¡ta melel xi xmuyubaj laj yalbe li Stote: «Laj xa jtoybot akʼoplal liʼ ta sba balumile, yuʼun tsuts xa kuʼun li abtelal laj avakʼbun akʼo jpase»! (Juan 17:4.)

9 Ta melel, jaʼ noʼox Jeova xchiʼuk Jesus ti buchʼutik yakʼojik ta ilel kʼuxi xuʼ «jcʼupintic cʼu xʼelan slequil yutsil li cabteltique». Ti kʼu yelan skʼanojutike jaʼ tstij koʼontontik ta xchʼunel li mantal liʼe: «Chanbeik li kʼusi tspas Diose» xchiʼuk ‹tsʼaklibeik batel lek tajek li yav yok› Kristoe (Efesios 5:1; 1 Pedro 2:21). Tana un ta jkʼeltik kʼuxi xuʼ jkʼupinbetik li slekil yutsil kabteltike.

KʼUXI XUʼ JKʼUPINBETIK «SLEQUIL YUTSIL LI CABTELTIQUE»

Mi ta jchʼuntik li beiltaseletik ta Vivliae, ta «jcʼupintic cʼu xʼelan slequil yutsil li cabteltique»

10, 11. ¿Kʼusi tskoltautik sventa lekuk jnoptik ta sventa li kabteltike?

10 Li abtelale oy lek yavil ta xkuxlejal li yajtsʼaklomtak Kristoe. Ta jkʼan xijmuyubajutik xchiʼuk junuk-o koʼontontik ta spasel ti bu kʼalal xuʼ kuʼuntike. Pe taje mu kʼunuk ta pasel kʼalal mu jkʼupintik li kʼusi ta jpastike. Kʼalal jeche, ¿kʼuxi xuʼ «jcʼupintic [...] slequil yutsil li cabteltique»?

11 Lekuk kʼusi jnoptik ta sventa li kabteltike. Mu van xjel kuʼuntik li kʼusitik ta kabteltike, pe jaʼ xuʼ jeltik li kʼusi ta jnoptik ta sventa li kabteltike. Jtos ti kʼusi tskoltautike jaʼ ti jnoptik kʼu yelan chil Dios li abtelale. Mi oy kutsʼ kalaltik ti skʼan jmakʼlintike, jvules ta joltik ti akʼo mi toj jutuk sbalil ilbil li kabteltike, jaʼ te ta jtabetik stojol li kʼusitik chtun yuʼunike xchiʼuk ti toj ep sbalil chil li Diose. Li Skʼop Diose chal ta melel ti buchʼu mu skʼel yutsʼ yalale «mas to me chopol chkʼot, jaʼ mu sta li buchʼu chʼabal xchʼunel yoʼontone» (1 Timoteo 5:8). Kʼalal chkaʼitik ti jaʼ tskoltautik ta spasel kʼusi yakʼoj ta jbatik li Diose, mas jun koʼontontik chij-abtej ti jaʼ mu jechuk chaʼiik li jchiʼiltaktik ta abtele.

12. ¿Kʼu yuʼun toj lek ti baxbolutik xchiʼuk ti sakuk jtalelaltik li ta kabteltike?

12 Kakʼtik ta ilel ti baxbolutik xchiʼuk ti sak jtalelaltike.  Li melel yajtsʼaklomutik Kristoe skʼan lek xij-abtej xchiʼuk skʼan jchantik ta spasel lek li kabteltike. Ep kʼusitik ta jtatik mi lek xij-abteje, june jaʼ ti chkʼuxubinutik li yajval abtelale (Proverbios 12:24; 22:29). Jech xtok, kʼalal lek sak jtalelaltike, kʼalal muʼyuk chkelkʼantik takʼin o li yan kʼusitik ta kabteltike xchiʼuk kʼalal lek tsʼakal ora chij-abteje ta me jtabetik ep sbalil (Efesios 4:28). Jech kʼuchaʼal la jkʼeltik li ta kapitulo echʼe, xuʼ spat mas yoʼontonik ta jtojolaltik li yajval abtele. Akʼo mi mu xakʼik venta ti lekil j-abtelutike, xijmuyubajutik me ti ‹jpatoj koʼontontik ti sak jol koʼontontike› xchiʼuk ti jnaʼtik ti lek chilutik li Dios ti jkʼanojtike (Evreos 13:18; Kolosenses 3:22-24).

13. ¿Kʼusi chkʼot ta pasel mi lek tajmek jtalelaltik ta kabteltike?

 13 Tskʼupil kʼopta Dios li jtalelaltike. Kʼalal lek tajmek li jtalelaltike, ta me xakʼik venta li yantike. ¿Kʼusi sbalil ta jtatik? Jaʼ ti oyuk «xnichimal ta kʼusiuk noʼox li chanubtasel yuʼun li Jkoltavanej kuʼuntike, li Diose» (Tito 2:9, 10). Jech ta melel, li jlekil talelaltike chakʼbe xnichimal xkaltik li melel relijione, vaʼun jech mas to alakʼ sba chilik li yantike. ¡Toj kʼupil me sba ti x-och ta mantal ta skoj jtalelaltik junuk jchiʼiltik ta abtele! Xchiʼuk mu me jchʼay ta joltik jtos ti kʼusi mas tsots skʼoplale: jaʼ ti chakʼ muyubajuk xchiʼuk tskʼupil kʼopta Jeova li jlekil talelaltike, ti mu kʼusi yan jech chakʼ jmuyubajeltike (kʼelo Proverbios 27:11; 1 Pedro 2:12).

SNOPEL LEK KʼALAL TA JTʼUJ KABTELTIKE

14-16. ¿Kʼusi skʼan jakʼbe jbatik kʼalal ta jtʼujtik jtosuk kabteltike?

14 Li Vivliae muʼyuk bu jpʼel xa chal kʼusi jtosukal abtel lek o bu muʼyuk lek. Pe taje maʼuk skʼan xal ti kʼusiuk xa noʼox abtelal xuʼ jtsaktike, ti mu jventatik kʼusitik smakoj batele. Li Skʼop Diose tskoltautik sventa jtʼuj kabteltik ti oyuk stukʼile xchiʼuk ti jtuneluke, pe li kʼusi mas tsots skʼoplale jaʼ ti mu xchopol kʼopta li Diose (Proverbios 2:6). ¿Kʼuxi xuʼ jnaʼtik mi chopol chil jtosuk abtelal li Diose? Jaʼ ti oy kʼusi chaʼtos skʼan jakʼbe jbatike.

15 ¿Mi chal Vivlia ti jaʼ jun abtelal ti mu stakʼ pasele? Li Skʼop Diose jamal chal ti mu stakʼ xij-elkʼaje, ti chopol li jut kʼope o li nopbil kʼope xchiʼuk li spasel kʼusitik kuybilik ta diose (Éxodo 20:4; Echos 15:29; Efesios 4:28; Apokalipsis 21:8). Jech oxal muʼyuk ta jchʼamtik mi jtosuk abtelal ti tskʼanik akʼo jpastik kʼusitik kʼuchaʼal taje. Ta skoj ti jkʼanojtik li Jeovae, muʼyuk ta jchʼamtik abtelal ti chal smantaltak ti mu stakʼ jpastike (kʼelo 1 Juan 5:3).

16 ¿Mi te van kapal jkʼoplal ta spasel kʼusitik chopol o mi  voʼon van chkal batel ti akʼo xichʼ pasel li kʼusitik chopole? Jnoptik ta sventa jun abtelal sventa recepcionista o jchʼamvanej. Muʼyuk chopol li abtelal taje. ¿Pe mi lij-och ta jchʼamvanej ta jun klinika ti jaʼ sventa tsyalesik olole? Melel onoʼox ti muʼyuk te tikʼilutik ta syalesel olole. Akʼo mi jech, kʼalal te chij-abteje, ¿mi mu jaʼuk skʼan xal ti ta jpakbetik skʼoplal yileluk jun klinika ti tspas li kʼusitik chal Vivlia ti chopole? (Éxodo 21:22-24TNM.) Ta skoj ti jkʼanojtik  Jeovae, mu jkʼan jtikʼ jbatik spasel li kʼusi mu stakʼ pasel chal Vivliae.

17. 1) ¿Kʼusitik skʼan xkichʼtik ta venta sventa lek xbat ta nopel kuʼuntik li kʼusitik sventa abtelale? (Kʼelo li rekuadro « ¿Mi xuʼ van jchʼam li abtel liʼe?».) 2) ¿Kʼusi skʼan jpastik sventa skoltautik jol koʼontontik yoʼ lekuk chil Dios li kʼusitik chkʼot ta nopel kuʼuntike?

17 Sventa lek kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntik ta sventa li abtelale, jaʼ noʼox me skʼan jnopbetik lek skʼoplal li chib sjakʼobil laj kaltik ta parafo 15 xchiʼuk 16. Pe oy to kʼusitik skʼan ta jnopbetik lek skʼoplal. * Mu me jnoptik ti xcholet xa chal talel li kʼusi stakʼ jpastik xchiʼuk li kʼusi mu stakʼ jpastik li tukʼil xchiʼuk pʼijil mosoile. Yuʼun skʼan jtunes lek li jnopbentike. Laj xa kiltik ta kapitulo 2 ti skʼan jchanubtas  li jol koʼontontik kʼalal ta jchantik li Skʼop Diose xchiʼuk ti jnoptik kʼuxi xuʼ xkakʼ ta jkuxlejaltik jujun kʼakʼale. Jaʼ jech, ‹chkʼel yuʼun› kʼusi lek xchiʼuk kʼusi chopol jol koʼontontik ‹kʼalal ta jtunes› li jnopbentike xchiʼuk jaʼ tskoltautik sventa lek xbat ta nopel kuʼuntik li kʼusitik ta jpastike, ti lekuk xil li Diose xchiʼuk ti teuk oyutik-o li ta kʼanelal yuʼune (Evreos 5:14).

OYUK NOʼOX SPʼISOL TI CHIJ-ABTEJE

18. ¿Kʼu yuʼun vokol chkaʼitik ti oyuk noʼox spʼisol chij-abteje xchiʼuk ti lekuk oyutik ta mantal xtoke?

18 Li avie, «li ta slajebal xa kʼakʼale», ti «toj echʼ noʼox xibal [sbae]» xchiʼuk ‹ti chtal tsots vokolile›, mu toj kʼunuk ti oy noʼox spʼisol chij-abteje (2 Timoteo 3:1). Jnaʼojtik ti tsots ta tael li abtelale xchiʼuk ti oyuk-o kabteltike. Jnaʼojtik xtok ti oy ta jbatik yakʼbel kʼusitik chtun yuʼun li kutsʼ kalaltike. Pe mi mu jkʼel jbatike, xuʼ van jmil jbatik ta abtel o xuʼ van xbat ta koʼontontik saʼel kʼulejal jech kʼuchaʼal li balumile, ti xuʼ jaʼ tsmakutik sventa mu xijchʼi ta mantale (1 Timoteo 6:9, 10). Jkʼeltik kʼusi xuʼ skoltautik sventa oyuk noʼox spʼisol xij-abtej xchiʼuk sventa jnaʼtik «stʼujel li kʼusi mas tsots skʼoplale» (Filipenses 1:10).

19. ¿Kʼu yuʼun sta-o ti jpat sjunul koʼontontik ta stojolal li Jeovae, xchiʼuk kʼusi muʼyuk ta jpastik mi jpatoj koʼontontik chchabiutike?

19 Jpat me sjunul koʼontontik ta stojolal Jeova (kʼelo Proverbios 3:5, 6). ¿Mi mu meleluk ti sta-o ti jpat sjunul koʼontontik ta stojolale? Sta-o, yuʼun skʼanojutik xchiʼuk chchabiutik (1 Pedro 5:7). Ta melel, jaʼ snaʼoj lek li kʼusi chtun kuʼuntike, li voʼotike mu jnaʼtik, jech xtok mu snaʼ skomtsanutik (Salmo 37:25). Jaʼ yuʼun, jaʼ lek ti mu jchʼay ta joltik li kʼusi chalbutik li Vivliae: «Maʼukuk me batem ta avoʼontonik skʼanel takʼin ti kʼu yelan kuxuloxuke, muyubajanik noʼox me ta skoj ti kʼusi oy avuʼunik avie. Yuʼun xi yaloje: ‹Muʼyuk chkiktaot jutebuk xchiʼuk muʼyuk ta jkomtsanot jutebuk›» (Evreos 13:5). Ep ermanoetik ti ch-abtejik  ta tsʼakal orae jaʼ jech kʼotem ta xkuxlejalik, taje jaʼ svinajeb ti chakʼ Dios li kʼusitik chtun kuʼuntik ta jkuxlejaltike. Mi jpatoj koʼontontik ti chchabiutik li Jeovae, mu masuk ta jvul koʼontontik ta sventa li smakʼlinel kutsʼ kalaltike (Mateo 6:25-32). Muʼyuk me chkakʼ akʼo smakutik ta cholmantal, ta tsobajel o ta yan kʼusitik sventa Dios li kabteltike (Mateo 24:14; Evreos 10:24, 25).

20. ¿Kʼusi skʼan xal ti tukʼuk kʼusi skʼeloj batel li jsatike, xchiʼuk kʼusi skʼan jpastik sventa jechuk-o jnoptik?

 20 Tukʼuk skʼeloj batel li jsatike (kʼelo Mateo 6:22, 23). Jaʼ xkaltik, mu jecheʼuk jsaʼ jvokoltik. Skʼan tukʼuk kʼusi skʼeloj batel sat li yajtsʼaklom Kristoe: jaʼ li spasel kʼusi tskʼan Diose. Mi tukʼ kʼusi skʼeloj batel ta mantal li jsatike, mu jaʼuk chbat ta koʼontontik saʼel ep jtojoltik o ti x-epaj kʼusitik kuʼuntike. Jech noxtok, maʼuk chbat ta koʼontontik saʼel li kʼusitik achʼik chlokʼ talel ti chvinaj ta vunetik, ta television o ta yantik kʼusitik ti jtunelik xa chakʼ ta ilel sventa xijmuyubaje. ¿Kʼusi tskoltautik sventa tukʼuk kʼusi skʼeloj batel li jsatike? Mu me jecheʼuk noʼox jtikʼ jbatik ta ilil. Mu epuk kʼusitik jtsobtik ti chchʼay jkʼakʼaltike. Skʼan junuk noʼox koʼontontik jech kʼuchaʼal chal li Vivliae, ti jaʼ noʼox venta «mi oy noʼox jveʼeltik xchiʼuk jkʼuʼ jpokʼtike» (1 Timoteo 6:8). Jech ta melel, jutukajestik li kʼusitik ta jkuxlejaltik ti bu kʼalal xuʼe.

21. ¿Kʼu yuʼun skʼan jkʼeltik lek li kʼusitik mas tsots skʼoplal skʼan jpastike, xchiʼuk kʼusi ti baʼyel skʼan xkakʼ ta jkuxlejaltike?

21 Baʼyel me xkakʼ ta jkuxlejaltik li mantale. Ta skoj ti toj anil chjelav jujun kʼakʼale skʼan me jkʼeltik lek li kʼusitik mas tsots skʼoplale. Mi mu jechuk ta jpastike, ta jecheʼ noʼox kʼusitik muʼyuk sbalil chbat li jkʼakʼaltike, vaʼun muʼyuk xa ta jpastik li kʼusi mas tsots skʼoplale. Pe ¿kʼusi ti mas tsots skʼoplale? Yuʼun li kʼusi toj tsots skʼoplal chaʼiik li krixchanoetike jaʼ li xchanel vun ta universidade o ti sta yabtelik ti bu lek tojbile. Manchuk mi jech, xi laj yalbe yajtsʼaklomtak li Jesuse: «Saʼilanik me baʼyel chaʼa li Ajvalilal yuʼun [Diose]» (Mateo 6:33). Li melel yajtsʼaklomutik Kristoe jaʼ baʼyel chkakʼ ta jkuxlejaltik li Ajvalilal yuʼun Diose. Ti kʼu yelan kuxulutike, ti te smakoj batel li kʼusitik ta jnoptike, li kʼusitik ta jkʼantike xchiʼuk li kʼusitik ta jpastike, jaʼ chakʼ ta ilel ti jaʼ mas tsots skʼoplal chkaʼitik li Ajvalilal xchiʼuk li kʼusitik tskʼan Diose, ti jaʼ xkom to sbalil li kʼusitik lek xuʼ x-ayan kuʼuntike xchiʼuk li kʼusitik sventa sba balumile.

 JCHOLTIK MANTAL TA SJUNUL KOʼONTONTIK

Mi jaʼ baʼyel chkakʼ ta jkuxlejaltik li cholmantale, chkakʼtik ta ilel ti jkʼanojtik tajmek li Jeovae

22, 23. 1) ¿Kʼusi li abtelal mas tsots skʼoplal ta jpastike, xchiʼuk kʼuxi chkakʼtik ta ilel ti tsots skʼoplal chkiltike? (Kʼelo li rekuadro « Li kʼusi kʼot ta nopel kuʼune yakʼoj jmuyubajel».) 2) ¿Kʼusi ti jpʼel ta koʼontontik ta jpastik ta sventa li abtelale?

22 Li yajtuneltak Diose snaʼojik ti poʼot xa xlaj li kʼusitik chopole. Jaʼ yuʼun, jaʼ batem ta yoʼontonik li abtelal ti mas tsots skʼoplal skʼan spasik li yajtsʼaklomtak Kristoe: jaʼ ti akʼo xcholbeik skʼoplal li Ajvalilal yuʼun Diose xchiʼuk ti akʼo spasik ta yajchankʼoptak Jesus li krixchanoetike (Mateo 24:14; 28:19, 20). Jaʼ jech tspasik kʼuchaʼal li Jchanubtasvanej yuʼunike, li Jesukristoe, yakʼoj ta yoʼontonik ta spasel li abtelal ti chkoltavane. ¿Kʼuxi ti baʼyel chakʼ ta xkuxlejalike? Jutuk mu skotolikuk ta sjunul yoʼonton ch-abtejik ta cholmantal. Yantike chchapan sbaik sventa chtunik ta prekursoral o ta misioneroal. Jech xtok, oy ep totil meʼiletike ti tstijbeik yoʼonton yalab xnichʼnabik sventa x-ochik ta cholmantal ta tsʼakal ora, yuʼun snaʼojik ti tsots skʼoplal ti akʼo x-ayan ta yoʼontonik abtelaletik sventa Diose. Ta skoj ti ta sjunul yoʼonton chcholik mantal li melel yajtsʼaklomtak Kristoe, ¿mi xuʼ xkaltik ti «[tskʼupinbe] slequil yutsil li [yabtelike]»? Tana. Li spasbel yabtel Dios ta sjunul koʼontontike jaʼ noʼox chakʼ muyubajel, jun oʼontonal xchiʼuk bendision (kʼelo Proverbios 10:22).

23 Sventa jmakʼlin li kutsʼ kalaltike, eputik ti skʼan sjunul kʼakʼal xij-abteje. Manchuk mi jech, xuʼ «jcʼupintic cʼu xʼelan slequil yutsil li cabteltique», jech kʼuchaʼal tskʼan li Jeovae. Mi jech ta jpastik kʼuchaʼal tsnope xchiʼuk ta jchʼuntik li beiltaseletik chakʼe, jun-o koʼontontik li ta kabteltike. Jech xtok, mu me xkakʼtik akʼo oyuk kʼusi xchʼay-o koʼontontik ta spasel li abtelal ti mas tsots skʼoplale, ti jaʼ li xcholel lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose. Mi jech ta jpastike, chkakʼtik ta ilel ti jkʼanojtik li Jeovae xchiʼuk ti te oyutik-o li ta kʼanelal yuʼune.

^ par. 6 Li jpʼel kʼop ta griego ti jelubtasbil kʼuchaʼal «li karpinteroe», jaʼ «jpʼel kʼop ti chalbe skʼoplal jun krixchano ti chabtelan teʼe, sventa svaʼanel na o spasel mexa, xila o yan kʼusitik».

^ par. 17 Li kʼusitik skʼan xkichʼtik ta venta ta sventa li abtelale te chalbe mas skʼoplal ta revista La Atalaya 15 yuʼun avril ta 1999, paj. 28 kʼalal ta 30, xchiʼuk 15 yuʼun noviembre ta 1982, paj. 26.