Jama yuʼun ya x-ochat

Tsaa bin kʼopil

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

Ochan ta banti te bintik yichʼoje

sTestigotak te Jehová

tseltal

TE J-ILKʼINAL TA TOYOL (TE YA YICHʼ NOPEL) ABRIL 2016

 TE BIN KʼAX TA SKUXLEJAL

Chaʼtul monjaetik te jun-nax kʼot te schʼuunel yoʼtanike

Chaʼtul monjaetik te jun-nax kʼot te schʼuunel yoʼtanike

AYIX bayal jaʼbil, ta jun buelta te kijtsʼin Araceli jajch bayal skʼajkʼal sok tulan la yuton: «Ma jkʼan ya akʼopononix, ma jkʼan ya kaʼiyix ta swenta te arelijione. Kʼuxix jol yuʼun te bin ya awale. ¡Jkʼaxel ma jkʼan ya kilatix!». Manchukme ayix 91 kaʼbilal yato xjul ta koʼtan, jich ya kaʼiy te wojeytonax kʼot ta pasele. Te bintik la yalbone bayal la yejchʼentesbon koʼtan. Jaʼukmeto jich bitʼil ya yal ta sjun te Eclesiastés 7:8XCD, «jaʼ lec ta aiyel te cʼalal juʼix ta chapel a te cʼope; ma jaʼuc lec ta aiyel te cʼalal ya yichʼ jachele» (xchi te Felisa).

Felisa: Chʼion ta España ta yolil jun familia te jkʼaxel jaʼ schʼuunejik te relijion católica. Oxlajuntul jfamiliatak te la yichʼ yaʼtelik ta cura o abatinik ta iglesia. Ay jtul te jaʼ sprimo te jmeʼe sok ya xpʼijubteswan ta jun eskuela yuʼun católica. Te kʼalal laj bael te yichan te jmeʼe, te papa Juan Pablo ll la yal te akʼa yichʼ ichʼel ta mukʼe. Te jfamiliae kʼax pobre. Te jtate aʼtej ta fábrica swenta metal. Te jmeʼe ya yaʼiy tsʼumbajel ta skʼinal. Waxaktulotik, joʼon wixilon.

Kʼalal ayix lajchayeb kaʼbilal-ae, jajch tulan guerra ta España. Te kʼalal laj te guerrae, la yichʼ chukel te jtat yuʼun te machʼatik yichʼojik mukʼ yaʼtelik ta skaj te bintik ya snop ta swenta politika. Te jmeʼe wokol la yaʼiy smakʼlinelotik ta jpisiltik. Jich yuʼun la stikun te oxtul kijtsʼinab achʼix ta jun convento te ay ta lum Bilbao. Tey-abi maba ya yaʼiyikix wiʼnal te Araceli, Lauri sok te Ramoni.

Araceli: Chanlajuneb kaʼbilal-a te kʼalal la kichʼtik tikunel bael ta convento, te Lauri lajchayeb yaʼbilal-a, te Ramoni lajuneb yaʼbilal-a. Tey-a te monjaetik la yakʼbotik kaʼteltik ta skusel te bintik aye. Cheb jaʼbil ta patil la kichʼtik tikunel bael ta mukʼul convento te ay ta lum Zaragoza te banti ya yichʼ kanantayel te meʼel mamaletike. Spisil ya skʼan ya jkustik te kosinae jich kʼax lujben ya kaʼiy jbatik yuʼun. Bayal ya jnaʼtik-a te jfamiliatike.

Felisa: Kʼalal bajtʼik ta Zaragoza te kijtsʼinabe, te jmeʼ sok te jtajune la staik ta nopel te ya stikunonik bael-euk ta convento. Te jtajune ay yaʼtel ta sacerdoteil-a. Te jtajun sok te jmeʼe ma skʼanik te ya skʼoponon jtul kerem te ya smulanone. Bayal bintik ya xtal ta koʼtan te ya xbajtʼ jmulan ta convento, melel kʼux ta koʼtan te Diose. Jujun kʼajkʼal ya xboon ta misa sok ay la smulan koʼtan te ayuk ya xkʼoon ta misionerail jich bitʼil jtul jtajun te ay ta África.

Ay ta jkʼexen jkʼabtik te convento yuʼun Zaragoza (España). Ay ta jwaʼel jkʼabtik te Biblia Nácar-Colunga.

Tey ta convento maba lek la kaʼiy jba, melel ma xjuʼ  ya jpas te bin koʼtanuk ya jpase. Te monjaetike maba la stijbonik koʼtan ta abatinel ta stojol te Dios ta yan nasion jich bitʼil te jnopoj ta koʼtan ya jpase. Jich yuʼun jun jaʼbil ta patil sujton talel ta jna yuʼun tal jkanantay te jtajun, te jaʼ ay yaʼtel ta cura. Joʼon ya xkoltaywanon ta spasel te bintik ya skʼan pasel ta nae, ta jujun tibiltik ta jun-nax ya jkʼopontik te rosario. Bayal ya jmulan yakʼel nichimetik ta iglesia sok ya kakʼbey slap skʼuʼ spakʼ te lokʼombaetik yuʼun te virgen sok te yantikxan santoetike.

Araceli: Swenta ya xkʼoon ta monjail la yalbonik te ya kal ta jamal te ya jpas te bin la kichʼ kʼanbeyel te mukʼik skʼoplale. Te sbabial bueltae, la jpas te kʼalal ayon ta Zaragoza. Jaʼukmeto ta patil te monjaetike, maba la yakʼbonikix jokin jba sok te kijtsʼinabe. Te Lauri bajtʼ ta jun convento te ay ta lum Valencia, te Ramoni jil stukel ta Zaragoza, te joʼone boon ta lum Madrid. Tey ta schebal buelta la kal ta jamal te ya jpas te bin la kichʼ kʼanbeyel swenta jich ya xkʼoon ta monjail-a. Tey ta convento te ay ta lum Madrid ay bayal ya xjil jnopjunetik tey-a sok meʼel mamaletik, jich yuʼun ay bayal bintik ya skʼan pasel tey-a. Te joʼone aʼtejon ta jun hospital yuʼun te convento.

Te kʼalal mato ayukon ta monjail-ae, la jkuy te bayal tiempo makalon ta skʼoponel sok ta snopel te Bibliae. Jaʼukmeto te bin yilel te kuxlejalil ta convento bayal la schebajtesbon koʼtan. Melel maʼyuk ya jnoptik Biblia tey-a ni ayuk ya kalbeytik skʼoplal Dios o Jesús. Tey la jnop jtebuk-a te kʼopil latín, la jnopbey skʼoplal te skuxlejalik te santoetik yuʼun te catolicoetik sok la kichʼ ta mukʼ te Mariae. Jaʼukmeto jaʼ bayal tiempo te ya x-aʼtejotike.

Bayal jajch jmel koʼtan. La jkuy te jaʼ lek te ya jle bayal takʼin swenta jich ya jkoltay-a te jfamiliae, ma jaʼuk te ya x-aʼtejon ta convento swenta ay machʼatik ya sta skʼulejalik yuʼun-a. Jich yuʼun kʼopojon sok jtul ants te yichʼoj mukʼ yaʼtele sok la kalbey te ya jkʼan ya xlokʼon baele. Tey la smakon ta jun celda yuʼun la skuy te jich ya xjelon te bin jnopoj ya jpase.

Te monjaetike la yakʼonik lokʼel, jaʼukmeto ta swenta te la yilik te ayto ta koʼtan te ya jkʼan ya xlokʼon baele, la schaʼmakonik. Oxeb buelta jich la spasbonik. Jich yuʼun la yalbonik te jaʼnaxlaj ya yakʼonik lokʼel teme jich ya jtsʼibay ini: «Ya xlokʼon bael ta skaj te ya jkʼan ya x-abatinon ta stojol te Satanás ma jaʼuk ta stojol te Diose». Yan-nax la kaʼiy yuʼun te jich la yalbonike. Ya jkʼan te ya xlokʼon baele, jaʼukmeto maʼyuk talem ta koʼtan te jich ya jtsʼibay-abi. Jich yuʼun la kal te ya kalbey ta jamal jtul cura. La kalbey spisil te bin ay ta koʼtane, te cura la skʼan jun permiso ta stojol jtul obispo swenta ya stikunon bael yan buelta ta Zaragoza. Tey ayinon cheʼoxebuk u jaʼto te kʼalal la yakʼonik lokʼele. Maʼyuk bayal tiempo ta patil, te Lauri sok te Ramoni jaʼnix jich la yijkʼitayik jilel te convento.

 JPAJK LIBRO LA SXATOTIK

Felisa

Felisa: Ta patil nujpunon, boon ta nainel ta jpam lum yuʼun España te sbiilinej Cantabria. Tey ya xboon ta misa jujun semana-a. Ta jun domingo te cura la slokʼes tal jpajk libro te sbiilinej La verdad que lleva a vida eterna. Jajchem bayal skʼajkʼal yoʼtan-a, la yalbotik teme aylaj machʼa ay yuʼun te libro-abi, yakuklaj kakʼbeytik te cura o ya jchʼojtik bael ta kʼaʼpal.

Maʼyuk kuʼun-a te libro-abi, jaʼ yuʼun la jkʼan te ayuk kuʼune. Cheʼoxeb kʼajkʼal ta patil, chaʼtul antsetik te jaʼik testigoetik yuʼun Jehová kʼotik ta jna sok la sjapbonik te libroe. Ta ajkʼabal-abi, la jkʼopon te libroe. Te kʼalal sujtik talel te antsetik la sjap sbaik swenta ya yakʼbonik te nojptesel yuʼun Biblia, jich yuʼun la jkʼan te nojptesele.

Te libro La verdad

Spisil-ora ay ta koʼtan te ya kichʼ ta mukʼ te Diose. Jich yuʼun te kʼalal la jnop te smelelil kʼop ta swenta te Jehovae, jajch ayinuk bayal skʼuxul koʼtan ta stojol. Koʼtan ya kalbey skʼoplal Jehová ta spisil te ants winiketik. La kichʼ jaʼ ta 1973. Spisil-ora te kʼalal ya xjuʼ kuʼune ya jcholbey skʼop Dios te jpatxujke. Jaʼukmeto spisil ya yalbonik te joʼon chʼayemone, jaʼ bayal buelta jich la yalbon te kijtsʼin Araceli.

Araceli: Ta skaj te bayal bin ma lek la spasbonik te kʼalal ayon ta convento, ay bayal skʼajkʼal koʼtan la kaʼiy sok maba junix koʼtan tey-a te banti jrelijione. Manchukme jich-abi, boonxan ta misa ta jujun domingo sok ya jkʼopon te rosario jujun kʼajkʼal. Lato jkʼan jnaʼbeyxan swentail te bin ya yal te Bibliae sok la jkʼanbey Dios te yakuk skoltayone. Ta jun buelta te Felisa la scholbon kaʼiy te bintik yak ta snopele. Jaʼukmeto ma jichuk ya snop koʼtan te bin la scholbone. La kil te bayal stseʼelil yoʼtane, jich la jkuy te yuʼun-niwan sojkemix sjol yuʼune.

Araceli

Ta patil sujton bael ta Madrid yuʼun ya x-aʼtejon tey-a. Tey nujpunon-a. Ay bayal jaʼbil la kil te bayal ants winiketik spisil-ora ya xbajtʼik ta iglesia, jaʼukmeto maba ya spas ta skuxlejalik te bin nojpteswan te Jesuse. Jich yuʼun maba boonix ta iglesia sok la kijkʼitay ta skʼanel perdon ta stojol sacerdote yuʼun te jmule. La kijkʼitay schʼuunel te santoetik sok xiwel ta swenta te infierno. Jaʼnix jich la jchʼoj bael ta kʼaʼpal te lokʼombaetik ay kuʼune. Ta melel maba ya jnaʼ teme jaʼ yakon ta spasel te bin leke, jaʼukmeto jich la jpas ta skaj te maʼyukix smukʼul koʼtan tey-ae. Jich la kalbey te Diose: «Ya jkʼan ya jnaʼbat aba, ¡koltayawon!». Ya xjul ta koʼtan te kʼotik ta jna bayal buelta te stestigotak Jehová, jaʼukmeto maʼyuk bin-ora  la jambey te stiʼ jnae. Chʼay smukʼul koʼtan ta stojol te relijionetike.

Te Lauri ay ta nainel ta Francia, te Ramoni ay ta nainel ta España. Nopol sta bael-a te jaʼbil 1980 jajchik ta snopel te Biblia sok te stestigotak Jehová. La jkuy te jichnix yakik ta loʼlayel jich bitʼil te Felisa. Ta patil la kamigain jtul ants te jaʼ jpatxujk te Angelines sbiil te jaʼnix jich testigo yuʼun Jehová. Te kamiga sok te smamlale, bayal buelta la sjojkʼoybonik teme ya jkʼan ya jnop te Bibliae. La kalbey te maʼyuk skʼoplal ta koʼtan te relijione. Jaʼukmeto la yilik te yato jkʼan jnop te Bibliae. Ta slajibal buelta la kalbey te ya jkʼan ya jnop te Biblia jaʼnax teme ya xjuʼ ya jtuuntes te jBiblia te sbiilinej Nácar-Colunga.

TE BIBLIA LA SJUNANTESOTIK YAN BUELTA

Felisa: Te kʼalal la kichʼ jaʼ ta yaʼbilal 1973, ay 70 testigoetik yuʼun Jehová ta Santander, jaʼ mukʼul lum yuʼun te Cantabria. Tey ta lum-abi ay bayal cien tut lumetik. Te bitʼil namal ya xbeenotike, ya xbootik ta autobus yuʼun jich ya jcholbeytik skʼop Dios spisil te ants winiketike. Ta patil la jtuuntestik jkojt tut karro.

Ta spisil talel te jaʼbile, kakʼojbey nojptesel yuʼun Biblia bayal ta tul ants winiketik. Jteb ma spisiluk jaʼ católica te srelijionike sok ay buluchtul te la yichʼik jaʼ. La skʼan te ma x-animaj koʼtane. Jich bitʼil te kʼax ta jtojole, la kakʼbey tiempo swenta ya staik ta ilel ta stukelik te maba smelelil te bin schʼuunej yoʼtanike. Kʼoem ta koʼtan te jaʼnax te Biblia sok te chʼul espiritu ya xjuʼ xkoltayot ta sjeltayel skuxlejal sok ya xkʼot ta yoʼtan te smelelil kʼop te ants winiketike (Hebreos 4:12). Te jmamlale ya x-aʼtej ta polisia-a sok la yichʼ jaʼ ta yaʼbilal 1979. Jaʼnix jich te jmeʼe jajch ta snopel te Biblia cheʼoxeb kʼajkʼal te kʼalal mato xlaj bael-ae.

Araceli: Te kʼalal jajchon ta snopel te Biblia sok te stestigotak Jehová, maba la smukʼulin koʼtan ta lek. Jaʼukmeto ta patil la smukʼulin koʼtan, melel la kil te ya spas ta skuxlejalik te bin ya scholbeyik skʼoplale. Te schʼuunel koʼtan ta stojol Jehová sok ta swenta te Bibliae, kaj ta mukʼubel sok bayal stseʼelil koʼtan la kaʼiy yuʼun. Ay chaʼoxtul jpatxujk la yilik te jelon te jkuxlejale, jich la yalbonik: «Araceli, mame xa awijkʼitay jilel te be yakat ta stʼunele».

Yato xjul ta koʼtan te jich la kalbey te Jehovae: «Wokolawal yuʼun te maba la achʼayon ta awoʼtane sok te bayal buelta la awakʼbon kil te bin-utʼil ya xjuʼ ya jnaʼbat aba ta smelelil ta swenta te Bibliae». Jaʼnix jich la jkʼanbey perdon te Felisa ta swenta te bayal bintik maba lek la kalbeye. Jaʼto talel-abi maʼyuk bin-ora ya kutix jbatik, jaʼ yakotik ta smulanel yalbeyel skʼoplal ta stojol ants winiketik te bin ya yal te Bibliae. La kichʼ jaʼ ta yaʼbilal 1989 te kʼalal ayix 61 kaʼbilal-ae.

Felisa: Ta ora ini ayix 91 kaʼbilal sok meʼba antsonix. Maʼyuk bayal bin ya xjuʼ jpasix jich bitʼil ta sjajchibale, jaʼukmeto yato xjuʼ kuʼun skʼoponel te Biblia ta jujun kʼajkʼal. Jaʼnix jich te kʼalal ya xjuʼ kuʼune ya xboon ta tsoblejetik sok ya xlokʼon ta scholel skʼop Dios.

Araceli: Bayal ya jmulan scholbeyel skʼoplal Jehová ta stojol te machʼatik ay yaʼtelik ta cura sok te monjaetike, jaʼniwan yuʼun te monjaon ta sjajchibale. Ay chaʼoxtul te bayal bintik tʼujbil kalojbeytik skʼoplal soke. Ay bayal ta tul la yichʼik jilel libroetik sok revistaetik. Ya xjul ta koʼtan te kʼalal bayal buelta la jkʼopon jtul cura. Ta jun buelta la yalbon te jichlaj ya snop ta yoʼtan-euk te bin la kalbey yaʼiye. Jaʼukmeto jich la yalbon: «¿Banti ya xboonxan te bitʼil ayix bayal kaʼbilale? ¿Binwan ya snopik te jchʼuunjeletik kuʼun sok te jfamiliae?». Jich la jsutbey te skʼope: «Jaxan te Diose, ¿binwan ya snop ta atojol?». La kil te la smel yoʼtan yuʼun te kʼalal la snaʼ stojol te yuʼun-nix smelelil-a te bin yakon ta yalbeyele. Jaʼukmeto yuʼun-niwan maʼyuk stulanil yoʼtan yuʼun jich ya sjeltay te bin schʼuunej yoʼtane.

Maʼyuk bin-ora ya xchʼay ta koʼtan kʼalal jun buelta la yalbon te jmamlal te ya skʼan ya sjokinon bael ta sNail Tsobleje. Kʼaxemix ta 80 yaʼbilal-a te kʼalal sbabial buelta kʼot ta tsobleje. Ta patil maʼyuk la schʼay sba junuk buelta ta tsoblejetik. La snop te Biblia sok jajch ta scholel skʼop Dios. Bayal bintik tʼujbil ya xjul ta koʼtan yuʼun te kʼalal jun ayotik ta scholel skʼop Dios-ae. Cheb u skʼan ya yichʼ jaʼ-a te kʼalal laj baele.

Felisa: Te kʼalal jajchon ta abatinel ta stojol te Jehovae, te oxtul kijtsʼinabe bayal la skontrainonik. Jaʼukmeto ta patil la staik ta nopel-euk te ya x-ochik ta testigo yuʼun Jehová. Ta melel jaʼ te bin kʼax tʼujbil kʼaxem ta jkuxlejale. Ta ora ini jun-nax ayotikix sok ya kalbeytik skʼoplal te Dios te kʼax kʼux ta koʼtantike sok ya kalbeytik skʼoplal te sKʼop jaʼ te Bibliae, jich jun-nax ayotikix ta yichʼel ta mukʼ te Jehovae. *

^ párr. 29 Te Araceli ayix 87 yaʼbilal, te Felisa ayix 91 yaʼbilal sok te Ramoni ayix 83 yaʼbilal. Ta yoxebalik bayal stseʼelil yoʼtan yakik ta abatinel ta stojol te Jehovae. Te Lauri, jun yoʼtan la yakʼ sba ta stojol Jehová jaʼto te kʼalal laj ta yaʼbilal 1990.