Jama yuʼun ya x-ochat

Tsaa bin kʼopil

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

Ochan ta banti te bintik yichʼoje

sTestigotak te Jehová

tseltal

TE J-ILKʼINAL TA TOYOL (TE YA YICHʼ NOPEL) AGOSTO 2016

 TE BIN KʼAX TA SKUXLEJAL

Te yakʼbeyel te yantike yakʼojbon stseʼelil koʼtan

Te yakʼbeyel te yantike yakʼojbon stseʼelil koʼtan

LAJCHAYEB kaʼbilal-a kʼalal la kil te ay bin mukʼ skʼoplal ay kuʼun te ya xjuʼ ya kakʼbey te yantike. Ta jun mukʼul tsoblej, jtul hermano la sjojkʼoybon teme ya jkʼan ya jchol skʼop Dios soke. Maʼyuk jpasoj-a, jaʼukmeto la kalbey te ya jkʼane. Kʼalal kʼootik ta territorio, te hermano la yakʼbon cheʼoxeb foyetoetik te ya yalbey skʼoplal te Ajwalinel yuʼun Dios. La yalbon te akʼa jchol skʼop Dios ta jejch kaye, te hermano ta yan jejch. Manchukme yakon ta xiwel-a, jajch jchol skʼop Dios ta nanatik. Te bin chajpnax la kile, jaʼ te jtsʼin-nax laj kuʼun spukel spisil te foyetoetike. Chikan ta ilel te ay bin ay kuʼun te bayal ants winiketik ya smulanik-a.

Ayinon ta 1923 ta lum Chatham te jaʼ jpam lum te ay ta Kent (Inglaterra). Cheʼoxebix jaʼbil slajel-a te sbabial guerra ta swolol Balumilal, te ants winiketik yakik ta smaliyel te ya xlekub te Balumilale. Te bitʼil maba jich kʼot ta pasele, bayal ants winiketik chebaj yoʼtanik. Jich la yaʼiy sbaik-euk te jmeʼ jtate. Chebaj yoʼtanik ta swenta te sacerdoteetik yuʼun te relijion Bautista te chikan ta ilel te ya skʼan ya yichʼik mukʼ yaʼtelik ta Iglesia. Kʼalal baluneb kaʼbilal-ae, te jmeʼe jajch ta bael banti ya stsob sba te Asociación Internacional de Estudiantes de la Biblia. Ta lugar-abi te testigoetik yuʼun Jehová ya spas stsoblejik-a, te ya sbiilintesik «clases». Jtul hermana ya snojptesotik-a ta Biblia sok te libro El Arpa de Dios jpisiltik te machʼa tutotikto-ae. Kʼax bayal ya jmulan-a te bin ya jnope.

BAYAL BIN LA JNOP TA SWENTA HERMANOETIK TE AYIX YAʼBILALIKE

Kʼalal jchʼielonto-ae, ya jmulan scholbeyel skʼoplal te lek yachʼil kʼop ta stojol te ants winiketike. Jtukel ya jchol skʼop Dios ta nanatik. Jaʼukmeto kʼalal ya jokin yantik hermanoetik bayal bin ya jnop-a. Jich bitʼil, ta jun buelta yakotik bael ta bisikleta ta jun territorio sok jtul hermano te ayix yaʼbilal. Kʼalal kʼaxotik ta stsʼeel jtul sacerdote, jich la kal: «Tey yak ta bael jkojt tentsun». Te hermano la stejkʼan sba, la yalbon te ya xnajkajotik ta chumanteʼ. Ta patil la sjojkʼoybon: «¿Machʼa la yakʼbat awaʼtel ta yalel machʼa-a te tentsune? Tseʼeluk koʼtantik te ya jcholtik skʼop Diose, te ichʼel ta kʼop jaʼ akʼa jiluk ta skʼab te Jehovae». Ta yorail-abi, bayal bintik-utʼil la jnop te jaʼ ay bayalxan stseʼelil koʼtantik kʼalal ay bin ya kakʼtik te bitʼil ya kichʼtike (Mateo 25:31-33; Hechos 20:35).

Yan hermano te ayix yaʼbilal la snojpteson te bitʼil wenta tseʼeluk koʼtantik kʼalal ay bin kakʼtike, ay baeltik ya skʼan ya jnaʼtik smaliyel sok stsʼikel. Te yiname maba lek ya yil-a te testigoetik yuʼun Jehovae. Ta jun buelta, la yikʼon ta weʼel ta sna. Bayal skʼajkʼal yoʼtan-a te yinam ta skaj te lokʼ ta scholel skʼop Dios te hermanoe, jich yuʼun jajch schʼojotik ta paquete yuʼun té. Manchukme  jich pasbot maba ilin, jajch stsob sok slekil yoʼtan. Te bitʼil la snaʼ smaliyel ay bin lek lokʼ yuʼun-a, cheʼoxeb jaʼbil ta patil, te yinam la yichʼ jaʼ bitʼil testigo yuʼun Jehová.

Ta septiembre 1939, te lum Gran Bretaña la yal te ya yakʼbey guerra te Alemania. Waklajuneb kaʼbilal-a. Joʼon sok te jmeʼe la kichʼtik jaʼ ta lum Dover ta marzo 1940. Ta junio ta jaʼbil-abi, ta stiʼil jna la kil lokʼel te yakik ta kʼaxel ta mukʼul karroetik bayal ta mil soldadoetik. Jaʼik te machʼa kolik jilel ta guerra ta Dunkerque. La kil ta sit yelawik te la sta bayal swokolik sok te maʼyuk smukʼul yoʼtanik. Koʼtanuk ya jcholbey yaʼiyik ta swenta te Ajwalinel yuʼun Dios sok te ya kakʼbey smukʼul yoʼtanik ta swenta te bin ya xtal ta pajel chaʼbeje. Ta jaʼbilnix-abi, te Alemania jajch yakʼbey bomba te Gran Bretaña. Ta spisil ajkʼabaltik, te alemán abionetik te nojelik ta bomba ya xkʼaxik tey banti ayotike. Kʼax bayal ya jxiʼtik kʼalal ya kaʼiytik ya xtʼom te bomba kʼalal ya xchʼay koele. Kʼalal ya sakub kʼinal ta yan kʼajkʼale, spisil-ora ya kiltik bayal naetik te yichʼoj lajinele. Spisil-abi la skoltayon swenta kʼot ta koʼtan te jaʼnax te Ajwalinel yuʼun Dios smukʼul koʼtan ta pajel chaʼbeje.

LA KAKʼ JKUXLEJAL TA SKOLTAYEL YANTIK

Ochon ta scholel skʼop Dios ta spisil-ora ta jaʼbil 1941. Jich jajch jpas te bin yakʼojbon bayal stseʼelil koʼtan. Ta nailto talele, ya x-aʼtejon ta jun fábrica yuʼun ajwalil ta lum Chatham banti ya snojptesonik ta spasel barkoetik-a. Bayal machʼa ya skʼanik-a te aʼtelil-abi, melel bayal bin ya yichʼ tael yuʼun-a. Jaʼukmeto te bitʼil j-abatotik yuʼun te Diose jnaʼojtik te ma skʼan ya jchʼik jbatik ta spasel guerraetik. Jaʼnix jich ta yaʼbilal talel 1941 kʼot ta koʼtantik te maba ya skʼan ya xkoltaywanotik ta spasel aʼtejibal yuʼun guerra (Juan 18:36). Ta fábrica banti ya x-aʼtejon-ae ya spasik submarino, jaʼ yuʼun la kijkʼitay jilel sok ochon ta scholel skʼop Dios ta spisil-ora. Te sbabial banti la kichʼ tikunel baele, jaʼ ta Cirencester te jaʼ jpam tʼujbil lum te ay ta Cotswolds.

Kʼalal waxaklajuneb kaʼbilal-ae, la kichʼ chukel baluneb u ta skaj te maba la jkʼan ochon ta soldado. Kʼax maba lek la kaʼiy jba kʼalal la smakik ta tulan te stiʼil celda sok te jtukel jilone. Maba kʼax bayal tiempo, te jkananetik sok te machʼa ochemik ta karsel jajch sjojkʼoybonik bin yuʼun la kichʼ chukel. Kʼax tseʼel koʼtan la kaʼiy jba te kʼalal juʼ kuʼun scholbeyel yaʼiyik te bintik jchʼuuneje.

kʼalal lokʼon ta karsele, la jchol skʼop Dios sok te hermano Leonard Smith * ta bayal pam lumetik tey ta Kent, te jaʼ jlumaltik ta jchebaltik-a. Ta yorail-abi, te nazietik och yakʼbeyik bomba te lum Londres. Kʼalal ya xbajtʼik tey-a, te abionetik yuʼunik ya xkʼaxik ta lum Kent. Kʼalalto talel ta yaʼbilal 1944, kʼaxem ta 1,000 bombaetik chʼayik koel ta lum-abi. Te bombaetik-abi jaʼ abionetik te maʼyuk machʼa ya stij te nojelik ta bintik ya xtʼom. Kʼalal ya kaʼiytik te ya xtupʼ smotorile, jnaʼojtikix te ya chʼay  koel te abion sok ya xtʼom. Jpisiltik ya xiwotik yuʼun-a. Ta skʼajkʼalel-abi, ya kakʼbeytik nojptesel yuʼun Biblia jtul winik sok yinam soknix oxtul yal snichʼnabik. Ay baeltik ya xnajkajotik ta yeʼtal jun mesa te pasbil ta fierro swenta ya jmak jbatik teme ay jun bomba ya sjin koel te nae. Ta patil bael, spisilik la yichʼik jaʼ.

YA JCHOL SKʼOP DIOS TA YANTIK NASION

Yakotik ta spukbeyel skʼoplal jun mukʼul tsoblej kʼalal ayon ta precursor-ae

Kʼalal laj te guerrae, aʼtejon ta precursor cheb jaʼbil ta sur yuʼun Irlanda. Kʼalal ya jcholtik skʼop Dios ta nanatik ya kaltik te misionerootik sok ya jojkʼoytik banti ya xjuʼ ya jkux koʼtantik. Ya japtik te revistaetik ta kaye. Jaʼukmeto te Irlanda maba pajal sok te lum Inglaterra. Bayal machʼa ya yalik te ma jnaʼtik kʼinal te bitʼil ya jkuytik te ay machʼa ya xbajtʼ yaʼiybotik te skʼop Dios ta jun nasion te banti ay bayal catolicoetik. Kʼalal jtul winik la yalbotik te ya xbajtʼ yutsʼinotik, bajtʼ kalbey jtul polisia. Jaʼukmeto jich la yalbon: «¡Machʼa kʼan yaʼiybat te akʼope!». Maba jnaʼojtik-a te kʼax ichʼbilik ta mukʼ tey-a te sacerdoteetike. Teme ay machʼa ya yichʼik jilel te libroetik ya yichʼik lokʼesel ta yaʼtelik. Te joʼotike lokʼotik te banti ayotik ta nainel-ae.

Ta patil bael, la kiltik te kʼalal ya xkʼotik ta sbabial buelta ta jun lugare, jaʼ lek te ya jcholtik skʼop Dios te banti maba ya snaʼbotik jbatik te sacerdotee. Jaʼ yuʼun ya skʼan nail ya kulaʼtaytik te ants winiketik te namal ayik ta lugar-abi. Ta patil jaʼ ya kulaʼtaytik te machʼa nopol ayike. Ta lum yuʼun Kilkenny, ay jtul jchʼiel te ya kakʼbeytik nojptesel ta Biblia oxeb buelta ta jun semana. Ya kakʼbeytik te nojptesel manchukme ay jtsojb ants winiketik ya skʼan ya yutsʼinotik. Jich bitʼil ya jmulan bayal-a te ya kakʼ nojptesel yuʼun Biblia, la jkʼan te ya kichʼ pʼijubtesel ta misioneroil. Jaʼ yuʼun la jnop te ya jnojes jun solicitud yuʼun ya xboon ta Pʼijubtesel yuʼun sKʼop Dios ta Galaad yuʼun te Watchtower.

Te barko Sibia la jtuuntestik ta na swenta misioneroetik ta jaʼbil 1948 kʼalal ta 1953

La yikʼonik ta Pʼijubtesel-abi te ya yichʼ pasel joʼeb u ta Nueva York. Kʼalal la jpas sba graduar, la kichʼtik tikunel sok oxtul hermanoetik ta tut islaetik yuʼun te mar Caribe. Ta noviembre ta yaʼbilal 1948, lokʼotik talel ta Nueva York ta jun barko te 18 metro snajtʼil te Sibia sbiil. Kʼax tseʼel koʼtan yuʼun, melel maʼyuk beenemon ta barko-a. Jtul te machʼa jokinej jaʼ te misionero Gust Maki te jaʼ capitán yuʼun barko te bayalix jaʼbil ya snaʼ stijele. La snojptesotik cheʼoxeb te bintik ya skʼan ya jpastik te kʼalal ayotik ta barkoe te maba tulan ta pasel, jich bitʼil smojtesel sok skojtesel te spakʼul te barkoe, stuuntesel brújula sok bin ya skʼan pasel kʼalal te ikʼ wokol ya yakʼ jtijtik te barkoe. Te Gust la snaʼ stijel ta lek te barko 30 kʼajkʼal manchukme ay tulan yikʼal jaʼal, jaʼto kʼalal kʼootik ta lum Bahamas.

ALBEYAIK SKʼOPLAL TA ISLAETIK

Kʼalal laj koʼtantik ta scholel skʼop Dios cheʼoxeb u ta tut islaetik ta Bahamas, kʼaxotik bael ta isla yuʼun Sotavento sok Barlovento. Te tut islaetik-abi smakojik jteb ma sta 800,000 metro ta yolil te isla Virgenes sok Trinidad. Ta joʼeb jaʼbil, jteb ma spisiluk-ora la jcholtik skʼop Dios ta islaetik te namal ayik te banti maʼyuk Testigoetik. Ay baeltik, ma xjuʼ te ya jtikuntik bael sok te ya kichʼtik tikunel talel correo ta bayal semana. Jaʼukmeto kʼax tseʼel koʼtantik ta skaj te yakotik ta yalbeyel skʼoplal te Jehová tey ta islaetik-abi (Jeremías 31:10).

Te chantul misioneroetik ta barko Sibia (ta skʼexen kʼalal ta swaʼel jkʼabtik): Ron Parkin, Dick Ryde, Gust Maki sok Stanley Carter.

Kʼalal ya xkʼootik ta stiʼil jun isla, te machʼatik tey nainemik-ae yan-nax ya yilik-a sok ya stsob sbaik te banti ya xchojtaj te barkoetik swenta ya yilik machʼaonkotik-a. Ay chaʼoxtulik te maʼyuk yilojik jun barko jich bitʼil te kuʼunkotike o jtul sakil winik. Kʼax lek yoʼtanik sok ya snaʼbeyik sba ta lek te Bibliae. Jteb ma spisiluk-ora ya yakʼbonkotik chay, on, sok cacahuate. Manchukme maʼyuk bayal lugar ta tut jbarkokotike, tey ya xjuʼ ya jpas jweʼeltik-a, ya xwayotik sok ya xjuʼ ya jsakʼtik te jkʼuʼ jpakʼtik.

 Ya xlokʼotik ta barko sok ya kulaʼtaytik te ants winiketik sjunal kʼajkʼal. Ya kalbeytik te ya yichʼ kʼasesel jun discurso te lokʼem ta Biblia. Kʼalal ya x-ijkʼub te kʼinale, ya jtijtik-a te kampana yuʼun te barko. Tʼujbilnax ta ilel-a te kʼalal ya xkʼot te ants winiketike. Te skʼajkʼik te ya stuuntes aceite jich yilelik bitʼil ekʼetik te yakik ta koel talel ta tut witstikile. Ay baeltik ya xkʼotik cien ta tul ants winiketik sok ya spasbotik jojkʼoyeletik jaʼto kʼalal kʼax ajkʼabalix-ae. Jich bitʼil ya smulanik kʼayoje, la jkʼaseskotik ta makina te sletraul te kʼayojiletik yuʼun te Ajwalinele. Te chantul misionero ya jpaskotik tulan ta skʼayojtayel ta lek. Ta patil, te ants winiketik ya sjokinotik ta skʼayojtayel, kʼax tʼujbil sba te bitʼil ya skʼayojtayik. ¡Kʼax tʼujbil te bintik kʼax kuʼunkotike!

Kʼalal ya xlaj koʼtantik ta snopel te Biblia, ay machʼatik ya sjokinotik ta yulaʼtayel yan familia swenta ya snopikxan te Bibliae. Te kʼalal kʼaxemix kuʼuntik cheʼoxeb semana ta lume, ya xlokʼotik bael. Jaʼukmeto te machʼatik chikan ta ilel te ya skʼan ya snopikxan ya jkʼanbeykotik te akʼa snopikxan sok te yantik jaʼto kʼalal ya xchaʼsujtonkotik talele. Kʼax ya stij koʼtantik yuʼun te ya spasike.

Ta ora ini, ta bayal islaetik-abi bayal ants winiketik ya xkʼotik ta paxial. Jaʼukmeto ta namey talele bayal lamalkʼinal tey-a. Jaʼnax chikan ta ilel yaxal pamal jaʼ, te tʼujbil stiʼil mar sok steʼel palmera. Jteb maba spisiluk-ora ya xkʼaxotik bael ta yan isla ta ajkʼabal. Te delfinetik ya xnuxik sok ya xtajinik ta stsʼeel te barko. Te bin chikanax ta aʼiyel jaʼ te skʼop te barko te yakʼ ta kʼaxel bael ta jaʼe. Te xojobil u ta sba te mar jich yilel bitʼil be te pasbil ta plata te ya x-ikʼawan bael banti ya xmal bael te kʼajkʼale.

Kʼalal kʼaxemix joʼeb jaʼbil te la jcholtik skʼop Dios ta islaetike, bootik ta Puerto Rico ta sleel jun barko te ay smotorile. Kʼalal kʼootik tey-ae, la jnaʼbey sba jtul tʼujbil misionera te Maxine Body sbiil, ¡la jmulan ta bayal! Te Maxine ya smulan ta bayal scholel skʼop Dios kʼalalto tal ta stutil. Aʼtej ta misionera ta República Dominicana kʼalalto ta 1950. Ta jaʼbil-abi, lokʼesot ta nasion yuʼun te ajwalil católico. Jich bitʼil ya xkoltaywanon ta stijel barko jaʼnax jun u ya xjuʼ x-ayinon ta Puerto Rico. Ta patil ya skʼan ya xchaʼsujton ta islaetik sok ya xkʼax cheʼoxeb jaʼbil kuʼun tey-a. Jaʼ yuʼun jich la kalbey jba: «Ronald, teme ya akʼan te achʼix ini, yame skʼan ay bin ya apas ta oranax». Oxeb semana ta patil la kalbey te ya jkʼan ya xnujpunon soke, ta swakebal semana nujpunotik. La kichʼtik tikunel bael ta Puerto Rico ta misioneroil. Jich yuʼun maʼyukix bin-ora la jtuuntesix te yachʼil barkoe.

Ta 1956 jajchon ta aʼtel ta superintendente yuʼun circuito. Kʼax bayal ya jmulantik jchebaltik yulaʼtayel te hermanoetike. Bayal te machʼa pobreetik. Jich bitʼil, ta jpam tut lum te sbiil Potala Pastillo tey ayik ta kuxinel cheb familiaetik te jaʼik Testigoetik te tsobol tut alaletik yuʼunike. Kʼayemon ta stijbeyel yaʼiyik kʼayojil ta flauta. Jtul tut achʼix te Hilda sbiil, ta jun buelta la jojkʼoybey teme ya skʼan ya sjokinotik ta scholel skʼop Dios. Jich la yal: «Yak, jaʼnax te ma xjuʼ kuʼune. Maʼyuk jtep». La jmanbeytik step jich la sjokinotik bael. Bayal jaʼbil ta patil, ta 1972 boon sok te Maxine ta Brooklyn. Tey-a, jtul hermana te mato jaluk la spas sba graduar ta Pʼijubtesel yuʼun sKʼop Dios ta Galaad tal skʼoponotik. Nopol ya xbajtʼix-a ta lum Ecuador te banti la yichʼ tikunel baele. La yalbotik: «¿Mabal jichuk te ma xa anaʼik machʼaon-a? Joʼon te tut achʼix ta Pastillo te maʼyuk step-ae». ¡Jaʼ te Hildae! Kʼax stsʼeel koʼtan la kaʼiy jbatik te okʼotik yuʼun.

Ta 1960, jajchotik ta aʼtel ta Betel yuʼun Puerto Rico, te ay ta tut na-a ta barrio yuʼun Santurce (San Juan). Ta sjajchibal, jtul hermano te Lennart Johnson sbiil sok te joʼone jteb ma spisil ya jpastik-a te aʼtelile. Te hermano sok te yiname jaʼik te machʼatik sbabial ochik ta Testigo ta República Dominicana. Ta 1957, kʼotik ta Puerto Rico. Ta sucursal, te Maxine ya stikunbey bael revistaetik te machʼatik skʼanojike. Kʼaxem ta 1,000 revistaetik ya stikun ta jujun semana. Bayal ya smulan-a te yaʼtel melel snaʼoj te spisil te ants winiketik-abi yakik ta snopel ta swenta te Jehová.

Bayal jmulanoj te kaʼtel ta Betel melel ya yakʼ jtuuntes te kip ta stojol Jehová. Jaʼukmeto maba spisiluk-ora kʼun kaʼiyoj spasel. Jich bitʼil, ta 1967 la skʼan bayal bin la jchajpan ta swenta te sbabial mukʼul tsoblej internacional te la yichʼ pasel ta Puerto Rico. Kʼax lujbenon la kaʼiy jba. Ta yorail-abi, kʼot ta Puerto Rico te hermano Nathan Knorr te jaʼ ay ta swenta yilel-a te yaʼtel te testigoetik yuʼun Jehová. La jchajpan spisil te bitʼil ya xtalik te misioneroetik ta ulaʼ, jaʼukmeto te hermano la skuy te maba la jpas. La yakʼbon tulan tsitsel sok la yalbon te tojolnax te la yakʼ smukʼul yoʼtan ta jtojole. Maba la jkʼan la jach kʼop yuʼun, jaʼukmeto jich la kaʼiy te maba stojiluk te bin la yalbone. Jaʼ yuʼun ilinon. Manchukme jich-abi, kʼalal la kil jbatik ta patile, te hermano Knorr la yikʼon sok te kinam ta skuarto sok la schajpanbotik weʼelil.

 Ta bayal buelta la kulaʼtaytik te jfamilia ta Inglaterra. Te jtate maba la skʼan snopel te smelelil te kʼalal la jnop sok te jmeʼe. Jaʼukmeto kʼalal te hermanoetik ta Betel ya x-ulaʼtaywanik tey-ae, te jmeʼe ya yikʼtiklan jilel ta jna. Te jtate la yil te kʼax pekʼel yoʼtanik te machʼa superintendenteetik ta Betel. Maba pajalik sok te sacerdoteetik te chebajtesbot yoʼtan yuʼune. Ta patil la yichʼ jaʼ ta yaʼbilal 1962.

Sok te Maxine ta Puerto Rico kʼalal mato jaluk nujpunemotik-a sok te kʼalal lokʼ 50 jaʼbil jnujpuneltik ta 2003.

Te kiname laj ta jaʼbil 2011. Koʼtanukix te ya xchaʼkuxaj talel yuʼun ya kil yan buelta. Snopel-abi ya yakʼbon stseʼelil koʼtan. Te 58 jaʼbil nujpunemotike, la kiltik bitʼil mo yajtalul te testigoetik yuʼun Jehová ta Puerto Rico ta 650 kʼalal ta 26,000. Ta 2013, te sucursal yuʼun Puerto Rico jun-nax la yakʼ sba ta aʼtel sok te Estados Unidos. La yalbonik te ya xboon ta aʼtel ta Wallkill (Nueva York). Jich bitʼil jalajon 60 jaʼbil ta islae, mero jaʼ jlumal la kaʼiy te Puerto Rico jich bitʼil te coquí, te jaʼ jkojt tut chʼuchʼ te jaʼnax ay ta isla-abi te jich ya xkʼayojin ta ajkʼabal «¡coquí, coquí!». Kʼax tseʼel koʼtan-a tey ta Puerto Rico, jaʼukmeto kʼot yorail te boon ta yachʼil kaʼtele.

«CʼUX TA OʼTANIL YUʼUN DIOS TE MACHʼA TSEʼEL YOʼTAN YA YAQʼUE»

Yakonto ta smulanel te abatinel ta stojol Dios ta Betel. Kʼaxemix ta 90 kaʼbilal, te kaʼtel jaʼ te ya kakʼbey yip yoʼtanik te machʼa ayik ta Betele. Te jayebix kʼajkʼal ayon ta Wallkill, kʼaxem ta 600 hermanoetik sok hermanaetik te jkoltayoje. Ay ya xtal yilonik swenta ya yalbonik te bintik wokolil ay yuʼunike o ta sfamiliaik. Ay yantik ya skʼanbonik tsitsel swenta ya spas lek yaʼtelik ta Betel. Ay yantikxan te ya sleik tsitsel melel nujpunelikto o la yichʼik tikunel ta precursoril. Ya jchʼam kaʼiy spisil te machʼa ya skʼan ya xkʼopoj sok te joʼone. Kʼalal jich snujpʼ ta alele, jteb ma spisiluk-ora ya kaltiklanbey: «“Cʼux ta oʼtanil yuʼun Dios te machʼa tseʼel yoʼtan ya yaqʼue”. Jaʼ yuʼun tseʼeluk awoʼtan ta awaʼtel, melel jaʼ ta stojol te Jehovae» (2 Corintios 9:7).

Teme tseʼel koʼtantik ya jkʼantik ya x-ayinotik ta Betel o chikan banti ayotike, ya skʼan ya jnop ta koʼtantik bin yuʼun tulan skʼoplal te bin yakotik ta spasele. Spisil te bin ya jpastik ta Betele jaʼ jun chʼul aʼtelil. Ta swenta te kaʼteltike yakotik ta skoltayel «te aʼbat te jun yoʼtan soc pʼij» swenta ya yichʼik makʼlinel ta swenta skʼop Dios te hermanoetik ta swolol Balumilal (Mateo 24:45). Chikan banti ayotik ta abatinel ta stojol Jehová, ya xjuʼ ya kalbeytik yutsil skʼoplal. Akʼa jmulantik spasel te bin ya skʼanbotike, melel «cʼux ta oʼtanil yuʼun Dios te machʼa tseʼel yoʼtan ya yaqʼue».

^ párr. 13 Te bin kʼax ta skuxlejal te Leonard Smith chiknaj ta La Atalaya 15 yuʼun abril 2012.