Ochan ta banti te bintik yichʼoje

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

sTestigotak te Jehová

tseltal

Te J-ilkʼinal ta toyol (te ya yichʼ nopel)  |  Abril yuʼun 2017

¿Jichnixbal ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehová?

¿Jichnixbal ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehová?

«Ya calbe sbihil te Jehová. [...] Ha Dios te stalel jun yoʼtan soc mayuc schopolil; ha toj soc lec stuquel» (DEUTERONOMIO 32:3, 4).

KʼAYOJIL 110 SOK 2

1, 2. 1) ¿Bin-a te ma stojiluk la yichʼik pasbeyel te Nabot sok te snichʼnabe? 2) ¿Bin cheb taleliletik ya kilbeytik skʼoplal ta articulo ini?

CHAʼTUL chopol winiketik la slebeyik tulan mulil jtul winik. Manchukme lotil te bin la yichʼ alel ta stojol, te winik ay smul lokʼ sok la yichʼ akʼel ta milel yuʼun. Nopanax awaʼiy bin yaʼiyel la yaʼiy sbaik te machʼatik kʼux ta yoʼtanik te bin stojil ta pasel te kʼalal la yilik te laj ta chʼojel ta ton te winik-abi sok te snichʼnabe. Ta melel yuʼun-nix jich kʼot ta pasel te bin ma stojiluk-abi. Jaʼ jich kʼot ta stojol jtul j-abat yuʼun Dios te Nabot sbiil te jun yoʼtan yakʼoj sba ta stojol, te kuxin te kʼalal jaʼ ay ta ajwalil-a yuʼun Israel te Acab (1 Reyes 21:11-13; 2 Reyes 9:26).

2 Ta articulo ini ya kalbeytik skʼoplal te bin kʼot ta stojol te Nabot. Jaʼnix jich ya kalbeytik skʼoplal te bin kʼax ma lekuk la spas ta jun kongregasion ta sbabial siglo jtul anciano te jun yoʼtan yakʼoj sba ta stojol te Diose. Ta swenta te cheb ejemploetik-abi ya jnoptik te ya skʼan te pekʼel ya kakʼ jbatik sok te ya jpastik perdon teme ya jkʼantik te jichnix ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil  te Jehová (ilawil te recuadro «¿Bin ya skʼan ya yal?»).

JKʼAXEL MA STOJILUK TE BIN LA YICHʼ PASELE

3, 4. ¿Bin yilel stalel ta winikil te Nabot, sok bin yuʼun ma la skʼan la schonbey te Acab te stsʼusubile?

3 Te Nabot jun yoʼtan la yakʼ sba ta stojol te Jehová kʼalal te israeletik la stʼunik te chopol ejemplo yuʼun te Acab sok te yinam te kʼax chopol, te jaʼ te ajwalil ants Jezabel. Te schebalik ya yichʼik ta mukʼ-a te lotil dios Baal sok maba ya yichʼik ta mukʼ te Jehová sok te leyetik yuʼune. Jaʼukmeto te Nabot jaʼ bayalxan skʼoplal ta yoʼtan te bitʼil yamigoinej sba sok te Dios te bitʼil te skuxlejale.

4 (Kʼopona te 1 Reyes 21:1-3). Te Acab mero la smulan jun tsʼusubil te jaʼ yuʼun te Nabot. Jaʼ yuʼun la yalbey te Nabot te ya skʼan ya smanbey o te ya sjelbey ta yan tsʼusubil te lekxane. Te Nabot la sut te maʼuke, sok slekil yoʼtan jich la yalbey te Acab: «Ma hichuc ya scʼan Jehová te ya caʼbat te bin yaʼbeyejon hilel jmeʼjtat». ¿Bin yuʼun ma la skʼan schʼuun te Nabot te bin albot yuʼun te Acab? Jaʼ ta skaj te bitʼil te ley te akʼbilik yuʼun Jehová te israeletik ya yal te ma xjuʼ ya schonik ta jkʼaxel te kʼinal ya x-akʼbotik yuʼun te smeʼ statike (Levítico 25:23; Números 36:7). Jich bitʼil ya kiltik, te Nabot ya schʼuunbey skʼop-a te Jehová.

5. ¿Bin la spas te Jezabel yuʼun ya yuʼuninbey stsʼusubil te Nabot?

5 Kʼalal te Nabot ma la skʼan la schon te stsʼusubile, te ajwalil Acab sok te yiname ay bintik kʼax chopol la spasik yuʼun ya yuʼuninik te tsʼusubile. Te ajwalil ants Jezabel la skʼanbey chaʼtul winiketik te ya slebeyik smul te Nabot te manix spasoj-ae. Ta skaj-abi la yichʼ milel soknix te snichʼnabe. ¿Bin la spas te Jehová ta swenta te bin kʼax ma stojiluk la yichʼ pasele?

TE DIOS YA SPAS TE BIN STOJIL TA PASEL

6, 7. 1) ¿Bin-utʼil la yakʼ ta ilel Jehová te bayal skʼoplal ta yoʼtan te bin toj ta pasele? 2) ¿Binwan yuʼun la sta smukʼul yoʼtan te sfamilia sok te yamigotak te Nabot?

6 Ta oranax te Jehová la stikun te j-alwanej Elías yuʼun ya sitintay ta kʼop te Acab. Te Elías la yalbey te Acab te jaʼ jmilawal sok j-elekʼ winik, jaʼnix jich la yalbey ta jamal bin la yal Jehová te ya spas ta stojol ta kaj te bin la spase. ¿Bin-a? Jaʼ te bitʼil te Acab sok te yinam soknix te snichʼnab ya yichʼik milel jich bitʼil milot te Nabot sok te snichʼnabe (1 Reyes 21:17-25).

7 Te sfamilia sok te yamigotak te Nabot kʼax kʼux la yaʼiyik te bin kʼax ma lekuk la spas te Acab. Ta melel la sta smukʼul yoʼtanik kʼalal la yilik te la spʼis ta wenta Jehová te bin ma stojiluk la yichʼ pasel te jich ay bin la spas ta oranax ta stojol. Jaʼukmeto, te bin kʼot ta pasel ta patil laniwan yakʼ ta ilel teme yuʼun-nix ay spekʼelil yoʼtanik sok teme yuʼun-nix ay smukʼul yoʼtanik ta stojol te Jehová.

Te Jehová la yalbey te Elías te ma xyakʼbey kastigo te Acab ta skaj te la spejkʼan sba

8. ¿Bin la spas te Acab kʼalal la yaʼiy stojol te bin ya xpasbot yuʼun Jehová, sok bin lokʼ yuʼun ta skaj te jich la spase?

8 Kʼalal te Acab la yaʼiy stojol te bin ya xpasbot yuʼun te Jehová «la schʼiʼ scʼuʼ yuʼun, la slap chʼixal pacʼ soc la scom sweʼel. Way ta chʼixal pacʼ soc pehcʼaj yuʼun». Jich bitʼil ya kiltik, te Acab la spejkʼan sba. ¿Bin lokʼ yuʼun-a? Te Jehová jich la yalbey te Elías: «Te bin utʼil bicʼtajix ta jtojol, ma ba ya cacʼ  taluc wocol te jayeb cʼahcʼal cuxul, ha to ya xcʼoht ta scuenta te snichʼane» (1 Reyes 21:27-29; 2 Reyes 10:10, 11, 17). Jich bitʼil jaʼ te Jehová te machʼa «ya stsaj te oʼtanile» sok ya yil bin-nix kileltik ta jkʼubuliltik-a, la snaʼbey yoʼbolil sba te Acab (Proverbios 17:3).

BAYAL YA SKOLTAYOTIK TE SPEKʼELIL KOʼTANTIK

9. ¿Bin yuʼun te jaʼniwan koltayotik yuʼun te pekʼel-oʼtanil te sfamilia sok te yamigotak te Nabot?

9 ¿Bin-utʼil utsʼinbotik yoʼtan te sfamilia sok te yamigotak te Nabot te kʼalal la yaʼiyik stojol te ma xyichʼ kastigo te sfamilia te Acab te kʼalal kuxulto-ae? Te bin la yal te Jehová juʼ utsʼinbotik schʼuunel yoʼtanik yuʼun. Teme jich kʼot ta pasel, jaʼniwan te pekʼel-oʼtanil koltayotik yuʼun ta skanantayel te schʼuunel yoʼtanike sok koltayotik yuʼun ma xyijkʼitay sbaik ta abatinel ta stojol Jehová sok te ya smukʼulin yoʼtanik te jkʼaxel maʼyuk bin-ora ya spas te bin ma stojiluke (kʼopona te sjun Deuteronomio 32:3, 4). Ta pajel chaʼbej te sfamilia te Nabot jaʼ bendision ya xkʼot yuʼunik te ya schaʼilik te machʼatik lajik yuʼunike. Jich ya yichʼ pasel te bin toj ta stojol te Nabot sok te yal snichʼane (Job 14:14, 15; Juan 5:28, 29). Te machʼa pekʼel yoʼtane ya snaʼ te ya skʼan wenta te smelelil Dios «yuʼun spisil aʼtel, soc ha nix hich spisil bintic muquen pasbil, teme lec o  teme ma lecuque» (Eclesiastés 12:14). Te Jehová ay bintikxan ya snaʼbey sba te ma jnaʼtik te joʼotike. Jaʼ yuʼun te yakʼel ta ilel pekʼel-oʼtanil ya skoltayotik sok jich maba ya xchʼay te schʼuunel koʼtantik ta stojol te Jehová.

Te yakʼel ta ilel pekʼel-oʼtanil ya skoltayotik sok jich maba ya xchʼay te schʼuunel koʼtantik ta stojol Jehová

10, 11. 1) ¿Bintik-a te ya xkʼot ta pasel te ya xjuʼ ya yakʼ ta ilel bin ya jnopojtik ta stojol te bin toj ta pasele? 2) ¿Bin-utʼil ya skoltayotik te spekʼelil koʼtantik?

10 Jich yuʼun, ¿bin yilel ya kakʼtik ta ilel jtaleltik teme ay bin ya staik ta nopel te ancianoetik te ma xkʼot ta koʼtantik o jich ya kiltik te ma lekuk te bin la staik ta nopele? Kiltik chaʼoxchajp ejemploetik. ¿Bin ya jpastik teme ya xchʼay kaʼteltik te kichʼojtik akʼbeyel ta kongregasion o teme jaʼ jtul te machʼa jun ayotik sok te jich ya xkʼot ta stojole? ¿Jaxan teme ya yichʼ lokʼesel ta kongregasion te machʼa nujpunemotik soke, jtul kal jnichʼnabtik o jtul kamigotik te ma akuerdo ayotik sok te bin la staik ta nopel te ancianoetik ta swenta-abi? ¿Bin ya jpastik teme ya jkuytik te chʼayik te ancianoetik te bitʼil ay machʼa maba la slokʼesik ta kongregasion te spasoj tulan mulile? Spisil-abi ya xjuʼ ya yakʼ ta ilel bin yilel ay te schʼuunel koʼtantik ta stojol Jehová sok ta swenta te bitʼil schajpanoj te lum yuʼun ta ora ini. Teme ay jich ya xkʼot ta pasel ta jtojoltik, ¿bin utʼil ya skoltayotik te yakʼel ta ilel pekʼel-oʼtanil? Kiltik cheb bin-utʼil.

¿Bin yilel ya kakʼtik ta ilel jtaleltik teme te ancianoetik ay bin ya yalik ta stojol te kongregasion te ma akuerdo ayotik soke? (Ilawil te parrafo 10 sok 11).

11 Ta sbabial, teme ay spekʼelil koʼtantik ya kaltik ta jamal te maba ya jnaʼtik spisil ta swenta te bin kʼoem ta pasele. Manchukme jkuyojtik te ya jnaʼtik ta lek te bin kʼoem ta pasele, ya jultestik ta koʼtantik te jaʼnax Jehová ya snaʼ bin ay ta yoʼtan jtul ants winik (1 Samuel 16:7). Teme jich ya xjul ta koʼtantike, sok spekʼelil koʼtantik ya kaltik ta jamal te maba ya xjuʼ kuʼuntik snaʼel sok spasel spisil sok te ya skʼan te ya jtojobtestik te snopjibal kuʼuntike. Ta schebal, teme ay machʼa la kiltik te la yichʼ pasbeyel te bin ma stojiluk o joʼotiknix te jich kʼax ta jtojoltike, te pekʼel-oʼtanil ya skoltayotik yuʼun ya jchʼuuntik mantal sok te ya jmaliytik te ya schajpan te Jehová. Te Biblia jich ya yal: «Lec ya xcʼoht te machʼatic ya yichʼic ta mucʼ te Diose». Ta patil ya yalxan: «Te machʼa chopol yoʼtan ma ba lec ya xcʼoht soc ma ba ya xnahtij scuxlejal» (Eclesiastés 8:12, 13). Ta melel te bin lekxan ya xjuʼ ya spasik te machʼatik utsʼinbilike jaʼ te spisiluk-ora yakuk yakʼik ta ilel spekʼelil yoʼtanik (kʼopona te 1 Pedro 5:5).

AY MACHʼA LA YAKʼ TA ILEL CHEB-OʼTANIL TA KONGREGASION

12. ¿Bin-a te kʼot ta pasel ta namey kʼinal ya kilbeytik skʼoplal, sok bin yuʼun?

12 Ta sbabial siglo te jchʼuunjeletik yuʼun te Antioquía yuʼun Siria ay bin kʼax ta stojolik te la yakʼ ta ilel bin yilel ay te spekʼelil yoʼtanik sok teme ya snaʼik ta lek spasel perdon. Te yilel ta lek te bin kʼot ta pasel ya skoltayotik yuʼun ya kiltik bin yilel jtaleltik ta swenta te yakʼel perdone. Jaʼnix jich ya skoltayotik yuʼun ya xkʼot ta koʼtantik bin yuʼun te Jehová ya xjuʼ ya stuuntes jmulawil ants winiketik manchukme ma xjelon yuʼun te bin toj ta pasel ya yile.

13, 14. 1) ¿Bin tulan aʼteliletik la yichʼ akʼbeyel te jpuk-kʼop Pedroe? 2) ¿Bin-utʼil la yakʼ ta ilel te Pedro te ma xiw yoʼtane?

13 Te jpuk-kʼop Pedro jaʼ jtul anciano te kʼax naʼbil sba-a ta sbabial siglo. La yamigoin ta  lek te Jesús sok la yichʼ akʼbeyel tulan aʼteliletik ta yutil te kongregasion ta sbabial siglo (Mateo 16:19). Jich bitʼil, ta jaʼbil 36 la yichʼ albeyel te bajtʼuk ta scholbeyel skʼop Dios te Cornelio sok te jayeb machʼatik ay yuʼune. Bayal skʼoplal te bin akʼbot spase, melel te Cornelio maba judío winikuk. Jaʼ jyanlum te maba yichʼoj circuncisión. Kʼalal te Cornelio sok te jayeb machʼatik ayik ta sna tal ta stojolik chʼul espiritu kʼot ta yoʼtan te Pedro te ya xjuʼ ya yichʼik jaʼ sok te ya x-ochik ta jchʼuunjeletik. Jich la yal: «¿Ay bal machʼa ya xcomotic yuʼun te ya yichʼic haʼ te machʼatic la yichʼiquix te Chʼul Espíritu hich te bin utʼil te hoʼotique?» (Hechos 10:47).

14 Ta jaʼbil 49 te jpuk-kʼopetik sok te ancianoetik ta Jerusalén la stsob sbaik ta yilel teme puersa ya skʼan te ya yichʼik circuncisión te jyanlumetike. Teynix ay-a te jpuk-kʼop Pedro. Maba xiw ta yalbeyel te hermanoetik te jaʼnix la yil te la yichʼik chʼul espiritu jyanlumetik te ma yichʼojik circuncisión. Te bin la yal te Pedro ta swenta te bin la yile, koltaywan swenta lek bin la staik ta nopel te jtsojb jwolwanejetike (Hechos 15:6-11, 13, 14, 28, 29). Ta melel la yalik wokol te j-abatetik yuʼun Dios te judioetik sok te yan slumalik te la yal ta jamal te bin la yil te kʼot ta pasele. Ta melel maniwan wokol la yaʼiyik te j-abatetik yuʼun Dios ta namey kʼinal yakʼel smukʼul yoʼtanik ta stojol te Pedro, melel jun yoʼtan yakʼoj sba sok yijuben te schʼuunel yoʼtan (Hebreos 13:7).

15. ¿Bin-a te maba lek la spas te Pedro kʼalal ayin ta Antioquía yuʼun Siria? (Ilawil te lokʼomba ta sjajchibal te articulo).

15 Ma bayaluk kʼajkʼal ta patil te la stsob sbaik ta Jerusalén, te Pedro la yulaʼtay te Antioquía yuʼun Siria. Te kʼalal ayin tey-ae la sjokin sba sok te machʼatik jyanlumetik. Bayalniwan te bintik la snopbeyik te Pedro ta swenta te jayeb bin ya snaʼe sok ta swenta te bintik kʼaxem ta skuxlejale. Jaʼukmeto ta repentenax la yijkʼitay sjokinel ta weʼel te hermanoetik-abi. ¡Chajptoniwan sok kʼuxniwan la yaʼiyik te jich la spas te Pedroe! Sok la yakʼ te jichuknix ya skʼayinik spasel yantik judioetik. Jaʼnix jich la yakʼ skʼayin-euk te Bernabé. ¿Bin-a te la yakʼ te la spas te bin kʼax maba lek te anciano ini te yijuben schʼuunel yoʼtan ta stojol Dios te juʼ la yakʼ te ya sxat sba-a te kongregasione? Te bin tulanxan skʼoplale, ¿bin-utʼil ya xjuʼ ya skoltayotik te bin kʼaxe teme ay jtul anciano ay bin ya yal o ay bin ya spas te kʼux ya kaʼiytik?

¿Binwan-utʼil la yaʼiy sbaik te jyanlumetik te la yichʼik pʼajel yuʼun te Pedroe?

16. 1) ¿Bin tojobtesel la yichʼ te Pedroe? 2) ¿Bin jojkʼoyeletik ya xlokʼ ta swenta te bin la spas te Pedroe?

16 (Kʼopona te sjun Gálatas 2:11-14). Te Pedro xiw yoʼtan ta skaj te bin ya xjuʼ ya snopik te yantik ta stojol (Proverbios 29:25). Te Pedro snaʼoj bin yilel ya yil Jehová te jyanlumetik. Manchukme jiche, la sxiʼ te ay bin maba lek ya yichʼ albeyel yuʼun te judioetik te talemik ta Jerusalén te yichʼojik circuncisión, melel ya sjokin sba sok te jyanlumetike. Te jpuk-kʼop Pablo la yalbey te Pedro te jich yak yakʼbel sba bitʼil jchebal-oʼtanil. ¿Bin yuʼun te jich la yalbeye? Melel te Pablo la yaʼiy stojol kʼalal te Pedro la skoltaybey skʼoplal te jyanlumetik ta tsoblej te la yichʼ pasel ta Jerusalén ta jaʼbil 49 (Hechos 15:12; Gálatas 2:13). ¿Binwan-utʼil ya yaʼiy sbaik te jyanlumetik te la yichʼik pʼajel yuʼun te Pedroe? ¿Yabal skʼojchin sbaik yuʼun? ¿Yabal yichʼ pojbeyel te aʼteliletik yichʼoj akʼbeyel-a te Pedro ta skaj te bin maba lek la spase?

 JNAʼTIK YAKʼEL PERDON

17. ¿Bintik lek la sta te Pedro ta skaj te la yichʼ pasbeyel perdon yuʼun te Jehovae?

17 Te Pedro la spejkʼan sba sok la schʼuun te tojobtesel la yichʼ akʼbeyel yuʼun te Pablo. Te Biblia maba ya yal te la yichʼ pojbeyel te aʼteliletik yichʼoje. Ta melel, ta patil te Jehová la yakʼbey te Pedro te akʼa stsʼibay cheb kartaetik te la yichʼ otsesel ta Biblia. Ta schebal karta, te Pedro jich la yal ta stojol te Pablo: «Cʼux ta coʼtantic» (2 Pedro 3:15). Te bin ma lek la spas te Pedro kʼax kʼuxniwan la yaʼiyik te hermanoetik te yan slumalike. Jaʼukmeto te Jesús te jaʼ Jolol yuʼun te kongregasion la stuuntesxan te Pedro (Efesios 1:22). Jich bitʼil la spasbeyik perdon te Pedroe, te hermanoetik juʼ la yakʼik ta ilel te ya skʼayinbeyik stalel te Jesús sok te Jehovae. Smukʼulinej koʼtantik te maʼyukniwan ni jtuluk te la skʼojchin sba ta skaj te bin maba lek la spas jtul jmulawil winik.

18. ¿Bin-ora ya xjuʼ ya kakʼtik ta ilel te jich ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehová?

18 Ta kongregasionetik ta sbabial siglo maba ayinik tojil ancianoetik. Jaʼnix jich ta ora ini maʼyuk tojil ancianoetik ta kongregasionetik. Te Biblia ya yal te jpisiltik bayal buelta ya xchʼayotik (Santiago 3:2). Jpisiltik ya jnaʼtik te yuʼun-nix jich-a. Jaʼukmeto, ¿bin ya jpastik teme jtul hermano ay bin maba lek ya spas ta jtojoltik te ya yutsʼin koʼtantike? ¿Jichbal ya kakʼtik ta ilel te jich ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehovae? Jich bitʼil, ¿bin-utʼil ya kakʼtik ta ilel jtaleltik teme ay jtul anciano ay bin ya yal te ya yakʼ ta ilel te yak ta pʼajawe? ¿Yabal jkʼojchin jbatik yuʼun teme ay bin ya yal jtul anciano te ma la snop ta lek sok te ya xlajinwane? ¿Yabal xtal ta koʼtantik ta oranax te ma snujpʼuk te anciano te hermanoe o jaʼbal ya smukʼulin koʼtantik te jaʼ Jolol te Jesús yuʼun te kongregasion te jich ya jnaʼtik smaliyele? ¿Jaʼbal ya xbajtʼ ta koʼtantik yilel te bin ma lek la spas te hermanoe, o jaʼ ya xbajtʼ ta koʼtantik yilel te jayeb jaʼbil jun yoʼtan abatinem ta stojol te Jehovae? ¿Yabal yakʼ stseʼelil koʼtantik teme jtul hermano te ay bin maba lek la spasbotik yato x-aʼtej ta anciano o ya yichʼxan yaʼtel? Teme jpasperdonotike, ya kakʼtik ta ilel te jich ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehová (kʼopona te sjun Mateo 6:14, 15).

19. ¿Bin ya skʼan te ya kakʼtik ta koʼtantik te ya jpastike?

19 Ta skaj te kʼux ta koʼtantik te bin toj ta pasele, ya jkʼantik te yakuk xkʼotix yorail te ya slajin Jehová spisil te bin ma stojiluk ta pasel te ya jtatik ta smul te Satanás sok te chopol balumilal yuʼune (Isaías 65:17). Te jayebxan kʼajkʼal ya jmaliytik te ya xtale, teme ay bin ma stojiluk ya kichʼtik pasbeyel sokukme spekʼelil koʼtantik kaltik te maba ya jnaʼtik spisil ta swenta te bin kʼoem ta pasel sok jpastik perdon sok yutsil koʼtantik te machʼa ya sta smul ta jtojoltike. Teme jich ya jpastike ya kakʼtik ta ilel te jichnix ya kiltik te bin toj ta pasel bitʼil ya yil te Jehová.