Ochan ta banti te bintik yichʼoje

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

sTestigotak te Jehová

tseltal

Te J-ilkʼinal ta toyol (te ya yichʼ nopel)  |  Abril yuʼun 2017

Junuk koʼtantik aʼtejukotik ta stojol Jehová

Junuk koʼtantik aʼtejukotik ta stojol Jehová

«Te bin utʼil jun yoʼtan la yacʼ sbahic te pueblo, halbeyahic wocol Jehová yuʼun» (JUECES 5:2).

KʼAYOJIL 150 SOK 10

1, 2. 1) ¿Bin la yalik te Elifaz sok te Bildad ta swenta te bitʼil ya yil te Jehová te ya x-abatinotik ta stojole? 2) ¿Bin la yal te Jehová ta swenta te bin la yalike?

KʼAXEMIX ta 3,000 jaʼbil te oxeb winiketik bajtʼ sjukik ta kʼop jtul j-abat yuʼun Dios te jun yoʼtan yakʼoj sba ta stojol te Job sbiil. Jtul te jaʼ Elifaz sbiil la spasbey te jojkʼoyeletik ini te tulanik skʼoplale: «¿Ya bal xhuʼ ya xtuhun yuʼun Dios te winique? Te machʼa ay spʼijil, ha nax ya xtuhun yuʼun ta stuquel. Te Machʼa spisil ya xhuʼ yuʼun ¿ya bal smulan teme tojat ta winiquil? ¿Ay bal bin ya sta a teme yac atojobtes te be awuʼune?» (Job 22:1-3). Te Elifaz skuyoj te maʼuke. Te yan sjoʼtak te Bildad sbiil la yalbey ta jamal te Job te jkʼaxel ma xjuʼ te toj ya x-ilotik te ants winiketik yuʼun te Diose (kʼopona te sjun Job 25:4).

2 Te bin la skʼanik te Elifaz sok te Bildad jaʼ te yakuk schʼuun te Job te maʼyuk skʼoplal ta sit Jehová te bitʼil ya spas tulan ta abatinel ta stojol. Te winiketik-abi yoʼtanukik te ya schʼuun te Job te pajal jkʼoplaltik ya yilotik te Dios bitʼil «tut sulup», «yal ha» sok «lucum» (Job 4:19; 25:6). ¿Jichbal la yalik ta skaj te pekʼel yoʼtanike? (Job 22:29). Melelnix-a te kʼax pekʼel ayotik ta stojol te  Jehová, melel jaʼnax stukel Mukʼ Ajwalil ta stojol spisil te bin pastiklanbile. Teme ya xmootik ta sniʼil jun wits o ya kiltik koel tal ta ventana yuʼun abion ya kiltik te kʼax tutotik sok te maʼyuk lek jkʼoplaltike. Jaʼukmeto, ¿jichnixbal ya yil Jehová te bitʼil ya jpastik tulan ta abatinel ta stojol sok te tulan ya x-aʼtejotik ta swenta te Ajwalinel yuʼune? Maʼuk. Te Jehová la yalbey te Elifaz, Bildad sok te yan winik te Zofar sbiil te lotil te bin yakik ta yalele. Ta patil, te Dios la yal te tseʼel yoʼtan ta stojol te Job sok jich la yalbey: «Caʼbat Job» (Job 42:7, 8). Jich yuʼun ya xjuʼ ya schʼuun koʼtantik te ya xjuʼ x-abatinotik ta stojol Dios manchukme jmulawil ants winikotik.

¿BIN-NIX YA KAKʼBEYTIK-A TE DIOSE?

3. ¿Bin la yal te Eliú ta swenta te bitʼil ya jpastik tulan ta spasel te yaʼtel te Diose, sok bin la skʼan la yal sok-abi?

3 Jtul kerem winik yak ta yaʼiyel-a te bin yakik ta yalel te Job sok te oxtul winiketike. Kʼalal laj yoʼtanik ta kʼop, te Eliú jich la sjojkʼoybey te Job ta swenta te Diose: «Teme toj awoʼtan ¿bin yac awaʼbe? ¿O bin ya sta a te ta acʼabe?» (Job 35:7). ¿Jichbal yak ta yakʼel ta naʼel te Eliú te ma xtuun ta jkʼaxel te ya jpastik tulan ta abatinel ta stojol te Diose? Maʼuk. Te Jehová ma la stojobtes te Eliú ta swenta te bin la yale, jich bitʼil la spas sok te oxtul winiketik. Te bin yak ta yakʼel ta naʼel te Eliú, jaʼ te ma jaʼuk kuxul yuʼun te Jehová ta swenta te ya kichʼtik ta mukʼ o teme maʼuke. Ta melel maʼyuk bin ya xjuʼ ya kakʼbeytik te maʼyuk yuʼune, tsʼakal stukel. Maʼyuk bin ya xjuʼ ya jpastik ta stojol yuʼun ya jkʼulejubtestikxan sok te ya kakʼbeytikxan yipe. Ta melel spisil lekil talelil o teme ay bin ya jnaʼtik spasel ta leke, jaʼ talem ta stojol Dios sok ya yil bin-utʼil ya jtuuntestik.

4. ¿Bin-utʼil ya yaʼiy sba te Jehová kʼalal ya yil te ay bin lek ya jpastik ta stojol te yantike?

4 Kʼalal ya kakʼbeytik yil kʼuxul oʼtanil te ma x-ijkʼitaywan te machʼatik ya yichʼik ta mukʼ te Jehová, jich ya yil stukel te jaʼ ya jpastik ta stojol. Te Proverbios 19:17 jich ya yal: «Te machʼa ay bin ya yaʼbe te pobre, ha ya yaʼbe smajan Jehová cʼohem; ha ya suht ta stojol te bin lec spasoje». Ta melel, te Jehová ya yil te kʼalal ya kakʼtik ta ilel skʼuxul koʼtantik ta stojol te yantik ta jujun bueltae. Manchukme jaʼ te Jpaswanej yuʼun spisil te bin aye, jich ya yil te yak kakʼbeltik smajan te kʼalal ay bin ya jpastik ta stojol yantik, te Jehová ya stojbotik ta swenta bayal majtʼaniletik. Te sNichʼan te Dios jich jamal la yakʼ ta naʼel (kʼopona te sjun Lucas 14:13, 14).

5. ¿Bin jojkʼoyeletik ya kakʼbeytik sujtib?

5 Ta namey kʼinal te Jehová la yalbey te j-alwanej Isaías te yakuk stejkʼan sba ta kʼop ta stojol sok te yakuk x-aʼtej ta stojol ta spasel jun aʼtelil te tulan skʼoplale (Isaías 6:8-10). Te Isaías jun yoʼtan la skʼan te ikʼele, jich la yal: «Liʼ ayon, ticonawon bahel». Jaʼnix jich ta ora ini te Jehová ya yakʼ te yakuk spasik te yaʼtel te ants winiketik te jun yoʼtanik ta stojole. Bayal ta mil j-abatetik yuʼun te Jehová jichnix yakik ta yakʼel ta ilel stalelik bitʼil te Isaías. Sok spisil yoʼtanik ya skʼan ya spasik biluk aʼtelil ta stojol, chikan te banti ya yichʼik tikunel bael sok jun yoʼtanik ya sitintayik te wokoliletik ya staike. Jaʼukmeto ayniwan jich kalojtik: «Ya kalbey bayal wokol te Jehová te ya yakʼ x-aʼtejon ta stojol. Jaʼukmeto, ¿aynixbal skʼoplal-a te bin ya jpase? ¿Mabal jichuk te jaʼnix Jehová ya xjuʼ ya sle bin-utʼil ya xkʼot ta pasel te bin ya skʼan manchukme maba ya stuunteson te joʼone?». Jnoptik te bin kʼot ta stojol chaʼtul j-abatetik yuʼun Dios ta namey kʼinal, jich ya kakʼbeytik sujtib te jojkʼoyeletik-abi.

 TE DIOS LA YAKʼBEY YIP YOʼTANIK TE KʼALAL XIWIKE

6. ¿Bin yuʼun te jich yilel te oranax ya xtsalotik yuʼun te soldadoetik yuʼun te Jabín te israeletike?

6 Te Barac jaʼ jtul jtsobaw israel winik, te Deborae jaʼ jtul j-alwanej ants. Ta jtab jaʼbil, jtul ajwalil cananeo te Jabín sbiil la yakʼbey tulan swokol te israeletik. Te ipal soldadoetik yuʼun te Jabín kʼaxto ya x-utsʼinwanik-a sok kʼax chopolik te xiʼbilik yuʼun te israeletik te jich ma skʼan ya xlokʼik ta snaik. Te ipal soldadoetik yuʼun te Jabín ay yuʼunik 900 karretaetik yuʼun guerra te yichʼojik hoz. Jaʼukmeto te israeletik maʼyuk yuʼunik lekil aʼtejibaletik yuʼun ya yakʼik guerra sok yuʼun ya skoltay sbaik (Jueces 4:1-3, 13; 5:6-8) * (ilawil te nota).

7, 8. 1) ¿Bin la yaltiklanbey ta nail Jehová te Barac te ya skʼan ya spase? 2) ¿Bin-utʼil juʼ stsalbelik te israeletik te ipal soldadoetik yuʼun te Jabín? (Ilawil te lokʼomba ta sjajchibal te articulo).

7 Ta stojol te ipal soldadoetik yuʼun te Jabín te israeletik jich yilelik te maʼyuk yipik sok te oranax ya yichʼik tsalel. Jaʼukmeto ta swenta te j-alwanej ants Débora te Jehová jich la yalbey te Barac te ya skʼan ya spase: «Bahan, tsoba te winiquetic awuʼun ta wits Tabor, acʼa sjoquinat bahel jpic soc hoʼbahcʼ (10,000) ta tuhl yuʼun te jchahp yuʼun Neftalí soc te jchahp yuʼun Zabulón. Ya quicʼ tal ta atojol ta ucʼum Cisón te Sísara, te capitán yuʼun te soldadohetic yuʼun Jabín, soc te carretahetic soc soldadohetic yuʼun, ya caʼbat ta acʼab» (Jueces 4:4-7).

8 Pujk skʼoplal ta stojol yantik te yak ta kʼanel machʼatik ta spasemal yoʼtanik ya skʼan ya xkoltaywanik. Te jayeb machʼatik la schʼuunik te ikʼel jaʼ 10,000 ta tul winiketik te la stsob sbaik ta wits Tabor. Tey-abi te Barac sok te 10,000 ta tul bajtʼ yakʼbeyik guerra te skontratakik ta jun lugar te sbiil Taanac (kʼopona te sjun Jueces 4:14-16). ¿Lanixbal la skoltay-a te Jehová te israeletike? Laj. Ta repentenax jajch yakʼ tulan jaʼal te jich ajchʼalub te banti yakik ta yakʼel guerrae. Jaʼ bayal koltayotik te israeletik ta swenta-abi. Te Barac sok te soldadoetik yuʼun la snutsik 24 kilometro te ipal soldadoetik yuʼun te Sísara jaʼto te kʼalal kʼotik ta jun lugar te sbiil Haroset-goim. Te kʼalal yak ta anel-ae kajtsʼaj ta ajchʼal te skarreta te Sísara. Jich yuʼun ko ta skarreta sok bajtʼ ta anel ta Zaanaim. Tey la snakʼ sba ta snailpakʼ jtul ants te Jael sbiil. Ta skaj te kʼax lujben, oranax och swayel. Kʼalal wayal-a te Sisarae, te Jael la stsak yip yoʼtan te jich la smil (Jueces 4:17-21). Ta melel te Jehová la skoltay te israeletik ta stsalel te skontratakik * (ilawil te nota).

AY MACHʼATIK LA YAKʼIK KOLTAYEL, AY YANTIK MAʼUK

9. ¿Bin ya yakʼ jnoptik te bin ya yal te Jueces 5:20, 21 ta swenta te guerra ta stojol te Sísara?

9 Te kapitulo 5 yuʼun te Jueces ay bintikxan ya yalbotik ta swenta te bin ya yal te kapitulo 4. Te Jueces 5:20, 21 jich ya yal: «Cʼalal chʼulchan la yaqʼuic guerra te eqʼuetic, cʼalal ta sbehic la yaʼbeyic guerra te Sísara. Te snojel haʼ Cisón la smesticlan bahel». ¿Yabal skʼan ya yal-abi te la skoltayik te israeletik ta yorail te guerra te chʼul-abatetik, o yabal skʼan ya yal te ko talel ta chʼulchan bikʼtal tonetik? Te Biblia maba ya yal. Jaʼukmeto stojil te ya jchʼuuntik te jaʼ Jehová te la skoltay te lum yuʼun te kʼalal la yakʼ taluk tulan jaʼal ta yorail sok ta lugar te mero ya xtuun-ae. Jich te 900 karretaetik yuʼun  guerra wokoltik juʼ beenik yuʼun. Te Jueces 4:14, 15 oxebto buelta ya yakʼ ta ilel te jaʼnax la yakʼik tsalaw ta skaj te koltayotik yuʼun te Jehová. Ni jtuluk ta spisil te 10,000 winiketik te la sjap sbaik juʼ la yal te jaʼ ta swentaik ta la yakʼik tsalawe.

10, 11. ¿Bin-a te Meroz, sok bin yuʼun la yichʼ albeyel chopol skʼoplal?

10 Ta ora ni kiltik bin mukʼ skʼoplal ya yakʼ jnaʼtik te bin kʼot ta pasele. Patil te la yakʼik tsalaw te israeletike, te Débora sok te Barac la skʼayojtayik te Jehová yuʼun ya yalbeyik yutsil skʼoplal. Chaʼoxpʼaluk yuʼun te kʼayojil jich ya yal: «¡Cʼambeyahic chopol cʼoblalil te Meroz! xchi te chʼul aʼbat yuʼun Jehová, cʼambeyahic tulan chopol cʼoblalil te machʼatic nahinemic tey a, xchi; como ma ba tal scoltayic te Jehová, ma ba tal scoltay Jehová ta scontrahinel te machʼatic ay yipique» (Jueces 5:23).

11 ¿Bin-a te Meroz? Ma jnaʼtik ta lek. Jaʼukmeto ta skaj te la yichʼ albeyel chopol skʼoplal, ay bin tulan la sta te Meroz te laj yuʼun ta jkʼaxel. Te Meroz jaʼniwan jpam lum te ma la sjap sba ta skoltayel te Barac ta yakʼel guerra. Juluk ta koʼtantik te 10,000 ta tul ta spasemal yoʼtanik la sjap sbaik ta yakʼbeyel guerra te cananeoetik. Jich yuʼun laniwan yaʼiyik te swinkilel te Meroz te yak ta kʼanel machʼatik ta spasemal yoʼtanik ya skʼan ya xkoltaywanik. Jaʼnix jich te Meroz jaʼniwan jpam lum te banti kʼax te Sísara te kʼalal yak ta anel-ae. Juʼniwan yuʼunik te yajwal te Meroz stsakel te Sísara, jaʼukmeto maba la stsakik. ¿Yabal xtal ta awoʼtan te la yilik te soldado-abi te kʼax xiʼbil te kʼalal sol ta anel ta kayeetik yuʼun te slumalik te kʼalal yak ta anel yuʼun ma xyichʼ milel? Te ants winiketik juʼ ay bin tulan skʼoplal la spasik ta swenta te skʼanojel yoʼtan te Diose, jaʼukmeto maʼyuk bin la spasik. Te ayuk bin la spasik majtʼantesotik yuʼun te Jehová te jichuke. Jaʼukmeto ma la skʼan la spasik te bin juʼ la spasike. Jich yilel te maba pajal stalelik te yajwal te Meroz bitʼil te Jael, melel stukel ma xiw ta spasel te bin juʼ yuʼune (Jueces 5:24-27).

12. 1) ¿Bin cheb taleliletik te maba pajalik ya yakʼ ta ilel te Jueces 5:9, 10? 2) ¿Bin ya yakʼ jnoptik te bin kʼot ta pasel?

12 Ta Jueces 5:9, 10 ya kiltik te jkʼaxel ma pajaluk stalelik te 10,000 ta tul te bajtʼik ta yakʼel guerra sok te machʼatik ma la skʼan bajtʼike. Te Débora sok te Barac lek la yalbeyik skʼoplal te jtsobawetik «yuʼun Israel, soc te machʼatic ta yohlil te pueblo te jun yoʼtanic la yacʼ sbahic». Te winiketik-abi ma jichuk la yakʼik ta ilel stalelik bitʼil te machʼatik ya skajan sbaik ta «saquil burrahetic» te kʼax mukʼ skʼoplal ya yaʼiy sbaik te jich ma snujpʼuk ya yaʼiyik te ya xbajtʼik ta guerra. Te Biblia ya yal te ya sjujkan sbaik ta limbil alfombra pakʼ sok te ya xbeenik ta yokik. Te bin ya skʼan ya yal-abi jaʼ te ya smulanbeyik yutsilal lekil kuxlejalil. Yan stukel te machʼatik ta spasemal yoʼtan la sjap sbaik jun yoʼtan bajtʼ yakʼik guerra sok te Barac ta tontikil ta wits Tabor sok ta kʼinal Cisón te nojel ta pampam jaʼetik. Te machʼatik la skʼanik te ya smulanbeyik yutsilal lekil kuxlejalil la yichʼik albeyel te jultesel oʼtanil ini: «Cʼopojanic». Te bin ya skʼan ya yal-abi, jaʼ te ya skʼan te ya snopik te juʼ aʼtejik ta stojol Jehová sok te bitʼil ma jichuk la spasike. Ta ora ini, jaʼnix jich te joʼotik ya skʼan ya jnoptik ta lek bin yilel jtaleltik te kʼalal ya x-abatinotik ta stojol Jehová.

13. ¿Bin yuʼun te ma pajaluk te bin la spas te stsʼumbal te Rubén, Dan sok te Aser sok te bin la spas te stsʼumbal te Zabulón sok te Neftalí?

13 Te 10,000 ta tul te spasemal yoʼtan bajtʼik ta guerra juʼ la yilik ta sitik te jaʼ Jehová te Mukʼ Ajwalil ta stojol spisil te bin pastiklanbile. Juʼ la yalbeyik yantik bitʼil la yakʼ «tsalaw» te Jehová (Jueces 5:11). Yan stukel te stsʼumbal te Rubén, Dan sok te  Aser jaʼ baemxan ta yoʼtanik yilel stuminchijik, sbarkoik sok te banti ya xchojtaj sbarkoik te bitʼil te abatinel ta stojol te Diose (Jueces 5:15-17). Jaʼukmeto jich bitʼil la kiltikixe, maba spisil te tsʼumbaliletik jich la spasik. Te stsʼumbal te Zabulón sok te Neftalí la slokʼes sba ta yoʼtanik skoltayel te Débora sok te Barac manchukme ya staik lajel yuʼun (Jueces 5:18). Ay bin kʼax tulan skʼoplal ya yakʼ jnoptik te cheb taleliletik la yakʼik ta ilel te israeletik te kʼalal la yichʼ kʼanel machʼatik ta spasemal yoʼtan ya skʼan ya x-abatinik ta stojol Jehová.

«HALBEYAHIC WOCOL JEHOVÁ YUʼUN»

14. ¿Bin-utʼil ya kakʼtik ta ilel ta ora ini te ya jkoltaybeytik skʼoplal Jehová te bitʼil jaʼnax Mukʼ Ajwalil stukel?

14 Ta ora ini, ma puersaix te ya xbootik ta yakʼel guerra swenta ya jkoltaybeytik skʼoplal te bitʼil jaʼ ajwalil kuʼuntik te Jehovae. Ya kakʼtik ta ilel te ya jkoltaybeytik skʼoplal te kʼalal ma xiw koʼtantik ta scholbeyel te skʼope sok te ya jpastik sok stseʼelil koʼtantik. Ta ora ini jaʼ yorail te ya skʼanxan te ya jap jbatik ta abatinel ta stojol te Jehová. Bayal ta miyon hermanoetik sok hermanaetik ya sjap sbaik ta abatinel ta spasel yanyantik aʼteliletik ta stojol Jehová ta spisil-ora. Jich bitʼil, bayal machʼatik prekursoretik, betelitaetik o yakʼoj sbaik ta spasel sNail Tsoblejetik. Sok ay yantik te yanyantik te yaʼbilalik ya sjap sbaik ta yakʼel koltayel ta mukʼul tsoblejetik. Ay chaʼoxtul ancianoetik te tulan ya x-aʼtejik ta Komiteetik yuʼun Enlace ta swenta Hospital sok ta schajpanel mukʼul tsoblejetik. Ya xjuʼ ya schʼuun ta lek koʼtantik te mukʼ skʼoplal ta sit Jehová te junuk koʼtantik ya kakʼ jbatik ta abatinel ta stojol chikan te banti ya skʼane. Te Jehová maʼyuk bin-ora ya xchʼay ta yoʼtan te bin ya jpastik ta stojole (Hebreos 6:10).

Te kʼalal ay bin ya jtatik ta nopel spasel, jnop kaʼiytik ta nail bin-utʼil ya xjuʼ ya kutsʼintik te jfamiliatik sok te jkongregasiontik. (Ilawil te parrafo 15).

15. ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya jnaʼtik teme yak ta chʼayel te sbujtsʼ koʼtantik ta spasel te yaʼtel te Jehovae?

15 Jpisiltik ya skʼan te ya kiltik bin yilel ayotik sok te ya kiltik teme jun koʼtantik ya jkʼantik te ya x-abatinotik ta stojol te Jehová. Ya xjuʼ jich ya jojkʼoybey jbatik: «¿Jaʼbal  ya kakʼbey te yantik te jaʼ ya spasik jteb ma spisiluk te aʼtelile? ¿Jaʼbal baemxan koʼtan ta stael bayal biluk te bitʼil spasel te yaʼtel te Diose? O jich bitʼil la spasik te Barac, Débora, Jael sok te 10,000 ta tul winiketik, ¿yabal kakʼ ta ilel schʼuunel koʼtan sok te ma xiw koʼtan te jich ya jtuuntes spisil te bin ay kuʼun ta abatinel ta stojol te Jehová? ¿Yakonbal ta snopel te ya xboon ta jpam lum o ta yan nasion yuʼun ya jpasxan ganar takʼin o yuʼun ya xlekubxan te jkuxlejale? Teme jiche, ¿yabal jkʼanbey koltayel te Jehová yuʼun ya jta ta ilel bin-utʼil ya xjuʼ ya kutsʼin te jfamilia sok te kongregasion ta skaj te bin ya jpase?» * (ilawil te nota).

16. Manchukme spisil ay yuʼun te Jehová, ¿bin ya xjuʼ ya kakʼbeytik?

16 Te Jehová ya yakʼ ta jtojoltik te mukʼul majtʼanil te ya xjuʼ ya jkoltaybeytik skʼoplal te bitʼil ya xmantalteswane. Jaʼto talel te kʼalal kuxinik te Adán sok te Evae, te Satanás spasoj tulan yuʼun ya skontrainik Jehová te ants winiketike. Jaʼukmeto te kʼalal ya kakʼ jbatik ta mantaltesel yuʼun te Jehová ya kakʼbeytik yil ta jamal te Satanás te jaʼ kakʼoj jbatik ta stojol te Diose. Te schʼuunel koʼtantik sok te bitʼil jun koʼtantik ta stojol te Dios jaʼ ya stij koʼtantik ta yakʼel jbatik ta abatinel ta stojol, jich kʼax tseʼel yoʼtan kuʼuntik-a (Proverbios 23:15, 16). Teme jun koʼtantik ya jkoltaybeytik skʼoplal sok ya jchʼuunbeytik skʼop te Jehová, ya xjuʼ ya stuuntes te bin ya jpastik yuʼun ya sutbey skʼop te Satanás te bitʼil ya xlabanwane (Proverbios 27:11). Kʼalal ya jchʼuunbeytik skʼop te Jehová ya kakʼbeytik te bin kʼax mukʼ skʼoplal ya yil sok tseʼel yoʼtan yuʼun.

17. ¿Bin ya yakʼ jnoptik te Jueces 5:31 ta swenta te bin ya xkʼax ta pajel chaʼbej?

17 Nopolix yorail te ya xnoj te Balumilal ta ants winiketik te jaʼnax ya yakʼ sbaik ta mantaltesel yuʼun te Jehová. Koʼtantikukix te jich ya xkʼotix ta pasele. Jich ya kaʼiy jbatik bitʼil la yaʼiy sbaik te Débora sok te Barac te jich la yalik ta kʼayoj: «Hich me acʼa lajuc spisil acontratac, Jehová; yan te machʼatic cʼuxat ta yoʼtanic, hichuc me te bin utʼil te cʼahcʼal cʼalal ya xlocʼ tal soc yip» (Jueces 5:31). Te kʼopetik-abi ya xkʼot ta pasel kʼalal te Jehová ya slajin te chopol balumilal yuʼun te Satanás. Kʼalal ya xjajch te guerra yuʼun Armagedón, te Jehová maba ya skʼanbotik te ya jkoltaytik ta slajinel te skontratak. Ta melel, jaʼnax ya jlaman jbatik ta tekʼlej sok ya kiltik «te colel yuʼun Jehová» (2 Crónicas 20:17). Jich bitʼil mato xjul te slajibale, ta ora ini ayto bayal bintik kʼax tʼujbil ya xjuʼ ya jpastik ta skoltayel sok yip koʼtantik sok yutsil koʼtantik te bitʼil jaʼnax ya xmantalteswan te Jehovae.

18. ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya jtijbeytik yoʼtan yantik teme ya jap jbatik ta abatinel ta stojol te Jehová?

18 Kʼalal laj yoʼtanik ta yakʼel guerra, te Débora sok te Barac la yaʼiyik kʼayoj yuʼun tsalaw, la sjachik ta yalbeyel yutsil skʼoplal te Jehová, ma jaʼuk te ants winiketike. Jich kʼayojinik: «Te bin utʼil jun yoʼtan la yacʼ sbahic te pueblo, halbeyahic wocol Jehová yuʼun» (Jueces 5:1, 2). Jaʼnix jich-euk te joʼotik ya xjuʼ ya jap jbatik ta abatinel ta stojol Jehová chikan te bin-utʼil ya skʼan stukel. Teme jich ya jpastike, yaniwan xtijbot yoʼtanik yantik ta yalbeyel yutsil skʼoplal te Jehová.

^ parr. 6 Te hoz jaʼ jich bitʼil machit te ya xbojawane, ay sepelik. Jichniwan te ya yichʼ akʼel te hocetik ta yolil te yanta yuʼun te karretaetik yuʼun guerra. Te hocetik jelelik lokʼel ta yantaetik te jich kʼaxto ya xlajinwanik-a te karretaetik-abi.

^ parr. 8 Ya xjuʼ ya akʼoponxan ta swenta te bin kʼot ta pasel ta La Atalaya 1 yuʼun agosto 2015, pajina 12 kʼalal ta 15.

^ parr. 15 Ilawil te articulo «Ansiedad por la economía» te ay ta La Atalaya 1 yuʼun julio 2015.