Jama yuʼun ya x-ochat

Tsaa bin kʼopil

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

Ochan ta banti te bintik yichʼoje

sTestigotak te Jehová

tseltal

TE J-ILKʼINAL TA TOYOL (TE YA YICHʼ NOPEL) FEBRERO 2016

 TE BIN KʼAX TA SKUXLEJAL

Te Jehová skoltayejon swenta jun koʼtan ya x-abatinon ta stojol

Te Jehová skoltayejon swenta jun koʼtan ya x-abatinon ta stojol

Schebalix buelta-a te jtul comandante yuʼun soldadoetik la yalbon te ya jchajpan jba ta soldadoil ta Estados Unidos. La kalbey te ay kichʼoj chukel jun buelta ta swenta te maba la jkʼan boon ta guerra. Jaʼ yuʼun la jojkʼoybey teme ya yakʼonxan ta chukel ta swenta-abi.

AYINON ta 1926 ta lum Crooksville, jaʼ jpam lum te ay ta Ohio (Estados Unidos). Ay juktul jbankil kijtsʼinab. Te jmeʼ jtate maba schʼuunejik ta lek te Diose, jaʼukmeto spisil-ora ya stikunonkotik bael ta iglesia. Ta sjajchibalto boon ta iglesia Metodista. Te kʼalal ayix 14 kaʼbilal-ae, la yakʼbonik jmajtʼan yuʼun te maʼyuk la jchʼay jba ta tsoblej junuk domingo ta sjunal jaʼbil ta iglesia-abi.

Te Margaret Walker la yakʼbon jnop te smelelil kʼop ta swenta Biblia (ay ta jwaʼel jkʼabtik ta schebal).

Ta yorail bael-abi, ay jtul jpatxujkotik te jaʼ testigo yuʼun Jehová jajch ta yulaʼtayel te jmeʼ swenta ya scholbey yaʼiy te skʼop Diose. Te antse Margaret Walker sbiil. Jun buelta tal ta koʼtan te ya jokinlan te kʼalal ya snopik te skʼop Diose, jaʼukmeto te jmeʼe la yalbon te yakuk xlokʼon bael swenta maba ya jchʼaybey yoʼtanik-a. Jaʼukmeto la jle bin-utʼil ya xjilon yuʼun jich ya jchʼam kaʼiy te bin ya snopike. Te kʼalal ayix cheʼoxeb buelta-a te yak ta ulaʼtayel te jmeʼe, te Margaret la sjojkʼoybon teme ya jnaʼbey sbiil te Diose. La kalbey te spisil ants winik ya snaʼ te jaʼ Dios sbiil te Diose. Jaʼukmeto la yalbon te yakuk jle ta jBiblia te sjun Salmo 83:18. Jich la jnop te jaʼ Jehová sbiil te Diose. Lokʼon bael ta animal, bajtʼ jle te kamigotake. La kaltiklanbey teme ya skʼan ya snaʼbeyik sbiil te Diose, yakuk sleik ta sBibliaik te sjun Salmo 83:18. Ya kal te joʼone, jaʼniwan sbabial buelta-a te la jchol skʼop Diose.

Ta patil, jajchon ta snopel te Biblia, jich yuʼun ta yaʼbilal 1941 la kichʼ jaʼ. Maʼyuk kʼax bayal tiempo te la yakʼbonik jkʼases te tsoblej yuʼun snopel skʼop Dios ta kongregasion. La kikʼ bael te jmeʼ sok te jbankil kijtsʼinabe, jich talik ta tsoblej spisilik. Jaʼukmeto te jtate maba la skʼan stukel.

TE JTATE KONTRAINWAN

Kʼunkʼun la yakʼbonikxan kaʼtel ta kongregasion. Ay bayal junetik jkʼejoj ta jna-a te jaʼ yuʼun te stestigotak Jehová. Ta jun buelta te jtate, la yalbon te ya jlokʼes spisil te junetik-abi sok te yakuk xlokʼon bael ta jnae. Jichnix la jpas-a. Boon ta kuxinel ta Zanesville jich sbiil te jpam lum te nopol aye. Bayal buelta ya xkʼoon ta yulaʼtayel te jmeʼ sok te jbankil kijtsʼinab swenta ya kakʼbey smukʼul yoʼtanik.

Te jtat la sle bin-utʼil ya smak te jmeʼ yuʼun jich maba ya xbajtʼ ta tsoblej-a, ay baeltik te kʼalal yakix bael-ae, tsʼakal bael ta spat sok ya yalbey te yakuk sujt bael ta  nae. Jaʼukmeto ya xlokʼ bael ta yan tiʼna te jmeʼe sok jich ya xbajtʼ-a. Te jmeʼe la kalbey te manchuk ya smel yoʼtane, melel ayniwan bin-ora ya xlujb te jtate. Ta patil maba la smakix-a te jmeʼe, jich jun yoʼtan ya xbajtʼix ta tsoblejetik-a.

Kʼalal jajch ta pasel te tsoblej ta swenta Pʼijubtesel yuʼun Scholel skʼop Dios ta jaʼbil 1943, jajch jkʼases tut discursoetik ta kongregasion. Te bintik ya kichʼ albeyel te kʼalal ya xlaj koʼtan ta yakʼel te discursoe, bayal la skoltayon yuʼun jich ya jkʼases ta lek.

MABA LA JCHʼIK JBA TA SPASEL GUERRA

Ta 1944 la kichʼ albeyel te ya jpas te servicio militar, kʼalal yak ta kʼaxel-a te 2 Guerra Mundial. Kʼoon te banti tsobolik te soldadoetik ta Columbus (Ohio). Tey la kichʼ ilel-a teme lek ay te jbakʼetal sok la jnojes junetik te la skʼanbonike. Jaʼukmeto la kalbey te comandante te mananix ya x-ochon ta soldado-ae. La stikunonik bael, jaʼukmeto cheʼoxeb kʼajkʼal ta patil jtul polisia kʼot ta jna sok la stsakon bael.

Cheb semana ta patil la yichʼonik ta kʼop. Te juez la yal te ayuk stukel ya snop te bin ya spase, maʼyuk bin-ora ya xkolon yuʼun. Jich yuʼun la sjojkʼoybon teme ay bin ya jkʼan ya kalbeye. Jich la kal: «Ay bin ya jkʼan ya kal jtatik juez. Te joʼone ay jrelijion. Te stiʼil naetike jaʼ tey ya jchol-a te skʼop Dios sok ya jcholbey lekil yachʼil kʼop ta swenta Ajwalinel yuʼun Dios te ants winiketike». * (Ilawil te nota.) Jaʼ yuʼun te juez la yilbey sit te yantik jchajpanwanejetik sok jich la yaltiklanbey: «Maba talex ta yichʼel ta kʼop ta swenta teme ay o maʼyuk srelijion te kerem ini. Jaʼ talemex ta schajpanel teme yuʼun-nix melel-a te maba ya skʼan ya x-och ta soldadoile». Jich yuʼun mato sta olil ora-a te la yalik ta jamal te ay jmule. Te juez la yal te ya kichʼ chukel joʼeb jaʼbil ta Ashland (Kentucky).

TE JEHOVÁ LA SKANANTAYON TA CHUKJIBAL

Te sbabial cheb semana la kichʼ chukel ta lum Columbus. Maʼyuk lokʼon ta celda te sbabial kʼajkʼale. Tey la jkʼopon-a te Jehová sok la kalbey te maniwan xjuʼ kuʼun te joʼeb jaʼbil ayon ta chukel sok ma jnaʼ bin ya jpas.

Ta yan kʼajkʼal te jkanantaywanejetike la yakʼonik lokʼel ta celda ajkʼuknax. Beenon bael ta banti ay jtul jchukel te jaʼ najtʼil winik sok bayal yip. Pajal la kiltik lokʼel ta jun bentana. Jich la sjojkʼoybon: «Tut winik, ¿bin yuʼun te la awichʼ chukele?». La kalbey te jaʼ testigoon yuʼun Jehová. Jich la yalbonxan te jchukele: «¿Jaʼbal la awichʼ chukel yuʼun-abi?». La kalbey ta swenta te machʼatik Testigoetike maba ya xbajtʼik ta guerra sok maʼyuk machʼa ya smilik. Te jchukel jich la yalbon: «Te ants winiketike, jaʼ ya yotsesik ta chukel te machʼatik yaʼiyojik milawe. Jaʼukmeto la awichʼ chukel yuʼun te maba ya akʼan ya awaʼiy milawe. ¿Snujpʼbal ya awaʼiy te jich ya spasbatike?». Jich la kalbey: «Maʼuk».

Te jchukel, Paul sbiil. La yalbon te aylaj yichʼoj chukel joʼlajuneb jaʼbil ta yan chukjibal. Tey la skʼopon te junetik kuʼuntik ta swenta Biblia. Te kʼalal la kaʼiy-abi, la jkʼanbey Jehová te yakuk skoltayon te winike. Ta yorail-abi, te Paul jich la yalbon: «Teme ay machʼa ya skʼan ya smajate, albonme kaʼiy. Jaʼ ya kil jba sok». Te kʼalal ayon ta chukele, maʼyuk la jta kʼop sok te 50 ta tul jchukeletik te banti seccion ayone.

Te joʼon sok yantik Testigoetik la kichʼtik chukel ta Ashland (Kentucky) ta skaj te maba bootik ta guerra.

 Ta patil la stikunonik bael ta chukjibal te ay ta Ashland. Tey la jnaʼbey sba hermanoetik te bayal bin ya snaʼikix te ay yichʼojik chukel-euke. La skoltayonik sok la skoltayik yantik hermanoetik yuʼun jich ya kamigointik ta lek te Jehovae. Ta spisil semana ya yalbonkotik te yakuk jnopkotik jujunxajtʼuk te Bibliae, ta patil ya jpasbey jbatik jojkʼoyeletik ta swenta te Biblia sok ya kakʼbeytik sujtib. Ayotik ta jun celda te bayal cholol wayibal ta sjoyobal te pajkʼe. Jtul hermano jaʼ ya swentain te banti «territorio» ya jcholtik te skʼop Diose. Jich ya yalulanbon: «Robison jaʼ ya xkʼaxat tey-a te banti ay te wayibal ini o te yane. Kʼopona spisil te machʼatik ay tey-a te kʼalal mato xlokʼik baele». Jich la yichʼ wentainel tey-a te scholel skʼop Diose.

LOKʼON TA CHUKEL

Ta 1945 kejchaj te 2 Guerra Mundial, jaʼukmeto jalaj jtebuk tiempo swenta la kichʼ lokʼesel ta chukel. Ayon ta mel-oʼtan ta swenta te jfamiliae, melel te jtate la yalbon teme maʼyuk bin-ora ya yilonixe, jichlaj ya xjuʼ ya skom ta snopel Biblia te yantike. Jaʼukmeto te kʼalal lokʼon tal ta chukele ay bin-a te tseʼelnax koʼtan yuʼune. Manchukme yato xkontrainwan te jtate, juktul ta jfamilia yakik ta kʼoel ta tsoblej sok ay jtul te yichʼojix jaʼe.

Yakotik ta scholel skʼop Dios sok te Demetrius Papageorge, jtul hermano te tsabil ya xbajtʼ ta chʼulchan jajch ta abatinel ta stojol Jehová ta 1913.

Ta yaʼbilal 1950 jajch te guerra ta Corea. Te Estados Unidos tey yakʼoj sba-euk ta yakʼel te guerrae, jich yuʼun ta schebal buelta la yalbonik te yakuk jchajpanjba ta soldadoil. Jich yuʼun boon te banti tsobolik te soldadoetik tey ta Columbus. Te kʼalal la yilik te ay bintik ya jnaʼ spasele, jtul comandante yuʼun soldadoetik la yalbon te ay bintik lek ya jpas jich bitʼil yantik te ay ta jgrupoe. La kalbey te lek ta aʼiyele, jaʼukmeto maʼyuk talem ta koʼtan te ya x-ochon ta soldadoile. Ta patil la kalbey te bin ya yal te 2 Timoteo 2:3 sok jich la kalbey: «Te joʼone soldadoonix yuʼun te Cristoe». Maʼyuk bin la yal yuʼun, ta patil la yalbon te yakuk xlokʼonix baele.

Maʼyuk bayal tiempo ta patil bootik ta mukʼul tsoblej te la yichʼ pasel ta Cincinnati (Ohio). Tey boon ta tsoblej ta swenta te machʼatik ya skʼan ya xbajtʼik ta abatinel ta Betel. Ta tsoblej-abi, te hermano Milton Henschel la yal te ya skʼan ayuk hermanoetik te ya yakʼ sbaik ta aʼtel ta swenta te Ajwalinel yuʼun Diose. La jnojes jun solicitud, patil la kichʼ ikʼel. Jajchon ta abatinel ta Betel yuʼun Brooklyn ta agosto yuʼun 1954, jaʼto talel-abi, ayon ta abatinel ta Betel.

Ta Betel spisil-ora bayal kaʼtel. Bayal jaʼbil aʼtejon te banti skʼixnayojibal jaʼ yuʼun te imprenta, ta ofisinaetik sok la jchajpan makinaetik jaʼnix jich te smakojibal naetike. Jaʼnix jich aʼtejon ta sNail mukʼul Tsoblejetik ta mukʼul lum yuʼun Nueva York.

Yakon ta aʼtel te banti skʼixnayojibal jaʼ yuʼun te ofisinaetik ta Betel yuʼun Brooklyn.

Bayal ya jmulan te bintik ya yichʼ kʼasesel ta Betel, jich bitʼil te yichʼel ta mukʼ Dios ta sab sok te ya jnoptik ta jpisiltik te revista Te J-ilkʼinal ta toyol. Jaʼnix jich bayal ya jmulan te scholel skʼop Dios sok te kongregasione.  Spisil-abi, jich ya skʼan ya spasik ta sfamiliaik te machʼatik schʼuunejikix te Diose. Te meʼil tatiletik ya skʼan ya skʼoponik ta jun-nax sok te yal snichʼnabik te foyeto examinando sok te ya spasik te yichʼel ta Mukʼ te Dios ta sjunal na ta spisil semana, te yakʼel jkomentariotik ta tsoblejetik sok te ya jcholtik skʼop Dios sok stseʼelil koʼtantik. Teme jich ya spasike, yaniwan yamigoinik ta lek te Jehovae.

Ay bayal kamigotak ta Betel sok ta kongregasion. Ay la kamigoin chaʼoxtul te tsabilik te ya xbajtʼik ta chʼulchan, ta ora ini ayikix ta chʼulchan. Ay yantik kamigotak te maba ya xbajtʼik ta chʼulchane. Jaʼukmeto jpisiltik te j-abatotik yuʼun Jehová maba tojotik, jaʼnix jich te machʼatik ayik ta Betele. Jich yuʼun te kʼalal ay jajchem kʼop kuʼun sok jtul hermanoe, ya jpas tulan te ya jchajpan ta orae. Ya jnop ta koʼtan te bin ya yal te sjun Mateo 5:23, 24, te ya yal bin-utʼil ya skʼan chajpanel te kʼopetike. Jteb ma spisiluk ya xchajpaj te kʼopetik te kʼalal ya jkʼantik perdone, manchukme maba kʼun ta pasel-abi.

TE JEHOVÁ YAKʼOJBON UTSILALETIK

Ta skaj te bayalix kaʼbilale, wokol ya kaʼiyix te scholel skʼop Dios ta nanatik. Jaʼukmeto ma xlubon. La jnop jtebuk te kʼopil chino sok bayal ya jmulan scholbeyel skʼop Dios te machʼatik ya xkʼopojik ta chino te ya jta ta kaye. Ay baeltik ta sab ya kakʼ 30 o 40 revistaetik.

Yakon ta scholbeyel skʼop Dios te chinoetik ta Brooklyn (Nueva York).

Jaʼnix jich ay machʼa la kulaʼtay te kʼalal ay ta China-ae. ¿Bin-utʼil? Ta jun buelta, ay jtul tut achʼix yak ta spukel junetik ta swenta jun frutería, la yilon sok la stseʼlayon jtebuk. Jaʼnix jich la jtseʼlay-euk sok la japbey jun revista Te J-ilkʼinal ta toyol sok te ¡Despertad! ta chino. La stsak te revista sok la yalbon te Katie te sbiile. Teyto-abi, spisil-ora ya yilon ta kaye sok ya xtal sjokinon ta kʼop. La kakʼbey snop cheʼoxeb sbiil te sit teʼetik sok bok-itajetik te jich ya yichʼ alel te bitʼil ya xkʼopojone. Jaʼnix jich la kakʼbey snop textoetik ta Biblia sok la kakʼbey te libro Snopel te Biblia. Jaʼukmeto cheʼoxeb semana ta patil maʼyuk la kilix-a.

Cheʼoxeb u ta patil, la kakʼbey cheʼoxebuk revista yan achʼix te yak ta spukel junetik ta swenta notisia te talem ta China-euke. Te kʼalal kʼaxix jun semana-ae, la yakʼbon te selular yuʼune sok jich la yalbon: «Kʼopojan bael ta China». La kalbey te maʼyuk machʼa ya jnaʼbey sba ta China. Jaʼukmeto la sujon ta spasel. Jich yuʼun kʼopojon bael. La kaʼiy te ay machʼa la sutbon te jkʼop sok jich la yal: «Joʼon Katie. Liʼ ayon ta China». Te Katie la yalbon te machʼa la yakʼbon te telefono selular, jaʼlaj swix sba sok. La yalbon te yakuk jnojptes-euke. Jich yuʼun la kalbey te ya jpas tulan ta yakʼbeyel snop-euk sok la kalbey wokol te la yalbon te banti aye. Maʼyuk bayal kʼajkʼal ta patil te la jkʼopon ta slajibal buelta te machʼa swix sba soke, ta ora ini ma jnaʼ te banti ayike. Jaʼukmeto koʼtanuk te ya snopxan ta swenta te Jehovae.

Ayix tal 73 jaʼbil te jajchon ta abatinel ta stojol te Jehovae. Bayal ya kalbey wokol Jehová te la skoltayon te jun koʼtan la kakʼ jba ta stojol te kʼalal ayon ta chukel-ae. Te jbankil kijtsʼinabe la yalbonik te jaʼlaj akʼbot smukʼul kʼinal ya yaʼiyik ta swenta te la yilik te juʼ kuʼun sitintayel te kontrainel yuʼun te jtate. Ta patil te jmeʼ sok te waktul jbankil kijtsʼinabe la yichʼik jaʼ. Te jtate jelon jtebuk te stalele sok ay cheʼoxeb buelta kʼot ta tsoblejetik te kʼalal kuxulto-ae.

Teme jich ya skʼan te Diose, ya xchaʼkuxajik tal ta Nichimal kʼinal te machʼatik lajemik te kʼux ta koʼtane. Kʼax tʼujbil ta aʼiyel te kʼalal ya xkʼot yorail te jun-nax ya kichʼkotikxan ta mukʼ te Jehová ta sbajtʼel kʼinale. * (Kʼopona te nota.)

^ párr. 14 Te machʼatik ay srelijionik ta Estados Unidos, ma xjuʼ ya yichʼik sujel swenta ya x-ochik ta soldadoil.

^ párr. 32 Te kʼalal yakto ta tsʼibayel-a te articulo ini, te Corwin Robison laj bael sok jun yoʼtan la yakʼ sba ta stojol Jehová.