Jama yuʼun ya x-ochat

Tsaa bin kʼopil

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

Ochan ta banti te bintik yichʼoje

sTestigotak te Jehová

tseltal

Ayinanikme ta stojol te skʼuxul yoʼtan te Diose

 SJUKLAJUNEBAL CAPÍTULO

Akʼa yipin koʼtantik te schʼuunel koʼtantik te mero chʼultesbile

Akʼa yipin koʼtantik te schʼuunel koʼtantik te mero chʼultesbile

«Acʼa yipin awoʼtanic te schʼuhunel awoʼtanic te mero chʼultesbil; [...] junuc me awoʼtanic xʼayinex ta stojol te scʼuxul yoʼtan Dios.» (JUDAS 20, 21.)

1, 2. ¿Bin spasel na kʼoem ya jpastik sok bin yuʼun te ya skʼan ya koʼtanintik spasel ta leke?

NOPA awaʼiy te kʼax makalat ta spasel jwol nae. Ay kʼaxemix bayal tiempo awuʼun tey-a, sok bayalto ya skʼan yuʼun ya xjuʼ ta pasel awuʼun. Te aʼtelile ma kʼunuk ta pasel, jaʼukmeto ya yakʼbat bayal sbujtsʼ awoʼtan. Jich yuʼun maba ya akejchan jilel ta spasel sok te ya xchʼajubat yuʼune. Jaʼ yuʼun ya awoʼtanin spasel ta lek, melel jich lek ya xjuʼ xkuxinat ta pajel chaʼbej. Jaʼukmeto yaniwan ajojkʼoybey aba: «¿Bin spasel na kʼoem yakotik ta yalbeyel skʼoplal?». Jaʼme te jaʼate.

2 Te jnopojel Judas la yalbey skʼoplal te ay bin ya skʼan te joʼotiknix ya jpastike. Kiltik te texto te banti jich la yalbey te jchʼuunjeletike: «Junuc me awoʼtanic xʼayinex ta stojol te scʼuxul yoʼtan Dios». Swenta ya xjuʼ ta tael-abi, ay bin ya skʼan ya jpastik, jaʼ te ya skʼan ya yipin koʼtantik te schʼuunel koʼtantik te mero chʼultesbile (Judas 20, 21). Jaʼ yuʼun, ¿bin-utʼil ya yichʼ yip te koʼtantik sok te tulanuk ay te schʼuunel koʼtantik swenta jich ya x-ayinotik ta stojol skʼuxul yoʼtan te Diose? Kiltik oxchajpuk te bin-utʼil ya xjuʼ ya jpastike.

 KAKʼBEYTIK YIP TE SMUKʼUL KOʼTANTIK TA SWENTA MANTALILETIK YUʼUN TE DIOSE

3-5. 1) ¿Bin-a te ya skʼan ya jchʼuuntik te Satanás ta swenta te bintik ya skʼanbotik te Jehovae? 2) Ala sok jun lokʼombakʼop te bin-utʼil ya skʼan ya kiltik te mantaliletik yuʼun Dios sok bin-utʼil ya kaʼiy jbatik te kʼalal jich ya kiltike.

3 Te sbabial te bin-utʼil ya kakʼbeytik yip te schʼuunel koʼtantike, jaʼ te ya kakʼbeytik yip te smukʼul koʼtantik ta swenta te leyetik yuʼun te Jehovae. Ta libro ini la kiltikix bayal ta chajp mantaliletik yuʼun Dios ta swenta te jtaleltike. Jaʼnax yuʼun: ¿bin ya jnoptik ta swenta-abi? Te Satanás yoʼtanuk ya yakʼ jchʼuuntik te jkʼaxel maʼyuk bin ya yakʼ jpastik te leyetik sok te mantaliletik yuʼun te Jehovae. Jich bitʼil te tuun yuʼun ta loʼlaywanej ta tsʼunbil kʼinal Edene, jaʼ swentail te yakto ta stuuntesel ta ora ini (Génesis 3:1-6). Jaʼukmeto, ¿yabal stsalotik ta swenta-euk-abi? Jaʼme chikan teme lek bin ya jnoptik ta swenta te mantaliletik yuʼun te Diose.

4 Kaltik jun lokʼombakʼop. Ayotik ta paxial ta jsejp kʼinal te kʼax tʼujbile, tey-abi ya jtatik toyol tsʼajkʼ te jaʼ ya smakotik yuʼun ma xkʼaxotik bael-a te banti kʼax tʼujbilxane. Ta swenta-abi jichniwan ya kiltik te chukulotik kʼoeme. Jaʼukmeto te kʼalal ya kiltik kʼaxele ya jtatik ta ilel te ay jkojt león choj te chapal yuʼun ya xtiʼawane. Ta swenta-abi ya xkʼot ta koʼtantik te bin yuʼun joybilotik ta toyol tsʼajkʼe. Jaʼukmeto, ¿aybal jkojt chambalam kʼoem te chapalix yuʼun ya xwil tal ta jtojoltike? Ay, melel te sKʼop Diose jich ya yalbotik: «Pʼijanic me soc wicʼsitaya me abahic, como te acontrahic, ha te pucuj, bayuc yac ta behel, hich te bin utʼil choj, ta slehel machʼa ya slajin» (1 Pedro 5:8).

5 Ta melel, te Satanase jich kʼoem te bitʼil jkojt jtiʼawal chambalame. Swenta ma xyalotik-a te bayal ta chajp  «loʼloyel» yuʼune, te Jehová yakʼojbotik leyetik te ya skanantayotike (Efesios 6:11). Jaʼ yuʼun te kʼalal ya jnopilan ta koʼtantik te leyetik-abi, ya skʼan ya xkʼot ta koʼtantik te jich ya yakʼbotik kiltik te skʼuxul yoʼtan te jtatik ta chʼulchane. Teme jich ya kiltik-abi, yame xkʼot ta koʼtantik te la yakʼbotik te mantaliletik swenta ya skanantayotik sok yuʼun ya jtatik tseʼel-oʼtanil. Jaʼ ta swenta te jich la stsʼibay te jnopojel Santiago «te machʼa tʼojol sit ya yil te lequil ley te ya xʼacʼawan ta libre, teme hich ya spasulan, [...] ha me bayel yutsil yuʼun» (Santiago 1:25).

6. ¿Bin-utʼil ya kakʼbeytik yip te smukʼul koʼtantik ta swenta te mantaliletik yuʼun te Diose? Ala junuk te bin-utʼil ta pasele.

6 Te bin-utʼil ya kakʼbeytik yip te smukʼul koʼtantik ta swenta te mantaliletik sok ta stojol te Jehová te Jpasley kuʼuntike, jaʼ te ya jpas ta jkuxlejaltik ta jujun kʼajkʼale. Tey ochem skʼoplal-euk te «ley yuʼun Cristo» te banti la yal ta mantal te Jesús te akʼa kakʼtik ta nopel «spisil bintic la [spasotik] ta mandar» (Gálatas 6:2; Mateo 28:19, 20). Jaʼnix jich ya kichʼtik ta mukʼ te mantalil ta swenta te ya jtsob jbatik ta yichʼel ta mukʼ te Dios sok smulanel te jun-nax ayotike (Hebreos 10:24, 25). Te yan mantalile, jaʼ te sokuk spisil koʼtantik ya jkʼopontik Dios ta spisil-orae (Mateo 6:5-8; 1 Tesalonicenses 5:17).Te kʼalal ya jchʼuuntik te mantaliletik-abi, ya xkʼotxan ta koʼtantik te la yakʼbotik ta swenta skʼuxul yoʼtan te Jehovae. Jaʼ yuʼun ya yakʼbotik sbujtsʼkʼinal sok leknax ya kaʼiy jbatik te maʼyuk jich ya yakʼbotik te balumilal te nojel ta wokolile. Ta melel, ya kakʼbeytik yip te smukʼul koʼtantik ta swenta te mantaliletik te kʼalal ya jnopilan ta koʼtantik te bintik lek jtaojtik yuʼun te ya jchʼuuntik spasele.

7, 8. Te machʼatik ya smel yoʼtanik ta swenta te ya skuyik te ma kʼunuk ta chʼuunel te leyetik yuʼun te Jehová ta jujun kʼajkʼale, ¿bin smukʼul yoʼtan ya x-akʼbotik yuʼun te sKʼop Diose?

7 Ay machʼatik ya smel yoʼtanik ta swenta te ya skuyik  te ma kʼunuk ta chʼuunel te leyetik yuʼun te Jehová ta jujun kʼajkʼal sok ya x-och xiwel ta yoʼtanik yuʼun teme ay chʼayike. Teme ay jich ya jnoptik-euke, akʼa juluk ta koʼtantik te kʼopiletik ini: «Hoʼon Jehovahon, te Dioson awuʼun, te ya caʼbat anop te bin lec ya xcʼohat yuʼun, te ya jtojobtesat ta be te banti ya scʼan yac atʼun bahele. ¡Te lajuc awichʼ ta cuenta te mandariletic cuʼun, hich cʼoht te lamal qʼuinal awuʼun te bin utʼil mucʼul-haʼ, soc te bin toj ta pasel awuʼun hich cʼoht te bin utʼil ya xbehen yip te mar te hichuque!» (Isaías 48:17, 18). ¿Aybal jnopilanoj ta koʼtantik te bin-utʼil ya yakʼ lamal kʼinal te texto-abi?

8 Tey ta texto-abi, te Jehová jamal ya yal te ay cheb lekilal ya jtatik teme ya jchʼuunbeytik te smantale. Ta sbabial, jaʼ te lamal kʼinal ya kaʼiytik jich bitʼil jun mukʼul jaʼ te xlametnax sok te ma xtupʼe. Te schebale, jaʼ te toj te bin ya jpastike, jich ya xkʼot te bin-utʼil ya xbeen yip te mar. ¿Bin-utʼil? Teme ya jtejkʼan jbatik ta yilel te bitʼil ya xbeen yip te mar ta stiʼil te jaʼe, tey ya kiltik-a te bitʼil ya xtal xbajtʼ jujun buelta sok te maʼyuk bin-ora ya xkome. Jaʼ yuʼun te texto-abi, ya yakʼ jnaʼtik teme ya jpastik te bin stojil ta jkuxlejaltike, jich maʼyuk bin-ora ya xkomotik ta spasel. Teme ya jpastik tulan te jun koʼtan ya kakʼ jbatik ta stojol te Diose, mame ayuk bin-ora ya yakʼ xchʼayotik (kʼopona te sjun Salmo 55:22). Te kʼalal ya jchaʼjultestik ta koʼtantik te kʼopiletik-abi ya yakʼbotik yip te smukʼul koʼtantik ta stojol te Jehová sok te tojil mantaliletike.

«BEHBEHUCOTIC ME TA MUCʼUBEL BAHEL»

9, 10. 1) ¿Bin ya xjuʼ kuʼuntik spasel ta jpisiltik ta swenta te schʼuunel koʼtantike? 2) ¿Bin-utʼil ya yakʼbotik tseʼel-oʼtanil te kʼalal ya xmukʼub te schʼuunel koʼtantike?

9 Te schebal bin-utʼil ya kakʼbeytik yip te schʼuunel koʼtantike, jaʼ te bin ya yal te texto ini: «Behbehucotic me  ta mucʼubel bahel» (Hebreos 6:1). Ta kʼajkʼal ini ma xjuʼ te tojotik ta kʼinale, yan stukel te smukʼubtesel te schʼuunel koʼtantike ya xjuʼ kuʼuntik spasel ta jpisiltik. Te kʼalal bejbe ya xmukʼubotik baele, yame xtoy-euk te sbujtsʼkʼinal ya kaʼiytik ta spasbeyel yaʼtel te Jehovae. ¿Bin yuʼun?

10 Te j-abat yuʼun Dios te mukʼuben te schʼuunel yoʼtane, ya spas tulan yuʼun ya skʼayinbey te snopjibal yuʼun te Jehovae (Juan 4:23). Te jpuk-kʼop Pablo la yal ta swenta «te machʼatic ayic ta scuenta te chʼichʼ-baqʼuet ha nax ay ta yoʼtanic te bin scuenta chʼichʼ-baqʼuet; yan te machʼatic ayic ta scuenta Espíritu, ha ay ta yoʼtanic te bin ya scʼan te Espíritu» (Romanos 8:5). Te machʼatik jaʼ baem yoʼtanik ta swenta chʼichʼ bakʼete, maʼyuk stseʼelil yoʼtanik, melel stukelnax kʼux ya yaʼiy sba ta yoʼtanik, ma staik ta ilel kʼoem te bin leke sok jaʼ baem yoʼtanik ta sleel bayal skʼulejalik. Jaʼukmeto te machʼatik tulan schʼuunel yoʼtanike, bayal stseʼelil yoʼtanik melel spisil-ora te bin ya spasike snitojbey sba skʼoplal sok te yaʼtel te Jehová «te Dios te tseʼel yoʼtane» (1 Timoteo 1:11, TNM). Jaʼ ya skʼan te lek yoʼtan yuʼunik te Diose sok tseʼel yoʼtanik te kʼalal ya xtal tulan tsajel ta swenta te schʼuunel yoʼtanike.  ¿Bin-utʼil-abi? Melel teme jun yoʼtanik ta stojol te Diose, jich ya yakʼik ta ilel te jaʼ jpaslot te Pukuje sok jaʼ tseʼel yoʼtan yuʼunik te jTatik ta chʼulchane (Proverbios 27:11; kʼopona te sjun Santiago 1:2, 3).

11, 12. 1) Ala kaʼiytik bin la yal te Pablo te ya skʼan ya jpastik ta swenta te snopel «stsahtayel te bintic lec soc te bintic ma lecuque», sok bin ya skʼan ya yal te kʼopil la yichʼ kʼasesel ta swenta te snopel stsajtayele? 2) ¿Bin ya skʼan ya jpastik swenta ya jlekubtestik te jbakʼetaltik sok te tulanuk aye?

11 Ya xmukʼub te schʼuunel koʼtantike, jaʼnax teme ya jpastik ta jkuxlejaltike. Jich ya yakʼ ta ilel te versículo ini: «Te machʼatic muqʼuiquix ha ya xtuhun yuʼunic te tulan weʼelil, ha te machʼatic ta scuenta spasulanel la snopic stsahtayel te bintic lec soc te bintic ma lecuque» (Hebreos 5:14). Te jpuk-kʼop Pablo la yal te ya skʼan ya jnoptik stsajtayel te bintik lek sok te bintik ma lekuke. La stuuntes jpʼal kʼopil ta griego te bayalniwan la yichʼ tuuntesel ta gimnasios ta lum Grecia ta sbabial siglo, jaʼ la yakʼ ta naʼel-a te bin-utʼil ay bin ya snopilan te jtul gimnasta. * Akʼa kiltik te bin smakojbey skʼoplal te bin ya snope.

Jtul gimnasta ya slekubtes sbakʼetal te kʼalal ya spas ejercicio

12 Maʼyuk machʼa ya snaʼ stijel yok skʼab te kʼalal ya x-ayine. Te unin alaletike mato snaʼik lek te banti ay te yok skʼabike sok mato snaʼik, stijel jaʼ swentail te ay stukel ya smaj yelawik te jich chamnax ya yaʼiyik sok ay maba lek ya yaʼiy sbaik yuʼun. Jaʼukmeto, te kʼalal kʼunkʼun ya xjajch snop stijel te yok skʼabike, ya xjajchik ta kotkonel, kʼunkʼun ya xjajchik ta beel, ta patil ya snopik animal ta lek. * Te bin kʼaxemto ya xjuʼ yuʼun spasel jtul ants winike  ya kiltik ta swenta te machʼatik ya spasik te gimnasia. Kʼalal ya kiltik te ya sututan sbaik ta wilel, tʼujbilnax ta ilel sok pʼisbil ta lek yuʼun, ay ya kaltik te jtebxanix ya skʼan ya xkʼotik jich bitʼil jun máquina te chajpanbil ta leke. Jaʼukmeto te machʼatik jich ya snaʼik spasel-abi ma jichuknax la snopik, melel bayal ora ya spasik ejercicio. Te Biblia ya yal te ya xjuʼ slekubtes bakʼet te spasel ejercicio, jaʼukmeto ya yal te jaʼ bayalxan skʼoplal te slekubtesel te schʼuunel koʼtantike (1 Timoteo 4:8).

13. ¿Bin ya skʼan ya jpastik swenta ya jnaʼtik stsajtayel te bin lek sok te bin ma lekuke?

13 Ta libro ini la kiltikix bayal ta chajp te bintik ya skoltayotik ta swenta snaʼel stsajtayel te bin lek sok te bin ma lekuke, yuʼunme jich ya yichʼ yip te schʼuunel koʼtantik sok jun koʼtantik ta stojol te Jehovae. Ta spisil-ora te kʼalal mato jpasojtikuk-a te bin jtaojtik ta nopele, nail ya skʼan ya jkʼopontik te Diose sok ya skʼan ya kiltik te bin ya yalbotik te mantaliletik yuʼune. Akʼa jojkʼoybey jbatik: «¿Bin leyetik o mantaliletik ta Biblia snitojbey skʼoplal sok ini? ¿Bintik-utʼil ya jpas ta jkuxlejal? ¿Lekbal ya yil te jTat ta chʼulchan te bin ya jnop ya jpase?» (kʼopona te sjun Proverbios 3:5, 6; Santiago 1:5). Teme jich ya jpastik-abi, yame xkʼayotik ta snaʼel tsajtayel te bin lek sok te bin ma lekuke. Jaʼme ya skoltayotik ta smukʼubtesel te schʼuunel koʼtantike.

14. Swenta ya xmukʼub te schʼuunel koʼtantike, ¿bin weʼelil ya skʼan ya jmulantik slajinel kʼoem sok bin talelil ya skʼan ya kijkʼitaytik?

14 Manchukme mukʼubenix te schʼuunel koʼtantike, yame skʼan te ma xkomotik ta smukʼubteselxane. Jaʼ yuʼun yame skʼan ya kiltik te bin-utʼil ya jmakʼlin jbatik kʼoeme. La kiltikix te bitʼil la yal te jpuk-kʼop Pablo ta swenta «te machʼatic muqʼuiquix ha ya xtuhun yuʼunic te tulan weʼelil[e]». Swenta ya stsakxan yip te schʼuunel koʼtantike, ya skʼan te ya jmakʼlin jbatik ta lek ta swenta  te skʼop Diose. Jaʼnix jich ya skʼan ya kichʼtik spʼijil koʼtantik, jaʼ te bitʼil ya skʼan ya jnoptik spasel ta jkuxlejaltik te bin ya jnoptike. Jaʼ ini kʼax tulan skʼoplal, melel jich ya yakʼ ta ilel te Bibliae, «ha nahil ay te pʼijil-oʼtanil». Jaʼ yuʼun akʼame weʼukotik ta lek ta swenta te smelelil kʼop te bayal yutsil te ya yakʼ jnoptik te jTatike (Proverbios 4:5-7; 1 Pedro 2:2). Jaʼukmeto, manchukme kʼax bayal jpʼijiltik o bintik jnopojtik, ma jaʼuk ya jtoy jbatik yuʼun ni jaʼuk lekotikxan ya jkuy jbatik ta stojol te yantike. Yame skʼan spisil-ora ya kiltik teme maba yak yuʼuninbel koʼtantik te toybaile o yantikxan te bintik maba leke. Te jpuk-kʼop Pablo la yal te akʼa jtsajtay kiltik teme ay schʼuunel koʼtantike sok te bin-utʼil ayotik jujuntule (2 Corintios 13:5).

15. ¿Bin yuʼun tulan skʼoplal te kʼuxul-oʼtanil yuʼun ma xkom ta mukʼubel te schʼuunel koʼtantike?

15 Te kʼalal ya xjuʼ ta pasel jwol nae, ya skʼan kanantayel ta lek sok mukʼubtesel teme jich ya skʼane. Jaʼme jich kʼoem ta swenta te schʼuunel koʼtantike. ¿Bin ya skoltayotik swenta lek ya x-ayin sok ya xmukʼub kuʼuntik? Jaʼ te kʼuxul-oʼtanile. Ta melel yame skʼan ya xmukʼubxan ta jujun kʼajkʼal te skʼuxul koʼtantik ta stojol te Jehová sok ta stojol te kermanotaktike. Teme maʼyuk te skʼuxul koʼtantike, tojolnax spisil te jpʼijiltike sok te kaʼteltike (1 Corintios 13:1-3). Jaʼ yuʼun, te kʼuxul-oʼtanile jaʼme ya skoltayotik ta mukʼubel ta swenta te schʼuunel koʼtantike.

 AYUKME TA KOʼTANTIK TE BIN YAKOTIK TA SMALIYELE

16. ¿Bintik talelil ya spuk te Satanase, sok bin yan koltayel yakʼojbotik te Jehovae?

16 Te yoxebal te bin-utʼil ya kakʼbeytik yip te schʼuunel koʼtantike. Swenta ay kuʼuntik te taleliletik jich bitʼil te smelelil j-abatotik yuʼun te Diose, yame skʼan ya kiltik ta lek te snopjibal kuʼuntike. Te Satanás te ajwalil yuʼun te balumilale, kʼax pʼij ta spukel taleliletik te ma lekuk ta nopele, jich bitʼil te ma jaʼuk ya xbajtʼ koʼtantik-a te bintik leke, te ay bin-oranax ya xchebaj koʼtantik yuʼune, te maʼyuk machʼa ya smukʼulin koʼtantik sok te oranax ay bin ya jkʼantike (Efesios 2:2). Te taleliletik-abi ya xjuʼ ya yutsʼinotik, jaʼ pajal sok te schanul teʼ o sjochʼol teʼ ta jwol na te pasbil ta chʼujt-teʼe. Jaʼukmeto ay bin yan yakʼojbotik te Jehová te ya skoltayotikxane, jaʼme te bin yakotik ta smaliyele.

17. ¿Bin lokʼombakʼop ya yichʼ tuuntesel ta Biblia te ya yakʼ ta ilel te tulan skʼoplal te ayuk ta koʼtantik te bin yakotik ta smaliyele?

17 Te Biblia ya yakʼ ta ilel te «smucʼul coʼtantic yuʼun te colele» jaʼ majkilal kuʼuntik te tulan skʼoplal yuʼun ya jtsal jbatik sok te Satanás soknix te balumilal yuʼune. Jaʼ yak ta yalbeyel skʼoplal te smajkil joltik o jich bitʼil jun casco (1 Tesalonicenses 5:8). Te jtul soldado ta namey kʼinale, kʼayem ta stuuntesel jun casco te pasbil ta takʼin te yichʼoj potsel ta tumin pakʼ o nujkul te yutile swenta jich ya xwil sujtel te bin ya xchʼojot tale, yuʼun jich ma bayaluk ya x-ejchʼenaj-a te soldadoe, melel snaʼoj teme ma la yichʼ bael te smajkil sjol ta guerrae, yananix xlaj ta ora-a. Jich bitʼil te casco ya smakbey sjol te soldadoe, jaʼnix jich kʼoem-euk ta swenta te bin yakotik ta smaliyele, jaʼ ya skanantaybotik te snopjibal kuʼuntike.

18, 19. ¿Bin-utʼil la yakʼ ta ilel Jesús te maba chʼay ta yoʼtan te bin yak ta smaliyele, sok bin-utʼil ya jkʼayinbeytik te stalele?

 18 Te Jesús la yakʼ ilel ta lek te bitʼil tulan skʼoplal te ayuk ta koʼtantik te bin yakotik ta smaliyele. Juluk ta koʼtantik te jayebto kʼax swokol ta slajibal ajkʼabal te kʼalal kuxulto ta Balumilal-ae. Ay jtul te machʼa jun yoʼtan sba soke, akʼot ta kʼabal ta skaj te bikʼtaj yoʼtan yuʼun te takʼine. Ay yan la yal ta komon sitil te malaj xnaʼbot sba yuʼune. Te yantike ijkʼitayot jilel yuʼun sok lokʼik bael ta anel. Jaʼnix jich kontrainot yuʼun te slumale sok la skʼanik ta aw te yakuk xkʼax swokol ta lajel ta skʼab te soldado romanoetike. Jaʼ yuʼun ya kiltik te jaʼnax stukel-a te kujch yuʼun te tulan tsajel te maʼyuk jich jtaojtike. ¿Bin koltayot yuʼun? Ta Hebreos 12:2 ya yakʼbey sujtib: «Ha te machʼa la scʼases swocol ta [jchʼix teʼ] yuʼun la snaʼ te ya sta bayel yutsil yoʼtan ta patil, mayuc scʼoblal ta yoʼtan te qʼuexlal yuʼune, soc la shuhcan sba ta swaʼel te smucʼul huctajib te Diose». Jich bitʼil te la kiltike, maʼyuk bin-ora chʼay ta yoʼtan te ya sta «bayel yutsil yoʼtan ta patil[e]».

19 Jaʼukmeto ¿bin-a te yutsil-oʼtanil ya yale? Jaʼ teme jun yoʼtan la yakʼ sba ta stojol te Diose, yame yakʼbey ta chʼultesbeyel sbiil te Diose sok jamal ya yakʼ ta ilel te jaʼ jpaslot te Satanase. ¡Maʼyuk bin yan akʼbot sbujtsʼ yoʼtan te Jesús ta spasel-abi! Soknix snaʼoj te patil ya xmajtʼantesot yuʼun te sTat ta chʼulchane sok te ya schaʼmulanbey yutsil te ya sjokin sba soke. Te kʼalal yak ta kʼaxel ta tulan wokolil-a te Jesuse, maba chʼay ta yoʼtan te bin yak ta smaliyele. Jaʼnix jich te joʼotike mame skʼan xchʼay ta koʼtantik-euk. Te Jehová yakʼojbotik te tʼujbil majtʼanil te ya xkoltaywanotik ta schʼultesbeyel te smukʼul biile, sok jich ya kakʼtik ta ilel te jaʼ jpaslot te Satanase. ¿Bin-utʼil ya jpastik? Jaʼ te tulan ya jtsak jbatik ta stojol te jTatike,  melel jaʼ Mukʼ Ajwalil kuʼuntik sok te ya x-ayinotik ta skʼuxul yoʼtane, chikan biluk tsajel ya xtal ta jtojoltik.

20. ¿Bin ya skoltayotik swenta lekuk te bin ya jnoptike sok jich ma xchʼay ta koʼtantik te bin yakotik ta smaliyele?

20 Te Jehová ma jaʼuknax te ya smajtʼantesotik yuʼun te jun koʼtantik ta stojole, yuʼun-nix yoʼtanuk ya spas-a (Isaías 30:18; kʼopona te sjun Malaquías 3:10). Ya smulan yakʼbeyel te bintik lek ya skʼan yoʼtanik te j-abatetik yuʼune (Salmo 37:4). Jaʼ yuʼun, ayukme ta koʼtantik te bin yakotik ta smaliyele. Mame jtʼuntik te taleliletik te ma lekuke, te kʼax ilaytik sbae sok te bintik ma tojuk ta pasel ta balumilal yuʼun te Satanase. Teme ya kiltik te yakotikix ta snopel te taleliletik-abi, akʼa jkʼanbeytik te Jehová sok spisil koʼtantik te yakuk yakʼbotik «lamal qʼuinal [...] te cʼax mucʼ te ma xhuʼ cuʼuntic snaʼel», te jaʼ ya skanantaybotik koʼtantik sok jpensartik (Filipenses 4:6, 7).

21, 22. 1) ¿Bin-a te tʼujbil majtʼanil yakik ta smaliyel te «ipal ants winiketik»? 2) ¿Bin-a te yakat ta smaliyel te kʼax mukʼ skʼoplal ta awoʼtane sok bin-a ma skʼan ya awijkʼitay spasele?

21 ¡Kʼax tʼujbilnax te bin yakotik ta smaliyele! Teme tey ochemotik-a te banti «ipal ants winiketik» te ya xlokʼik tal ta «tulan wokolil[e]», akʼa jnop kaʼiytik te bintik yakotik ta smaliyele (Apocalipsis 7:9, 14, TNM).  Nopanax awaʼiy te bin yaʼiyel ya kaʼiy jbatik te kʼalal libre ayotikix ta skʼab-a te Satanás sok te chopol espirituetike. Ta melel, ¿machʼa-a te libre ay yuʼun te sujel ta mulil yuʼun te Pukuje? Te kʼalal maʼyukix-a te tenel ya yakʼ te Satanase, jichme ya yakʼbotik sbujtsʼ koʼtantik ta spasel ta nichimal kʼinal te Balumilal te kʼalal wentainbilotikix yuʼun-a te Cristo sok te 144,000 te ya xmantalajik talel kʼalalto ta chʼulchane. ¡Koʼtantikukix te ya xtupʼ spisil te chamele, te yakuk kiltikix te machʼatik lajemik kuʼuntik te kʼalal ya xchaʼkuxajik tale sok te ya jmulanbeytik yutsilal te kuxlejalil jich te bitʼil la skʼan Dios ta sjajchibale! Te kʼalal tojil ants winikotikix-ae, jichme nopol ayotikix ta stael yan mukʼul majtʼanil-a, jaʼ «te libre ya xcʼot spisil te yal-snichʼan te Diose» (Romanos 8:21XCD).

22 Te Jehová ya skʼan te yakuk jmulanbeytik yutsilal te libre ya xjilotik ta jkʼaxele. Swenta ya jtatik te libre ya xjilotike, yame skʼan ya jchʼuuntik te mantale. Jaʼ yuʼun, ¿mabal jichuk te jaʼ kʼax lek te ya jpastik tulan ta jujun kʼajkʼal ta schʼuunbeyel smantal te Jehovae? Jich yuʼun, ¡mame xa awijkʼitay ta yakʼbeyel yip te schʼuunel awoʼtan te mero chʼultesbile, yuʼunme jich ya x-ayinat ta skʼuxul yoʼtan te Dios ta sbajtʼel kʼinal!

^ párr. 11 Jtul gimnasta jaʼ te machʼa ya snop bin-utʼil ya xwil sok ya sututan sba o ya stsʼotiklan sba te kʼalal yak ta wilele.

^ párr. 12 Te pʼijil winiketik ya yalik te ay bin ay ta jbakʼetaltik te ya yakʼ jnaʼtik te banti ay te jkʼabtik sok te kakantike. Ta swenta-abi, bayal bintik ya xjuʼ ya jpastik jich bitʼil te ya xjuʼ jpakʼ jkʼabtik manchukme mutsʼul jsitik. Te yakuk stsʼiʼlaj-abi te kʼalal ayix kaʼbilaltik-ae, ayniwan ma xjuʼ ya xtejkaʼjotik, xbeenotik o ma xjuʼ toj ya xnajkajotik.