Jama yuʼun ya x-ochat

Tsaa bin kʼopil

Ochan ta banti bintik jujunchajp yichʼoje

Baan ta sleojiʼbal

Ochan ta banti te bintik yichʼoje

sTestigotak te Jehová

tseltal

¿Bin ya yakʼ ta nopel ta smelelil te Bibliae?

 SJUKEBAL KAPITULO

Ay bin smelelil ya xjuʼ ta maliyel ta swenta te machʼatik lajemikix kuʼuntike

Ay bin smelelil ya xjuʼ ta maliyel ta swenta te machʼatik lajemikix kuʼuntike
  • ¿Bin yuʼun te ya jnaʼtik te ya x-ayin chaʼkuxajele?

  • ¿Jayebto skʼoplal ay ta yoʼtan te Jehová ta schaʼkuxajtesel te machʼatik lajemikixe?

  • ¿Machʼatik ya xchaʼkuxajik tal?

1-3. ¿Machʼa-a te jkontratik te jpisiltik yak snutsbelotik kʼoeme? ¿Bin-utʼil leknax kʼinal ya kaʼiytik yuʼun te kʼalal ya jnoptik te bin ya yal te Bibliae?

NOPA awaʼiy te yakat ta anel ta swenta jtul akontra te jaʼ bayalxan yip sok te jaʼ ora ya x-animajxane. Melel teme ya staate ma snaʼbat yoʼbolil aba sok ay awilojix te bayal smilojbatix awamigotake. Manchukme tulan ya x-animajat yananix xnoptsaj tal ta atojol-a. Jich yilel te ma xjuʼ banti ya xbaatix ta anele. Jaʼukmeto, ajkʼnax ay machʼa ya xtal skoltayat. Te jaʼ kʼax tulanxan-a te bitʼil te akontrae. ¡Kʼax leknax kʼinal ya awaʼiy yuʼun!

2 Jaʼ jich kʼoem skʼoplal te yak snutsbelatix jtul akontra te bitʼil la yichʼix alele. Ta melel jpisiltik yak snutsbelotik. Jich bitʼil te la jnoptikix tal ta yan kapituloe, te lajele jaʼ jkontratik kʼoem, melel jich ya yakʼ ta naʼel te Bibliae. Maʼyuk machʼa ya xjuʼ ya skoltay sba ta swenta ini sok te ya xjuʼ ya stsale, jteb ma jpisiltikuk kilojtikix te ay slajinojbeyix skuxlejal te machʼa kʼux ta koʼtantike. Jaʼukmeto te Jehová jaʼ kʼax bayalxan yip stukel ta swenta te lajele. Jaʼ te Jkoltaywanej te kʼuxotik ta yoʼtane. Ay yakʼojix ta ilel  te ya xjuʼ yuʼun stsalel te lajele sok jamal yaloj te yananix slajin ta jkʼaxel-ae. Te Biblia jich ya yal: «Te slajibal jcontrahinwanej te ya yichʼ lajinel, ha te lajele» (1 Corintios 15:26). ¿Mabal jichuk te leknax ta aʼiyel ini?

3 Akʼa jnoptik ta swenta te mel-oʼtan ya yakʼbotik te jkontratik ini. Yuʼunme jich ya xkʼot ta koʼtantik-a te bin ya xjuʼ ya yakʼbotik stseʼelil koʼtantike, jaʼ te yaloj ta jamal te Jehová te ya xkuxinik yan buelta te machʼatik lajemikixe (Isaías 26:19). Jaʼme ya schaʼyakʼbey skuxlejal te ants winiketike, jaʼ te chaʼkuxajele.

TE KʼALAL AY MACHʼA YA XLAJ KUʼUNTIKE

4. 1) ¿Bin-utʼil ya jnaʼtik te bin yaʼiyel ya yaʼiy sba te Jehová kʼalal ya kiltik te bin yaʼiyel la yaʼiy sba te Jesús kʼalal laj te yamigoe? 2) ¿Machʼatik-a te kʼax lek la yil sba sok te Jesuse?

4 ¿Aybal machʼa lajem awuʼun o jtul awamigo te kʼux ta awoʼtane? Jich yaʼiyel te ma xkujch kuʼuntik te mel-oʼtane sok te maʼyuk bin ya xjuʼ ya jpastik yuʼune. Jaʼme tey-abi te ya jkʼantik te smukʼul koʼtantik ta swenta te bin ya yal te sKʼop Diose (kʼopona te 2 Corintios 1:3, 4). Te Biblia ya yakʼ jnaʼtik te bin yaʼiyel ya yaʼiy sba te Jehová soknix te Jesús ta swenta te lajele. Te Jesús la yakʼ ta ilel te bin-nix yilel stalel-a te sTate, ta ora ini yame kiltik te bin yaʼiyel la yaʼiy sba te Jesús kʼalal laj te machʼa kʼux ta yoʼtane (Juan 14:9). Te kʼalal ya xbajtʼ ta Jerusalén-a te Jesuse, kʼayem-a te ya xbajtʼ yulaʼtay te Lázaro, te María sok te Marta te nainik ta nopol lum Betania. Ta swenta te bitʼil kʼax lek yiloj sbaik-ae, te Biblia ya yal te kʼuxik ta oʼtanil yuʼun Jesús te Marta, María sok te Lazaroe (Juan 11:5). Jaʼukmeto laj te Lazaroe.

5, 6. 1) ¿Bin yaʼiyel la yaʼiy sba te Jesús te kʼalal la yil te jayeb machʼatik ay yuʼun te Lázaro soknix te yamigotak te yakik ta okʼetayel yuʼun-ae? 2) ¿Bin yuʼun te ya smukʼubtes kʼinal kaʼiytik te bitʼil jich la yaʼiy sba-euk te Jesús te bitʼil ya yakʼbotik bayal mel-oʼtan te lajele?

5 ¿Bin yaʼiyel la yaʼiy sba te Jesús kʼalal laj te yamigoe?  Te Biblia ya yalbey skʼoplal te bajtʼ yulaʼtay te jayeb machʼatik ay yuʼun te Lázaro soknix te yamigotak te yakik ta okʼetayel yuʼun-ae. Te kʼalal jich la yil te Jesuse, «la spichʼ sba yoʼtan, la smel yoʼtan yuʼun» ta patil «ocʼ te Jesús» (Juan 11:33, 35). ¿Bin yuʼun te kʼaxto la smel yoʼtane? ¿Yuʼunbal maʼyuk bin ya xjuʼix ta maliyel ta swenta te lajele? Ay. Snaʼojix-a te Jesús te ay bin chajpnax ya xkʼot ta pasele (Juan 11:3, 4). Jaʼukmeto, kʼux la yaʼiy-euk ta swenta te lajele soknix te mel-oʼtan ya yakʼe.

6 Ya smukʼubtesbotik kʼinal kaʼiytik te bitʼil jich la yaʼiy sba-euk te Jesús te bitʼil ya yakʼbotik bayal mel-oʼtan te lajele. Jich ya yakʼ kiltik te Jesús soknix te sTat te ya yilayik te lajele. Jaʼnix jich te Jehová ay yuʼel yuʼun ya slajin te jkontrainwanej ini. Akʼa kiltik te milagro la spas te Jesús ta swenta te yuʼel akʼbot yuʼun te Diose.

«¡LÁZARO, LOCʼAN TALEL!»

7, 8. ¿Binwan yuʼun te bayal ta tul te machʼatik la skuyik te maʼyuk bin ya xjuʼix ta pasel ta stojol te Lazaroe, jaʼukmeto bin la spas te Jesuse?

7 Te Lázaro yichʼoj mukel ta jotbil ton, la yal te Jesús te akʼa yichʼ lokʼesel te ton te makal stiʼil-a te mukenale. Te Marta ma la skʼan te jich ya yichʼ pasele, melel la yal te bitʼil ayix chaneb kʼajkʼal slajel-a te Lazaroe, jich yuʼun yakix ta kʼaʼel-a te sbakʼetale (Juan 11:39). Melel te snopjibal yuʼun te ants winiketike, jich yilel te maʼyuk bin ya xjuʼix ta pasel-ae.

Te chaʼkuxajel yuʼun te Lázaro la yakʼ bayal tseʼel oʼtanil (Juan 11:38-44)

8 Te kʼalal la stselik lokʼel te tone, jich tulan kʼopoj te Jesuse: «¡Lázaro, locʼan talel!». ¿Bin kʼot ta pasel? «Hich locʼ talel te chamen winique.» (Juan 11:43, 44.) Nopa awaʼiy te sbujtsʼkʼinal la yaʼiyik te Marta, te María, te jayeb machʼatik ay yuʼun te Lázaro, te yamigotak soknix te spatxujk te snaʼojik ta lek te yuʼun-nix lajem-ae, jaʼukmeto la schaʼyilik te machʼa kʼax kʼux ta yoʼtanike. Chajpnaxniwan  la yilik-a te bin kʼot ta pasele. Ta melel bayalniwan te machʼatik la spetik o la smechʼik sok sbujtsʼ yoʼtanik te Lazaroe. Ya kiltik te ay bayal yuʼel te Jehová ta slajinel te lajele.

Te Elías la schaʼkuxajtesbey skerem-al jtul meʼba ants (1 Reyes 17:17-24)

9, 10. 1) ¿Bin-utʼil la yakʼ ta naʼel te Jesús te Machʼa akʼbot yuʼel yuʼun ta schaʼkuxajtesel te Lazaroe? 2) ¿Bin-utʼil ya xjuʼ ya skoltayotik te kʼalal ya jkʼopontik ta Biblia ta swenta te machʼatik la yichʼik chaʼkuxajtesel?

9 Te Jesuse maba la yal te jaʼ ta stukel la spas te milagroe. Te kʼalal mato skʼoponej-a te Lazaroe, la skʼopon te Jehová te banti la yakʼ ta naʼel te jaʼ te Machʼa ya xjuʼ ya yakʼ te chaʼkuxajele (kʼopona te sjun Juan 11:41, 42). Sok ma jaʼuknax tey la stuuntes te yuʼel te Jehová-abi. Te baluneb chaʼkuxajel ya yalbey skʼoplal te sJun Diose, tey ochem-euk-a te chaʼkuxajel yuʼun te Lazaroe. * Ya yakʼbotik smukʼul kʼinal kaʼiytik te skʼoponel sok te snopel te bintik kʼot ta pasel ini. Jich ya yakʼ kiltik te bitʼil maʼyuk machʼa ya stsa te Diose, melel la schaʼkuxajtes jchʼieletik, meʼel mamaletik, antsetik, israeletik soknix jyanlumetik. ¡Kʼaxto ya yakʼ sbujtsʼ koʼtantik te kʼalal ya jkʼopontik te aʼiyejetik ini! Jich bitʼil kʼalal te Jesús la schaʼkuxajtes te tut achʼixe, te smeʼ state chajpnax la yilik-a te bin kʼot ta pasele (Marcos 5:42). Ta melel, te Jehová la yakʼtiklanbey sbujtsʼkʼinal yaʼiyik te maʼyuk bin-ora chʼay ta yoʼtanike.

Te jpuk-kʼop Pedro la schaʼkuxajtes jtul ants te abatin ta stojol Dios te Dorcas sbiile (Hechos 9:36-42)

10 Melelnix-a, te machʼatik la schaʼkuxajtes te Jesuse chaʼlajik bael ta patil. ¿Yabal skʼan ya yal te maʼyuk bin lek lokʼ-a te bitʼil la schaʼkuxajtes te ants winiketike? Maʼuk. Te kʼalal ya jkʼopontik ta Biblia ta swenta te machʼatik la yichʼik chaʼkuxajtesele ay bin bayal smelelil ya yakʼ jnoptik sok ay bin ya yakʼ jmaliytik.

 ¿BIN YA YAKʼ JNOPTIK TE CHAʼKUXAJEL YUʼUN TE ANTS WINIKETIK TE YA YAL TE BIBLIA?

11. ¿Bin-utʼil ya yakʼ ta ilel te chaʼkuxajel yuʼun te Lázaro te yuʼun-nix smelelil-a te bin ya yal te Eclesiastés 9:5?

11 Ya yakʼ ta nopel ta Biblia «te machʼatic chamenic mayuc bin ya snaʼic» (Eclesiastés 9:5). Jaʼ ya skʼan ya yal te maʼyuk banti yakik ta kuxinel sok maʼyuk bin ya snaʼikix ta jkʼaxel. Jich ya yakʼ ta ilel te chaʼkuxajel yuʼun te Lazaroe. Te kʼalal chaʼkuxaje, ¿chajpnaxbal bintik la scholbey yaʼiy te ants winiketik ta swenta te bin yilel te chʼulchane? ¿Labal yal te ay kʼajkʼel ta infierno te xiweltiknax sbae? Maʼuk. Te Biblia maʼyuk ya yalbey skʼoplal-abi. Te chaneb kʼajkʼal lajem-ae, maʼyuk bin la snaʼ jxujtʼuk. Ta melel jich kʼot te bitʼil wayalnax-ae (Juan 11:11).

12. ¿Bin yuʼun ya jnaʼtik te yuʼun-nix chaʼkuxaj-a te Lazaroe?

12 Te bin kʼot ta pasel ta stojol te Lazaroe jaʼnix jich ya yakʼ jnoptik te ma lotiluknax te bitʼil chaʼkuxaje, yuʼun-nix jich kʼot ta pasel-a. Ta komon sitil te Jesús la schaʼkuxajtes te Lazaroe. Manchukme ay slab yoʼtanik ta stojol Jesús te jwolwanejetik yuʼun te relijionetike jamal la yalik-euk te jaʼ jun milagro te bin la spas te Jesuse, melel jich la yalik: «¿Bin ya cutic? como bayel señahiletic yac spasticlambel te winique» (Juan 11:47). Bayal ta tul ants winiketik bajtʼik ta yilel te Lázaro te chaʼkuxajemix-ae, jich la yakʼ schʼuunel yoʼtanik ta stojol te Jesuse. Ta swenta te chaʼkuxaj te Lazaroe jich kʼot ta yoʼtanik te yuʼun-nix jaʼ tikunbil tal yuʼun Dios-a te Jesuse. Jich yuʼun te jwolwanejetik yuʼun te relijionetik la sleik bin-utʼil kʼan smilik te Jesús sok te Lazaroe (Juan 11:53; 12:9-11).

13. ¿Bin yuʼun ya jnaʼtik ta lek te ya xjuʼ yuʼun schaʼkuxajtesel Jehová te machʼatik lajemikixe?

13 Te machʼatik ya schʼuunik te chaʼkuxajele, ¿yuʼunbal ya skʼan ya yal te oranax ya yakʼ sbaik ta loʼlayele? Maʼuk, melel jamal la yal te Jesús te «ya me sta yorahil te spisil  machʼatic ayic ta muquenal» yame xchaʼkuxajik tal (Juan 5:28). Jich bitʼil te jaʼ Jpaswanej yuʼun spisil kuxlejalil te Jehová, ¿wokolbal ya yaʼiy spasel ta yan buelta te bintik spasoje? Maʼuk. Jaʼnix jich maʼyuk machʼa ya xchʼay ta yoʼtan stukel, jich yuʼun jaʼnax stukel ya xjul ta yoʼtan te machʼatik lajem kuʼuntike. Nopa awaʼiy ini, ¡te Diose ya yakʼbey sbiil te jujun ekʼetik te ma xjuʼ ta ajtayel te ayik ta chʼulchane! (Isaías 40:26.) Jich yuʼun te Jehová yananix snaʼ stukel-a te bin yilel stalel te machʼatik lajemikix kuʼuntike sok ya skʼan ya schaʼyakʼbey skuxlejal.

14, 15. Ta swenta te bin la yal te Job, ¿bayalbal skʼoplal ta yoʼtan te Jehová ta schaʼkuxajtesel te machʼatik lajemikixe?

14 Jich yuʼun, ¿bayalbal skʼoplal ta yoʼtan te Jehová ta schaʼkuxajtesel te machʼatik lajemikixe? Te Biblia ya yakʼ ta nopel te yoʼtanukix ya skʼan ya spase. Jtul j-abat yuʼun Dios te jun yoʼtan la yakʼ sba te Job sbiile jich la sjojkʼoy: «Teme cham te winique, ¿ya to bal xchaʼcuxaj xan?». Ta swenta ini, jaʼ la yalbey skʼoplal te ya smaliy ta mukenal jaʼto te kʼalal ya sta yorail te ya xnaʼot yuʼun te Diose. Jaʼ yuʼun jich la yalbey te Jehová: «Ta hich ora ya xcʼopojat, hoʼon ya jacʼbat; awoʼtanuc yac awil te yaʼtel acʼab» (Job 14:13-15).

15 Nopa ta swenta-abi, te Jehová yoʼtanukix ya xkʼot yorail te ya schaʼkuxajtes te machʼatik lajemikixe. ¿Mabal jichuk te ya yakʼ smukʼul kʼinal kaʼiytik te bitʼil ya jnaʼtik te yoʼtanukix ya skʼan ya spas te Jehovae? Jaʼukmeto, ¿binwan-utʼil ya xkʼot ta pasel ta pajel chaʼbej te chaʼkuxajele? ¿Machʼatik ya xchaʼkuxajik talel sok banti ya xkʼot ta pasel ini?

«SPISIL TE MACHʼATIC AYIC TA MUQUENAL»

16. ¿Bin yilel ya xbajtʼ ayinuk skuxlejalik te machʼatik ya xchaʼkuxajik tale?

16 Te kʼalal ya jkʼopontik te Biblia ta swenta te aʼiyejetik  te ya yalbey skʼoplal te chaʼkuxajel te kʼot ta pasel ta namey kʼinale, jichme ya yakʼ jnaʼtikxan ta lek ta swenta te chaʼkuxajel ya xkʼot ta pasel ta pajel chaʼbeje. Te machʼatik chaʼkuxajik tal liʼ ta Balumilale la schaʼjokin sbaik sok te jayeb machʼatik ay yuʼunike. Jaʼnixme jich ya xkʼot ta pasel ta pajel chaʼbej, jaʼnax yuʼun te yanmeix yilel-a te kuxlejalil-abi. Jich bitʼil te ay la kiltikixe, te skʼanojel yoʼtan te Diose jaʼ te ya spas ta nichimal kʼinal te Balumilale. Jich yuʼun te machʼatik ya xchaʼkuxajik tale mame xkuxinikix ta jun balumilal te nojel ta guerra, ta mulil soknix ta chamel. Te bin lekilal ya staike jaʼ te tseʼel oʼtanil sok lamalkʼinal liʼ ta Balumilal ta sbajtʼel kʼinal.

17. ¿Jayeb ta tul ants winiketik ya xchaʼkuxajik tal?

17 ¿Machʼatik ya xchaʼkuxajik talel? Te Jesús la yal «te spisil machʼatic ayic ta muquenal ya me yaʼiybeyic scʼop soc ya me xloqʼuic talel» (Juan 5:28, 29). Jaʼnix jich te bin ya yal te Apocalipsis 20:13 te jich ya yale: «Te mar la yacʼ locʼuc tal te machʼatic lajemic tey a, soc te lajel soc te stsobojibal machʼatic chamenic [háides ta Griego kʼop] la yaqʼuic loqʼuel tal te machʼatic ayic tey a». Te kʼopil «háides» te talem ta Griego kʼop jaʼ ya skʼan ya yal te banti ay spisil te machʼatik lajemikixe. (Ilawil te apéndice «¿Bin ya skʼan ya yal te Seol sok te Hades?».) Te Hades jocholme ya xjil te kʼalal ya xchaʼkuxajik tal bayal ta mil miyon ta tul ants winiketik te wayal sbakʼetalik tey-ae. Te jpuk-kʼop Pablo jich la yal: «Ay chaʼcuxajel yuʼun [...] te machʼatic toj yoʼtanic soc te machʼatic ma ba toj yoʼtanic» (Hechos 24:15). ¿Bin ya skʼan ya yal ini?

Ta Nichimal Kʼinal yame xchaʼkuxajik tal te machʼatik lajemikixe sok yame sjokin sbaik sok te machʼatik ay yuʼunike

18. ¿Machʼatik skʼoplal-euk te «toj yoʼtanic» te ya xchaʼkuxajik talele? ¿Bin-utʼil ya skoltayotik te bitʼil ya jnaʼtikix te ay chaʼkuxajele?

18 Te machʼatik «toj yoʼtanic» te xchi skʼoplale, jaʼik te machʼatik ya yalbey skʼoplal te Biblia te kuxinik te kʼalal mato xtal ta Balumilal-a te Jesuse, jich bitʼil te Noé, Abraham, Sara, Moisés, Rut, te Ester sok yantikxan. Ta  sbuluchebal kapitulo yuʼun te Hebreos ya yalbey skʼoplal te chaʼoxtul ants winiketik-abi, te la yakʼik ta ilel schʼuunel yoʼtanik. Jaʼnix jich te machʼatik toj yoʼtanik te xchi skʼoplale, tey ochemik-euk-a te j-abatetik yuʼun Dios te ya xlajik bael ta kʼajkʼal ini. Jich bitʼil ya jnaʼtikix te ay chaʼkuxajele yame xjuʼ ya skoltayotik te manchuk ya jxiʼtik te lajele (Hebreos 2:15).

19. ¿Machʼatik-a te «ma ba toj yoʼtanic» te xchi skʼoplale sok bin yato xjuʼ ya x-akʼbot spasik yuʼun te Jehovae?

19 Bayal ta mil miyon ta tul ants winiketik te ma la yakʼ sbaik ta abatinel ta stojol te Jehová soknix ta spasbeyel te skʼanojel yoʼtane, melel maʼyuk bin-ora la snaʼbeyik sba. Te machʼatik «ma ba toj yoʼtanic» te xchi skʼoplale, maba ya yichʼik chʼayel ta oʼtanil. Te smelelil Diose yame schaʼkuxajtes te ants winiketik-abi sok yame yakʼbey tiempo yuʼun ya xnaʼbot sba soknix te ya xpasbot te skʼanojel yoʼtane. Te kʼalal yak ta kʼaxel-a te mil jaʼbile, te machʼatik ya xchaʼkuxajik tale yame sjokin sbaik sok te ants winiketik te jun yoʼtan ayik ta stojol te Jehová te yakik ta abatinel ta stojol liʼ ta Balumilale. Kʼax tʼujbilme te tiempo-abi, melel te Biblia ya yakʼbey sbiilin Skʼajkʼalel ichʼel ta kʼop. *

20. ¿Bin ya skʼan ya yal te kʼopil Gehena sok machʼatik ya xbajtʼik tey-a?

20 ¿Yuʼunbal ya skʼan ya yal te ya xchaʼkuxajik tal spisil te machʼatik lajemikixe? Maʼuk. Te Biblia ya yalbey skʼoplal te ay chaʼoxtul te ayik ta «Gehena» (Lucas 12:5TNM). Te kʼopil Gehena talem ta sbiil jun lugar te banti la yichʼ chʼojel kʼaʼpal ta stiʼil lum yuʼun Jerusalén ta namey, te banti ay la yichʼ chikʼel sbakʼetal ants winiketik te lajemikixe soknix la yichʼ chikʼel kʼaʼpal tey-a. ¿Machʼatik-a te la yichʼik chʼojel ochel tey-ae? Jaʼik  te machʼatik la yichʼik kuyel yuʼun te judioetik te maba ya skʼan ya yichʼik mukel ta lek sok te ma staikix te chaʼkuxajele. Jich yuʼun te kʼopil Gehena jaʼnax señail ta swenta te lajel ta sbajtʼel kʼinal. Manchukme te Jesús yichʼoj yaʼtel ta schajpanel te machʼatik lajemikixe, jaʼukmeto te Mukʼul Jchajpanwaneje, jaʼ te Jehovae (Hechos 10:42). Te Dios maʼyuk bin-ora ya schaʼkuxajtes te machʼatik kʼax chopolik te ma skʼan ya sjel te stalelike.

TE CHAʼKUXAJEL TA CHʼULCHAN

21, 22. 1) ¿Bin yan chaʼkuxajel ay? 2) ¿Machʼa-a te nail la yichʼ chaʼkuxajtesel jich bitʼil espiritu?

21 Te Biblia ya yakʼ jnoptik te ay yan chaʼkuxajele. Jaʼ ya yalbey skʼoplal te chaʼkuxajel ta swenta espiritu yuʼun ya xkuxinik ta chʼulchan. Te Biblia ya scholbey skʼoplal ta swenta jtulnax te machʼa staoj te chaʼkuxajel-abi, jaʼ te Jesucristoe.

22 Te Jesús la yichʼ milel te kʼalal ay ta Balumilal-ae, jaʼukmeto te Jehovae maba la yijkʼitay ta mukenal te sNichʼan te jun yoʼtan la yakʼ sba ta stojole (Salmo 16:10; Hechos 13:34, 35). La schaʼkuxajtes, jaʼnax yuʼun ma jichukix te bitʼil jtul winik. Te jpuk-kʼop Pedro jich la scholbey skʼoplal ta swenta te Cristo: «Acʼot ta lajel ta sbaqʼuetal, pero cuxaj ta scuenta espíritu» (1 Pedro 3:18). ¡Chajpnax yutsil te milagro ini! Kuxin yan buelta jich bitʼil espiritu te kʼax bayal yuʼele (kʼopona te 1 Corintios 15:3-6). Jaʼ te machʼa jich nail la yichʼ chaʼkuxajtesele, jaʼukmeto ma jaʼuknax stukel te machʼa jich yichʼoj chaʼkuxajtesele (Juan 3:13).

23, 24. ¿Machʼatik-a te tut jtsojb tuminchijetik yuʼun te Jesuse sok jayebik ta tul?

23 Jich bitʼil snaʼoj te Jesús te ya sujt bael ta chʼulchane, jich la yalbey te jnopojeletik te jun yoʼtan ayik ta stojole: «Ya xbaht jchahpambeyex awawilic tey a» (Juan 14:2).  Te machʼatik ya xbajtʼik ta chʼulchane la yakʼbey sbiilin tut jtsojb tuminchijetik (Lucas 12:32). ¿Jayebik ta tul te tut jtsojb tuminchijetik te jun yoʼtan ayik ta stojol te Diose? Ta Apocalipsis 14:1 ya jkʼopontik tey-a te bin la yal te jpuk-kʼop Juan: «Patil la jquil teqʼuel ta wits Sión te Jcolel Tuminchij [Jesucristo], joquimbil yuʼun waxaclajunpic (144,000) ta tuhl te tsʼihbalambil ta stiʼbahic te sbihil soc te sbihil te State».

 24 Te 144,000 ta tul j-abatetik yuʼun te Diose, teynix ochemik-euk-a te jpuk-kʼopetik yuʼun te Jesuse, yame yichʼik chaʼkuxajtesel yuʼun ya xkuxinik ta chʼulchan. ¿Bin-ora ya xkʼot ta pasel te chaʼkuxajel ini? Te jpuk-kʼop Pablo la stsʼibay te jaʼ ya xkʼot ta pasel-a te kʼalal yorail liʼ ayix-a te Cristoe (1 Corintios 15:23). Jaʼme yakotikix ta kuxinel-a te tiempo-abi, jich bitʼil yato kiltik ta sbalunebal kapitulo. Maʼyukix bayal te 144,000 te yakik ta kuxinel liʼ ta Balumilale. Te kʼalal ya xlajike, oranax ya yichʼik chaʼkuxajtesel swenta ya xkuxinik ta chʼulchan (1 Corintios 15:51-55). Jaʼukmeto jaʼme bayalxan te machʼatik ya yichʼik chaʼkuxajtesel ta pajel chaʼbej liʼ ta Balumilal te kʼalal pastajemix ta nichimal kʼinal-ae.

25. ¿Bin ya jnopbeytik bael skʼoplal ta yan kapitulo?

25 Ayukme smukʼul awoʼtan te bitʼil yame slajin ta jkʼaxel Jehová te lajele, te jaʼ jkontratike (kʼopona te sjun Isaías 25:8). Jaʼnax yuʼun yaniwan ajojkʼoybey aba, ¿bin ya spasik ta chʼulchan te machʼatik ya yichʼik chaʼkuxajtesel tey-ae? Jaʼme te machʼatik ya xwentainwanik kʼalalto ta chʼulchane. Yame jnopbeytikxan bael skʼoplal ta yan kapitulo ta swenta te wentainel ini.

^ párr. 9 Te banti ya yaltiklanbey skʼoplal te yantik chaʼkuxajele 1 Reyes 17:17-24; 2 Reyes 4:32-37; 13:20, 21; Mateo 28:5-7; Lucas 7:11-17; 8:40-56 sok Hechos 9:36-42 soknix te 20:7-12.

^ párr. 19 Ta apéndice «¿Bin-a te Skʼajkʼalel ichʼel ta kʼope?», yame atabeyxan skʼoplal ta swenta te Skʼajkʼalel ichʼel ta kʼop sok te bin-utʼil ya yichʼ pasele.