Eaha to roto?

Mau faaho'iraa ê

Tapura tumu parau

Ite no Iehova

Tahiti

Te Pare Tiairaa—Haapiiraa  |  Tenuare 2014

Haamori ana‘e ia Iehova te Arii mure ore

Haamori ana‘e ia Iehova te Arii mure ore

‘Ei te Arii mure ore te tura e te hanahana e a muri noa ’tu.’—TIM. 1, 1:17.

1, 2. (a) O vai ‘te Arii mure ore,’ e no te aha e tano ai teie tiaraa i‘oa? (A hi‘o i te hoho‘a matamua.) (b) Mai te aha te huru faatereraa a te Atua e piri atu ai tatou ia ’na?

FATATA e 61 matahiti to te arii Sobhuza II faatereraa i Swaziland. Mea huru maoro ïa no te hoê arii i teie tau. Noa ’tu râ ehia matahiti to teie arii faatereraa, te vai ra te tahi atu arii aita te roaraa o ta ’na faatereraa i taotiahia mai ta te taata. I roto i te Bibilia, e parauhia oia ‘te Arii mure ore.’ (Tim. 1, 1:17) Te faahiti ra te hoê papai salamo i te i‘oa o teie Arii: “O Iehova te arii e a muri noa ’tu.”—Sal. 10:16.

2 Na te roaraa o ta te Atua faatereraa e faataa ê i ta ’na faatereraa i ta te taata. No ta ’na râ huru faatereraa e piri atu ai tatou ia ’na. I faatere na te hoê arii ia Iseraela i tahito ra e 40 matahiti e ua arue oia i te Atua mai teie: “E aroha e te hamani maitai to Iehova; e ore e riri vave, te rahi ra to ’na aroha. Ua haamau Iehova i to ’na ra terono i nia i te mau ra‘i, e ua auraro te mau mea atoa nei i to ’na ra basileia.” (Sal. 103:8, 19) O Iehova to tatou Arii, o ’na atoa râ to tatou Metua, oia hoi to tatou Metua î i te here i te ra‘i. Teie ïa e piti uiraa: Mea nafea Iehova i haa ’i mai te hoê Metua? Mea nafea to ’na faaohiparaa i to ’na mana arii mai te orureraa i Edene mai â? Ia ite tatou i te pahonoraa o teie na uiraa e piri roa ’tu  â ’i tatou ia Iehova, a haamori atu ai ia ’na ma to tatou aau atoa.

E POIETE TE ARII MURE ORE I TE HOÊ UTUAFARE

3. O vai te melo matamua o to Iehova utuafare o te ao taatoa, e o vai ma ’tu â tei poietehia ei “tamarii” na te Atua?

3 Papu maitai e ua oaoa roa Iehova i to ’na poieteraa i ta ’na Tamaiti matahiapo! Aita te Atua i hi‘o ia ’na mai te hoê melo haihai. Ua here râ ia ’na mai te hoê Tamaiti e ua ani atu ia apiti mai i te ohipa oaoa e poiete i te tahi atu mau melo tia roa. (Kol. 1:15-17) O te mau miria e miria ïa melahi, e “tavini” ra i te Atua ma te oaoa no te ‘rave i to ’na hinaaro.’ Parauhia ratou e te Atua ta ’na mau “tamarii.” E haamaitairaa teie. E melo ïa ratou no to Iehova utuafare o te ao taatoa.—Sal. 103:20-22; Ioba 38:7.

4. Mea nafea to te taata riroraa ei melo o te utuafare o te Atua?

4 I muri a‘e i to ’na poieteraa i te ra‘i e te fenua, ua rahi atu â to Iehova utuafare. Faaineine ihora oia i te fenua ei nohoraa nehenehe e te naho maitai. E poiete atura i te taata matamua ra o Adamu ma to ’Na huru. (Gen. 1:26-28) Mea tano iho â ia auraro Adamu ia Iehova, o ’na hoi te Atua Poiete. Horoa ’tura Iehova, mai te hoê Metua, i ta ’na mau aratairaa atoa ma te here e te hamani maitai. Aita roa ’tu te reira i taotia roa ino i te tiamâraa o te taata e maiti.—A taio i te Genese 2:15-17.

5. Eaha ta te Atua i rave ia î te fenua i ta ’na mau tamarii taata?

5 E ere Iehova mai e rave rahi arii taata. E hi‘o oia i ta ’na mau tavini mai te mau melo o to ’na utuafare. Mea tiaturi na ’na ia ratou, a oaoa ’tu ai oia i te horoa ’tu i te hopoia. Ei hi‘oraa, ua horoa oia na Adamu i te mana i nia i te mau animara e na ’na e horoa ’tu i to ratou i‘oa. Mea au teie ohipa e te anaanatae. (Gen. 1:26; 2:19, 20) Aita te Atua i poiete e mirioni taata tia roa ia î te fenua. Ua maiti oia i te poiete ia Eva, te hoê apiti tia roa no Adamu. (Gen. 2:21, 22) Nehenehe atura raua e faaî i te fenua i ta raua mau tamarii. No te mea e oraraa maitai roa, e nehenehe ïa ratou e faariro i te fenua taatoa ei paradaiso a mairi ai te tau. Ei utuafare, e haamori ïa te mau taata e te mau melahi atoa ia Iehova e a muri noa ’tu. E tiaturiraa faahiahia mau â teie, o te faaite ra i to Iehova here metua!

E ORURE HAU TE TAHI MAU TAMARII I TE ATUA TO RATOU ARII

6. (a) Mea nafea te tupuraa te orureraa hau i roto i te utuafare o te Atua? (b) Eaha te faaite maira e o Iehova noa iho â te Faatere?

6 Tera noa râ, aita Adamu raua Eva i farii e o Iehova to raua Arii. Ua maiti raua i te pee ia Satani, te hoê tamaiti varua o tei patoi i te Atua. (Gen. 3:1-6) Roohia ’tura raua e to raua huaai i te oto, te mauiui e te pohe. (Gen. 3:16-19; Roma 5:12) Aita ’tura ïa ta te Atua e tavini auraro i te fenua nei. Te auraa anei râ e aita oia e faatere faahou ra i te fenua e te mau taata i nia iho? E ere roa ’tu! Ua faaohipa oia i to ’na mana faatere ma te tiavaru ia Adamu raua Eva i rapae i te ô i Edene, a tuu atu ai i te kerubi ei tiai i te uputa. (Gen. 3:23, 24) I taua atoa taime ra, ua faaite te Atua i to ’na here metua. Ua haapapu oia e e tupu iho â ta ’na opuaraa e haamau i te hoê utuafare melahi e taata taiva ore. Ua fafau atoa oia e na te hoê “huaai” e haamou ia Satani e e faaore i te ino i tupu no te hara a Adamu.—A taio i te Genese 3:15.

7, 8. (a) Mai te aha te oraraa i te tau o Noa? (b) Eaha ta Iehova i rave no te tamâ i te fenua e no te paruru i te huitaata?

 7 I te roaraa o na hanere matahiti i muri mai, ua maiti te tahi mau taata, mai ia Abela raua Enoha, e tapea i to ratou taiva ore ia Iehova. Area te rahiraa, aita ïa i hinaaro ia Iehova ei Metua e ei Arii no ratou. I te tau o Noa, “ua î te fenua i te parau-tia ore,” aore ra haavîraa u‘ana. (Gen. 6:11) Te auraa anei ïa e aita Iehova e haapao faahou ra i te taata? Eaha ta te Bibilia e parau ra?

8 A hi‘o na i te aamu o Noa. Ua horoa ’tu Iehova i te mau aratairaa papu maitai e nafea ia hamani i te hoê araka rahi, e ora ’i Noa e to ’na utuafare. Ua faaite atoa oia i to ’na here rahi no te huitaata taatoa i to ’na tonoraa ia Noa e poro i te parau-tia. (Pet. 2, 2:5) Ua faaara Noa i te taata e ua fatata te haamouraa, ia tatarahapa ïa ratou. Aita râ hoê i faaroo. E rave rahi matahiti to Noa e to ’na utuafare oraraa i roto i te hoê ao haavî u‘ana e te faufau roa. Ua paruru e ua haamaitai Iehova, mai te hoê Metua î i te here, i teie na toovau taata. I to ’na faataeraa mai i te diluvi, ua faaite Iehova i te mau taata orure hau e i te mau melahi ino e o ’na te Faatere.—Gen. 7:17-24.

Ua faaite noa iho â Iehova e o ’na te Faatere (A hi‘o i na paratarafa 6, 8, 10, 12, 17)

TA IEHOVA FAATERERAA I MURI A‘E I TE DILUVI

9. Eaha ta te huitaata i nehenehe e rave i muri a‘e i te diluvi?

9 I to Noa e to ’na utuafare haereraa mai i rapae i te araka, papu maitai e ua mauruuru roa ratou ia Iehova no to ’na haapaoraa e parururaa ia ratou. Hamani oioi ihora Noa i te hoê fata e pûpû atura i te tusia no te haamori ia Iehova. Haamaitai ihora te Atua ia Noa e to ’na utuafare e parau atura ia ratou ia ‘fanau i te tamarii, ia rahi ratou e ia î te fenua.’ (Gen. 8:20–9:1) Nehenehe atura ïa te huitaata e hoê faahou i roto i te haamoriraa ia Iehova e e faaî i te fenua.

10. (a) I muri a‘e i te diluvi, ihea e mea nafea to te taata orure-hau-raa ia Iehova? (b) Ua aha Iehova ia tupu iho â to ’na hinaaro?

10 Aita râ te diluvi i faaore i te huru tia ore e te vai noa ra te taata i raro a‘e i te mana itea ore o Satani e o te mau melahi orure hau. Aita i maoro, ua patoi faahou te tahi mau taata i ta Iehova faatereraa î i te here, mai ia Nimeroda te hina a Noa. E ‘haharu rahi oia i mua i te aro o Iehova.’ Ua patu atoa oia i te mau oire rahi, mai ia Babela, e ua faariro ia ’na ei arii “i te fenua ra o Sinara.” (Gen. 10:8-12) Ua tutava oia i te patoi i te opuaraa a te Atua ia “î te fenua.” Ua aha te Arii mure ore i teie arii orure hau? Ua faahuru ê oia i te reo o te taata. Purara ’tura to Nimeroda mau taata tei inoino “i nia i te fenua atoa.” Afai atoa ’tura ratou i ta ratou haapaoraa hape e huru faatereraa.—Gen. 11:1-9.

11. Mea nafea to Iehova faaiteraa i to ’na haapao maitai i to ’na hoa ia Aberahama?

11 I muri a‘e i te diluvi, mea rahi tei haamori i te mau atua hape. Area te tahi mau taata haapao maitai, ua haamori noa ïa ia Iehova, mai ia Aberahama. Ma te auraro ia Iehova, ua faarue oia i to ’na oraraa fana‘o i Ura no te parahi i roto i te fare ie e rave rahi matahiti. (Gen. 11:31; Heb. 11:8, 9) Aita oia i tiaturi i te parururaa a te hoê arii taata aore ra a te mau patu o te hoê oire. Na Iehova ei Metua i paruru ia Aberahama e to ’na utuafare. Teie hoi ta te papai salamo i parau: “Aore [te Atua] i horoa noa ’tu ia ratou ia hamani-ino-hia e te taata ra; e e hui arii hoi tei a‘ohia mai e ana [no] ratou.” (Sal. 105:13,  14) No to ’na haapao maitai i to ’na hoa ia Aberahama, ua fafau Iehova e e hui arii te na roto mai ia ’na.—Gen. 17:6; Iak. 2:23.

12. Mea nafea to Iehova faaiteraa i to ’na mana arii i nia ia Aiphiti, e eaha te faahopearaa i nia i to ’na nunaa?

12 Ua fafau te Atua ia Isaaka, te tamaiti a Aberahama, e ia Iakoba ta ’na mootua e e haamaitai oia ia ratou e e riro mai to ratou huaai ei arii. (Gen. 26:3-5; 35:11) Hou râ a riro mai ai to Iakoba huaai ei arii, i faatîtîhia na ratou i Aiphiti. Te auraa anei ïa e aita Iehova i tapea i ta ’na parau aore ra e ere o ’na faahou te faatere o te fenua? E ere roa ’tu! I te taime ta ’na i faataa, ua faaite Iehova i to ’na puai e mana arii i nia ia Pharao etaeta. No te mau Iseraela tei faatîtîhia, ua tiaturi ratou ia Iehova o tei faaora ia ratou ma te maere rahi i te miti Uteute. Papu maitai ïa e o Iehova noa iho â te Arii o te ao taatoa. Ei Metua î i te here, ua faaohipa oia i to ’na puai rahi no te paruru i to ’na nunaa.—A taio i te Exodo 14:13, 14.

E RIRO IEHOVA EI ARII NO ISERAELA

13, 14. (a) Eaha ta te mau Iseraela i faaite no nia i te faatereraa a Iehova na roto i te hoê himene? (b) Eaha ta Iehova i fafau ia Davida?

13 I muri iti a‘e i to ratou faaora-semeio-raahia mai Aiphiti mai, ua arue Iseraela ia Iehova na roto i te hoê himene upootiaraa. I roto i te Exodo 15:18, te na ô atoa ra tera himene: “Ei ia Iehova te hau e a muri noa ’tu.” Ua riro mau â Iehova ei Arii i nia i te nunaa apî. (Deut. 33:5, Traduction du monde nouveau) No teie râ nunaa, eita e navai e o Iehova to ratou Faatere itea ore. Fatata e 400 matahiti i muri a‘e i to ratou faarueraa ia Aiphiti, ua ani ratou i te Atua ia faaarii i te hoê taata, mai ta te mau nunaa etene tapiri. (Sam. 1, 8:5) Noa ’tu te reira, o Iehova noa iho â te Arii. Ua ite-maitai-hia te reira a faatere ai Davida ia Iseraela.

14 Ua afai Davida i te afata faufaa mo‘a i Ierusalema. I taua mahana oaoa ra, ua arue te mau ati Levi ia Iehova ma te himene e ma te na ô: “Ia parau hia i roto i te mau nunaa e, ua riro te hau i te Fatu,”  aore ra ua riro Iehova ei Arii. (Par. 1, 16:31, Te Bibilia Mo’a V.C.J.S., 1976) I roto i teihea auraa i riro ai oia ei Arii, inaha o ’na te Arii mure ore? I roto ïa i te auraa e e faaohipa oia i to ’na mana arii aore ra e faatoroa oia i te hoê taata ei tia no ’na no te hoê area taime faataahia aore ra no te hoê tupuraa taa maitai. Mea faufaa roa ia taa i te reira. Hou Davida a pohe ai, ua fafau Iehova ia ’na e e vai noa ta ’na faatereraa e a muri noa ’tu. Ua na ô oia: “E faatia [vau] i to oe ra huaai i muri a‘e ia oe ra, no to oe iho na opu, e na ’u e haamau i to ’na ra hau.” (Sam. 2, 7:12, 13) Ua fa mai ïa te “huaai” o Davida e 1 000 tiahapa matahiti i muri a‘e. O vai ïa e afea oia i riro ai ei Arii?

E FAATOROA IEHOVA I TE HOÊ ARII APÎ

15, 16. (a) I teihea taime to Iesu faatavairaahia ei Arii no a muri a‘e? (b) Eaha ta Iesu i rave i te fenua nei no ta ’na faatereraa?

15 I te matahiti 29 o to tatou nei tau to Ioane Bapetizo haamataraa i te poro e ua fatata mai te Basileia o te ra‘i. (Mat. 3:2) I to Iesu bapetizoraahia e Ioane, ua faatavai Iehova ia Iesu ei Mesia fafauhia e ei Arii a muri a‘e o te Basileia o te Atua. Ua faaite roa Iehova i to ’na here metua no Iesu, a na ô ai oia: “Tau Tamaiti here teie, ua mauruuru roa vau ia ’na.”—Mat. 3:17.

16 Ua haamaitai Iesu i to ’na Metua i te roaraa o ta ’na taviniraa. (Ioa. 17:4) Ua poro hoi oia i te Basileia o te Atua. (Luka 4:43) Ua haapii atoa oia i ta ’na mau pǐpǐ ia pure ia tae mai taua Basileia ra. (Mat. 6:10) Ua tia ia ’na, ei Arii no a muri a‘e, ia parau i te feia patoi: “Tei rotopu te Basileia o te Atua ia outou.” (Luka 17:21, Te Faufaa Api) I muri a‘e, i te po hou to ’na poheraa, ua faaau Iesu i te hoê faufaa no te hoê basileia e ta ’na mau pǐpǐ. Te auraa ïa e e riro vetahi o ta ’na mau pǐpǐ taiva ore ei arii e o ’na i roto i te Basileia o te Atua.—Luka 22:28-30.

17. Mea nafea to Iesu haamataraa i te faatere i te matahiti 33? Ua tiai â râ oia i te aha?

17 Afea Iesu e haamata ’i i te faatere ei Arii o te Basileia o te Atua? Eita e tia ia ’na ia haamata oioi. I te taperaa mahana i muri iho, ua haapohehia Iesu e ua purara ta ’na mau pǐpǐ. (Ioa. 16:32) Mai i tahito ra râ, o Iehova noa iho â te Faatere. I te toru o te mahana, ua faatia mai oia i ta ’na Tamaiti mai te pohe mai. E i te Penetekose 33, haamata ’tura Iesu i te faatere i nia i te amuiraa Kerisetiano a to ’na mau taeae faatavaihia. (Kol. 1:13) Ua tiai â râ Iesu ei “huaai” fafauhia i te faatere mai i te fenua. Ua na ô Iehova i ta ’na Tamaiti: “E parahi oe i tau rima atau nei; e ia faarirohia e au to mau enemi ei taahiraa avae no oe.”—Sal. 110:1.

HAAMORI ANA‘E I TE ARII MURE ORE

18, 19. (a) Eaha ta tatou e hinaaro e rave? (b) Eaha ta to muri iho tumu parau e faaite mai?

18 E rave rahi tausani matahiti to te melahi e te taata patoiraa i ta Iehova faatereraa. Aita roa ’tu Iehova i vaiiho i to ’na mana arii. O ’na noa iho â te Faatere. Ua paruru e ua aupuru oia, ei Metua î i te here, i ta ’na mau tavini taiva ore, mai ia Noa, Aberahama e Davida. E hinaaro iho â ïa tatou e auraro i to tatou Arii e e piri atu â ia ’na.

19 E uiui râ paha tatou: E nafea Iehova e riro ai ei Arii i teie mahana? E nafea ia faaite e te turu nei tatou ma te taiva ore i to Iehova Basileia, a riro atu ai ei tamarii tia roa o to ’na utuafare o te ao taatoa? Ia pure tatou e ia tae mai te Basileia o te Atua, eaha ïa te auraa? Na to muri iho tumu parau e pahono mai.