Eaha to roto?

Mau faaho'iraa ê

Tapura tumu parau

Ite no Iehova

Tahiti

Te Pare Tiairaa—Haapiiraa  |  Tetepa 2013

Mea mau ta Iehova mau haamana‘oraa

Mea mau ta Iehova mau haamana‘oraa

“Te faaite a Iehova e mea mau ïa, e paari ai te aau o te maua.”—SAL. 19:7.

1. (a) Eaha te mau tumu parau ta te nunaa o te Atua e hi‘opoa pinepine nei? (b) E nafea tatou e faufaahia ’i i te hi‘opoa-faahou-raa i te reira?

‘E AU ra e ua hi‘opoa ê na tatou i tera tumu parau,’ ta oe paha i mana‘o ê na a faaineine ai i te hoê Pare Tiairaa. Mai te peu e tau taime i teie nei to oe apitiraa i te amuiraa, ua ite paha oe e e hi‘opoa-tamau-hia te tahi mau tumu parau. Mai te Basileia o te Atua, te hoo, te ohipa pororaa, e te mau huru maitatai mai te here e te faaroo. No te aha e hi‘opoa-faahou-hia ’i te reira? Ia puai noa to tatou faaroo e ia riro ‘ei feia rave i te parau nei, eiaha ei feia faaroo noa.’—Iak. 1:22.

2. (a) Eaha te mau haamana‘oraa a te Atua? (b) Eaha te taa-ê-raa o ta te Atua mau haamana‘oraa e ta te taata?

2 E faaohipa-pinepine-hia te parau Hebera hurihia ei “faaite” aore ra haamana‘oraa no te mau ture, faaueraa e faatitiaifaroraa no ǒ mai i te Atua ra. E mea tia ia faaafaro aore ra ia faatano tamau i te mau ture a te taata. Ta te Atua râ, eita roa ’tu ïa. E nehenehe te reira e tiaturihia noa ’tu e ua horoahia no te hoê taime aore ra tupuraa taa maitai. Ua parau te fatu salamo: “Te tia o ta oe parau i faaitehia maira, e mea mure ore ïa.”—Sal. 119:144.

3, 4. (a) Eaha atoa ta Iehova mau haamana‘oraa? (b) Eaha ta to Iseraela e fana‘o ia pee ratou i te reira?

3 I te tahi taime, e poroi faaararaa ta Iehova mau haamana‘oraa. Ta te mau peropheta a te Atua ïa i faatae tamau i te nunaa Iseraela. Ei hi‘oraa, na mua iti noa ’‘e a tomo ai i te Fenua tǎpǔhia, ua parau Mose ia ratou: “E ara ia outou iho, ia ore to outou aau ia vare, ia ore outou ia pi‘o ê i te haamoriraa i te mau atua ěê ra, e te pi‘oraa i raro ia ratou; o te tupu te riri o Iehova ia outou.” (Deut. 11:16, 17) Ia  au i te Bibilia, mea rahi te haamana‘oraa faufaa ta te Atua i horoa i to ’na nunaa.

4 Ua faaitoito noa Iehova i to Iseraela ia mǎta‘u ia ’na, ia faaroo i to ’na reo e ia haamo‘a i to ’na i‘oa. (Deut. 4:29-31; 5:28, 29) E haamaitai-rahi-hia ratou a pee ai i teie mau haamana‘oraa.—Lev. 26:3-6; Deut. 28:1-4.

UA AHA ISERAELA I MUA I TE MAU HAAMANA‘ORAA?

5. No te aha te Atua i aro ai no te arii Hezekia?

5 I te roaraa o te aamu arepurepu o Iseraela, ua rave noa Iehova i ta ’na i fafau. Ei hi‘oraa, a haru ai te arii Asura o Senakeriba ia Iuda e a parau ai e e faatahuri o ’na i te arii Hezekia, ua tono atu Iehova i te hoê melahi. I te hoê noa po, ua haapohe tera melahi i ‘te aito atoa e te feia rarahi’ o te nuu Asura. Ua ho‘i iho â ïa Senakeriba i ǒ ’na ma te haama. (Par. 2, 32:21; Arii 2, 19:35) No te aha te Atua i aro ai no te arii Hezekia? No te mea “ua ati maite oia i[a] Iehova, aore i faarue i te pee ia ’na, ua haapao râ oia i ta ’na parau.”—Arii 2, 18:1, 5, 6.

No ta Iehova mau haamana‘oraa, ua haa Iosia no te haamoriraa mau (A hi‘o i te paratarafa 6)

6. Mea nafea te arii Iosia i te tiaturiraa ia Iehova?

6 Ua auraro atoa te arii Iosia i ta Iehova mau faaueraa. E vau matahiti to ’na a ‘rave ai oia i te parau-tia i te aro o Iehova e aore i ohipa ê na te rima atau e na te rima aui.’ (Par. 2, 34:1, 2) Ua faaite Iosia i to ’na tiaturi ia Iehova ma te tamâ i te tuhaa fenua i te mau idolo e ma te haamau faahou i te haamoriraa mau. Ua haamaitaihia Iosia e te nunaa atoa i ta ’na i rave.—A taio i te Paraleipomeno 2, 34:31-33.

7. Eaha te faahopearaa a tâu‘a ore ai Iseraela i ta Iehova mau haamana‘oraa?

7 Aita râ te nunaa o te Atua i tiaturi papu noa i ta Iehova mau haamana‘oraa. E rave rahi matahiti, ua faaroo ratou e ua faaroo ore atoa. A paruparu ai to ratou faaroo, ua “aueue noa [ratou] i te mata‘i ra, i tera parau, i tera parau.” (Eph. 4:13, 14) E mai tei tohuhia, ua atihia ratou a ore ai e tiaturi i ta te Atua mau haamana‘oraa.—Lev. 26:23-25; Ier. 5:23-25.

8. Eaha te huti mai i te hi‘oraa o Iseraela?

8 Eaha te huti mai i te hi‘oraa o Iseraela? Mai ia ratou, te fana‘o atoa nei ta te Atua mau tavini i te a‘oraa. (Pet. 2, 1:12) E au te Parau faaurua a te Atua i te  hoê haamana‘oraa a taio ai tatou i te reira. E tiamâraa to tatou no te maiti i te pee i ta te Atua aratairaa aore ra i te pee i te mea tia i to tatou iho mana‘o. (Mas. 14:12) E hi‘opoa ana‘e no te aha e tiaturi ai i ta Iehova mau haamana‘oraa e eaha te mau maitai ia pee i te reira.

E ORA OE IA AURARO OE I TE ATUA

9. I roto i te medebara, mea nafea Iehova i te haapapuraa i to Iseraela e te tauturu nei o ’na ia ratou?

9 A haamata ’i Iseraela i te overe haere na roto i te “medebara rahi riaria” e 40 matahiti, aita Iehova i faataa ’tu e nafea o ’na e aratai ai, e paruru ai e e haapao ai ia ratou. Ua faaite noa râ o ’na e e nehenehe ratou e tiaturi ia ’na e i ta ’na mau faaueraa. Maoti te hoê pou ata i te ao e te hoê pou auahi i te rui, ua haamana‘o Iehova i to Iseraela e te tauturu nei o ’na ia ratou na roto i tera fenua ano. (Deut. 1:19; Exo. 40:36-38) Ua haapao atoa ’tu o ’na i to ratou mau hinaaro faufaa. Aita to ratou ahu i marau e aita to ratou avae i oru. “Aore roa ratou i ere.”—Neh. 9:19-21.

10. E nafea Iehova e aratai ai i to ’na nunaa i teie mahana?

10 Tei te uputa te mau tavini a Iehova i te ao apî parau-tia. Te tiaturi ra anei tatou e e tauturu mai Iehova ia ora ’tu i te “ati rahi” i mua nei? (Mat. 24:21, 22; Sal. 119:40, 41) Eita iho â ïa o ’na e aratai ia tatou i te ao apî maoti te hoê pou ata e te hoê pou auahi. E tauturu mai râ o ’na ia vai ara noa maoti ta ’na faanahonahoraa. Ei hi‘oraa, ua faaitoito-mau-hia tatou ia haafatata ’tu â i te Atua maoti te taioraa Bibilia, te haamoriraa utuafare e te apiti-tamau-raa i te mau putuputuraa e i te taviniraa. Ua pee anei tatou i teie mau faaueraa? E faatupu ïa tatou i te faaroo o te tauturu mai ia ora i roto i te ao apî.

E tauturu mai te peeraa i ta Iehova mau haamana‘oraa ia haapao maitai i ta tatou Piha a te Basileia (A hi‘o i te paratarafa 11)

11. E nafea te Atua e faaite ai e te haapao ra o ’na ia tatou?

11 Te tauturu atoa mai ra te aratairaa no ǒ mai i ta te Atua faanahonahoraa i roto i te mau tuhaa atoa o to tatou oraraa. Mai te tapearaa i te mana‘o tano noa i te mau mea materia e i te mata maitai no te faaiti mai i te ahoaho. Te aratairaa ’toa no nia i te ahu, te faaneheneheraa, te faaanaanataeraa e te haapiiraa. A feruri na i te mau haamana‘oraa no nia i to tatou fare e pereoo e i te Piha a te Basileia ia ore tatou aore ra vetahi ê ia fifihia. E no nia ’toa i te faaineineraa ia tatou ia tupu noa ’tu te ati. Te faaite ra teie mau a‘oraa e te haapao ra te Atua ia tatou.

UA VAI TAIVA ORE MAOTI TE MAU HAAMANA‘ORAA

12. (a) Eaha ta Iesu i haapii noa i ta ’na mau pǐpǐ? (b) Eaha te ohipa haehaa tei ore i moehia ia Petero, e e turai mai te reira ia aha?

12 I te senekele matamua, ua fana‘o tamau te nunaa o te Atua i te mau haamana‘oraa. Ua haapii noa Iesu i ta ’na mau pǐpǐ te faufaaraa ia haehaa. Aita o ’na i parau noa ’tu eaha te haehaa, ua faaite roa ’tu râ. I te mahana hopea o to ’na oraraa ei taata, ua haaputu Iesu i te mau aposetolo no te Pasa. A tamaa ’i ratou, tia a‘era Iesu e horoi atura i to ratou avae. Te hoê ohipa ravehia e te hoê tavini. (Ioa. 13:1-17) Aita i moe ia ratou tera ohipa haehaa a Iesu. No reira, fatata e 30 matahiti i muri a‘e, ua horoa te aposetolo Petero i te a‘oraa no nia i te haehaa i to ’na mau hoa haamori. (Pet. 1,  5:5) Ia turai te hi‘oraa haehaa o Iesu ia tatou paatoa ia faaite i te haehaa i nia i te tahi atu e tia ’i.—Phil. 2:5-8.

13. Ua haamana‘o Iesu i ta ’na mau pǐpǐ ia faatupu i teihea huru maitai faufaa?

13 Ua haapii pinepine atoa Iesu i ta ’na mau pǐpǐ te faufaaraa o te hoê faaroo puai. I te tahi taime, aita i tia ia ratou ia tiavaru i te hoê demoni i rapae i te hoê tamaroa. Ua ui ratou ia Iesu: “Eaha i ore i tia ’i ia matou ia tiavaru ia ’na i rapae?” Ua pahono atu o ’na: “No to outou faaroo ore; oia mau hoi teie ta ’u e parau atu ia outou nei, ahiri e faaroo to outou, e mai te hoê huero sinapi noa iho te rahi, . . . aita roa e mea e ore te tia ia outou.” (Mat. 17:14-20) Ua haapii noa Iesu i ta ’na mau pǐpǐ te faufaaraa o te faaroo. (A taio i te Mataio 21:18-22.) Te haapuai ra anei tatou i to tatou faaroo maoti te mau haapiiraa horoahia i te mau tairururaa e putuputuraa? E ere noa te reira i te mau taime oaoa, e taime atoa râ no te faaite i to tatou tiaturi ia Iehova.

14. No te aha mea faufaa ’i ia faaite i te here pipiri ore i teie mahana?

14 I roto i te mau Papai Heleni Kerisetiano, mea rahi roa haamana‘oraa ia here tatou te tahi i te tahi. Ua parau Iesu e te piti o te faaueraa rahi roa ’‘e, o ‘te aroharaa ’tu ïa i to taata-tupu mai to aroha ia oe iho.’ (Mat. 22:39) Ua parau Iakobo, te taeae o Iesu, e e “ture hau ê” te here. (Iak. 2:8) Ua papai te aposetolo Ioane: “E au mau here e, e ere i te parau apî ta ’u e papai atu ia outou na, o te parau tahito râ, ta outou i ite mai te matamua maira. . . . Te papai atoa nei râ vau i te parau apî ia outou.” (Ioa. 1, 2:7, 8) Eaha te “parau tahito” ta Ioane e faahiti ra? O te faaueraa ïa ia here i te tahi atu. Mea “tahito” te reira no te mea ua horoa Iesu i tera faaueraa “mai te matamua maira,” oia hoi e matahiti na mua ’‘e. Mea “apî” atoa râ teie, no te mea e titauhia ia faaite te mau pǐpǐ i te here pipiri ore a ite ai i te mau tupuraa apî. Ei pǐpǐ a te Mesia, te mauruuru nei tatou no te mau faaararaa o te tauturu mai ia ore e pee i te huru feruriraa miimii o teie nei ao. Te faaite nei râ tatou i te here pipiri ore.

15. Eaha te tumu matamua o to Iesu haereraa mai?

15 Ua anaanatae mau Iesu i te taata. Ua itehia to ’na tapitapi î i te here a faaora ’i oia i tei ma‘ihia e i te feia ua paruparu to ratou tino e a faaho‘i mai ai i tei  pohe i te ora. E ere râ tera te tumu matamua o to ’na haereraa mai. Na ta ’na ohipa pororaa e haapiiraa i faataui roa i te oraraa o te taata. Mea nafea? Ua paari mai e ua pohe te feia ta Iesu i faaora e i faatia mai. Area râ te feia tei farii i ta ’na poroi, e nehenehe ïa e ora e a muri noa ’tu.—Ioa. 11:25, 26.

16. Ua rahi anei te ohipa pororaa e faariroraa i te taata ei pǐpǐ i teie mahana? A faataa.

16 Te ravehia nei te ohipa pororaa a Iesu na te mau fenua atoa. Oia mau, ua faaue Iesu i ta ’na mau pǐpǐ: “E teie nei, e haere outou e faariro i te mau fenua atoa ei pǐpǐ.” (Mat. 28:19) Ua na reira iho â ratou e te na reira atoa nei tatou! Ua hau atu i te hitu mirioni Ite no Iehova e poro nei ma te itoito rahi i te Basileia o te Atua i roto hau atu e 230 fenua. E mirioni taata te haapii tamau ra i te Bibilia na muri ia ratou. E haapapuraa teie pororaa e te ora nei tatou i te mau mahana hopea.

A TIATURI IA IEHOVA I TEIE MAHANA

17. Eaha te a‘oraa ta Paulo e Petero i horoa?

17 Ua tauturu iho â te mau haamana‘oraa i te mau Kerisetiano matamua ia mau papu i roto i te faaroo. A feruri na i te faaitoitoraa ta te aposetolo Paulo, o tei tapeahia hoi i Roma, i parau ia Timoteo: “E tapea maitai i te hiroa parau mau ta oe i ite ia ’u nei.” (Tim. 2, 1:13) Ua faaitoito te aposetolo Petero i to ’na mau hoa Kerisetiano ia faaite i te mau huru maitatai mai te faaoromai, te aroha taeae e te hitahita ore. I muri iho, ua parau o ’na: “Eita vau e tuutuu i te faaiteite ia outou i teie nei mau parau, ite noâ outou, e papu noâ outou i taua parau mau nei.”—Pet. 2, 1:5-8, 12.

18. Eaha te mana‘o o te mau Kerisetiano matamua i te mau haamana‘oraa?

18 Ua faaite ta Paulo e Petero mau rata i “te parau i parauhia mai e te mau peropheta mo‘a i mutaa ihora.” (Pet. 2, 3:2) Ua inoino anei te mau Kerisetiano matamua i te fana‘o i tera aratairaa? Aita, e tapao hoi te reira o to te Atua here o te tauturu ia ratou ia ‘tupu i te maitai e i te ite i to tatou Fatu ra i te Ora ia Iesu Mesia.’—Pet. 2, 3:18.

19, 20. (a) No te aha e tiaturi ai i ta Iehova mau haamana‘oraa? (b) E nafea tatou e faufaahia ’i i te na reiraraa?

19 Mea rahi te tumu e tiaturi ai i ta Iehova mau haamana‘oraa i roto i ta ’na Parau hape ore, te Bibilia. (A taio i te Iosua 23:14.) E ite hoi tatou i ta te Atua mau haaraa e te mau taata tia ore i nia e tausani matahiti. Ua papaihia te reira no to tatou maitai. (Roma 15:4; Kor. 1, 10:11) Ua ite tatou i te mau parau tohu Bibilia i te tupu. E au te parau tohu i te haamana‘oraa tei faaite-ê-na-hia. Ei hi‘oraa, mai tei tohuhia no “te mau mahana hopea,” e mirioni te apiti nei i te haamoriraa viivii ore a Iehova. (Isa. 2:2, 3) Ua tohu te Bibilia i te mau tupuraa o te ino noa ’tura na te ao nei. E ua faaite atea Iesu i te ohipa pororaa rahi e ravehia nei na te ao.—Mat. 24:14.

20 Ua faaite mai Iehova e e nehenehe tatou e tiaturi ia ’na. Mea faufaa ïa ia tiaturi i ta ’na mau haamana‘oraa. Ta Rosellen ïa i rave. Te faatia ra o ’na: “I to ’u tiaturi-papu-raa ia Iehova, ua ite papu atu â vau i to ’na rima î i te here i te tautururaa e te faaitoitoraa ia ’u.” E haafaufaa atoa ana‘e ïa i ta Iehova mau haamana‘oraa.