Eaha to roto?

Mau faaho'iraa ê

Tapura tumu parau

Ite no Iehova

Tahiti

Te Pare Tiairaa—Haapiiraa  |  Eperera 2013

 AAMU

Pae ahuru matahiti taviniraa taime taatoa na te porotaa apatoerau

Pae ahuru matahiti taviniraa taime taatoa na te porotaa apatoerau

Ua parau mâua i te hoê hoa, “Mea ohie roa no oe ia tavini ei pionie, to roto to oe na metua i te parau mau. E nehenehe ta raua e tauturu ia oe.” Ua pahono mai râ oia, “Hoê â Metua to tatou paatoa.” E haapiiraa faufaa roa ta ’na i horoa mai: E aupuru e e haapuai to tatou Metua i te ra‘i i ta ’na mau tavini. Ta mâua iho â i ite i roto i to mâua oraraa.

 I ORA na mâua i roto i te hoê fare faaapu i Ostrobotnie apatoerau, i Filelane. E ahuru tamarii matou. Mea apî â matou i te Piti o te Tama‘i rahi. Noa ’tu e mea atea mau te mau reni aroraa, ua ite matou e mea rahi te taata e mauiui mau ra. I te hoê po, ua tupitahia na oire tapiri ra o Oulu e o Kalajoki, e ua uteute roa te ra‘i no te auahi. Ua faaue to matou na metua ia haere e tapuni a ite ai i te mau manureva tama‘i. Ua faatia mai Tauno, to mâua tuaane, no nia i te hoê paradaiso i te fenua aore a‘e ohipa tia ore faahou. Ua putapû roa to mâua aau.

Ua haapii Tauno i te pue parau mau Bibilia i te 14raa o to ’na matahiti i roto i te mau papai a te Feia haapii Bibilia. A haamata ’i te Piti o te Tama‘i rahi, aita o ’na i rave i ta ’na tau faehau e ua tapeahia o ’na. Ua hamani-ino-hia o ’na. Noa ’tu râ, ua hinaaro roa ’tu â o ’na e tavini ia Iehova. I to ’na matararaa mai, ua itoito atu â o ’na i roto i te taviniraa. Ua faaitoito mai to ’na hi‘oraa ia mâua ia haere i te mau putuputuraa a te mau Ite i te hoê oire iti tapiri. Oia atoa i te mau tairururaa, noa ’tu e mea tia ia ohipa no te tuu i te moni i te hiti no tera tere. I nira na mâua i te ahu no te feia tapiri e i tanu na mâua i te oniani e te maa hotu e tupu hanoa. Mea rahi ana‘e te ohipa i te fare faaapu, hoê noa ïa te nehenehe e haere i te tairururaa.

Mai te pae aui: Matti (papa), Tauno, Saimi, Maria Emilia (mama), Väinö (pêpe), Aili, e Annikki i 1935

Ua here roa ’tu â mâua ia Iehova a haapii ai mâua i te parau mau no nia ia ’na e ta ’na mau opuaraa. E i 1947, bapetizohia ’tura mâua—15 matahiti to Annikki e 17 to Aili. I tera noâ matahiti, ua bapetizo to mâua tuahine o Saimi ia ’na. Ua haapii atoa mâua i te Bibilia e to mâua tuahine ra o Linnea, o tei faaipoipo ê na. Ua riro atoa mai oia e to ’na utuafare ei Ite no Iehova. I muri a‘e i te bapetizoraa, ua faaoti mâua e rave i te taviniraa pionie i te tau faafaaearaa (aore ra pionie tauturu) i te tahi mau taime.

TE TAVINIRAA TAIME TAATOA

Mai te pae aui: Eeva Kallio, Saimi Mattila-Syrjälä, Aili, Annikki, e Saara Noponen i 1949

I 1955, ua haere mâua i Kemi, oire i te pae apatoerau roa ’tu â o Filelane. Noa ’tu e e ohipa taime taatoa ta mâua, ua hinaaro mâua e riro ei pionie. Teie râ te haapeapearaa: te moni. Eita paha te tarahu e pee. Ua mana‘o ïa mâua e haaputu na mua maa moni. I reira to te tuahine pionie i faahitihia i te omuaraa tautururaa mai ia taa e e nehenehe ta mâua e riro ei pionie. Eiaha e taio noa i nia ia mâua aore ra i te utuafare, ia turui râ i nia ia Iehova.

Tere no te tairururaa i Kuopio i 1952. Mai te pae aui: Annikki, Aili, e Eeva Kallio

I tera taime, ua navai te moni no te riro ei pionie e piti ava‘e. Ta mâua ïa i rave, ma te taiâ rii, i Me 1957 i Pello, i Laponie. E piti ava‘e i muri iho, te vai noa ra ta mâua moni haaputu. Riro faahou a‘era mâua ei pionie e piti â ava‘e. Aitâ  te moni haaputu i hautihia. I teie nei, ua papu ia mâua e e aupuru mai iho â Iehova. I muri a‘e e 50 matahiti taviniraa pionie, te vai noa ra ta mâua moni haaputu! A hi‘o ai i muri, e au ra e ua tapea noa Iehova i to mâua rima a parau mai ai: “Eiaha e mǎta‘u; o vau hoi to oe tauturu.”—Isa. 41:13.

I muri a‘e e 50 matahiti taviniraa pionie, te vai noa ra ta mâua moni haaputu!

Kaisu Reikko e Aili i roto i te pororaa

I 1958, ua ani mai te tiaau haaati e e nehenehe anei ta mâua e tavini ei pionie taa ê i te pae apatoerau roa ’tu â, i Sodankylä, i Laponie. I tera taime, hoê ana‘e tuahine i tera vahi. Mea anaanatae roa te ravea i haapii ai oia i te parau mau. Ua apiti ta ’na tamaiti i te hoê tere faanahohia e te fare haapiiraa i Helsinki, te oire pu o Filelane. A haere noa ’i te pǔpǔ na roto i te oire, ua horoa ’tura te hoê tuahine paari i te hoê Pare Tiairaa na te tamaiti. E ua ani ia ’na ia horoa ’tu i te vea i to ’na mama. O ta ’na ïa i rave, e ua taa oioi i te mama e tera iho â te parau mau.

Ua tarahu mâua i te hoê piha i nia noa ’‘e i te hoê fare eeraa raau. Ua faatupu mâua i te mau putuputuraa i ǒ. I te haamataraa, o mâua ana‘e, te tuahine no ǒ e ta ’na tamahine. E taio matou i te mau papai i faanahohia no te hebedoma taitahi. I muri a‘e, ua haere mai te hoê tane o tei haapii i te Bibilia e ohipa i te fare eeraa raau. Amui atoa mai nei o ’na e to ’na utuafare i ta matou pǔpǔ. I muri a‘e, ua bapetizohia ’tura raua ta ’na vahine. Na tera taeae i aratai i ta matou mau putuputuraa. Ua haere atoa mai vetahi mau tane e ohipa ra i te fare eeraa raau i te mau putuputuraa e ua farii i te parau mau Bibilia. E piti matahiti i muri a‘e, riro mai nei ta matou pǔpǔ ei amuiraa.

MEA FIFI IA PORO

E haere atea mâua no te poro. I te tau veavea, e pata avae mâua no te ite mai i te taata o ta mâua tuhaa fenua. E na nia atoa mâua i te pereoo taataahi aore ra i te poti. E no te haere i te mau tairururaa e i to mâua mau metua ra, e hanere kilometera i te atea, e rave mâua i te pereoo taataahi. I te tau toetoe, e na nia mâua i te hoê pereoo mataeinaa i te aahiata no te haere i te hoê oire iti. A haere atu ai na avae i tera i tera fare. Ia oti te hoê oire iti, e pata avae mâua i te tahi atu. Mea meumeu mau te hiona i nia i te purumu. Mea ohie a‘e no mâua ia taahi mai te peu  e ua na mua ’tu te tahi pereoo hutihia e te puaahorofenua. I te tahi taime, e moe te mau e‘a i reira ratou i te haereraa i te hiona. A haamata ’i te tau uaaraa tiare, e tahe te hiona e mea fifi roa ia haere na nia i te purumu.

Mâua i roto i te pororaa i te hoê mahana toetoe roa

No te hiona e te toetoe, ua haapii mâua i te oomo i te ahu mahanahana. E oomo mâua i te mau totini huruhuru mamoe roroa, e piti aore ra e toru â totini e te tiaa puti o te haere roa mai i nia. E î atoa râ to mâua mau tiaa puti i te hiona. I mua noa mai i te fare, e tatara mâua i to mâua tiaa puti a ueue atu ai i te hiona i rapae. E rari atoa te opi o to mâua pereue roa a haere ai na roto i te hiona. A toetoe ai, e paari roa mai te mau opi. Ua parau mai te hoê vahine, “Mea puai mau to orua faaroo no te haere i rapae noa ’tu tera toetoe rahi.” Ua haere avae mâua i nia 11 tiahapa kilometera no te tapae i tera fare.

No te atea, e pinepine mâua i te taoto i ǒ te taata o te oire iti. I te ahiahi, e haamata mâua i te ani i te hoê vahi no te taoto. E ere te mau fare i te mea faahiahia roa. Mea maitai e te auhoa râ te taata. E taoto e e tamaa matou i ǒ ratou. E pinepine mâua i te taoto i nia i te iri animara. I te tahi taime, e piha to mâua. Ei hi‘oraa, ua aratai te hoê vahine ia mâua i roto i te hoê piha i nia o to ’na fare tahua. E roi nehenehe mau to reira e te tapo‘i roi e te hitihiti uouo haviti mau. I te rahiraa o te taime, e paraparau mâua e te fatu fare e tae roa ’tu i te maororaa po. I te hoê fare, e taoto na hoa faaipoipo i te tahi pae o te piha, e mâua i te tahi atu pae. Ua paraparau matou i nia i te Bibilia e aahiata noa ’tura. Ua uiui noa mai raua.

TAVINIRAA HAAMAITAIHIA

E vahi nehenehe mau Laponie. Mea nehenehe roa ’tu â râ te feia o tei haapii no nia ia Iehova. Ua poro atoa mâua i te mau tane tei haere i Laponie no te tâpû i te mau tumu raau. I te tahi taime, e haere mâua i te hoê fare e ahuru a‘e tane to roto. Ua faaroo teie mau tane pautuutu maitai i te poroi Bibilia e ua farii ma te oaoa i te mau papai.

Mea rahi te ohipa faahiahia tei tupu. I te hoê mahana, ua reva ê na te pereoo mataeinaa no te mea ua hape te hora i nia i te uati i te vahi tapearaa. Rave atura mâua i te tahi atu pereoo mataeinaa no te tahi atu oire iti. I te fare matamua, ua farerei mâua i te hoê vahine apî o tei parau mai, “Ua tae mai orua mai ta ’u i mana‘o.” Ua faatere mâua i te haapiiraa Bibilia a to ’na tuahine. E ua ani tera vahine i to ’na tuahine ia haere atu mâua e farerei ia ’na i tera iho â mahana. Aita râ mâua i ite. Haamata a‘era mâua i ta ’na haapiiraa Bibilia e a to ’na atoa mau fetii i te hoê fare  tapiri. Aita i maoro, ua amui mâua i tera mau haapiiraa. E ahuru ma piti taata ratou. Mai reira mai, mea rahi melo o tera utuafare tei riro ei Ite no Iehova.

I 1965, ua tonohia mâua i te hoê amuiraa i Kuusamo. I tera tau, mea iti roa te taata poro i roto i tera amuiraa. I te omuaraa, e au ra e mea fifi roa ia poro i roto i taua tuhaa fenua ra. E feia faaroo roa ratou e aita ratou i au i ta matou pororaa. Mea faatura roa râ te rahiraa o ratou i te Bibilia. E nehenehe ïa e aparau i nia iho. Ua tamata mâua i te haamatau i te taata. E e piti matahiti i muri a‘e, mea ohie a‘e ia haamata i te haapiiraa Bibilia.

TE ITOITO NOA RA I ROTO I TE TAVINIRAA

Taeae e tuahine ta mâua i haapii atu

Te apiti noa nei â mâua i te taviniraa fatata i te mau mahana atoa. Eiaha râ i te mahana taatoa. Eita e maraa faahou. Ua haapii Aili i te faahoro i te pereoo. Mea ohie a‘e ïa i teie nei ia haere i roto i ta matou tuhaa fenua rahi mau. Na ta mâua tamaiti fetii i faaitoito ia ’na. E ua noaa ia Aili ta ’na parau faahoro pereoo i 1987 i te 56raa o to ’na matahiti. Hau atu â, te ora nei mâua i teie nei i roto i te hoê piha nohoraa taaihia i ta matou Piha a te Basileia apî.

Mea rahi te taata tei farii i te parau mau i te pae apatoerau o Filelane. Auê i te oaoa e! A haamata ’i i te taviniraa taime taatoa i ǒ nei, mea iti roa te taata poro. I teie nei, mea rahi te amuiraa i roto i te hoê tuhaa haaati. I te mau tairururaa, e pinepine te tahi taata i te haere mai ia mâua ra ma te ani e te haamana‘o ra anei mâua ia ’na. I te tahi taime, ua faatere mâua i te hoê haapiiraa Bibilia i to ’na fare i to ’na tamariiraa. Ua tupu mai te huero tei tanuhia e matahiti i na mua ’‘e!—Kor. 1, 3:6.

Te oaoa nei mâua i roto i te taviniraa noa ’tu te ûa

I 2008, ua naea ia mâua e 50 matahiti taviniraa pionie taa ê. Te haamauruuru nei mâua ia Iehova. Ua tauturu mai oia ia faaitoito ia vetahi ê ia tamau â i te rave i ta ’na ohipa faufaa roa. E oraraa ohie to mâua. Noa ’tu râ, ua fana‘o noa mâua i te mau mea faufaa. (Sal. 23:1) No te aha pai mâua i taiâ ’i i te rave i tera taviniraa? E tae roa mai i teie mahana, ua haapuai noa Iehova ia mâua e ta ’na i fafau i roto i te Isaia 41:10: “E faaetaeta vau ia oe, e tauturu vau ia oe: oia ïa, e mau vau ia oe i tau rima atau parau-tia.”