Eaha to roto?

Mau faaho'iraa ê

Tapura tumu parau

Ite no Iehova

Tahiti

A ara mai na!  |  1985-09-08

Te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii—‘O vai ma ïa te rave i teie huru ohipa?’

Te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii—‘O vai ma ïa te rave i teie huru ohipa?’

TE PAHONO hape nei te rahiraa o te mau metua. No te mau hamani-ino-raa i te pae taatiraa, e mana‘ohia ïa i te hoê ‘tane’ huru ê e te faaite tahaa noa i to ’na melo taatiraa o te faahaere i te mau tamarii i roto i te hoê pereoo uira aore ra i roto i te ûru aihere. Te parau-rahi-atoa-hia ra no te mau pupu mahu o te eiâ nei i te mau tamarii no te pata i te mau hoho‘a faufau e no te faataiata ia ratou. Mea papu, te tupu mau nei teie huru ohipa, te mau taata i faaitehia ’tu na, eita roa ’tu ïa e tano i te hoho‘a o te rahiraa o te taata hamani ino i te pae taatiraa. Mai te aha ïa to ’na huru?

Ua hamani-ino-hia te hoê tamahine iti o Suzanne te i‘oa na te hoê tia no te hoê Ekalesia. Te faatere nei teie taata, ta te taatoa i mana‘o e e taata maitai roa, i te hoê taatiraa na te mau taurearea. Ua hamani ino râ o ’na ia Suzanne e te tahi atu â mau tamahine rii. Ua papai te tahi â tamarii i te rata i te hoê vea no te faatia ’tu e mea nafea to ’na papa fetii i tuu ia ’na i nia i to ’na turi avae e i mirimiri ai ia ’na. Te hamana‘o ra te hoê taata paari e i to ’na tamariiraa, ua rave te tamaroa matahiapo o te mau hoa o to ’na nau metua i te peu mahu i nia ia ’na. Ua taotohia te hoê tamaiti 11 matahiti na to ’na mama fetii tei reira hoi to ’na faaearaa. Ua faatia te hoê vahine no New York e ua hamani-ino-hia o ’na na to ’na papa ruau i te hituraa o to ’na matahiti. Ua rave atoa te hoê taote i te reira ohipa ino i nia i te hoê tamaiti 15 matahiti i te taime hi‘opoaraa. No Paule râ, mea ino roa ’tu ïa. I roto e rave rahi mau matahiti, ua hamani-ino-hia o ’na e to ’na iho  papa, area râ o Marie, ua hamani-ino-hia o ’na na to ’na ïa na tuaane e piti e te hoê o to ’na tuaane fetii.

Te tiaraa mau, aita i naeahia te hoê i nia i te toru o te mau hamani-ino-raa i ravehia i nia i te mau tamarii na te mau taata ěê. Te mea matauhia râ, ua matau te tamarii i te taata i hamani ino ia ’na, e mea pinepine e fetii iho no ’na. I roto i te rahiraa o te mau tupuraa, ua riro te mau tamarii ei hamani-ino-raa na te feia ta ratou iho i matau maitai e ta ratou hoi i tiaturi, no reira ïa e mea fifi roa ia paruru ia ratou.

Te mau raveraa a te taata hamani ino

Te tapea nei â te mau metua i te tahi atu â mana‘o hape. Te mana‘o nei ratou i te hamani-ino-raa i te pae taatiraa mai te hoê ohipa haavi, e e aue te tamarii e e taputo atoa oia. E nehenehe teie ati eita e tupu mai te reira te huru, i te mau taime matamua. I te omuaraa, e nehenehe teie ohipa e riro ei hauti aore ra ei tapearaa faaite i te tapao no te here. Peneia‘e e imi te taata hamani ino i te ravea no te taui i te mana‘o o te tamarii e no te faahepo ia ’na, na roto i te faaohiparaa i to ’na tiaraa taata paari ei faatere. Te haamana‘o ra anei oe i to oe vai-tamarii-raa ra, ua matau hoi oe i te auraro i te feia paari ia faaue ana‘e ratou e e amu haapau roa i ta oe mereti maa aore ra a haere e taoto, e aita hoi oe e hinaaro ra? E haafaufaa te taata hamani ino i taua huru auraro ra a te mau tamarii. Teie te mau parau a te hoê o ratou: “A hopoi mai ia ’u ra te hoê tamarii faaroo, mea ohie ïa i te hamani ino ia ’na.”

Ua taniuniuhia ’tu i te hoê tamahine iti i te mau parau faufau ana‘e. I te aniraahia ’tu ia ’na e no te aha aita oia i vaiiho i te taniuniuraa, ua pahono mai o ’na e e ere i te peu maitai ia tâpû i te parau a te hoê taata. Te haamana‘o ra te hoê vahine e 30 matahiti to ’na i teie nei, e ua rave to ’na papa ruau i te mau horomiriraa i nia ia ’na, e e 5 matahiti hoi to ’na i reira, ma te parau mai e: “E rave te mau tamahine rii maitatai i tera ohipa no papa ruau e eita hoi ratou e faaite i to ratou mama.” E hia rahiraa tamarii e 5 matahiti i farii noa i teie huru haavare?

Hau atu â i te reira, te haamana‘o ra oe e mea au roa na oe te mau tao‘a horoa i to oe nainairaa? E rave te mau taata hamani ino i taua huru ohipa ra i nia i te mau tamarii no te haamau i te mau taairaa taa ê e o ratou. E nafea ïa ta oe tamarii ia parau mai te taata tiai fare haapiiraa ia ’na ia faaea maa taime iti i muri a‘e i te taime haapiiraa e o ’na e e horoa mai ïa o ’na i te tahi moni, aore ra ia parau mai te taata haapao ia ’na e: “E vaiiho vau ia oe ia mataitai i te tele, na mua ’‘e ra e rave ïa oe i te tahi ohipa na ’u.”

Ua hamani-ino-hia oia e te hoê ekalesiatiko.

I te tahi taime e haafaufaa te mau taata hamani ino i te au rahi o te mau tamarii no te mau mea huna. E ere anei i te mea faahiahia na te tamarii ia noaa ia ’na te hoê mea huna? O te huru ïa o te hoê tamahine o tei ore roa e hinaaro e faaiteite i to ’na na metua. I te hoê râ mahana, ua ite raua e mea taa roa ia ’na te mau peu no te pae taatiraa. I te uiuiraahia ’tu ia ’na no hea mai to ’na haapiiraa i taua mau peu ra, ua pahono mai taua tamahine ra e e ohipa huna tera na ’na. Ua faataa ’tura to ’na papa e i te tahi taime e mea maitai a‘e ia faaiteite i te ohipa huna. I reira to te tamahine iti faaiteraa e: Ua hamani-ino-hia o ’na e te hoê hoa, e metua tane hoi e e 40 matahiti.

I te hopea, e nehenehe te taata hamani ino e haamǎta‘u ma te aravihi e i reira e huru-ê-roa-hia ïa te tamarii. Te faatia ra te hoê vahine e e maha matahiti to ’na hamani-ino-noa-raahia e to ’na papa apî, mai te ono mai â o to ’na matahiti. No te aha aita o ’na i faaite i to ’na mama? “Ua parau mai to ’u papa apî e, ia faaite ana‘e au, e haere mai ïa te mutoi e tii ia ’na e e ere ïa to ’u metua vahine i ta ’na ohipa, e aita ïa ta matou e maa faahou e te reira, na ’u ïa te hape.”

I te hi‘opoaraahia taua mau parau ra, te faaite ra ïa te taata papai ra o Gail Sheehy e: “Te moehia nei ia tatou e, i to tatou nainairaa,  ia faaau ana‘e tatou i te mau taata paari e mea puai mau ratou no tatou.” Te na ô faahou ra oia e: “Mea ohie roa na te hoê fetii fatata roa aore ra te hoê taata haapao tamarii ia haapii i te hoê tamarii i te mau ohipa no te pae taatiraa na roto i te tamâraa ïa i te tino. E taa i te tamarii e aita te reira e tano ra ia parau-ana‘e-hia mai e ohipa huna teie: ‘Eiaha e faaiteite i to oe mama ta tauâ ohipa i rave’, parau-apee-pinepine-hia e te tahi faariariaraa mai teie e: ‘Ia faaite ana‘e oe, eita o ’na e au faahou ia oe.’” E nehenehe anei ta oe tamarii e faaruru mau i teie mau huru parau?

Te paruru faahiahia roa ’‘e no te tamarii

No reira, e tapaohia ïa e e te mau taata hamani ino tamarii e mea pinepine te itehia e e mau taata o te ore roa e mana‘ohia, e nehenehe ta ratou e rave i te mau ravea haamǎta‘u e te haavarevare. Mai te peu e e ohipa tahito te mau hamani-ino-raa i te mau tamarii, ua rahi roa ’tu â ïa te haamǎta‘uraa i teie mahana i roto i teie ui no te mea e “riro te taata ei miimii, (...) aroha ore, (...) te haapao ore”. (Timoteo 2, 3:1-3.) Tera râ ia paruru-maitai-hia te tamarii e tia ’i. O vai ra te tia ia paruru ia ratou? To ratou ïa nau metua. Te metua tane e te metua vahine o te hoê tamarii e na taata paari rauâ o rauâ te tano maitai no te paruru ia ’na i te tahi mau taata e hinaaro nei e hamani ino ia ’na. E hi‘o tatou e mea nafea ra.