Kɔ emu nsɛm afã hɔ

Kɔ nsɛm a ɛdi hɔ a ɛde wo bɛkɔ mmeaemmeae

Kɔ emu nsɛm afã hɔ

Yehowa Adansefo

Twi

Nyan!  |  October 2014

 NSASE NE NNIPA

Belize Nsrahwɛ

Belize Nsrahwɛ

BELIZE yɛ ɔman ketewa, nanso nneɛma bebree wɔ hɔ. Kwae ne nsuo pii wɔ hɔ, na ɛhɔ nkuro bebree nso, nsuo atwa ho ahyia. Kwae ne ne nkekaho no mpo deɛ, wonhuu hwee.

Mmoadoma a ɛwɔ hɔ deɛ, yɛnna nka mpo. Ebi ne akyenkyena ne aboa bi a wayɛ ne ho sɛ bɛnkorɔ—ɔtumi tu mmirika wɔ nsuo mu ne asase so nyinaa! Sebɔ nso wɔ hɔ. Wiase nyinaa, Belizefo na ɛdii kan gyee sebɔ ho ban wɔ kwae mu.

Wiase nyinaa, Belizefo na ɛdii kan gyee sebɔ ho ban wɔ kwae mu

Kan a na Maya wɔ so no, na Belize ka ho. Bɛyɛ mfe 500 ni na Spain asraafo kɔɔ Mayafo so, nanso wɔantumi anni wɔn so nkonim anwie. Akyiri yi Britainfo bɛfaa hɔ, na wɔde too gua afe 1862 mu sɛ abɛhyɛ British Honduras ase. Enti afe 1981 na Belize nyaa faahodie.

Sɛnea kɔla pii atwa Belizefo ho ahyia no, saa na wɔde kɔla pii siesie wɔn ho. Nnipa a ɛwɔ Belize no, ebi yɛ Creolefo, East Indiafo, Garifunafo, Mayafo, ne  Mestizofo. Belizefo pɛ nnipa, na wɔbu adeɛ. Sɛ akwadaa ne panyin rekasa a, ɔfrɛ no “Ante” anaa “Owura,” na sɛ ɔka biribi na akwadaa no regye so a, ɔka sɛ, “Yoo Maa” anaa “Mepaakyɛw dabi.”

Belize City guaso

Yehowa Adansefo wɔ Belize. Kasa a wɔde yɛ asafo hyiam no bi ne Amerika Mum Kasa, Belize Kriol, Borɔfo, Low German, Mandarin Chinese, Maya (Mopán), ne Spanish. Afe 2013 mu no, sɛ woyi Belizefo 40 biara a, emu baako kɔɔ Kristo Wuo ho afahyɛ a Yehowa Adansefo yɛe no bi.

NÁ WONIM? Wokɔ Belize po ase a, wobɛhu sɛ po ase mmire sam hɔ bebree. Wofiri tire rekɔ tire a, ne tenten yɛ akwansin 180 (kilomita 290). Woyi Great Barrier Reef a ɛwɔ Australia no a, nea ɛtɔ so mmienu wɔ wiase nyinaa no, Belize deɛ no ka ho.

Po ase mmire a ɛwɔ Belize no, ɛka kɛse a ɛtɔ so mmienu wɔ wiase no ho