Fanatu ki te fakasologa

Fanatu ki te fakasologa o mataupu

Molimau a Ieova

Fili se `gana Tuvalu

 MATAUPU E 3

Ke Alofa ki Tino Kolā e Alofa te Atua ki ei

Ke Alofa ki Tino Kolā e Alofa te Atua ki ei

“Kauga ki tino ‵poto kae ka poto foki koe.”FAATAOTO 13:20.

1-3. (a) Se a te manatu e fakaasi mai i te Tusi Tapu telā e se mafai o faka‵seke ki ei? (e) E mafai pefea o filifili ne tatou a taugasoa kolā e tuku mai ne latou a fakamalosiga ‵lei?

E FAI a tino e pelā me ne omomi i se auala fakatusa; e masani o ‵miti ne latou so se mea i olotou tafa. E faigofie ‵ki eiloa ke fakaakoako tatou—e tiga te sē iloa ne tatou—ki kilokiloga, tulaga, mo uiga o tino kolā e masani ‵lei mo tatou.

2 E fakaasi mai i te Tusi Tapu se manatu telā e se mafai o faka‵seke ki ei i ana pati konei: “Kauga ki tino ‵poto kae ka poto foki koe. Kafai e kauga koe ki tino va‵lea kae ka se aoga koe.” (Faataoto 13:20) E se faipati fua te faataoto tenei ki so se fesokotakiga. E fakasino atu eiloa te pati “kauga” ki se fesokotakiga tumau. * E penei a manatu e uiga ki te fuaiupu tenei i se tusi faka-te-Tusi Tapu: “E fakaasi mai i te kauga ki se tino a te alofa mo te ‵pili o te fesokotakiga.” E mata, e se lotomalie koe me e masani o fakaakoako tatou ki tino kolā e a‵lofa tatou ki ei? E tonu, ona ko te mea e ‵pili ‵ki eiloa tatou ki tino kolā e a‵lofa tatou ki ei, e mafai o tuku mai ne latou a fakamalosiga—‵lei io me ma‵sei—e uke ki a tatou.

 3 Ke tumau i te alofa o te Atua, se mea tāua ke ‵sala atu tatou ki taugasoa kolā ka tuku mai ne latou a fakamalosiga ‵lei ki a tatou. E fai pefea ne tatou a te mea tenā? Mai i te a‵lofa atu fua ki tino kolā e alofa ki ei te Atua, i te faiga o ana taugasoa mo fai ‵tou taugasoa. Mafaufau ki ei. E mata, e isi aka foki ne taugasoa e mafai o filifili ne tatou kolā e ‵lei atu i lō tino kolā e maua ne latou a uiga e manako ki ei a Ieova i ana taugasoa? Ke na onoono la tatou ki vaegā tino kolā e alofa ki ei te Atua. Kafai e maina faka‵lei tatou i te kilokiloga a Ieova, ka toka ‵lei eiloa tatou o filifili a taugasoa ‵lei.

TINO KOLĀ E ALOFA KI EI TE ATUA

4. Kaia e maua ei ne Ieova te saolotoga ke filifili faka‵lei aka ana taugasoa, kae kaia ne fakasino atu ei a Ieova ki a Apelaamo e pelā me ko “toku taugasoa”?

4 E filifili faka‵lei eiloa ne Ieova ana taugasoa. E mata, e se maua ne ia te saolotoga ke fai penā? Ao, me i a ia ko te Aliki Sili o te lagi mo te lalolagi kātoa, kae ko te fai mo fai sena taugasoa ko te ‵toe tauliaga sili eiloa. Kae ko oi lā e filifili ne ia mo fai ana taugasoa? E fakapilipili atu a Ieova ki a latou kolā e tali‵tonu kae fakatuanaki katoatoa ki a ia. E pelā mo te toeaina ko Apelaamo, se tagata ne lauiloa i te lasi o tena fakatuanaki. E seai se tofotofoga o te fakatuanaki mō se Tamana e sili atu i te ‵mafa i lō te akai atu ke ofo tena tama mo fai se taulaga. * Kae ne “ofo atu ne Apelaamo a tena tama ko Isaako,” ona ko tena talitonu katoatoa “me mafai ne te  Atua o fakatu ake a Isaako mai te mate.” (Epelu 11:17-19) Ona ko te mea ne fakaasi atu ne Apelaamo te vaegā fakatuanaki mo te fakalogo penā, ne fakasino atu ei a Ieova mo te alofa ki a ia e pelā me ko “toku taugasoa.”Isaia 41:8; Iakopo 2:21-23.

5. E pefea te kilokiloga a Ieova ki tino kolā e faka‵logo ki a ia mo te a‵lofa fakamaoni?

5 E fakatāua malosi ne Ieova a te fakalogo mo te alofa fakamaoni. E alofa a ia ki tino kolā e fakamuamua ne latou te lotou a‵lofa fakamaoni ki a ia i lō nisi mea katoa. (Faitau te 2 Samuelu 22:26.) E pelā mo te mea ne matea ne tatou i te Mataupu 1 o te tusi tenei, e lasi te fiafia o Ieova ki a latou kolā e filifili ke faka‵logo ona ko te lotou a‵lofa ki a ia. “Kae e fiafia ki tino amio‵tonu,” ko pati i te Faataoto 3:32. A tino kolā e fai ne latou mo te a‵lofa fakamaoni a mea e manako ki ei te Atua ka maua ne latou se ‵kamiga atafai mai i a Ieova: Ka fai latou mo tino ‵kami i tena “faletapu”—ke tapuaki kae tuku atu foki te saolotoga ke ‵talo atu ki a ia i so se taimi.Salamo 15:1-5.

6. E fakaasi atu pefea ne tatou me e a‵lofa tatou ki a Iesu, kae e pefea a lagonaga o Ieova ki tino kolā e a‵lofa ki tena Tama?

6 E alofa a Ieova ki tino kolā e a‵lofa ki a Iesu, ko tena Tama eiloa e tokotasi. Ne fai mai a Iesu: “Kafai e alofa mai se tino ki a au kae tausi ne ia aku muna, ka alofa foki toku Tamana ki a ia, ka o‵mai foki māua mo toku Tamana ke ‵nofo fakatasi mo ia.” (Ioane 14:23) E fakaasi atu pefea te ‵tou a‵lofa ki a Iesu? Mai te faka‵logo tonu ki ana fakatonuga, e aofia i ei te galuega ke talai atu te tala ‵lei kae fai a soko. (Mataio 28:19, 20; Ioane 14:15, 21) E fakaasi atu foki te ‵tou a‵lofa ki a Iesu māfai e ‘tau‵tali faka‵lei atu tatou ki ona kalafaga,’ i ‵tou  pati mo faiga ki te ‵toe mea e mafai o fai e pelā me ne tino sē ‵lei katoatoa. (1 Petelu 2:21) E otia te loto o Ieova i taumafaiga a tino kolā e fakamalosi aka ne te lotou a‵lofa ki tena Tama ke tau‵tali atu i ana kalafaga.

7. Kaia e fai ei pelā me se mea poto a te fai taugasoa ki taugasoa o Ieova?

7 A te fakatuanaki, te alofa fakamaoni, te fakalogo, mo te alofa ki a Iesu mo ana tulaga amio‵tonu—ko uiga kolā e manako te Atua ki ei i Ana taugasoa. E ‵tau o ‵sili ifo tatou ki a tatou taki tokotasi: ‘E mata, e maua a uiga mo manakoga konei i oku taugasoa ‵pili? E mata, ko oti ne fai ne au a taugasoa o Ieova mo fai oku taugasoa?’ E poto eiloa koe ke fai penā. Ka maua eiloa ne tatou a mea aoga mai i tino kolā e fakaasi atu ne latou a uiga o te Atua kae talai atu te tala ‵lei e uiga ki te Malo mo te loto finafinau, me e fakamalosi mai ke ola tatou e ‵tusa mo ‵tou fakaikuga ke fakafiafia atu ki te Atua.—Ke onoono ki te pokisi “ Se a te Taugasoa ‵Lei?

KE TAULOTO MAI I SE TALA I TE TUSI TAPU

8. Kaia e fakaofoofogia ei ki a koe a faifaiga i te va o (a) Naomi mo Luta? (e) te tokotolu tamataene Epelu? (i) Paulo mo Timoteo?

8 E maua i te Tusi Tapu a tala e uke e uiga ki tino kolā ne maua ne latou a mea aoga ona ko te filifiliga o taugasoa ‵lei. E mafai o faitau koe e uiga ki faifaiga i te va o Naomi mo te avaga a tena tama ko Luta, i te va o tamataene Epelu e tokotolu kolā ne fai mo fai ne taugasoa ‵pili ‵ki i Papelonia, mo te va o Paulo mo Timoteo. (Luta 1:16; Tanielu 3:17, 18; 1 Kolinito 4:17; Filipi 2:20-22) Kae ke na ‵saga atu tatou ki se tala tafasili i te gali: ko te va fakataugasoa o Tavita mo Ionatana.

9, 10. Se a te fakavae o te va fakataugasoa o Tavita mo Ionatana?

9 E fai mai te Tusi Tapu me i te otiga ne tamate ne  Tavita a Koliata, “Ka ko Ionatana, te tama tagata a Saulo, ko oko eiloa i te fiafia ki a Tavita, tela la, ko oko eiloa i tena alofa ki a Tavita, e pelā eiloa mo tena alofa ki a ia eiloa.” (1 Samuelu 18:1) Tela la, ne kamata eiloa i konā se va fakataugasoa tumau faitalia te lasi o te ‵kese o lā tausaga, ke oko eiloa ki te taimi ne mate ei a Ionatana i te taua. * (2 Samuelu 1:26) Se a te fakavae o te malosi o te va fakataugasoa o te tokolua konei?

10 Ne maua ne Tavita mo Ionatana se va fakataugasoa ‵pili ona ko te lā a‵lofa ki te Atua mo te lasi o te lā manakoga ke tumau i te fakamaoni ki a ia. Ne fealofani te tokolua tagata konei ona ko te lā manakoga ke fakafiafia atu ki te Atua. Ne fakaasi atu ne laua taki tokotasi a uiga kolā ne fakatau fia‵fia laua ki ei. E seai se fakalotolotolua me ne fakatāua ne Ionatana te loto toa mo te loto finafinau o te tamataene telā ne ‵pulu ne ia te igoa o Ieova e aunoa mo te mataku. E seai se fakalotolotolua me ne āva a Tavita ki te tino matua telā ne ‵lago atu mo te alofa fakamaoni ki fakatokaga a Ieova kae fakamuamua ne ia a manakoga o Tavita i lō ana manakoga. E pelā mo te mea ne tupu i te taimi ne loto mafatia ei a Tavita, i tena nofoga e pelā me se pagota i te koga lavaki ke sao ei a ia mai te kaitaua o te tupu matagā ko Saulo, te tamana o Ionatana. I se fakaasiga fakaofoofogia o te alofa fakamaoni, “ne fanatu a Ionatana ki a ia i konā, kae fai atu ki ei ke sa mataku i a ia e puipui eiloa ne te Atua.” (1 Samuelu 23:16) Mafaufau la ki lagonaga o Tavita i te taimi ne  fanatu ei tena taugasoa o ‵lago kae fakamalosi atu ki a ia! *

11. Ne a mea e tauloto ne koe mai te va fakataugasoa o Tavita mo Ionatana?

 11 Se a te mea e tauloto ne tatou mai te tala o Ionatana mo Tavita? E matea ne tatou me i te ‵toe mea tāua ki taugasoa ko uiga kolā e pulea ne te lā fesokotakiga mo te Atua. Kafai e ‵pili ‵tou va mo tino kolā e ‵pau ‵tou talitonuga, ‵tou amioga, mo ‵tou manakoga ke tumau i te fakamaoni ki te Atua, e mafai o fakatau fakaasi atu ‵tou mafaufauga, lagonaga, mo tala kolā e fakamalosi kae ati aka ei tatou. (Loma 1:11, 12) E maua ne tatou a vaegā taugasoa faka-te-agaga penā i ‵tou taina tapuaki. Kae e mata, ko tena uiga me i tino kolā e o‵mai ki fakatasiga i te Kingdom Hall ne taugasoa ‵lei katoa? Ikai, e se penā loa.

 TE FILIFILIGA O ‵TOU TAUGASOA ‵PILI

12, 13. (a) Kaia e ‵tau ei o filifili faka‵lei ne tatou ‵tou taugasoa ke oko foki loa ki ‵tou taina Kelisiano? (e) Se a te tulaga faigata ne maua atu i fakapotopotoga i te senitenali muamua, kae se a te polopolokiga ‵mafa telā ne tuku atu ne Paulo e uiga ki ei?

12 E ‵tau o filifili faka‵lei ‵tou taugasoa i loto foki eiloa i te fakapotopotoga, māfai e fia maua ne tatou ne taugasoa fakamalosi loto i te feitu faka-te-agaga. E mata, ka poi koe i te mea tenei? Ikai. E mafai o tai leva te taimi mō nisi Kelisiano i te fakapotopotoga ke ma‵tua ‵lei i te feitu faka-te-agaga, e pelā eiloa mo te leva o nisi fuaga i luga i se lakau kae fatoā ‵sulu. Tela la, i fakapotopotoga katoa, e matea ne tatou i ei a Kelisiano kolā e kese‵kese olotou ma‵tua i te feitu faka-te-agaga. (Epelu 5:12–6:3) E tonu, e fakaasi atu ne tatou te kufaki mo te alofa ki tino ‵fou mo tino vāi‵vai, me e ma‵nako tatou o ati aka latou i te feitu faka-te-agaga.Loma 14:1; 15:1.

13 Kae e isi ne nai taimi i te fakapotopotoga e manakogina ei ke fakaeteete tatou i ‵tou fesokotakiga. Kāti ko aofia a nisi Kelisiano i amioga sē ‵tau. Kae kāti ko ati aka ne nisi tino a te uiga ko te kaisanosano io me ko te fameo. Ne fe‵paki eiloa a fakapotopotoga i te senitenali muamua T.A. mo se fakalavelave tai ‵pau penā. E tiga eiloa ne fakamaoni te tokoukega o tino i ei, ne seki ‵lei a amioga a nisi tino i a latou. Ona ko te mea ne seki ‵lago atu a nisi Kelisiano ki nisi akoakoga faka-Kelisiano, ne polopoloki atu te apositolo ko Paulo ki te fakapotopotoga tenā: “Ke se fakaloiloigina koutou: “A taugasoa ma‵sei e fakamasei ne latou te amio ‵lei.” (1 Kolinito 15:12, 33) Ne fakamasaua atu a Paulo ki a Timoteo me e isi foki ne taina  Kelisiano kolā e mafai o se ‵tonu olotou faifaiga. Ne fai atu ki a Timoteo ke ‵kalo keatea mai tino penā, ke mo a ma fai latou mo fai ana taugasoa ‵pili.Faitau te 2 Timoteo 2:20-22.

14. E fakagalue aka pefea ne tatou te akoakoga fakavae i polopolokiga a Paulo e uiga ki te fai taugasoa?

14 E fakagalue aka pefea ne tatou te akoakoga fakavae i polopolokiga a Paulo? Mai te sē fai taugasoa ‵pili mo so se tino—i loto io me i tua o te fakapotopotoga—telā e mafai o fai pelā me se fakamalosiga masei. (2 Tesalonia 3:6, 7, 14) E ‵tau o puipui ne tatou ‵tou fesokotakiga mo Ieova. Ke masaua me e pelā me se omomi, e mafai o fakaakoako tatou ki kilokiloga mo auala o ‵tou taugasoa ‵pili. E pelā eiloa mo te sē mafai o ufi ne tatou se omomi ki se vinika kae fakamoe‵moe ke ‵fonu i vai, e penā foki te sē mafai o ‵kau fakatasi tatou mo tino kolā e tuku mai a fakamalosiga ma‵sei kae fakamoe‵moe ke maua ne tatou a mea aoga mai i ei.—1 Kolinito 5:6.

E mafai o maua ne koe a taugasoa ‵lei i ou taina tapuaki

15. Ne a mea e mafai o fai ne koe ke maua ei a taugasoa ma‵losi i te feitu faka-te-agaga i te fakapotopotoga?

15 E fakafetai tatou me e lasi ‵ki te avanoaga ke maua a taugasoa ‵lei i ‵tou taina tapuaki. (Salamo 133:1) E maua pefea ne koe a taugasoa kolā e ma‵losi i te feitu faka-te-agaga i te fakapotopotoga? I taimi e fakamalosi aka ei ne koe a uiga mo auala o te Atua, e seai se fakalotolotolua me ka fakapili‵pili atu foki a tino penā ki a koe. I te taimi foki eiloa tenā, kāti e manakogina ke kamata koe o ‵sala atu ki ne taugasoa ‵fou. (Ke onoono ki te pokisi “ Te Auala e Maua ei ‵Tou Taugasoa ‵Lei.”) ‵Sala atu ki tino kolā e fakaasi mai ne latou a uiga e manako koe ki ei. Fakalogo  ki te fautuaga i te Tusi Tapu ke ‘fakalauefa atu te alofa,’ ke fakataugasoa mo taina tali‵tonu faitalia te kese‵kese o itukāiga, atufenua mo tuu mo aganuu. (2 Kolinito 6:13; faitau te 1 Petelu 2:17.) Ke se gata fua tou fai taugasoa ki ou tupulaga. Ke masaua me ne matua fakafia atu a Ionatana i a Tavita. E mafai o uke atu a mea e maua i te va fakataugasoa tenā ona ko te ‵poto mo te iloa o tino ma‵tua e tokouke.

TE TAIMI E ‵SAE AKA EI A FAKALAVELAVE

16, 17. Kafai e fakalogo‵mae tatou ne se taina tapuaki i so se feitu, kaia e se ‵tau ei o ‵kalo kea‵tea tatou mai te fakapotopotoga?

16 Ona ko te mea e uke a uiga mo tulaga kese‵kese o tino i loto i te fakapotopotoga, e mafai o ‵sae aka  a fakalavelave i nisi taimi. E mafai o fai ne se taina talitonu se pati io me se mea telā ka fakalogo‵mae mai ki a tatou. (Faataoto 12:18) E māfua mai a fakalavelave i nisi taimi ona ko te kese‵kese o uiga mo manatu o tino, mo te sē malamalama. E mata, ka fakavāi‵vai tatou ne vaegā mea penā kae se ‵kau atu ki te fakapotopotoga? Ka se fai tatou penā māfai e a‵lofa tonu tatou ki a Ieova mo tino kolā e alofa a ia ki ei.

17 E pelā me ko te ‵tou Mafuaga mo te ‵tou Fakaola, e ‵tau o katoatoa te ‵tou a‵lofa mo te ‵tou taviniga ki a Ieova. (Fakaasiga 4:11) E se gata i ei, e ‵tau foki o ‵lago atu tatou mo te a‵lofa fakamaoni ki te fakapotopotoga telā e fiafia a ia o fakaaoga. (Epelu 13:17) Tela la, kafai e fakalogo‵mae tatou ne se taina tapuaki i so se feitu, ka se ‵kalo kea‵tea tatou mai te fakapotopotoga ke fakaasi atu ei te ‵tou sē fia‵fia. E mafai pefea o fai ne tatou se vaegā mea penā? E se ko Ieova telā ne fakalogo‵mae ne ia tatou. A te ‵tou a‵lofa ki a Ieova ka fai ei ke se talia lele ne tatou ke fulitua atu ki a ia mo ana tino!Faitau te Salamo 119:165.

18. (a) Ne a mea e mafai o fai ne tatou ke ati aka ei te filemu i te fakapotopotoga? (e) Ne a fakamanuiaga e maua mai te filifili ke fakamagalo atu māfai e isi se pogai ‵lei ke fai penā?

18 E fakamalosi tatou ne te ‵tou a‵lofa ki ‵tou taina tapuaki ke ati aka ei te filemu i te fakapotopotoga. E se fakamoemoe a Ieova ke ‵lei katoatoa a tino kolā e alofa a ia ki ei, kae e ‵tau foki o fai tatou penā. E fai ne te alofa ke se ‵saga atu tatou ki tamā mea ‵se e fai, me e masaua ne tatou i a tatou katoa e se ‵lei katoatoa kae fai mea ‵se foki. (Faataoto 17:9; 1 Petelu 4:8) E fesoasoani mai te alofa ke tumau tatou i te “fakatau  fakamagalo,” te suā tino ki te suā tino. (Kolose 3:13) E se faigofie faeloa ke fakagalue aka te fautuaga tenei. Kafai e talia ne tatou ke taka‵vale tatou i ‵tou lagonaga sē aoga, ko mafai ei o tumau tatou i te sē fia‵fia, kāti mai te mafau‵fau me ko fakasala ne tatou i ei te tino agasala. Kae ko te ‵tonuga loa, ko tatou fua e logo‵mae māfai e tumau te ‵tou sē fia‵fia. E maua ne tatou a fakamanuiaga e uke mai te filifili ke fakamagalo atu māfai e isi se pogai ‵lei ke fai penā. (Luka 17:3, 4) E tuku mai i ei te filemu o te mafaufau mo te loto, e fakatumau i ei te filemu i te fakapotopotoga, kae e sili atu i mea katoa, e puipui i ei te ‵tou fesokotakiga mo Ieova.Mataio 6:14, 15; Loma 14:19.

TE TAIMI E ‵TAU EI O TAOFI AKA A FESOKOTAKIGA

19. Ne a fakanofonofoga e mafai o ‵sae aka kolā ko ‵tau ei o se fesokotaki atu tatou ki se tino?

19 E fakamolemole mai ki a tatou i nisi taimi ke fakagata te fesokotaki atu ki se tino telā ko se fai mo fai se tino i te fakapotopotoga. E tupu se mea penei māfai ko fakatea se tino telā ne soli ne ia se tulafono a te Atua kae se salamō io me se tino ko ‵teke ki te tapuakiga mai te akoako atu o akoakoga ‵se io me ko ia eiloa ko fia ‵vae keatea mai te fakapotopotoga. E fai faka‵lei mai te Muna a te Atua “ke se faka‵piki koutou” ki tino penā. * (Faitau te 1 Kolinito 5:11-13; 2 Ioane 9-11) Kāti ka faigata ‵ki ke ‵kalo keatea mai se tino telā ko oti ne fai mo fai sou taugasoa io me se  tino e kāiga mo tatou. E mata, ka ‵tu ‵mautakitaki eiloa tatou, ke fakaasi atu ei me e fakamuamua ne tatou te ‵tou a‵lofa fakamaoni ki a Ieova mo ana tulafono amio‵tonu i lō nisi mea katoa? Ke masaua me e fakatāua ‵ki eiloa ne Ieova a te alofa fakamaoni mo te fakalogo.

20, 21. (a) Kaia e fai ei te fakatokaga mō te faka‵teaga o tino mo fai se faifaiga alofa? (e) Kaia e tāua ei ke ‵poto tatou i te filifiliga o ‵tou taugasoa?

20 A te faifaiga mō tino faka‵tea se fakatokaga alofa eiloa mai i a Ieova. Kaia? E fakaasi atu i te fakatea o se tino agasala sē salamō a te alofa mō te igoa tapu o Ieova mo mea katoa kolā e aofia i ei. (1 Petelu 1:15, 16) E faka‵tea a tino ke puipui ei te fakapotopotoga. E puipui ana tino fakamaoni mai fakamalosiga ma‵sei a tino fai agasala mo te iloa tonu kae e mafai ei o tapuaki atu mo te iloa me i te fakapotopotoga se koga e ‵malu ei latou mai te lalolagi matagā tenei. (1 Kolinito 5:7; Epelu 12:15, 16) E fakaasi atu i polopolokiga ‵mafa a te alofa ki te tino agasala. Kāti e manako fua ke poi malie ko te mea ke matea ne ia te manakoga ke ‵fuli tena kilokiloga kae fai a mea e ‵tau o fai ke toe foki mai ki a Ieova.Epelu 12:11.

21 E se mafai o faka‵seke tatou ki te manatu me e mafai o tuku mai ne ‵tou taugasoa ‵pili a fakamalosiga kolā e mafai o ‵fuli ei tatou. Tela la, se mea tāua ke ‵poto tatou i te filifiliga o ‵tou taugasoa. A te faiga o taugasoa o Ieova mo fai ‵tou taugasoa, te a‵lofa atu ki tino kolā e alofa ki ei te Atua, ka maua eiloa ne tatou i ei a toe taugasoa ‵lei. A mea kolā e maua ne tatou mai i a latou ka fesoasoani mai eiloa ke fakataunu te ‵tou fakaikuga ke fakafiafia atu ki a Ieova.

^ pala. 2 A te pati Epelu telā e ‵fuli penei “kauga” e ‵fuli foki ki te fai mo fai se “soa” mo te “takaga.”Famasino 14:20; Faataoto 22:24.

^ pala. 4 Mai te akai atu ke fai ne Apelaamo te mea tenei, ne fakaasi mai i ei ne Ieova se ata o te taulaga telā ka fai ne ia i te ofomaiga o tena Tama e tokotasi. (Ioane 3:16) Ne taofi ne Ieova a Apelaamo kae tuku atu se tamā mamoe ke sui ne ia a Isaako.Kenese 22:1, 2, 9-13.

^ pala. 9 A Tavita se talavou—“se tamaliki fua”—i te taimi ne tamate ei ne ia a Koliata kae kāti ko 30 ana tausaga i te taimi ne mate ei a Ionatana. (1 Samuelu 17:33; 31:2; 2 Samuelu 5:4) A Ionatana, telā kāti ko 60 ana tausaga i te taimi ne mate ei, e mautinoa eiloa me ne nofo pelā ki se 30 tausaga tena matua atu i a Tavita.

^ pala. 10 E ‵tusa mo pati i te 1 Samuelu 23:17, e fa a mea ne fai atu ne Ionatana ke fakamalosi atu ei ki a Tavita: (1) Ne fakamalosi atu ke mo a ma mataku a Tavita. (2) Ne fakatalitonu atu me ka se mafai o taunu a taumafaiga a Saulo. (3) Ne fakamasaua atu ki a Tavita me ka fai a ia mo fai te tupu, e pelā eiloa mo te folafolaga a te Atua. (4) Ne tauto atu me ka tumau eiloa tena alofa fakamaoni ki a Tavita.

^ pala. 19 Ke maua a nisi fakamatalaga e uiga ki faifaiga e ‵tau o fai ki tino faka‵tea io me ko tino kolā ne ‵vae keatea, ke onoono ki te Mataupu Fakaopoopo i te “Faifaiga Kolā e ‵Tau o Fai ki se Tino Fakatea.”