Fanatu ki te fakasologa

Fanatu ki te lua o auala

Fanatu ki te fakasologa o mataupu

Molimau a Ieova

Tuvalu

“Ke Tumau i te Alofa o te Atua”

 MATAUPU E 10

Te Avaga—Se Meaalofa Mai te Atua Alofa

Te Avaga—Se Meaalofa Mai te Atua Alofa

“A te lopu telā e ‵fili ki uka e tolu e faigata o ‵motu.”FAILAUGA 4:12.

1, 2. (a) E uiga ki avaga fatoā fakaipoipo, ne a mea e fakalotolotolua tatou ki ei i nisi taimi, kae kaia? (e) Ne a fesili ka sau‵tala tatou ki ei i te mataupu tenei?

E MATA, e fiafia koe o kau ki avaga kolā e fai sāle? E tokouke a tino e fia‵fia ki ei me e fakafia‵fia eiloa a vaegā taimi penā. E matea ne koe a te ‵gali o lā teuga. E se gata i ei, ko oko eiloa i te lā mata fia‵fia! E matea atu i te aso tenei a te lasi o te lā fia‵fia, kae e foliga mai me e uke a mea e fakamoe‵moe lāua ki ei mō aso mai mua.

2 E ui i ei, e iloa ‵lei ne tatou a te matagā o te tulaga ko tu i ei te avaga fakaipoipo i feitu e uke i aso nei. E tiga eiloa e fakamoe‵moe tatou ke manuia se avaga fatoa fakaipoipo, kae i nisi taimi ko fakalotolotolua tatou i ei: ‘E mata, ka fia‵fia eiloa te tauavaga tenei? E mata, ka tumau te avaga tenei?’ E fakalagolago a tali ki fesili konei ki te tali‵tonu mo te fakaaogaga ne te tagata mo te fafine a pati fakatonutonu a te Atua e uiga ki te avaga. (Faitau te Faataoto 3:5, 6.) E ‵tau o fai penā ko te mea ke tumau lāua i te alofa o te Atua. Nei la, ke ‵saga atu tatou ki tali mai te Tusi Tapu ki fesili e fa konei: Kaia e ‵lei ei ke avaga? Kafai e avaga koe, ko oi e ‵tau o filifili aka ke fai mo fai tou avaga? E fakatoka pefea koe mō  te avaga? Kae ne a mea e mafai o fesoasoani atu ke tumau te avaga i te fia‵fia?

KAIA E ‵LEI EI KE AVAGA?

3. Kaia e se ‵lei ei ke avaga ona ko pogai kolā e se tāua malosi?

3 E tali‵tonu a nisi tino me e maua fua te fiafia i te avaga—me e se mafai o lotomalie io me fiafia koe i te olaga vagana ke maua sau avaga. E se tonu te mea tenā! Ne faipati loa a Iesu ki te nofo taka e pelā me se meaalofa kae fakamalosi atu ki tino kolā e mafai o fai penā ke ‵nofo eiloa penā. (Mataio 19:11, 12) Ne fakamatala mai foki ne te apositolo ko Paulo a mea e aoga ei te nofo taka. (1 Kolinito 7:32-38) E seai se tulafono ne fai mai ne Iesu io me ko Paulo e uiga ki te mea tenei; a te ‵tonuga loa, e aofia i “akoakoga a temoni” a te akoakoga me e “‵se te avaga o te tino.” (1 Timoteo 4:1-3) E tiga te feitu tenā, e uke a mea aoga e mafai o fai ne tino seki a‵vaga kolā e ma‵nako o tavini ki a Ieova e aunoa mo te ‵saga atu ki nisi mea. Tela la, se mea sē ‵lei ke avaga fua ona ko pogai kolā e se tāua malosi, e pelā mo fakamalosiga mai taugasoa.

4. Se a te fakavae mō te putiakaga o tama‵liki e tuku mai ne se avaga manuia?

4 I te suā feitu, e mata, e isi ne pogai tāua e ‵lei ei ke avaga? Ao. A te avaga se meaalofa foki mai te ‵tou Tamana alofa. (Faitau te Kenese 2:18.) Tela la, e isi ne mea aoga e maua mai i ei kae mafai foki o aumai ei te fiafia. E pelā mo te mauaga o se avaga manuia ko te ‵toe fakavae ‵lei eiloa tenā mō te olaga faka-te-kāiga. E ma‵nako a tama‵liki ki se koga ‵lei ke puti aka ei latou ne olotou mātua i te alofa, polopoloki, mo fakatakitakiga aoga. (Salamo 127:3; Efeso 6:1-4) Kae ko te putiakaga o tama‵liki e se ko te pogai fua e tasi mō te avaga.

5, 6. (a) E ‵tusa mo te Failauga 4:9-12, ne a mea aoga e maua mai i se fesokotakiga ‵pili? (e) E mafai pefea o fai se avaga e pelā me se lopu telā e ‵fili ki uka e tolu?

 5 Mafaufau ki te tusi siki fakavae mō te mataupu tenei fakatasi mo tena fakamatalaga: “A te tokolua e ‵lei atu i te tokotasi, me e lasi atu te aoga o galuega e fai ne te tokolua. Kafai e siga te suā tino, kae ka fesoasoani ki ei a te suā tino. Ka ko te tino e fai tokotasi ana galuega, kafai e siga ki lalo, e seai se tino e fesoasoani ki ei. Kafai e ‵moko te aso, e mafai ne te tokolua o ‵moe fakatasi ko mafanafana ei lāua, kae mafai pefea ne te tino tokotasi o fai a ia ke mafanafana? E mafai ne te tokolua o ‵teke atu a tino kolā e se mafai ne te tino tokotasi o ‵teke. A te lopu telā e ‵fili ki uka e tolu e faigata o ‵motu.”—Failauga 4:9-12.

6 A te mea tāua muamua i fuaiupu konei ko te faiga o taugasoa. E tonu, a te tauavaga ko toe taugasoa ‵pili eiloa. E pelā mo fuaiupu konā, e mafai o tuku mai i se vaegā fesokotakiga penā te fesoasoani, fakamafanafanaga, mo se puipuiga. Kae e mafai eiloa o malosi atu te avaga māfai e se fakavae fua ki se feagaiga i te va o tino e tokolua. A te lopu telā e ‵fili ki uka e lua, e pelā mo te fakaasiga i te fuaiupu tenei, e mafai o ‵motu. Kae ko uka e tolu kola e ‵fili io me ‵mio fakatasi e faigata o ‵motu. Kafai te ‵toe mea tāua i te tagata mo te fafine ko te fakafiafia atu ki a Ieova, ko fai ei te la avaga e pelā mo te lopu telā e ‵fili ki uka e tolu. Ko fai ei a Ieova mo fai se vaega tonu o te lā avaga, ko malosi ‵ki ei te fesokotakiga tenā.

7, 8. (a) Ne a pati fakatonutonu ne tusi mai ne Paulo mō Kelisiano seki a‵vaga kolā e fei‵kiki mo olotou manakoga finalalolagi? (e) Se a te kilokiloga ‵lei e tuku mai i te Tusi Tapu e uiga ki te avaga?

7 Ko te avaga fua e mafai o fakama‵lie aka i ei a  manakoga fakatauavaga i se auala ‵tau. I te feitu tenei, e mafai o ‵kilo atu ki te fesokotakiga tenei e pelā me ko te pogai tonu o te fiafia. (Faataoto 5:18) Kafai ko ‵seke se tino taka mo te mea telā e fakaigoa i te Tusi Tapu ki ‘manakoga’ masani o talavou—ko te taimi muamua telā e ma‵losi ei ana lagonaga fakatauavaga—kāti koi mafai eiloa o fei‵kiki a ia mo lagonaga penā. E mafai eiloa o iku atu a vaegā manakoga penā ki te faiga o amioga lai‵lai kae se ‵tau, māfai e se ‵kafi o pule faka‵lei atu ki ei. Ne fakamalosi atu ki a Paulo ke tuku mai a pati fakatonutonu konei mō tino kolā seki a‵vaga: “Kae kafai la e se maua ne koutou o taofiofi otou manako, e ‵tau o a‵vaga koutou, me sili atu eiloa a te avaga i lō i te tō atu ki te masei ona ko te lasi o te finalalolagi.”—1 Kolinito 7:9, 36; Iakopo 1:15.

8 Faitalia me ne a pogai e fia avaga ei se tino, e ‵tau eiloa o ‵lei a pogai konā. E pelā mo pati a Paulo, a latou kolā e fia a‵vaga “ka maua ne latou a fakalavelave faka te lalolagi.” (1 Kolinito 7:28) E fe‵paki a tino a‵vaga mo mea faiga‵ta kolā e se fe‵paki mo tino seki a‵vaga. Kae kafai e filifili ke avaga, e mafai pefea o fakamu‵tana ne koe a fakalavelave kae fakauke aka a fakamanuiaga? E tasi te auala ko te poto i te filifiliga o tou avaga.

KO OI E MAFAI O FAI PELĀ ME SE AVAGA ‵LEI?

9, 10. (a) Ne fakaasi mai pefea ne Paulo a te fakamataku o te mauaga o se fesokotakiga pili mo tino sē tali‵tonu? (e) Ne a mea e iku sāle mai i te sē ‵saga atu ki pati fakatonutonu a te Atua ke se avaga ki se tino sē talitonu?

9 Ne fakamalosi atu ki a Paulo ke tusi ne ia se akoakoga fakavae telā e ‵tau o fakaaoga i te filifiliga o se avaga: “Sa taumafai o ga‵lue tasi mo tino sē tali‵tonu.” (2 Kolinito 6:14) Ne fakavae tena fakatusa tenā ki se  mea e uiga ki te ‵toki lakau. Kafai e ‵sai fakatasi se avā manu kolā e ‵kese ‵ki te ‵lasi o lā foitino mo lā ma‵losi, ka logo‵mae eiloa lāua i ei. E penā foki māfai e ‵sai fakatasi se tino talitonu mo se tino sē talitonu i se avaga, e seai se fakalotolotolua me ka uke eiloa a kinauga e fai i ei. Kafai e manako se tino ke tumau a ia i te alofa o te Atua a ko te suā tino e se fia saga atu ki ei, ka se ‵pau a mea e fakatāua ne lāua i te olaga, kae e mafai o iku atu ki fakalavelave e uke. Tela la, ne fakamalosi mai a Paulo ki Kelisiano ke a‵vaga fua ki se isi “Kelisiano.”—1 Kolinito 7:39.

10 Kae e fakaiku aka ne nisi Kelisiano kolā e seki a‵vaga me kāti e ‵lei atu te avaga ki tua ke faka‵noga aka ei te ‵fiu i te nofo tokotasi. E se fia ‵saga atu a nisi tino ki pati fakatonutonu i te Tusi Tapu, kae a‵vaga ki tino kolā e se tavini ki te Atua. Kae e maua faeloa i ei a ikuga fakafanoa‵noa. E iloa aka ne tino penā me ko a‵vaga latou mo tino kolā e se fia fai‵pati ki toe mea aoga i te olaga. A te ‵fiu telā e iku mai i ei e mafai o lasi fakafia atu i te ‵fiu ne maua muamua ne latou a koi tuai latou o a‵vaga. Se mea fakafiafia me e lau i afe o Kelisiano seki avaga e tali‵tonu kae ‵piki ‵mau mo te fakamaoni ki pati fakatonutonu mai te Atua i te feitu tenei. (Faitau te Salamo 32:8.) E tiga eiloa e fakamoe‵moe ke a‵vaga latou i se aso, e ‵nofo taka eiloa latou ke oko ki te taimi e maua ei se soa telā e tapuaki ki a Ieova te Atua.

11. Se a te mea e mafai o fesoasoani atu ke poto koe i te filifiliga o sau avaga? (Ke onoono foki ki te pokisi i te  Ne a Uiga e Fia Matea ne Au i Taku Avaga?)

11 E tonu, e se ko tavini katoa a Ieova e mafai o fai mo fai se avaga ‵lei. Kafai ko mafaufau koe o avaga, onoono ki se tino telā e tai ‵pau lu uiga, fakamoemoega faka-te-agaga, e pelā foki mo te alofa ki te  Atua. Ko oti ne ‵lomi mai ne te tavini fakamaoni a fakamatalaga e uke e uiga ki te mataupu tenei, kae se faiga poto ke mafaufau koe ki pati fakatonutonu konei mai te Tusi Tapu fakatasi mo te faiga o ‵talo, ke takitaki ei koe i te faiga o te fakaikuga tāua tenei. *Faitau te Salamo 119:105.

12. Ne a faifaiga masani i fenua e uke e uiga ki te faiga o avaga, kae se a te fakaakoakoga i te Tusi Tapu e mafai o fai mo fakatakitakiga aoga?

12 I fenua e uke, e masani o filifili ne mātua a avaga a olotou tama‵liki. E lotoma‵lie te tokoukega o tino i fenua konā me e ‵poto kae lasi atu te mea e iloa ne mātua i te faiga o vaegā filifiliga penā. E manuia sāle eiloa a vaegā faigā avaga penā, e pelā eiloa mo avaga ne fai i taimi o te Tusi Tapu. A te ugaatuga ne Apelaamo tena tavini o ‵sala se avaga ma Isaako se fakaakoakoga ‵lei ki mātua kolā e ‵tu i se vaegā tulaga penā i aso nei. Ne seki fia saga atu Apelaamo ki tupe mo tulaga ma‵luga i te olaga. I lō te fai penā, ne taumafai malosi Apelaamo ke maua se avaga ma Isaako mai i tino kolā ne tapuaki ki a Ieova. *Kenese 24:3, 67.

E FAKATOKA PEFEA KOE MŌ SE AVAGA MANUIA?

13-15. (a) E fesoasoani atu pefea te akoakoga fakavae i te Faataoto 24:27 ki se tagata telā e mafaufau o fai sena avaga? (e) Ne a mea e mafai o fai ne se tamafine ke fakatoka ei a ia mō te avaga?

13 Kafai ko mafaufau ‵mafa koe ke fai se avaga, se  mea ‵lei ke fesili ifo koe penei: ‘E mata, ko toka ‵lei au ki ei?’ A te tali ki ei, e se aofia fua i ei ou lagonaga e uiga ki faifaiga fakatauavaga, mea tau fesokotakiga, io me ko te putiakaga o tama‵liki. I tafa o mea konā, e ‵tau o isi ne fakamoemoega fakapito e ‵tau o mafau‵fau ki ei te tagata io me ko te fafine.

14 E ‵tau o mafaufau faka‵lei se talavou telā e manako o ‵sala sena avaga ki te akoakoga fakavae tenei: “Sa faite muamua tou fale mo tou kāiga, vagana ke toka mua au fatoaga kae ko talitonu foki koe me ko mafai o lava ne mea e maua ne koe mo tausi te olaga.” (Faataoto 24:27) Se a te manatu e faka‵mafa mai i konei? I aso mua, kafai e manako se tagata o ati aka sena “kāiga,” io me fai sena kāiga mai te faiga o se avaga, ne ‵tau o fesili ifo penei, ‘E mata, ko toka au o tausi taku avaga mo tama‵liki kolā e mafai o maua fakamuli?’ Ne ‵tau o galue muamua ne ia ana manafa, io me ko ana fatoaga. Tenā foki te akoakoga fakavae e fakaaoga i aso nei. E manakogina ke fakatoka te tagata telā e manako o avaga mō te tiute tenā. Kafai e malosi a ia, e ‵tau eiloa mo ia o galue. E fakaasi mai i te Muna a te Atua me i te tagata telā e se tausi ki manakoga o tena kāiga i te feitu faka-te-foitino, faka-te-agaga, mo olotou lagonaga, e masei atu i lō te tino sē Kelisiano!—Faitau te 1 Timoteo 5:8.

15 E penā foki te fafine telā e manako ke fai sena avaga e ‵tau o talia ke amo ne ia a tiute ‵mafa. E tavae ne te Tusi Tapu a nisi poto mo uiga kolā e manakogina ke maua ne te fafine avaga i tena fesoasoani ki tena avaga mo te tausiga o tena kāiga. (Faataoto 31:10-31) A tagata mo fafine kolā e fai fakavave olotou avaga e aunoa mo fakatokaga kolā e manakogina, e ma‵natu  fakapito kae fakata‵mala o mafau‵fau ki mea kolā e ‵tau o maua ne olotou avaga. Kae ko te ‵toe mea tāua mō latou kolā e mafau‵fau o a‵vaga, ko te ‵toka i te feitu faka-te-agaga.

16, 17. Ne a akoakoga fakavae i te Tusi Tapu e ‵tau o mafaufau ‵loto ki ei a latou kolā e fakatoka ke a‵vaga?

16 E aofia i te fakatokaga mō te avaga a te mafaufau ‵loto ki tiute kolā ne tuku atu ne te Atua ki te tagata mo te fafine. E ‵tau o iloa ne te tagata ana tiute e pelā me ko te ulu o te kāiga Kelisiano. Ne seki tuku atu te tiute tenei ke fai a ia e pelā me se tino fakasaua. I lō te fai penā, e ‵tau o fakaakoako a ia ki te auala e fakagalue ei ne Iesu tena tulaga, ko te ulu o te fakapotopotoga. (Efeso 5:23) E penā foki te manakogina ke malamalama te fafine Kelisiano i te tulaga fakaaloalogina o te fafine avaga. E mata, e fiafia a ia o fakalogo ki ‘te tulafono a tena avaga’? (Loma 7:2) Ko leva ne nofo a ia mai lalo i te tulafono a Ieova mo Keliso. (Kalatia 6:2) Kae ko te pulega a tena avaga i loto i te kāiga ko te suā tulafono tenā. E mata, ka ‵lago kae fakalogo a ia ki te pulega a se tagata sē ‵lei katoatoa? Kafai e se fiafia a ia ki ei, se mea ‵lei ke se avaga a ia.

17 E se gata i ei, e ‵tau o toka lāua o tausi atu ki la manakoga taki tokotasi. (Faitau te Filipi 2:4.) Ne tusi mai a Paulo: “E ‵tau mo tagata katoa o a‵lofa ki olotou avaga, e pelā eiloa mo te lotou a‵lofa ki a latou eiloa, kae e ‵tau foki i fafine o āva ki olotou avaga.” Mai fakamalosiga a te Atua, ne maina a Paulo i te manakoga fakapito mō te tagata ke lagona ne ia te ‵poko o te āva o tena avaga ki a ia. Kae e isi foki se manakoga fakapito o te fafine ke lagona ne ia te alofa o tena avaga ki a ia.—Efeso 5:21-33.

E ‵poto a tino e tokouke i te taimi e fakamasani ei ke mo a ma ‵nofo tokolua i so se koga

18. Kaia e ‵tau ei o fakagalue aka ne se tau famau te loto pulea i te taimi e fakamasani ei lāua?

 18 Tela la, a te taimi e fakamasani ei se tokolua, e sē se taimi fua mō lā fakafia‵fia. Ko te taimi tenā ke iloa ei ne te tagata mo te fafine a lā faifaiga ki a lāua taki tokotasi, me e mata, e ‵tau eiloa o fai te lā avaga. Ko te taimi foki tenā ke fakagalue aka ei te loto pulea! E mafai o malosi ‵ki te fakaosoosoga ke fai a faifaiga kolā e mafai fua o fai i se avaga fakaipoipo—me i mea konā ne lagonaga masani. Kae ko latou kolā e fakatau a‵lofa tonu, e se fakalogo‵mae atu ki se tino pele penā i te feitu faka-te-agaga. (1 Tesalonia 4:6) Tela la, i te taimi e fakamasani ei koulua, ke fakagalue aka te loto pulea; e mafai o aoga ki a koe te uiga tenā i tou olaga kātoa, faitalia me e avaga koe io me ikai.

E MAFAI PEFEA O FAKATUMAU SE AVAGA?

19, 20. E ‵kese pefea te kilokiloga a te Kelisiano ki te avaga mo te kilokiloga a tino e tokouke i te lalolagi i aso nei? Fakamatala mai.

19 Kafai e fia fakatumau ne se tokolua te lā avaga, e ‵tau o matea ne lāua te tāua o te saga tonu atu ki ei. E masani o fakaoti a tala ‵kai mo tamunei ki se fakaotiga fakafiafia o te avaga, ko te mea telā e ma‵nako malosi a tino ki ei. Kae i te olaga masani, a te avaga e se ko te fakaotiga kae ko te kamataga tenā—ko te kamataga o te mea telā ne fakatoka ne Ieova ke fakatumau. (Kenese 2:24) Se mea fakafanoanoa me e se tenā loa te kilokiloga masani a te lalolagi i aso nei ki ei. I nisi atufenua, e fai‵pati loa a tino ki te avaga e pelā me se “avā lopu e ‵sai fakatasi.” Kāti e se iloa ne latou te ‵tonu o te fakamatalaga tenā ki te kilokiloga masani e uiga ki te avaga. Kaia? E tiga eiloa e ‵tau o faka‵mautakitaki te  ‵saiga tenā māfai e manakogina, e isi foki se isi mea tāua e uiga ki te ‵saiga tenā me e faigofie ke faka‵mau kae ‵tala.

20 E ‵kilo atu a tino e tokouke ki te avaga i aso nei e pelā me se mea sē tumau. E toka latou o a‵vaga ona ko te mea e mafau‵fau latou me e fetaui eiloa mo olotou manakoga, kae e fakamoe‵moe latou ke ‵tala fakavave te avaga māfai e foliga mai me ko faigata. Kae ke  masaua te fakatusa telā e fakaaoga i te Tusi Tapu mō te feagaiga e pelā foki mo te avaga—ko te lopu. A uka io me ko lopu kolā e ‵fili mō vaka fai lā ne fai eiloa ke tumau i te ma‵losi, ke mo a ma ‵motu i toe matagi ma‵losi. E penā foki te avaga, ne fakatoka ke tumau. Ke masaua a pati a Iesu: “A lāua kolā ko oti ne fakatasi ne te Atua, e seai se tino e mafai ne ia o ‵tala.” (Mataio 19:6) Kafai e fai sau avaga, e ‵tau foki o maua ne koe te kilokiloga tenā e uiga ki te avaga. E mata, e fai ne te kilokiloga tenā ke faigata te avaga? Ikai.

21. Se a te kilokiloga e ‵tau o maua ne te tagata avaga mo tena avaga, kae se a te mea e mafai o fesoasoani atu ke fai lāua penā?

21 E manakogina ke fakatumau se kilokiloga ‵lei i te va o te tagata mo tena avaga. Kafai e taumafai ke ‵saga atu lāua ki uiga mo galuega ‵lei e fai ne lāua taki tokotasi, ka fai ei te avaga mo fai se mea fakafiafia kae fakamalosi loto. E mata, e se mafai o maua se kilokiloga aoga penā ki tau avaga telā e se ‵lei katoatoa? E se mafai o se aoga te kilokiloga a Ieova me e fakalagolago eiloa tatou ke fakatumau tena kilokiloga aoga ki a tatou. Ne fesili mai te faisalamo: “Kafai ne tusitusi ne koe omotou agasala, ko oi la te tino ka mafai o sao mai te fakasalaga?” (Salamo 130:3) E ‵tau foki o maua ne tagata mo fafine a‵vaga te kilokiloga aoga penā kae fakatau loto fakamagalo foki.—Faitau te Kolose 3:13.

22, 23. Ne tuku mai pefea ne Apelaamo mo Sala se fakaakoakoga ‵lei mō tino a‵vaga i aso nei?

22 E mafai o uke atu a fakamanuiaga e maua i te avaga māfai e tumau i tausaga e uke. E fakaasi mai i te Tusi Tapu a mea e uiga ki te tauavaga ko Apelaamo mo Sala i te taimi ko ma‵tua ei lāua. Ne seki saogalēmū te lā olaga mai mea faiga‵ta mo fakalavelave.  Mafaufau ki te tulaga o Sala, se fafine kāti ko 60 tupu ana tausaga, ke tiaki ne ia tena fale gali i te fa‵kai maumea ko Ulo kae ola i faleie i tena olaga kātoa. E tiga eiloa te feitu tenā, ne fakalogo eiloa a ia ki tena avaga, telā ko tena ulu. Ona ko tena fesoasoani mo te āva ki a Apelaamo, ne fai ei ke iku mo te manuia ana fakaikuga. Kae ne seki fakalogo a ia mo te sē fiafia. Ne kilo atu tou fafine “i tena loto” ki tena avaga e pelā me ko tena aliki. (Kenese 18:12; 1 Petelu 3:6) A tena āva ki a Apelaamo ne vau eiloa mai tena ‵kanoloto.

23 Kae e se fakauiga i ei me ne lotoma‵lie faeloa a Apelaamo mo Sala ki mea katoa. E tasi te taimi ne fai atu ei ne tou fafine se manatu telā ne “‵mafa” ‵ki ki a Apelaamo. E ui i ei, mai te takitakiga a Ieova, ne fakalogo eiloa Apelaamo mo te loto maulalo ki tena avaga, kae ne iku atu i ei ki te mauaga ne te lā kāiga a fakamanuiaga. (Kenese 21:9-13) E uke a mea e mafai o tauloto ne tagata mo fafine a‵vaga i aso nei, ke oko foki eiloa ki a latou kolā ko oti ne a‵vaga i te fia o tausaga, mai te tauavaga amioatua tenei.

24. Se a te vaegā avaga telā e avatu i ei a vikiga ki a Ieova te Atua?

24 E lau i te fia afe o taki tauavaga fia‵fia i te fakapotopotoga—ko avaga kolā e āva malosi i ei te fafine ki tena avaga, e alofa kae fakaaloalo te tagata ki tena avaga, kae e ga‵lue lāua tokolua o fakamuamua te loto o te Atua i lā mea katoa e fai. Kafai ko fia fai sau avaga, ke poto koe o fai se filifiliga ‵lei, fakatoka faka‵lei mō te avaga, kae taumafai malosi ke maua se avaga filemu kae fakatau a‵lofa telā e avatu i ei a vikiga ki a Ieova te Atua. I te faiga tenā, ka fesoasoani atu eiloa tou avaga ke tumau koe i te alofa o te Atua.

^ pala. 11 Ke onoono ki te mataupu e 2 o te tusi ko Te Auala e Maua ei ne se Kāiga te Fiafia Tonu, telā ne ‵lomi ne Molimau a Ieova.

^ pala. 12 Ne uke atu avaga a nisi toeaina fakamaoni i aso mua i lō te tokotasi fua. I ana faifaiga ki toeaina konā e pelā foki mo tena fenua ko Isalaelu mua, ne talia ne Ieova te faiga o avaga e tokouke. Ne seki kamata ne ia te faifaiga tenā, kae ne fakatulafono ne ia. Kae e ‵tau o masaua ne Kelisiano me ko se toe talia ne Ieova te faiga o avaga e tokouke i ana tino tapuaki.—Mataio 19:9; 1 Timoteo 3:2.