E ‵fonu te lalolagi i aso nei i ata ma‵sei. a Kāti e mafai o maua i faka‵pulaga, i gatu, tamunei, pese, mekesini, televise, tafaoga i vitio, selefoni, Web sites, kae nei, ko aveave a ata i te itaneti. E foliga mai i ata ma‵sei ko te vaega tāua o tuu mo aganuu masani. Ko tokouke atu a tino i kogā koga e uke atu e onoono ki ata ma‵sei i lō nisi taimi aka i tala fakasolopito.—Onoono ki te pokisi  “Mea ‵Tonu e Uiga ki Ata Ma‵sei.”

Ko ‵fuli foki te kilokiloga ki ata ma‵sei. E tusi mai a te Polofesa ko Gail Dines: “A mafaufauga o aso nei ko tupoloki eiloa te ma‵sei, i ata ma‵sei ‵ki kolā e se fakaasi sāle ko fai nei pelā me ne ata masani.”

E pefea tau kiloga ki faiga masani konā? E mata, a ata ma‵sei se fakafiafiaga sē fakamataku, se mea poisini e ‵mate ei a tino, io me se mea i te vasia tenā? Muna a Iesu: “A lakau ‵lei e ‵fua mai i ei a fuaga ‵lei, a ko lakau ma‵sei, e ‵fua mai i ei a fuaga ma‵sei.” (Mataio 7:17) Ne a fuaga e ‵fua mai ne ata ma‵sei? Ke maua te tali, ke mafau‵fau tatou ki nisi fesili fakavae e uiga ki ata ma‵sei.

 E pokotia pefea a tino taki tokotasi i ata ma‵sei?

PATI A TINO ATA‵MAI: E lasi te umiti o tino ki ata ma‵sei, ne faka‵tusa ne nisi tino suke‵suke ki mea mo tino fakatonutonu ki vailakau tapu.

E fai mai a Brian, b telā ne valea ki ata ma‵sei i te itaneti, penei: “E seai se mea e fakagata aka ne ia au. Au ne mafaufau i a au e moemiti. E lūlū ne au toku ulu kae gasolo aka eiloa o ‵mae. Ne taumafai au o fakagata, kae i tausaga fakamuli ifo, koi umiti eiloa au ki ei.”

E masani o ‵funa ne tino kolā e onoono sāle ki ata ma‵sei a olotou amioga. E fai ‵funa olotou mea e fai kae amio fakaloiloi. E se ‵poi tatou, i te tokoukega o tino ko pokotia ne lagonaga o te fia nofo tokotasi, ma, manavase, māfatia, kae kaitaua. A nisi tino, ko taumafai foki ke faka‵mate latou. “Au ko manako fua ke nofo tokotasi kae manavase,” ko pati a Serge, telā ne ‵kopi ne ia a ata ma‵sei ki loto i tena selefoni i te ukega o aso. “Ne mafaufau au i a au ko sē aoga, ko agasala, nofo tokotasi, kae ‵numi valevale. Au ko tō ma kae mataku ma ‵sala ki se fesoasoani.”

Ke oko foki ki te onoono malie io me onoono fakavave ki te ata masei e mafai o maua a ikuga fakafanoanoa. I te molimau atu i mua o te palamene o te Iunaite Sitete, ne fai atu se tino e sukesuke ki mea ko Dr. Judith Reisman, e uiga ki ata ma‵sei: “A te onoono ki ata ma‵sei e fai ei ke ‵piki ‵mau te ata ki te faiai, e sae fakavave aka i se taimi, kae faigata o ‵solo kea‵tea.” E fai mai a Susan, ko 19 ana tausaga, telā ne lavea ne ia a te Web site o ata ma‵sei: “Ko ‵piki ‵mau a ata i toku mafaufau. E ‵sae aka fua i te taimi e seki fakamoemoegina ne koe. E mafaufau au me ka sē mafai ne au o ‵solo katoatoa kea‵tea a mea konā.”

TE MANATU TĀUA: E fakapologa kae fakamasei ne ata ma‵sei a tino kolā e onoono ki ei.—2 Petelu 2:19.

E pokotia pefea a kāiga i ata ma‵sei?

PATI A TINO ATA‵MAI: “E ma‵vae a tauavaga mo kāiga ona ko ata ma‵sei.”—The Porn Trap, ne tusi ne Wendy mo Larry Maltz.

E fakamasei ne ata ma‵sei a avaga mo kāiga e auala i te

• Manatu māmā ki te fakamaoni o te avaga, te pili o te fesokotakiga, mo te alofa.—Faataoto 2:12-17.

• Fakatāua o te kaimanako, lagonaga totino, mo te sē lotomalie ki te avaga.—Efeso 5:28, 29.

• Fakamalosiga o manakoga se ‵tau ki faifaiga fakatauavaga.—2 Petelu 2:14.

• Fakaosoosoga o tino ke faimālō a faifaiga fakatauavaga kolā e se taliagina ki olotou avaga.—Efeso 5:3, 4.

• Fakamalosiga o lagonaga mo te sē fakamaoni i te feitu faka-te-foitino.—Mataio 5:28.

E fai mai te Tusi Tapu ki tauavaga ke sē ‘ofa te feagaiga’ a te suā tino ki te suā tino. (Malaki 2:16) A te sē fakamaoni ko te auala telā e mafai o fakamasei ei se avaga kae iku atu ki te māvae mo te ‵tala o te avaga. A vaegā tulaga penā e faka‵mae atu ki tamaliki.

 E mafai foki o faka‵mae tonu atu a ata ma‵sei ki tamaliki. E fakamatala mai a Brian telā ne taku muamua atu: “I te taimi ko sefulu ei oku tausaga, ne maua ne au a mekesini o ata ma‵sei a toku tamana i taku tafaoga i te feitu-‵muni. Ne kamata au o onoono ‵muni ki ei, e aunoa mo te malamalama i te pogai ko fiafia ei au o onoono ki ata penā. Ne kamata mai i konā se uiga masei telā ne tumau ke oko ki te taimi ko matua ei au.” E fakaasi mai i sukesukega ne fai i ata ma‵sei e fakamalosi aka i ei a talavou ke fia‵fia malosi ki faifaiga fakatauavaga i taimi koi talavou ei kae fai foki ke sa‵vala, ke fina ki amioga fakatauavaga, kae sē tokagamalie olotou mafaufau mo lagonaga.

TE MANATU TĀUA: E fakapoisini ne ata ma‵sei a fesokotakiga a‵lofa kae maua mai i ei a te logo‵mae mo te ‵mae o te loto.—Faataoto 6:27.

Ne a pati a te Tusi Tapu e uiga ki ata ma‵sei?

E FAI MAI TE MUNA A TE ATUA: “Tela la, ke tamate a vaega katoa o otou foitino . . . e uiga ki amioga fakatauavaga sē ‵tau, amioga lai‵lai,  manakoga ma‵sei, manakoga faka‵mae loto, mo te kaimanako telā ko te ifo ki tupua.”—Kolose 3:5.

E takalialia a Ieova c te Atua ki ata ma‵sei. E se fakauiga i ei me e se fiafia a ia ki faifaiga fakatauavaga. Ne tuku mai ne ia te malosi ki a tatou ke fai a faifaiga fakatauavaga kae ne fuafua ne ia ke fakaaoga ne tauavaga ke fakafiafia ei te suā tino ki te suā tino, ke ‵pili a lagonaga, kae ‵kau fakatasi i te faka‵fuaga o tamaliki ke ola mai ki te lalolagi.—Iakopo 1:17.

Kaia e mafai ei o fakatalitonu ne tatou me e se fiafia ‵ki a Ieova ki ata ma‵sei? Ke mafau‵fau ki nāi pogai konei:

• E iloa ne ia me e mafai ne ata ma‵sei o fakamasei a olaga o tino.—Efeso 4:17-19.

• E alofa a ia ki a tatou kae manako a ia o puipui tatou mai fakamaseiga.—Isaia 48:17, 18.

• E manako a Ieova o puipui a avaga mo kāiga.—Mataio 19:4-6.

• E manako a ia ke ‵ma tatou i mea tau amioga kae ke āva ki saolotoga o nisi tino.—1 Tesalonia 4:3-6.

• E manako a ia ke āva tatou ki malosi kolā ne tuku mai i te faiga o faifaiga fakatauavaga kae ke fakaaoga ne tatou i se auala ‵tau.—Epelu 13:4.

• E iloa ne Ieova me e fakaasi mai i ata ma‵sei a te kilokiloga sē tonu, kaimanako kae fakasatani, e uiga ki faifaiga fakatauavaga.—Kenese 6:2; Iuta 6, 7.

TE MANATU TĀUA: E fakamasei ne ata ma‵sei a te va fakataugasoa o te tino mo te Atua.—Loma 1:24.

E ui i ei, e alofa malosi a Ieova ki a latou kolā e ma‵nako o ‵kalo kea‵tea mai te onoono ki ata ma‵sei. E fai mai te Tusi Tapu: “A te Aliki [Ieova] e alofa kae alofa ‵nau, e tuai o ita, kae ‵fonu i te alofa. . . . E iloa ne ia a te mea ne faite ki ei tatou, e manatua foki ne ia i a tatou ne pefu.” (Salamo 103:8, 14) E ‵kami ne ia a tino loto mau‵lalo ke ‵fuli atu ki a ia “ke maua . . . te alofa fakamagalo, kae ke maua foki te alofa tauanoa ke fesoasoani mai . . . i te taimi tonu.”—Epelu 4:16; onoono ki te pokisi ko te “Ke ‵Kalo Kea‵tea Mai te Onoono ki Ata Ma‵sei.”

E tokouke ‵ki eiloa a tino taki tokotasi ko oti ne talia ne latou te fesoasoani o te Atua. E mata, e aoga a tena fesoasoani? Onoono ki pati a te Tusi Tapu e uiga ki nisi tino kolā ne manumalo i amioga ma‵sei: “Ko oti ne ‵fulu faka‵ma koutou, . . . ko oti ne fakatapu koutou, . . . ko oti foki ne taku amiotonugina koutou i te igoa o te ‵tou Aliki ko Iesu Keliso mo te agaga o te ‵tou Atua.” (1 Kolinito 6:11) E pelā mo te apositolo ko Paulo, e fai mai a tino penā: “Me e maua ne au a te malosi i mea katoa e auala i a ia telā ne tuku mai ne ia te ‵mana ki a au.”—Filipi 4:13.

E fai mai a Susan, telā ne manumalo i tena umiti ki ata ma‵sei: “Ko Ieova fua tokotasi e mafai o fesoasoani atu ki a koe ke ‵kalo kea‵tea mai te onoono ki ata ma‵sei. Kafai e fakamolemole atu koe ki tena fesoasoani mo te takitakiga, e mafai o maua ne koe se tulaga ‵ma i ana mua. Ka sē tuku tiaki ne ia koe.”