Fanatu ki te fakasologa

Fanatu ki te lua o auala

Fanatu ki te fakasologa o mataupu

Molimau a Ieova

Tuvalu

Te Faleleoleo Maluga (Lōmiga mō Sukesukega)  |  Ianuali 2015

E Mata, e Mafai Eiloa o Maua te Alofa Tumau?

E Mata, e Mafai Eiloa o Maua te Alofa Tumau?

“Te alofa . . . e ula kae ‵ka eiloa pelā me se afi lasi, [ko te afi o Ioa, NW].”—PESE. 8:6.

1, 2. Ko oi e mafai o maua ne latou a mea aoga mai te suke‵suke faka‵lei ki te tusi ko Pese a Solomona, kae kaia? (Ke onoono ki te ata i te kamataga.)

‘KO OKO loa i te gali ke ‵kilo atu ki a lāua e fakamisikata te suā tino ki te suā tino kae ‵piki lima! E lavea atu ne tino katoa me ko oko loa i te lā fia‵fai!’ Ne fakaasi mai a manatu konei ne te toeaina telā ne fai ne ia te fakaipoipoga. I te taimi ne ‵saka ei te tauavaga i te koga ne fai ei te ‵kaiga, ne mafaufau eiloa te toeaina penei: ‘E mata, ka tumau eiloa te lā olaga avaga? I gasologa o tausaga, e mata, ka ‵poko te lā a‵lofa io me ka matafitafi malielie atu?’ Kafai e lavea atu a te malosi mo te ‵mautakitaki o te lā fakaipoipoga, ko fakaasi mai i ei me ko te alofa tonu eiloa tenā i te vā o te tagata mo te fafine. Ona ko te uke o avaga mā‵vae, se mea poto ke fesili atu me e mafai o tumau eiloa te alofa tenā io me ikai.

2 Ne seki lauiloa eiloa a te alofa tonu i aso o te tupu o Isalaelu mua ko Solomona. E uiga ki mea tau amioga i ona aso, ne tusi mai penei a Solomona: “E tokotasi te tagata i se toko afe ne maua ne au e mafai o fakaaloalo au ki ei, kae e seai eiloa se fafine e mafai o fakaaloalo au ki ei. Tenei fua te mea ko oti ne iloa ne au: tatou ne faite ne te Atua ne tino fatauva ka ko tatou ko fai eiloa ne tatou a tatou ke pelā me ne tino ko se atafaia eiloa.” (Fai. 7:26-29) Ona ko te lasi o te fakamalosiga  mai fāfine o fenua fakaa‵tea kolā ne tapuaki atu ki a Paala, ne gasolo eiloa o masei atu te tulaga o mea tau amioga i ona aso, ko ala ei o faigata ki a Solomona ke maua se tagata io me se fafine telā e ‵lei ana amioga. * Kae ko kupu kolā ne tusi ne ia i tausaga e 20 i te tusi ko Pese a Solomona, e fakaasi mai i ei me mafai o maua te alofa tumau i te vā o te tagata mo te fafine. E fakamatala manino mai foki i ei a te uiga o te alofa tenā mo te auala ke fakaasi atu ei. E mafai eiloa o tauloto ne tino a‵vaga mo tino ‵nofo taka kolā e tapuaki atu ki a Ieova a mea e uiga ki te vaegā alofa tenei mai te suke‵suke faka‵lei ki te tusi tenei i te Tusi Tapu.

E MAFAI EILOA O MAUA TE ALOFA TONU!

3. Kaia e mafai ei o maua te alofa tonu i te vā o te tagata mo te fafine?

3 Faitau te Pese a Solomona 8:6. A te tugāpati “te afi o Ioa” e masani o fakaaoga ke fakamatala atu ei te alofa i auala e uke. A te alofa tonu ko te “afi o Ioa” me i a Ieova ko te Mafuaga o te vaegā alofa tenā. Ne faite ne ia te tagata ki tena fakatusa mo te atamai ke fakaasi atu te alofa. (Kene. 1:26, 27) I te taimi ne tuku atu ei ne te Atua a te fafine muamua ko Eva ki a Atamu, ne fakaasi mai i pati kolā ne ‵to atu i te gutu o Atamu ana lagonaga e uiga ki tou fafine. E seai se fakalotolotolua me ne pili malosi a Eva ki a Atamu, me i tou fafine “ne faite ki ivi o te tagata.” (Kene. 2:21-23) Ona me ne tuku ne Ieova ki tino a te atamai ke fakaasi atu te alofa, e mafai eiloa o fakaasi atu ne te tagata mo te fafine a te alofa tumau kae malosi i a lāua eiloa.

4, 5. Ke fakamatala fakatoetoe mai te tala o te tusi ko Pese a Solomona.

4 A te alofa i te vā o te tagata mo te fafine e isi aka foki ne ana uiga i tafa o te fakamaoni mo te kufaki. A nisi uiga konei e fakamatala faka‵lei mai i te tusi ko Pese a Solomona. E pelā mo kupu o se pese, a te tala tenei e faipati loa ki te alofa i te vā o se tamafine mai te fa‵kai o Sunema, io me ko Sulami mo tena pele telā se tausi mamoe. Ne avatu a te tamafine tenei ki te palesi o Solomona, telā ne nofo pili atu ki te togāvine ne leoleo ne tou fafine, ona me ne ofo a Solomona i tena tinogali. E ui i ei, e manino ‵lei me i tou fafine ne fiafai eiloa mai te kamataga ki te tausi mamoe. I te taimi ne tofotofo ei ne Solomona ke fiafai atu tou fafine ki a ia, ne fakaasi atu eiloa ne te tamafine a te fiafai o ia ki tena pele. (Pese. 1:4-14) Ne fanatu te tausi mamoe ki te palesi, kae ne fakaasi atu te lā a‵lofa e auala i lā pati fakafamau.—Pese. 1:15–17.

5 Ne foki atu a Solomona ki Ielusalema fakatasi mo te tamāfine, kae ne tautali atu te tausi mamoe i tou fafine. (Pese. 4:1-5, 8, 9) Ne seki manuia eiloa a taumafaiga katoa a Solomona ke fiafai atu te tamafine tenei ki a ia. (Pese. 6:4-7; 7:1-10) Fakamuli loa, ne talia ei ne te tupu ke foki te tamafine tenei ki tena fa‵kai. Ne fakaoti eiloa te pese ki te manakoga o te tamafine ke tele atu tena pele ki a ia “e pelā me se kasele.”—Pese. 8:14.

6. Kaia e faigata ei ke iloa aka a tino kolā e aofia i te tala?

6 E maua eiloa i te tusi ko Pese a Solomona se pese gali. Tena te pogai ne taku ei ki se “pese tafasili i te gali.” (Pese. 1:1) Ne seki aofia ne Solomona i te pese a igoa o tino i te taimi ne ‵fatu ei a te pese. Ne manako eiloa a ia ke tu ‵kese a te gali o kupu o te pese i lō te fakaopoopo atu ki ei a fakamatalaga e uke. E tiga eiloa ne seki aofia i te pese a igoa o tino, ne mafai eiloa o iloa a tino kolā e fai‵pati mai te auala e fai ei ne latou a olotou pati.

 “A TOU ALOFA E SILI ATU I TE UAINA”

7, 8. I te auala fea ne fakaasi atu ei ne te tausi mamoe mo te tamafine a “te alofa” o te suā tino ki te suā tino? Taku mai ne fakaakoakoga.

7 E ‵fonu eiloa te tusi o Pese a Solomona i fakamatalaga o “te alofa” i te vā o te tamafine mo te tausi mamoe. E tiga eiloa ne fakaaoga a fakamunaga konei i se 3,000 tausaga ko ‵teka kae sē masani ki ei a tino fai‵tau i aso nei, e uke eiloa mea aoga e maua mai i ei, kola e fakamatala mai ei a lagonaga kolā e masani tatou ki ei. E pelā me se fakaakoakoga, ne tavae ne te tausi mamoe a te ‵gali o mata o tena tamafine mai te fakatusa ne ia ki “mata o te lupe.” (Pese. 1:15, TPS) Ne seki fakatusa ne tou fafine a mata o tou tagata ki mata o lupe, kae ki lupe eiloa. (Faitau te Pese a Solomona 5:12.) A mea uli i ‵kanomata kolā e fakatamilo ne mea ‵kena e foliga gali ki tou fafine e pelā me se lupe e koukou ki susu.

8 E seki fakasino atu fua a fakamatalaga katoa o te alofa i te pese ki te lā tauleka‵leka. Mafaufau la ki pati a te tausi mamoe e uiga ki te auala e faipati ei a te tamafine. (Faitau te Pese a Solomona 4:7, 11.) A laugutu o te fafine e fai pelā “me se hani.” Kaia? Me i te hani tenei e magalo atu fakafia i lō te hani masani telā e tuku faka‵sau fua ki te ea. E fakauiga loa a “[tena] alelo e pelā me se susu mo te hani,” me i tena faipati e fakafiafia kae gali. E manino ‵lei, me i te taimi ne fai atu ei te tausi mamoe ki te tamafine, “ko se faka‵tau mai eiloa tou gali, . . . ko oko eiloa i te tūgamālie tou foitino,” ne seki faipati fua a ia ki tena taulekaleka kae ki ana uiga alofa foki.

9. (a) Ne a mea e aofia i te fakaasi atu o te alofa i te vā o te tauavaga? (e) Kaia e tāua ei ke fakaasi atu ne te tauavaga a te alofa o te suā tino ki te suā tino?

9 A te fakatokaga o te fakaipoipoga e sē se tautoga fua telā e fai ki a Ieova. A te tonuga loa, e ‵tau o fakavae ki te alofa telā ko te fakailoga o se fakaipoipoga Kelisiano. Se a te vaegā alofa tenei? E mata, e se ko te alofa telā e fakavae ki fakatakitakiga mai te Tusi Tapu? (1 Ioa. 4:8) E mata, e aofia i ei te alofa masani—telā e fakaasi atu ne tino i loto i te kāiga? E mata, a te alofa tenei ko te alofa i te vā o taugasoa ‵tonu? (Ioa. 11:3) E mata, ko te alofa fakafamau? (Faata. 5:15-20) A te tonuga loa, a te alofa tonu kae tumau i te vā o te tauavaga e aofia katoa i ei a mea konā. A te ‵toe auala ‵lei e mafai o lagona ne tatou te alofa, ko te fakaasi atu ne tatou i ‵tou pati e fai. Se mea tāua ‵ki ke mo a e talia ne te tauavaga a mea o te olaga nei ke fakalavelave atu ki te fakaasiatuga ne lāua te alofa o te suā tino ki te suā tino! E mafai o fesoasoani atu a vaegā lagonaga penā ki te filemu mo te fiafia o te tauavaga. I fenua kolā e fakatoka i ei a fakaipoipoga a se tagata mo se fafine kolā e se masani, a te toka o fakaasi atu ne lāua te alofa i lā pati e fai ka fesoasoani atu ke ati aka ei te alofa mo te fiafia i te fakaipoipoga.

10. Ne a mea e mafai o iku mai i te masausau ki taimi ‵gali kolā ne fakaasi atu ei ne lāua te alofa?

10 A fakaasiga o te alofa i te vā o te tauvaga e isi ne ana feitu ‵lei. Ne ofo te tupu ko Solomona ke tuku atu ki te tamafine Sulami a “ligi aulo . . . mo ne malele siliva.” Ne tavae ne ia tou fafine, mai te fai atu me i a ia “se fafine taulekaleka kae faka‵segi mata e pelā mo te la io me ko te masina.” (Pese. 1:9-11; 6:10) Kae ne tumau eiloa te tamafine tenei i te alofa fakamaoni ki tena pele ko te tausi mamoe. Se a te mea ne fakamalosi kae fakamafanafana atu ki a ia i te taimi ne mavae ei lāua? Ne fai mai ne ia i konei. (Faitau te Pese a Solomona 1:2, 3.) Ko faifaiga o te “alofa” telā ne fakaasi atu ne te tausi mamoe. Ne fakamaoni atu ne tou fafine me i faifaiga  o te alofa e “sili atu i te uaina” telā e fakafiafia ne ia te loto, a ko tena igoa e mafanafana e pelā mo te sinu “manogi gali” telā e ‵ligi atu ki te ulu. (Sala. 23:5; 104:15) E tonu, a te masausau ki taimi ‵gali kolā ne fakaasi atu ei ne lāua te alofa, ne fakamalosi atu ei ke fakatumau te lā a‵lofa. Ko oko eiloa i te tāua ke fakaasi atu faeloa ne te tauavaga a te alofa o te suā tino ki te suā tino!

SA FAKAALAALA TE ALOFA “SEILOGA KE LAGONA NE AU”

11. Se a te mea e mafai o tauloto ne Kelisiano seki a‵vaga mai te tamafine Sulami ke se taumafai o fakaalaala te alofa i loto i tou fafine?

11 E maua foki i te tusi o Pese a Solomona a akoakoga mō Kelisiano kolā seki a‵vaga, maise loa mō latou kolā e salasala ki se avaga. Ne seki fiafai eiloa te tamafine ki a Solomona. Mai te faiga ke tauto atu a tamafine o Ielusalema, ne fai mai tou fafine: “Sa taumafai o fakaalaala te alofa i loto i a au seiloga ke lagona eiloa ne au.” (Pese. 2:7; 3:5NW) Kaia? Me e se ‵tau eiloa o ati aka se lagona fakafamau mō so se tino. E pelā me se Kelisiano telā e manako o avaga, se mea poto ke faka‵tali a ia mo te kufaki ki te tino telā e mafai o alofa tonu atu ki a ia.

12. Kaia ne fiafai ei a te tamafine Sulami ki te tausi mamoe?

12 Kaia ne fiafai ei te tamafine Sulami ki te tausi mamoe? E tonu me i tou tagata e matagali, tai ‵pau eiloa mo te “kasele”; ana vae ko oko loa i te ‵gali kae ma‵losi e pelā mo “pou alapasa e ufi ki aulo.” Kae e isi se mea e sili atu i tena malosi mo tena gali. Ne fai mai tou fafine me “e fakatusa ne au taku pele ki nisi tāgata e pelā me se lakau ko te apolo e tu i lakau o te vao.” Ko te mea ke maua ne se tamafine telā ne fakamaoni ki a Ieova a te lagonaga tenei e uiga ki te tagata, e ‵tau mo te tagata o malosi i te feitu faka-te-agaga.—Pese. 2:3, 9; 5:14, 15.

13. Kaia ne fiafai ei te tausi mamoe ki te tamafine tenei?

13 Kae e a te tamafine Sulami? E tiga eiloa ne fai ne tena tinogali ke fiafai atu a te tupu telā e “tino ono ana avaga, e tino valu avaga fakasalasala, kae tokouke tamafine,” ne kilo atu tou fafine ki a ia eiloa e pelā me se “pula fua o te vao i Salona”—se pulalakau masani. A te tamafine tenei e loto maulalo kae ‵gali ana uiga. E se tioa eiloa o kilo atu a te tausi mamoe ki tou fafine e ‵tu ‵kese eiloa e “pelā me se pula o te lili i loto i se vao lakau tala‵tala.” Ne fakamaoni eiloa tou fafine ki a Ieova.—Pese. 2:1, 2; 6:8.

14. Se a te akoakoga o te alofa telā e fakaasi mai i te tusi ko Pese a Solomona ki Kelisiano ‵nofo taka kolā e ma‵nako o a‵vaga?

 14 I loto i te Tusi Tapu, e tuku mai i ei se fakatonuga ‵mafa ki Kelisiano ke “avaga fua i te Aliki.” (1 Koli. 7:39) A te tino nofo taka telā e manako o avaga e ‵kalo keatea mai te fai famau ki tino sē tali‵tonu kae ‵sala atu fua ki se avaga i loto i tino tapuaki fakamaoni o Ieova. E se gata i ei, ke fakafesagai atu ki tulaga o te olaga kae fakatumau te filemu mo te fealofani i te feitu faka-te-agaga i te fakaipoipoga, e manakogina i ei te fakatuanaki mo te tapuaki katoatoa atu ki te Atua—ko uiga ‵lei kolā e manakogina ne se tino avaga. Konā eiloa a uiga kolā ne maua ne te tausi mamoe mo te tamafine.

E ‵kalo keatea a Kelisiano mai te fai famau mo se tino sē talitonu (Ke onoono ki te palakalafa e 14)

TAKU AVAGA FAFINE “E PELĀ ME SE FATOAGA E FAI ONA ‵PUI”

15. E mafai pefea o fai te tamafine Sulami pelā me se fakaakoakoga ‵lei ki Kelisiano ‵nofo taka?

15 Faitau te Pese a Solomona 4:12. Kaia ne fakamatala ei ne te tausi mamoe a tena pele e pelā me “se fatoaga e fai ona ‵pui”? A te fatoaga telā e fai ona ‵pui e se mafai o ‵tala atu ki tino. E mafai fua o ulu atu ki loto i ei māfai e ‵tala te mataloa o te ‵pui telā e ‵loka. A te tamafine Sulami e fai pelā mo te fatoaga tenā me i a ia e alofa fua ki te tino telā ka avaga a ia ki ei, ko te tausi mamoe. Mai te ‵teke atu ki takolekolega a te tupu, ne fakatalitonu atu ei ne tou fafine i a ia e pelā me “se ‵pui” kae e sē se “mataloa” telā e faigofie o ‵tala. (Pese. 8:8-10) I se auala tai ‵pau, a Kelisiano ‵nofo taka kolā e mafaufau ke fai olotou avaga, ka se fai valevale tena alofa kae fakaasi atu fua ki te tino telā ka fai mo fai tena avaga.

16. Se a te mea e akoako mai i te tusi ko Pese a Solomona e uiga ki te taimi e fakamasani ei se tau famau?

16 I te taimi ne fakamolemole atu ei te tausi mamoe ki te tamafine Sulami ke olo lāua o sasale me ko gali aka loa te aso, ne seki talia ne ana tuagane ke fano tou fafine. Kae ne avatu ne latou a ia ke leoleo te lotou togāvine. Kaia? E mata, e se tali‵tonu latou ki tou fafine? E mata, e mafau‵fau latou me ka fai ne te lotou tuagane mo te tausi mamoe se amioga masei? A te tonuga loa, ne ma‵nako fua latou o puipui a ia ke mo a ma tosina atu ki se fakaosoosoga. (Pese. 1:6; 2:10-15) E fai te mea tenei mo akoakoga ki Kelisiano ‵nofo taka: I te taimi e fakamasani ei, e ‵tau o puipui ke ‵ma faeloa a te lā fesokotakiga. Ke ‵kalo keatea mai te ‵nofo tokolua i se koga e se lavea i ei ne tino. Ke fakaasi atu lā lagonaga fakafamau i se auala ‵ma, kae ‵kalo keatea mai tulaga kolā e mafai o tosina atu lāua ki fakaosoosoga.

17, 18. Ne a mea aoga ne maua ne koe mai te tusi ko Pese a Solomona?

17 E masani eiloa o fakaasi atu ne tauavaga Kelisiano a te alofa o te suā tino ki te suā tino i te lā fesokotakiga fakatauavaga. Ona me ne fakatoka ne Ieova te fakaipoipoga ke tumau, se mea tāua mō te tauavaga ke fakamalosi ne lāua te alofa tenā, e pelā me se afi telā telā e ‵ka faeloa.—Male. 10:6-9.

18 Kafai e ‵sala atu ki se avaga, e manakogina ke maua ne koe se tino telā e alofa tonu kae ga‵lue fakatasi ke fakatumau te malosi o te lā a‵lofa, e pelā mo te mea ne fakaasi mai i Pese a Solomona. Faitalia me koi ‵sala ne koe se tino ke avaga mo koe io me ko oti koe ne avaga, e mafai eiloa o maua ne koe a te alofa tonu—“ko te afi o Ioa.”—Pese. 8:6.

^ pala. 2 Ke onoono ki The Watchtower, Ianuali 15, 2007, itulau e 31.