Fanatu ki te fakasologa

Fanatu ki te lua o auala

Fanatu ki te fakasologa o mataupu

Molimau a Ieova

Tuvalu

Te Faleleoleo Maluga (Lōmiga mō Sukesukega)  |  Mati 2017

Ke Fakatuanaki—Fai a Fakaikuga ‵Poto!

Ke Fakatuanaki—Fai a Fakaikuga ‵Poto!

“Ke fakamolemole atu faeloa i te fakatuanaki e aunoa mo te fakalotolotolua.”Iako. 1:6.

PESE: 118, 35

1. Se a te mea ne fai ei ke fai ne Kaino se filifiliga ‵se, kae ne pokotia pefea a ia i ei?

NE MAUA ne Kaino se filifiliga, ke fai se fakaikuga: Ke pule atu ana fakaikuga ki ana lagonaga agasala, io me ko ana lagonaga agasala ke pule atu ki ana faifaiga. Faitalia me se a tena fakaikuga, e pokotia eiloa tena olaga kātoa i tena fakaikuga tenā. E iloa ne koe te mea ne fakaiku ne Kaino; ne seki fai ne ia se filifiliga ‵lei. A tena fakaikuga mo te ikuga o ana faifaiga ne galo atu ei te ola o tena taina ko Apelu. Kae ne pokotia foki ei te fesokotakiga o ia mo tena Mafuaga i tena fakaikuga.—Kene. 4:3-16.

2. Kaia e tāua i ei a te atamai ki te faiga o filifiliga ‵poto?

2 E isi foki ne filifiliga mo fakaikuga e fai ne tatou. E se ko ‵tou fakaikuga katoa e fai e pokotia i ei ‵tou ola mo ‵tou mate. Kae tiga i ei, a te ukega o ‵tou fakaikuga e fai, ‵tou filifiliga e fai, e mafai o aoga malosi ki a tatou. Tela la, a te atamai ke fai se fakaikuga ‵lei e mafai o fesoasoani mai ke ola tatou i se olaga tokagamalie kae filemu i lō te ola i se olaga e ‵fonu i fakalavelave, kinauga, kae fanoanoa.—Faata. 14:8.

3. (a) Ke fai a fakaikuga ‵poto, ne a mea e ‵tau o fakatuanaki tatou ki ei? (e) Ne a fesili ka sau‵tala tatou ki ei?

3 Se a te mea ka fesoasoani mai ke fai ne tatou a fakaikuga ‵poto?  E mautinoa eiloa me manakogina ke fakatuanaki tatou ki te Atua, e aunoa mo te fakalotolotolua me ka fesoasoani mai a tena loto fiafia mo tena atamai ke ‵poto tatou. E manakogina foki ke fakatuanaki tatou ki te Muna a Ieova mo te auala e galue i ei a ia, kae tali‵tonu ki fakatonuga fakaosofia mai i te Atua. (Faitau te Iakopo 1:5-8.) I te taimi e fakapili‵pili tatou ki a Ia kae momea aka ‵tou fia‵fia ki tena Muna, ka fai ei ke tali‵tonu tatou ki tena fakamasinoga. I te faiga tenā, ka fakamasani ei tatou ki te ‵sala muamua ki se fakatakitakiga mai i te Muna a te Atua kae koi tuai o fai se fakaikuga. Kae mafai pefea o momea aka te ‵tou atamai i te faiga o fakaikuga? Kae e mata, a te loto fia‵fia o tatou o fai se fakaikuga e fakauiga i ei me ko se toe mafai o ‵fuli ne tatou?

E MANAKOGINA A TE FAIGA O FAKAIKUGA I TE OLAGA

4. Se a te filifiliga ne fai ne Atamu kae ne a mea ne iku mai i ei?

4 Talu mai i te kamataga o te olaga o tino, e ‵tau mo tagata mo fafine o fai a fakaikuga tāua. Ne ‵tau o filifili a Atamu me ka fakalogo a ia ki tena Mafuaga io me ko Eva. Ne manako a ia o fai sena fakaikuga, kae se a tau faka‵tau ki tena fakaikuga ne fai? Ne faka‵se a ia ne tena avaga ke fai ne ia se filifiliga tafasili i te masei, telā ne galo atu ei i a ia te olaga gali i te Palataiso kae fakamuli ifo ko tena ola totino. Kae ko te mea tenā ko te kamataga fua o ikuga o tena mea ne fai. Koi logo‵mae eiloa nei tatou i ikuga o te fakaikuga matagā a Atamu.

5. E ‵tau o pefea te ‵tou kilokiloga ki te faiga o fakaikuga?

5 A nisi tino e mafau‵fau me ka ‵lei atu te olaga māfai e seai ne fakaikuga e fai. E mata, e penā foki ou lagonaga? Masaua me seki faite ne Ieova a tino e pelā me ne tino faite kolā ko oti ne fakapolokalame, telā e se mafai ne latou o mafau‵fau io me fai ne olotou filifiliga. E akoako eiloa tatou ne te Tusi Tapu ke mafai o fai a fakaikuga ‵poto. E manako a Ieova ke fai ne tatou a fakaikuga, kae ka fesoasoani mai a te faiga tenā. Ke mafau‵fau ki nai fakamaoniga o te mea tenā.

6, 7. Se a te filifiliga ne mafai o fai ne tino Isalaelu mua, kae kaia ne faigata ei ke fai ne latou se fakaikuga poto? (Ke onoono ki te ata i te kamataga.)

6 I te taimi ne ‵nofo ei a tino Isalaelu mua i te Fenua o te Folafolaga, ne ‵tau o fai ne latou se filifiliga tāua: Ke tapuaki ki a Ieova io me tavini atu ki nisi atua (io me ne atua). (Faitau te Iosua 24:15.) Ne foliga mai a te mea tenā e pelā me se fakaikuga faigofie. Kae ne mafai o iku atu a te olotou filifiliga ki te ola mo te mate. Ne fai foki penā i taimi o Famasino, ne fai foki ne tino Isalaelu se filifiliga valea. Ne fulitua latou mai i a Ieova kae tapuaki atu ki atua ‵se. (Fama. 2:3, 11-23) Ke mafaufau ki se fakaakoako fakamuli i tala fakasolopito o tino o te Atua i te taimi ne tuku atu ei ke fai ne latou se fakaikuga. Ne fakamatala faka‵lei atu ne te pelofeta ko Elia a te filifiliga ke fai ne latou: Tapuaki ki a Ieova io me tapuaki ki te atua ‵se ko Paala. (1 Tupu 18:21) Ne kote ne Elia a tino ona ko te lotou fakalotolotolua. E mafai o mafaufau koe i te mea tenei se filifiliga faigofie fua, me i te tavini atu ki a Ieova e mautinoa eiloa me se mea poto kae aoga. Tela la, e seai se tino e ‵lei tena mafaufau e fia kau io me e isi sena fesokotakiga ki a Paala. Kae ne tumau eiloa a tino Isalaelu i te ‘fakalotolotolua i manatu kese‵kese e lua.’ Tela la, ne fakamalosi atu a Elia i se auala poto ke filifili te ‵toe auala ‵lei ke tapuaki atu—ko te tapuaki atu ki a Ieova.

7 Kaia ne faigata ei ki tino Isalaelu ke fai se fakaikuga poto? Te mea muamua, ne galo atu te lotou fakatuanaki ki a Ieova kae ne seki faka‵logo latou ki a ia. Ne seki ati aka ne latou se fakavae o te iloaga tonu io me ko te poto mai i te Atua; ne seki tali‵tonu foki latou ki a Ieova. A te gasue‵sue e tusa mo te iloaga tonu ka mafai o fesoasoani ki a latou ke fai se fakaikuga poto. (Sala. 25:12) E se gata i ei, ne talia  ne latou a fakamalosiga ‵se mai i nisi tino kae ke fai foki ne latou a fakaikuga mō latou. Ne fakamasei ne tino kolā e se tapuaki ki a Ieova kae ‵nofo i te fenua a mafaufau o tino Isalaelu, kae fai ei ke tau‵tali i tino fapau‵pau. Kae ko leva eiloa ne fakailoa atu ne Ieova ke fakaeteete me mafai eiloa o ‵tupu se mea penā.Eso. 23:2.

E MATA, E ‵TAU O FAI NE NISI TINO A FAKAIKUGA MŌ TATOU?

8. Se a te akoakoaga tāua ki te faiga o fakaikuga ne tauloto ne tatou mai i tala fakasolopito o tino Isalaelu?

8 E tuku mai ne fakaakoakoga kolā ne taku atu mai luga se akoakoga manino mō tatou. E pule loa tatou taki tokotasi i fakaikuga e fai ne tatou, kae ko te ikuga poto kae tonu ko te ikuga telā e fakavae ki te iloaga mai i te Tusi Tapu. E fakamasaua mai penei ki a tatou a te Kalatia 6:5: “Me e amo eiloa ne te tino tena amoga.” E se ‵tau o tuku ne tatou te tiute ki nisi tino ke fai ne latou a fakaikuga mō tatou. I lō te fai penā, e ‵tau mo tatou o tauloto faka‵lei ki te mea telā e tonu i te kilokiloga a te Atua ko fai ei se ‵tou filifiliga.

9. Kaia e mafai ei o fakamataku ke talia a nisi tino ke fai ne latou a fakaikuga mō tatou?

9 E mafai pefea o ‵to atu tatou ki se tulaga fakamataku māfai e tuku ne tatou ke fai ne nisi tino a filifiliga mō tatou? E mafai o fakamalosi mai ‵tou taugasoa ke fai ne tatou se fakaikuga masei. (Faata. 1:10, 15) Kae faitalia a fakamalosiga mai i nisi tino, i o tatou eiloa te tiute ke tau‵tali i ‵tou loto lagona kolā ko oti ne akoako faka‵lei ne te Tusi Tapu. E pelā mo te masani, kafai e talia ne tatou ke fai ne nisi tino a fakaikuga mō tatou, ko fakaiku eiloa ne tatou ke ‘tau‵tali i tino penā.’ E tonu i a tatou eiloa filifiliga, kae e mafai o fakamataku.

10. Se a te mea ne fakailoa atu ne Paulo ki tino i Kalatia ke fakaeteete i ei?

10 Ne fakailoa faka‵lei atu ne te apositolo ko Paulo ki te kau Kalatia a te fakamataku o te tuku ke fai ne nisi tino a fakaikuga mō latou. (Faitau te Kalatia 4:17.) A nisi tino i te fakapotopotoga ne ma‵nako ke fai ne latou a filifiliga mō nisi tino ke faka‵mao kea‵tea latou mai i apositolo. Kaia? A vaegā tino kaima‵nako penā ne ma‵nako fua ke takutakua latou. Ne soli ne latou olotou tapula kae ne seki āva foki ki te tiute a olotou taina Kelisiano ke fai eiloa ne latou olotou fakaikuga.

11. E fesoasoani atu pefea a tatou ki nisi tino i te faiga olotou fakaikuga totino?

 11 Ne tuku mai ne Paulo se fakaakoakoga ‵lei i te fakaasiatuga o te āva ki te saolotoga o taina ke fai olotou fakaikuga ne latou eiloa. (Faitau te 2 Kolinito 1:24.) I aso nei, kafai e tuku atu ne manatu fesoasoani ki fakalavelave kolā e aofia ei a filifiliga totino, e ‵tau mo toeaina o fakaakoako ki a Paulo. E fia‵fia latou o sau‵tala fakatasi mo nisi mamoe i te lafu e uiga ki manatu mai i te Tusi Tapu. Kae fakaeteete eiloa a toeaina ke tuku atu loa ki taina mo tuagane ke fai ne latou a olotou fakaikuga totino. Kae se manatu tonu tenā me ko tino foki loa konā ka fakafesagai atu ki ikuga o olotou fakaikuga. Tenei te akoakoga tāua: E mafai ne tatou o fakaasi atu te loto fiafia o fesoasoani ki nisi tino kae ‵saga tonu atu ki fakatakitakiga mo polopolokiga mai te Tusi Tapu. Kae i o te tino eiloa te tiute ke fai olotou fakaikuga totino. Kafai e fai ne latou i se auala poto, ka aoga eiloa ki a latou. E manino ‵lei te manatu i konei, ke mo a eiloa e mafau‵fau tatou me isi se aiā o tatou o fai a fakaikuga a ‵tou taina mo tuagane.

E fesoasoani atu a toeaina a‵lofa ki nisi tino ke iloa ne latou o fai a olotou fakaikuga i a latou eiloa (Ke onoono ki te palakalafa e 11)

TE FAIGA O FAKAIKUGA MĀFAI KO PULE ATU A LAGONAGA

12, 13. Kaia e fakamataku ei te tau‵tali i ‵tou loto māfai tatou e kaitāua io me mafatia?

12 E isi se tugapati masani e fai penei: Tautali i tou loto. Kae e mafai o fakamataku a te mea tenā. E se fetaui foki te manatu tenā mo te Tusi Tapu. E fakatonu mai te Tusi Tapu ke mo a eiloa e talia ke takitaki tatou ne ‵tou loto se ‵lei katoatoa io me ko mafaufauga sē aoga, māfai ko fai ‵tou fakaikuga. (Faata. 28:26) Kae fakaasi mai foki i te Tusi Tapu a ikuga fakafanoanoa kolā ne maua mai i te tau‵tali i ‵tou loto. A te pogai o fakalavelave ko te loto o te tagata se ‵lei katoatoa ‘ko te toe mea tafasili i te fakase tino.’ (Iele. 3:17; 13:10; 17:9; 1 Tupu 11:9) Tela la, se a te mea e mafai o tupu ki a tatou māfai e tau‵tali tatou i ‵tou loto?

13 E tāua ‵ki te loto o se Kelisiano, me ne fakatonu mai ke a‵lofa tatou ki a Ieova mo ‵tou loto kātoa kae ke a‵lofa foki tatou ki ‵tou tuakoi e pelā eiloa mo ‵tou a‵lofa ki a tatou eiloa. (Mata. 22:37-39) Kae fakamatala mai i te tusi siki telā e sae mai i te palakalafa mai mua, a te fakamataku o te talia ne tatou ke pule atu ‵tou lagonaga ki ‵tou mafaufauga mo ‵tou faifaiga. E pelā me se fakaakoakoga, se a te mea ka tupu māfai e fai ne tatou ne fakaikuga i te taimi e kaitaua ei tatou? E manino ‵lei te tali māfai ne fai tatou penā muamua. (Faata. 14:17; 29:22) Io me e mata, e mafai ne tatou o fai ne fakaikuga poto māfai e mafatia tatou? (Nume. 32:6-12; Faata. 24:10) Masaua i te Muna a te Atua e takitaki ne ia tatou ke fai a fakaikuga ‵poto. (Loma 7:25) Tela la, kafai e fai ne tatou a fakaikuga ke mo a e talia ne tatou ‵tou lagonaga ke pule mai i te taimi e fai ei a fakaikuga tāua.

TAIMI KE ‵FULI EI TAU FAKAIKUGA

14. E iloa pefea ne tatou me e mafai o ‵lei ke ‵fuli se fakaikuga?

14 E ‵tau mo tatou o fai a fakaikuga poto. Tela la, e se fakauiga i ei me sē ‵tau mo tatou o ‵fuli a fakaikuga kolā ko oti ne fai ne tatou. E isi ne taimi e mafai o ‵toe mafau‵fau tatou ki se fakaikuga ko oti ne fai kae kāti e ‵lei ke toe ‵fuli. Mafaufau ki te fakaakoakoga a Ieova ki tino Nineva i aso o Iona. “Ne lavea ne te Atua me ko oti ne tiakina olotou amioga ma‵sei, telā ne fuli ei ona mafaufauga; seki fakasala ei ne ia Nineva pela mo ana pati.” (Iona 3:10) I te laveaga ne Ieova a tino Nineva ko sala‵mo, ne ‵fuli ei tena kilokiloga, penā foki mo tena fakaikuga. I te faiga tenā, ne fakaasi faka‵lei mai ei ne Ieova a tena loto malamalama, tena loto maulalo, mo tena alofa atafai. E se pelā mo tino tokouke, e se mafai o fai ne Ieova se fakaikuga valea e tiga eiloa e kaitaua a ia i nisi taimi.

15. Se a te mea e mafai o fai ke ‵fuli ei ‵tou fakaikuga?

15 E isi ne taimi kāti e ‵lei atu ma toe mafau‵fau  tatou ki se filifiliga io me se fakaikuga ne fai ne tatou. E mafai o tupu te mea tenei māfai ko ma‵fuli foki a fakanofonofoga. I nisi taimi ne ‵fuli ne Ieova ana fakaikuga ona ko te ma‵fuliga foki i fakanofonofoga. (1 Tupu 21:20, 21, 27-29; 2 Tupu 20:1-5) Io me e isi ne fakamatalaga ‵fou ko maua ne tatou kae ne pogai ‵tau ke fai ne fakama‵fuliga ki ei. Ne maua ne te tupu ko Tavita se fakamatalaga sē tonu e uiga ki te mokopuna o Saulo ko Mefiposeta. Kae i te taimi ne maua ei ne ia te fakamatalaga tonu, ne toe ‵fuli ei tena fakaikuga. (2 Samu. 16:3, 4; 19:24-29) I nisi taimi, se mea poto ke fai foki tatou penā.

16. (a) Ne a nisi fakatakitakiga e mafai o fesoasoani mai ke fai ne tatou a fakaikuga ‵poto? (e) Kaia e ‵tau o ‵toe iloilo ne tatou a ‵tou fakaikuga mua, kae e fai pefea ne tatou?

16 E fakatonu mai a te Muna a te Atua ke mo a e fakavave tatou māfai e manakogina ke fai se fakaikuga tāua. (Faata. 21:5) Kafai e se fakava‵vave tatou kae mafau‵fau faka‵lei ki feitu katoa io me ko mea ‵tonu e uiga ki se fakaikuga, ka iku manuia eiloa tatou i te faiga tenā. (1 Tesa. 5:21) Kae koi tuai o fai se fakaikuga, e ‵tau mo te ulu o te kāiga o fai ke lava ‵lei te taimi ke sukesuke ki te Tusi Tapu mo tusi faka-te-Tusi Tapu, kae ke amanaia faka‵lei foki ki manatu io me ko kilokiloga a nisi tino i tena kāiga. E mafai o toe mafau‵fau tatou ki te taimi ne fakatonu atu ei a te Atua ki a Apelaamo ke fakalogo ki tena avaga. (Kene. 21:9-12) E ‵tau foki mo toeaina o fai ke lava ‵lei te taimi ke suke‵suke ki se mataupu. Kafai ne tagata e loto malama‵lama, kae loto mau‵lalo, e se manavase latou ki te sē fia‵fia atu o tino māfai ko isi ne fakamatalaga ‵fou kae ‵tonu ko lavea ne latou kae ko manakogina ke ‵fuli te fakaikuga ko oti ne fai ne latou. E ‵tau mo latou o toka ke fakama‵fuli olotou mafaufauga mo olotou fakaikuga māfai e manakogina, kae ‵tau mo tatou katoa o tau‵tali i te fakaakoakoga tenā. Ka mafai o fakamalosi aka ne te mea tenei a te filemu mo te tokagamalie i te fakapotopotoga.—Galu. 6:1-4.

KE TAUTALI KI FAKAIKUGA

17. E mafai pefea o iku manuia a ‵tou fakaikuga?

17 A nisi fakaikuga e tai lasi atu ki nisi fakaikuga. A fakaikuga kolā e tai lasi atu e manakogina ke lava ‵lei te taimi ke mafaufau kae ‵talo faka‵lei ki ei. E fakafesagai a nisi Kelisiano ki fakaikuga me ‵tau o avaga latou io me ko oi foki ka avaga latou ki ei. A te suā fakaikuga lasi telā e iku atu ki fakamanuiaga e uke ko te taimi e mafai o ulu atu ki te taviniga tumau mo te auala ke fai i ei. I vaegā tulaga penā, e tāua malosi ke tali‵tonu katoatoa mo te mautinoa me tuku mai eiloa ne Ieova a te fakatakitakiga poto. (Faata. 1:5) Tela la, se mea tāua ke ‵saga atu ki te Tusi Tapu e pelā me ko te ‵toe koga ‵lei ke maua mai ei a manatu fakatonutonu kae ke ‵sala atu ki te takitakiga e Ieova e auala i ‵talo. Kae ke masaua foki me mafai ne Ieova o tuku mai a uiga kolā e manakogina ne tatou ke fai ei a fakaikuga e tusa mo tena loto. Kafai ko fakafesagai atu ki fakaikuga tāua, ke fakamasani tatou o fesili atu: ‘E mata, e fakaasi atu i taku fakaikuga tenei a toku alofa ki a Ieova? E mata, ka aumai ei te fiafia mo te filemu ki toku kāiga? Io me fakaasi atu i ei i au e kufaki kae atafai?’

18. Kaia e manako a Ieova ke fai eiloa ne tatou a ‵tou fakaikuga totino?

18 E se faimālō ne Ieova a tatou ke a‵lofa kae tavini atu ki a ia. I a tatou eiloa te filifiliga tenā. E tusa mo te saolotoga telā ne tuku mai ne ia ki a tatou, e āva a ia ki ‵tou tiute mo ‵tou saolotoga ke ‘filifili eiloa ne tatou’ me e ma‵nako tatou o tavini ki a ia io me ikai. (Iosu. 24:15; Fai. 5:4) Kae fakamoemoe a ia ke tau‵tali tatou i nisi fakaikuga kolā ne fai ne tatou kae fakavae eiloa ki tena fakatakitakiga. Mai te fakatuanaki ki te auala e fai ei ne Ieova a fakatakitakiga a‵lofa kolā ne tuku mai ne ia, ka mafai ei ne tatou o fai a fakaikuga ‵poto kae fakatalitonu atu foki i a tatou e ‵piki mautakitaki ki ana auala.—Iako. 1:5-8; 4:8.