FAKAATAATA I TOU MAFAUFAU: E tafao atu koe ki se fale tausi mea mua e ‵fonu i ma fakamanatu i aso mua. A te ukega o ma e pona‵pona, ko tatela‵tela a nisi vaega, io me ko ma‵fa valevale. Nisi ko maofa valevale. Kae tasi mai ma konā, koi ‵lei kae katoatoa; kae maea a fakamatalaga i ei. E fesili atu koe ki te tino tausi, “E mata, tenei se ma fou?” “Ikai,” ko tena tali, “ko te ‵toe ma leva, seki fakafou aka eiloa.” Ne toe fesili atu koe, “Ne puipui ne koutou faka‵lei?” “Ikai,” muna te tino tausi, “A te ma tenei ne fepaki mo matagi mo vaiua ma‵losi. Kae tokouke a tino ne ma‵nako ke fakamasei ne latou a te ma tenei.” E mafai o ofo koe, kae fesili atu, ‘E faite mai i te a te ma tenei?’

I se auala tai ‵pau, a te Tusi Tapu e pelā eiloa mo te ma fakaofoofogia tenā. Se tusi taumua—ko leva atu i lō nisi tusi. Kae e isi aka foki ne nisi tusi taumua. Kae e pelā mo ma kolā ko maofa valevale, a te ukega o tusitusiga mua ko oti ne fakamasei atu i se vaitaimi. Olotou fakamatalaga foki e uiga ki mea fakasaienisi ko sē fetaui ki iloaga ‵fou mo fakamatalaga kolā ko fakatalitonugina me ‵tonu. A fakamatalaga i mea tau ola ‵lei ko fakamataku atu i lō te fesoasoani mai. Kae e uke a tusitusiga mua konā ne tusi ki potu pepa masani; kae ko nisi vaega ne ‵galo atu io me ne fakamasei.

Kae e ‵kese eiloa a te Tusi Tapu. Ne kamata a tusitusiga i ei i se 35 senitenali ko ‵teka, kae koi katoatoa kae seai se fakamafuliga io me ne fakamasei. E tiga eiloa ne uke a taumafaiga ne fai i senitenali e uke—ke ‵sunu, fakatapu, kae fakatauemu—a nisi tusitusiga ko mage‵mage kae e se fai ei te Tusi Tapu ke sē katoatoa. I lō te fai mai i te Tusi Tapu se tusi mua ko se fetaui mo fakamatalaga fou, a fakamatalaga mai te Tusi Tapu e fakaasi mai ei a mea kolā seki ‵tupu.—Onoono ki te pokisi “Se Tusi Mua io me se Tusi ne ‵Valo Mai i ei Mea Seki ‵Tupu?

 FAKATAKITAKIGA E MANAKOGINA MŌ ‵TOU ASO NEI

E mafai o mafaufau koe, ‘E mata, a akoakoga i te Tusi Tapu e aoga ‵tonu mō ‵tou aso nei?’ Ke maua a tali, fesili ifo ki a koe: ‘Ne a fakalavelave fai‵gata e fe‵paki mo tāgata i aso nei? Ne a mea kolā e fakama‵taku ‵ki?’ E mafai o mafaufau koe ki taua, ea masei, amioga ma‵sei, io me ko amioga faitogafiti. Ke mafaufau ki nisi fakatakitakiga e akoako mai i te Tusi Tapu. Fesili ifo ki a koe, ‘Moi fai e fakagalue ne tino a fakatakitakiga konei, e mata, e se fai te lalolagi mo fai se koga gali e ‵nofo i ei a tino?’

FIAFIA KI TE FILEMU

“E fia‵fia a latou kolā e fakatupu te filemu, me ka taku latou ko tama a te Atua.” (Mataio 5:9) “Fai te mea e mafai o fai ne koutou ke tausi te filemu i te va o koutou mo tino katoa.”—Loma 12:18.

ALOFA FAKAMGALO, LOTO FAKAMAGALO

“E fia‵fia a latou kolā e a‵lofa fakamagalo, me ka fakaasi atu a te alofa fakamagalo.” (Mataio 5:7) “Ka fakatau fa‵ki faeloa koutou i a koutou eiloa kae fakatau fakamagalo atu te suā tino ki te suā tino māfai e isi se pogai e fameo ei se tino ki te suā tino. E pelā eiloa mo te fakamagaloga o koutou ne Ieova, * e ‵tau foki mo koutou o fai penā.”—Kolose 3:13.

TINO MAI FENUA KESE‵KESE E FEALOFANI

A te Atua “ne faite ne ia mai i te tagata e tokotasi a itukāiga o tino i fenua katoa ke ‵nofo i luga i te lalolagi kātoa, kae ko oti ne fakatapula ne ia a taimi ‵tonu mo koga ke ‵nofo ei a tino.” (Galuega 17:26) “Te Atua e se fakailoga tino, kae ko te tino mai so se fenua telā e mataku ki a ia kae fai mea tonu e talia eiloa a ia.”—Galuega 10:34, 35.

TAUSI TE LALOLAGI

“Ne puke ne Ieova te Atua te tagata kae tuku atu ke nofo ki te fatoaga o Etena, ke galue kae tausi atu ki ei.” (Kenese 2:15) Te Atua ka “fakamasei a latou kolā e fakamasei ne latou te lalolagi.”—Fakaasiga 11:18.

TAKALIALIA KI TE KAIMANAKO MO AMOIGA FAKATAUAVAGA SĒ ‵TAU

“Ke matapula‵pula koutou kae fakaeteete i vaega katoa o te kaimanako, me faitalia te uke o mea a se tino kae e se maua mai i ei ne ia te ola.” (Luka 12:15) “Ke mo a eiloa e toe sae mai i a koutou se pati e uiga ki amioga fakatauavaga sē ‵tau mo so se vaega o amioga lai‵lai katoa io me ko te kaimanako, kae ke amio e pelā me ne tino tapu.”—Efeso 5:3.

FAKAMAONI, GALUE MALOSI

“Ke fakamaoni i mea katoa e fai ne matou.” (Epelu 13:18) “Ke se toe kaisoa te tino kaisoa; kae ke galue malosi a ia.”—Efeso 4:28.

TE TĀUA O TE FESOASOANI ATU KI NISI TINO

“Fakamafanafana atu ki tino loto mafatia,‵lago atu ki tino vai‵vai, kae kufaki ki tino katoa.” (1 Tesalonia 5:14) “Ke tausi atu ki tama‵liki ko ‵mate olotou mātua mo fāfine ko ‵mate olotou avaga i olotou puapuaga.”—Iakopo 1:27.

Ne seki fai fua ke tusi ki lalo i te Tusi Tapu a fakatakitakiga konā. Kae i se auala aoga mō tatou, e akoako mai ei ke fakatāua ne tatou a fakatakitakiga konā kae fakagalue i ‵tou olaga i aso takitasi. Kafai e fakagalue ne te tokoukega o tino a fakatakitakiga konā ne tusi ki lalo, e mata, ka mafai o faka‵mutana i ei a fakalavelave matagā e pokotia i ei a tāgata i aso nei? A te ‵tonuga loa, koi aoga kae manakogina a fakatakitakiga i te Tusi Tapu i ‵tou aso nei! Kae e aoga pefea ki a koe a fakatakitakiga mai te Tusi Tapu i aso nei?

 TE AUALA E MAFAI O AOGA NEI KI A KOE A FAKATAKITAKIGA I TE TUSI TAPU

Ne fai mai se tino poto: “Te poto o te tagata e auala i ana galuega.” (Mataio 11:19) E mata, e talitonu koe ki ei? Ke tofotofo aka me ko maua ne koe te poto, e lavea atu i au galuega. E mafai o fesili ifo koe: ‘Kafai koi aoga eiloa te Tusi Tapu i aso nei, e mata, e ‵tau o lavea atu i te auala e ola ei au? E aoga pefea ki fakalavelave e pokotia ei au i te taimi nei?’ Ke onoono ki se fakaakoakoga.

Ne ola a Delphine * i se olaga e fakalavelave ‵ki, e uke ana mea e maua kae lotomalie i tena olaga. Kae ne ‵tupu a fakalavelave faka‵poi i tena olaga. Ne mate tena tama fafine koi talavou. Ne māvae laua mo tena avaga. Ne kamata o faigata tena olaga i mea tau tupe. Ne toe fai mai a ia: “Ko galo toku mafaufau me ko seiloa ne au a au eiloa—ko seai saku tama fafine, ko seai saku avaga, soku fale. Ne mafaufau au me ko seai soku aoga—e uiga ki au eiloa, toku malosi, mo toku fakamoemoega mō aso mai mua.”

Ne seki lavea aka eiloa ne Delphine a te ‵tonu o pati konei: “A te leva o omotou olaga e 70 tausaga, io me 80 māfai e tumau te malosi o te tino. Kae e ‵fonu eiloa a tausaga konā i fakalavelave mo te fanoanoa; e palele vave atu, ko ‵galo atu ei matou.”—Salamo 90:10.

Ne ‵sala atu a Delphine ki te fesoasoani o te Tusi Tapu i te taimi faigata tenā. Kae ko te fesoasoani telā ne  tuku atu se mea fakaofoofogia eiloa. Ka fakamatala atu i mataupu ka ‵soko mai a tala o nisi tino kolā ne lavea ne latou a auala fakaofoofogia i olotou olaga, māfai e fakagalue a fakatakitakiga mai te Tusi Tapu ki fakalavelave e fe‵paki mo latou. Ko iloa ei ne latou a te Tusi Tapu e pelā eiloa mo te ma fakaofoofogia telā ne fakamatala mai i te kamataga o te mataupu tenei. E se ‵pau eiloa mo nisi tusi kolā leva eiloa ne tusi. Kae e mata, ate Tusi Tapu ne faite i se auala fakaa‵tea? Kae e mata—se muna mai i tāgata io me ko te muna eiloa mai i te Atua?—1 Tesalonia 2:13.

Kāti ne pokotia foki koe i se olaga e ‵fonu i fakalavelave. Kafai ko fakavāivāi atu ki a koe a fakalavelave, tefea te koga e maua ei a fakamafanafanaga, fesoasoani mo manatu fesoasoani fakatuagagina?

Ke na sau‵tala nei tatou ki kī tāua e tolu kolā e mafai o fesoasoani atu te Tusi Tapu i ‵tou olaga. E mafai o akoako koe ke

  1. kalo kea‵tea mai fakalavelave māfai e mafai.

  2. faka‵lei aka a fakalavelave māfai ko ‵tupu.

  3. fakafesagai atu mo te manuia ki tulaga kolā ko se mafai o ‵fuli ne koe.

Ka fakamatala mai i mataupu ka ‵soko mai a auala konei e tolu.

^ pala. 10 A Ieova ko te igoa o te Atua telā e fakaasi mai i te Tusi Tapu.—Salamo 83:18.

^ pala. 24 I te mataupu tenei mo nisi mataupu e tolu mai tua, ko oti ne ‵fuli a igoa o tino konā.