Lutani apo pali nkhani

Lutani pa menyu yachiŵiri

Lutani apo pali mitu ya nkhani

Ŵakaboni ŵa Yehova

Chitumbuka

Gongwe la Mulinda—Lakusambira pa Mpingo  |  March 2014

Ivyo Tingacita Kuti Tilutilire Kuŵa na Maghanoghano Ghakwenelera

Ivyo Tingacita Kuti Tilutilire Kuŵa na Maghanoghano Ghakwenelera

‘Usange munthu wagonera na umoyo vilimika vinandi, wasekelerenge mwa ivyo vyose.’—MUPH. 11:8.

1. Kasi Yehova watipa vitumbiko wuli kuti tiŵe ŵakukondwa?

YEHOVA wakukhumba kuti tiŵenge ŵakukondwa. Iyo wakutipa vitumbiko vinandi kuti vitovwire kuŵa ŵakukondwa. Cimoza cake mbumoyo. Ntheura, pa umoyo withu tikwenera kulumba Ciuta pakuti iyo wali kutiguzira mu cisopa caunenesko. (Sal. 144:15; Yoh. 6:44) Yehova wakutisimikizgira kuti wakutitemwa ndipo wakutovwira kuti tilutilire kumuteŵetera. (Yer. 31:3; 2 Kor. 4:16) Tikusangwa na paradiso wauzimu. Mu paradiso uyu tikusanga cakurya cakukwana cauzimu kweniso ŵabali awo ŵakutitemwa. Cikuru pa vyose nchakuti, tili na cigomezgo ciwemi comene ca munthazi.

2. Kasi ŵateŵeti ŵanyake ŵa Ciuta ŵakuŵa na maghanoghano wuli?

2 Nangauli pali vifukwa vyose ivi vyakuŵira ŵakukondwa, kweni ŵateŵeti ŵanyake ŵa Ciuta ŵakuŵa na maghanoghano ghambura kwenelera. Ŵakughanaghana kuti mbambura kuzirwa kwa Yehova, kweniso kuti uteŵeti wawo nawo ngwambura kuzirwa. Awo ŵakulutilira kuŵa na maghanoghano agha, ŵangawona kuti nchambura macitiko kuti munthu wakhale “vilimika vinandi” mwakukondwa.  Ŵangawona kuti umoyo ni mazuŵa gha cisi pera.—Muph. 11:8.

3. Kasi ni vinthu wuli ivyo vingapangiska kuti munthu waŵe na maghanoghano ghambura kwenelera?

3 Ŵabali panji ŵadumbu aŵa ŵangaŵa kuti ŵali na maghanoghano ghambura kwenelera cifukwa ca kukhuŵara, ulwari, panji ucekuru. (Sal. 71:9; Zinth. 13:12; Muph. 7:7) Kweniso Mkhristu waliyose wakwenera kumanya kuti mtima ngwakupusika ndipo ungamususka nanga ni para Ciuta wakukondwa nayo. (Yer. 17:9; 1 Yoh. 3:20) Dyabulosi wakutetera mautesi ŵateŵeti ŵa Ciuta. Ndipo nga ni munthu wambura cipulikano Elifazi, ŵanthu awo ŵali na maghanoghano gha Satana, ŵangapangiska kuti tijiwonenge nga tili ŵambura kuzirwa kwa Ciuta. Uwu mbutesi uwo ukayowoyeka mu nyengo ya Yobu ndipo ucalipo mazuŵa ghano.—Job 4:18, 19.

4. Kasi mu nkhani iyi tiwonenge vici?

4 Yehova wali kulongosora makora mu Malemba kuti waŵenge na wose awo ‘ŵakwenda mu cinkhwawo ca munkhorwe.’ (Sal. 23:4) Nthowa yimoza iyo wakuŵira nase ni Mazgu ghake. Baibolo ‘ndankhongono mwa Ciuta kugadabulira vinthu vyakukhomelera,’ nga ni maghanoghano ghambura kwenelera. (2 Kor. 10:4, 5) Ipo tiyeni tiwone umo Baibolo lingatovwilira kuti tiŵe na maghanoghano ghakwenelera ndiposo kuti tilutilire kuŵa nagho. Musangenge vyandulo kweniso nthowa zakukhozgera ŵanji.

BAIBOLO LINGAMOVWIRANI KUTI MUŴE NA MAGHANOGHANO GHAKWENELERA

5. Kasi nchivici ico cingatovwira kuti tiŵe na maghanoghano ghakwenelera?

5 Mpositole Paulosi wakalongosora vinthu vinyake ivyo vingatovwira kuti tiŵe na maghanoghano ghakwenelera. Wakaciska mpingo wa mu Korinte kuti: “Lutilirani kupima usange muli mu cipulikano.” (2 Kor. 13:5) “Cipulikano” ico Paulosi wakayowoyanga apa, ni vigomezgo vyose Vyacikhristu ivyo vili mu Baibolo. Usange ivyo tikuyowoya na kucita vikukolerana na vigomezgo ivi, ndikuti tili “mu cipulikano.” Ndipouli, tikwenera kusankhapo waka yayi visambizgo vyakuti tilondezge. Kweni tikwenera kulondezga visambizgo vyose Vyacikhristu.—Yak. 2:10, 11.

6. Cifukwa wuli tikwenera kujipima ‘usange tili mu cipulikano’? (Wonani cithuzithuzi cakwamba.)

6 Nyengo zinyake mungatondeka kujipima cifukwa cakuti mukopa kufeluka. Ndipouli, cakuzirwa comene ni umo Yehova wakutiwonera, ndipo maghanoghano ghake ngapacanya kuluska ghithu. (Yes. 55:8, 9) Iyo wakusanda ŵateŵeti ŵake na cilato cakuti waŵasange vifukwa yayi, kweni kuti wawone mikhaliro yawo yiwemi na kuŵawovwira. Para mukuzomerezga kuti Mazgu gha Ciuta ghamovwirani kuti mujipime “usange muli mu cipulikano,” mujiwonenge nga umo Ciuta wakumuwonerani. Muwuskengemo maghanoghano ghakuti muli ŵambura kuzirwa kwa Yehova ndipo muŵenge na maghanoghano ghakuti muli ŵakuzirwa kwa iyo. Ici cikuyana waka na kujura windo kuti ungweru unjire.

7. Kasi viyelezgero vya mu Baibolo vya ŵanthu ŵakugomezgeka vingatovwira wuli?

7 Nthowa yiwemi comene iyo tingajipimira, nkhughanaghanirapo pa viyelezgero vya ŵanthu ŵakugomezgeka awo ŵakuzunulika mu Baibolo. Ghanaghaniranipo pa ivyo vikaŵacitikira panji pa umo ŵakajipulikiranga, na kuwona umo mukate mucitirenge usange vinthu ivi vicitikirenge imwe. Tiyeni tiwone viyelezgero vitatu ivyo vikulongora umo Baibolo lingamovwilirani kuti mujipime na kuwona “usange muli mu cipulikano.” Ici cimovwiraninge kuti muŵe na maghanoghano ghakwenelera.

COKORO CIKAVU

8, 9. (a) Kasi vinthu vikaŵa wuli kwa cokoro cikavu? (b) Kasi cikwenera kuti cikaghanaghananga vici?

8 Pa tempile mu Yerusalemu, Yesu wakawona cokoro cikavu. Ivyo cikacita vingatovwira  kuti tilutilire kuŵa na maghanoghano ghakwenelera nangauli tikutondeka kufiska vinthu vinyake. (Ŵazgani Luka 21:1-4.) Ghanaghanirani umo vinthu vikaŵira kwa cokoro ici: Cikaŵa na citima cifukwa ca nyifwa ya mfumu wake kweniso cikasuzgikanga na ŵalongozgi ŵaryezi ŵa cisopa awo ‘ŵakamilimitizganga nyumba za vyokoro’ m’malo mwa kovwira ŵanthu ŵakusuzgika. (Luka 20:47) Cikaŵa cikavu comene mwakuti cikapeleka tundalama tucoko comene. Tundalama utu tukayananga na uto munthu uyo wakagwiranga nchito yapasi wakatusanganga mu maminiti ghacoko waka.

9 Ghanaghanirani umo cokoro ici cikajipulikira apo cikanjiranga mu luŵaza lwa tempile uku cayegha tundalama tuŵiri. Cikwenera kuti cikaghanaghananga vya kucepa kwa ndalama izo cipelekenge pakuyaniska na izo cikate cipelekenge usange mfumu wake waŵenge wamoyo. Kweniso panji cikakhozgeka soni pakuwona unandi wa ndalama izo ŵanji ŵakapelekanga, na kwamba kughanaghana kuti cawanangwa cake nchambura kuzirwa. Nanga ni para cikaŵa nadi na maghanoghano agha, kweni cikacita ivyo cingafiska kuti cikhozgere kusopa kwaunenesko.

10. Kasi Yesu wakalongora wuli kuti cokoro cikaŵa cakuzirwa kwa Ciuta?

10 Yesu wakalongora kuti Yehova wakazirwiska cokoro ici kweniso vyawanangwa vyake. Wakati “caponyamo zinandi kuluska [ŵasambazi] wose.” Nangauli vyakupeleka vyake vikasazgikana na ivyo ŵanji ŵakapeleka, kweni Yesu wakalumba cokoro ici. Awo ŵakapendanga vyakupeleka ŵakamanya yayi kuti Yehova wakazirwiska comene tundalama tuŵiri utu na uyo wakapeleka. Ndipouli, cakuzirwa comene ni maghanoghano gha ŵanthu yayi nesi umo cokoro ici cikajiwoneranga, kweni umo Ciuta wakaciwoneranga. Mphanyi nkhani iyi yamovwirani kuti mujipime usange muli mu cipulikano.

Kasi mukusambirako vici kwa cokoro cikavu? (Wonani ndime 8-10)

11. Kasi tikusambirapo vici pa nkhani ya cokoro?

11 Ivyo mukucita pakuteŵetera Yehova vikukhwaskika na ivyo vikucitika pa umoyo winu. Cifukwa ca ucekuru panji ulwari, ŵanji ŵakupharazga makani ghawemi nyengo yicoko.  Kasi ŵakwenera kughanaghana kuti nchambura kwenelera kupeleka lipoti lawo cifukwa cakuti ndicoko? Nanga ni para mucali na nkhongono, nyengo zinyake mungawona kuti maora ghinu ngacoko comene pakuyaniska na agho ghakupelekeka na ŵanthu wose ŵa Ciuta caka cilicose. Ndipouli, nkhani ya cokoro yikutisambizga kuti Yehova wakuwona na kuzirwiska cilicose ico tikucita pakumuteŵetera, comenecomene para tacita uku tili mu masuzgo. Ghanaghanirani ivyo mukacita caka camara pakuteŵetera Yehova. Kasi nyengo zinyake mukakhumbikwiranga kuti mujipate comene kuti mupharazge? Usange ndimo viliri, manyani kuti Ciuta wakuzirwiska ivyo mukacita pa nyengo iyi. Para mukucita vyose ivyo mungafiska pakuteŵetera Yehova nga nchokoro cikavu ici, muli na vifukwa vyakukwana vyakugomezgera kuti “muli mu cipulikano.”

‘WUSKANIMO UMOYO WANE’

12-14. (a) Kasi maghanoghano ghambura kwenelera ghakamukhwaska wuli Eliya? (b) Cifukwa wuli Eliya wakaŵa na maghanoghano ghambura kwenelera?

12 Nchimi Eliya yikaŵa yakugomezgeka kwa Yehova ndipo yikaŵa na cipulikano cakukhora. Ndipouli, nyengo yinyake nchimi iyi yikasuzgika comene maghanoghano ndipo yikapempha Yehova kuti yifwe, yikati: “Kwakwana; wuskanimo sono umoyo wane.” (1 Mathe. 19:4) Ŵanji awo ivi vindaŵacitikirepo, ŵangawona nga Eliya ‘wakasoŵa mazgu ghakwandulira.’ (Job 6:3) Ndipouli, Eliya wakasuzgika nadi. Wonani kuti m’malo mwa kumukalipira cifukwa cakuti wakakhumbanga kufwa, Yehova wakamovwira.

13 Kasi vikenda wuli kuti Eliya waŵe na maghanoghano agha? Pambere ivi vindacitike, wakacita munthondwe uwo ukalongora kuti Yehova ni Ciuta waunenesko. Ndipo pamanyuma pa munthondwe uwu, nchimi za Baala 450 zikakomeka. (1 Mathe. 18:37-40) Eliya wakaghanaghananga kuti ŵanthu ŵa Ciuta ŵawelerenge ku cisopa caunenesko, kweni ivi vikacitika yayi. Fumukazi yiheni, Yezebeli, yikatuma uthenga kwa Eliya wakuti yimukomenge sonosono. Cifukwa ca kopa, Eliya wakacimbilira mu mapopa ghakofya gha kumwera, kujumpha mu Yuda.—1 Mathe. 19:2-4.

14 Apo wakaŵa yekha mu mapopa, Eliya wakaghanaghananga kuti mulimo uwo wakacitanga pakuŵa nchimi ukaŵa wambura kuzirwa. Wakaphalira Yehova kuti: “Ntha ndili muwemi kwakuluska ŵasekuru ŵane.” Apa fundo yake yikaŵa yakuti, wakaŵa wambura kuzirwa nga ni fuvu na viwangwa vya ŵasekuru ŵake ŵakufwa. Wakajipima na kuwona kuti ngwakutondeka, ngwambura kuzirwa kwa Yehova na kwa munthu munyake waliyose.

15. Kasi Ciuta wakacita vici kuti wasimikizgire Eliya kuti wacali wakuzirwa?

15 Ndipouli, Wankhongonozose wakamuwonanga nthena yayi Eliya. Eliya wakalutilira kuŵa wakuzirwa kwa Ciuta, ndipo Yehova wakacitapo kanthu kuti wamusimikizgire pa fundo iyi. Yehova wakatuma mungelo kuti wakakhozge Eliya. Kweniso wakamupa cakurya na maji ivyo vikamovwira kuti waŵe wankhongono kwa mazuŵa 40 agho wakenda pakuluta kumwera, ku Lupiri lwa Horebu. Cinyake nchakuti, Ciuta wakawovwira Eliya mwalusungu kuti wamanye kuti pakaŵa Ŵaisrayeli ŵanyake awo ŵakalutilira kugomezgeka kwa Yehova. Kweniso Ciuta wakamupa milimo yinyake Eliya ndipo wakayipokelera. Eliya wakakhozgeka comene na wovwiri wa Yehova, ndipo wakati wambiraso uteŵeti wake pakuŵa nchimi wakakhuka comene.—1 Mathe. 19:5-8, 15-19.

16. Kasi ni nthowa wuli zinyake izo Ciuta wakumukhozgerani?

16 Ivyo vikacitikira Eliya vingamovwirani kumanya usange muli mu cipulikano, kweniso kuti muŵe na maghanoghano ghakwenelera. Cakwamba, ghanaghanirani umo Yehova wamovwilirani. Kasi muteŵeti munyake wa Ciuta, mulara, panji Mkhristu munyake wakukhwima, wali kumovwiranipo apo  mukakhumbikwiranga comene wovwiri? (Gal. 6:2) Kasi muli kukhozgekapo mwauzimu na Baibolo, mabuku ghithu, kweniso maungano gha mpingo? Para mwazakakhozgekaso, muzakakumbuke Mweneko wa wovwiri uwu, uyo ni Yehova, na kumuwonga.—Sal. 121:1, 2.

17. Cifukwa wuli tili ŵakuzirwa kwa Yehova?

17 Caciŵiri, manyani kuti maghanoghano ghambura kwenelera ghangaŵa ghakupusika. Cakuzirwa comene ni umo Ciuta wakutiwonera. (Ŵazgani Ŵaroma 14:4.) Tili ŵakuzirwa kwa Yehova cifukwa cakuti ndise ŵakujipeleka ndiposo ŵakugomezgeka kwa iyo, cifukwa ca ivyo tikufiska yayi. Nga ni Eliya, mungaŵa kuti mwafiska vinandi pakuteŵetera Yehova kuluska umo mukughanaghanira. Mungaŵa kuti muli kovwirapo ŵanji mu mpingo. Cinyake nchakuti, panji ŵanji mu cigaŵa cinu ŵali kumanya unenesko cifukwa ca imwe.

18. Kasi uteŵeti wakufuma kwa Yehova mbukaboni wa vici?

18 Caumaliro, wonani uteŵeti uliwose wakufuma kwa Yehova kuŵa ukaboni wakuti wali namwe. (Yer. 20:11) Nga ni Eliya, mungakhuŵara cifukwa uteŵeti winu ukuwoneka nga ulije candulo panji cifukwa cakuti mukutondeka kufiska vilato vinyake vyauzimu. Ndipouli, mukupharazga makani ghawemi kweniso mukumanyikwa na zina la Ciuta. Ivi ni vyakuzirwa comene. Lutilirani kuŵa ŵakugomezgeka. Para mwacita nthena, paumaliro muzamuŵa nga mukupulika mazgu agho Yesu wakayowoya mu ntharika yake yinyake, ghakuti: “Njira mu cimwemwe ca fumu yako.”—Mat. 25:23.

“LUROMBO LA MWENEUYO WALI MU VISUZGO”

19. Kasi mulembi wa Salmo 102 wakaŵa mu suzgo wuli?

19 Mulembi wa Salmo 102 wakasoŵa cakucita. Wakaŵa “mu visuzgo,” kung’anamura kuti, wakasuzgika comene maghanoghano, kweniso wakaŵavya nkhongono zakumazgira masuzgo ghake. (Sal. 102, mazgu ghapacanya) Mazgu ghake ghakulongora kuti wakapulikanga vyakuŵinya, wakaŵa na phukwa, kweniso wakasuzgika maghanoghano. (Sal. 102:3, 4, 6, 11) Wakaghanaghananga kuti Yehova wamutaya.—Sal. 102:10.

20. Cifukwa wuli lurombo ndwakuzirwa usange munthu wakukhumba kumazga maghanoghano ghambura kwenelera?

20 Ndipouli, wamasalimo wakalutilira kulumba Yehova pa umoyo wake. (Ŵazgani Salmo 102:19-21.) Salmo 102 likulongora kuti nanga ni awo ŵali mu cipulikano ŵangapulika vyakuŵinya kweniso ŵangatondeka kucita makora vinthu. Wamasalimo wakajiwonanga “nga ndi kayuni ako kali kekha pa mtenje,” kweniso nga wali na masuzgo pera. (Sal. 102:7) Usange namwe mukujiwona nthena, lombani kwa Yehova nga umo wakacitira wamasalimo. Lurombo lungamovwirani kumazga maghanoghano ghambura kwenelera. Yehova wakulayizga kuti wapwelelerenge “lurombo lwa ŵasokwano, ndipo kuti wapepuskenge cara masopero ghawo.” (Sal. 102:17) Gomezgani layizgo ili.

21. Kasi munthu uyo wali na maghanoghano ghambura kwenelera wangacita wuli kuti waŵe na maghanoghano ghakwenelera?

21 Kweniso Salmo 102 likulongosora umo mungacitira kuti muŵe na maghanoghano ghakwenelera. Wamasalimo wakaŵa na maghanoghano ghakwenelera cifukwa cakuti wakaghanaghaniranga vya ubwezi wake na Yehova. (Sal. 102:12, 27) Wakapembuzgika comene cifukwa ca kumanya kuti Yehova wakukhozga ŵanthu ŵake para ŵali mu suzgo. Ntheura, usange mukutondeka kucita vinandi pakuteŵetera Ciuta cifukwa ca maghanoghano ghambura kwenelera, lombani kwa Ciuta. Muphalirani kuti wamovwirani kuzizipizga suzgo linu kweniso kuti “zina la Yehova” lipharazgike.—Sal. 102:20, 21.

22. Kasi tingamukondweska wuli Yehova?

22 Nadi, Baibolo lingatovwira kuti timanye usange tili mu cipulikano kweniso usange tili ŵakuzirwa kwa Yehova. Mu mgonezi uno tingamazgirathu yayi maghanoghano ghambura kwenelera. Ndipouli, tose tingakondweska Yehova na kuzakaponoskeka usange tikulutilira kumuteŵetera mwakugomezgeka.—Mat. 24:13.