Lutani apo pali nkhani

Lutani pa menyu yachiŵiri

Lutani apo pali mitu ya nkhani

Ŵakaboni ŵa Yehova

Chitumbuka

Gongwe la Mulinda—Lakusambira pa Mpingo  |  November 2017

Kasi Mukubisama mwa Yehova?

Kasi Mukubisama mwa Yehova?

“Yehova wakuwombora umoyo wa ŵateŵeti ŵake. Palije na yumoza pa awo ŵakubisama mwa iyo wasangikenge na mulandu.”—SAL. 34:22.

SUMU: 8, 54

1. Kasi ŵateŵeti ŵanandi ŵakugomezgeka ŵa Chiuta ŵakughanaghana vichi para ŵabuda?

“NAMUNTHU wakusuzgika ine!” (Rom. 7:24) Ŵateŵeti ŵanandi ŵa Chiuta ŵali kuyowoyapo mazgu agha, agho wakayowoya mpositole Paulosi. Tose tikusuzgika chifukwa chakuti tili kuhara zakwananga. Nyengo zose tikukhumba kuchita vinthu ivyo vikukondweska Yehova. Para tatondeka, tingasuzgika chomene maghanoghano. Ŵakhristu ŵanyake awo ŵali kuchita zakwananga zikuru ŵakughanaghana kuti Chiuta wangaŵagowokera yayi.

2. (a) Kasi Lemba la Salimo 34:22 likulongora wuli kuti ŵateŵeti ŵa Chiuta ŵakwenera yayi kughanaghana kuti Chiuta wangaŵagowokera yayi? (b) Kasi mu nkhani iyi tidumbiskanenge vichi? (Wonani bokosi lakuti “ Ivyo Tikusambirapo Panji Ivyo Ghakwimira?”)

2 Malemba ghakutisimikizgira kuti awo ŵakubisama mwa Yehova ŵakwenera yayi kughanaghana kuti Chiuta wangaleka kuŵagowokera. (Ŵerengani Salimo 34:22.) Kasi kubisama mwa Yehova chikung’anamurachi? Kasi tingachita wuli kuti Yehova watilengere lusungu na kutigowokera? Mazgoro gha mafumbo agha tikughasanga para tikusambira za mizi yakuponerako iyo yikaŵa mu Israyeli. Ndondomeko yakuti paŵe mizi yakuponerako yikaŵa mu Dango la Mozesi, ndipo pa  Pentekoste 33 C.E. dango linyake likanjira m’malo mwa dango ili. Kuluwa yayi kuti Dango ili likafuma kwa Yehova. Ntheura ndondomeko iyi yikutovwira kumanya umo Yehova wakuwonera kwananga, awo ŵananga, na awo ŵalapa. Chakwamba, tiyeni tiwone chifukwa icho Chiuta wakaŵikirako mizi iyi, na umo vinthu vikaŵiranga ku mizi iyi.

“MUJISANKHIRE MIZI YAKUPONERAKO”

3. Kasi Ŵaisrayeli ŵakeruzganga wuli munthu uyo wakomera dala munyake?

3 Mu nyengo ya Ŵaisrayeli, Yehova wakawuwonanga mwakupepuka yayi mulandu wa kukoma munthu. Munthu uyo wakomera dala munyake, nayo wakakomekanga na mubali wa uyo wakomeka. Munthu uyo wakawezgeranga wakamanyikwanga kuti “wakuwezgera nduzga.” (Maŵa. 35:19 mazgu ghamusi) Munthu uyo wakoma munyake mwadala, ŵakamukomanga kuti ŵamuwezgere nduzga chifukwa cha ndopa za munthu wambura mulandu uyo wakomeka. Ŵakamukomanga luŵiro kuti Charu cha Layizgano chileke kunangika, pakuti Yehova wakati: “Mungananganga yayi charu icho mukukhalamo, pakuti [kuthiska ndopa za munthu kukunanga] charu.”—Maŵa. 35:33, 34.

4. Kasi Ŵaisrayeli ŵakeruzganga wuli munthu uyo wakoma munyake mwangozi?

4 Kweni kasi Ŵaisrayeli ŵakeruzganga wuli munthu uyo wakoma munyake mwangozi? Munthu uyo wakoma munyake mwangozi, nayo wakaŵanga na mulandu wa ndopa. (Gen. 9:5) Chakukondweska ntchakuti munthu uyu wakazomerezgekanga kuchimbilira ku muzi wakuponerako kuti waleke kukomeka na munthu wakuwezgera nduzga. Pakaŵa mizi 6 yakuponerako. Wakaŵanga wakuvikilirika para wafika ku malo agha. Munthu uyo wakoma munyake mwangozi wakakhalanga ku mizi iyi m’paka wasembe mukuru wafwe.—Maŵa. 35:15, 28.

5. Kasi Yehova wakamuphalira vichi Joshuwa, ndipo vikutiphalirachi za Yehova?

5 Ni munthu yayi wakambiska ndondomeko yakuti paŵe mizi yakuponerako. Ni Yehova wakambiska. Wakaphalira Joshuwa kuti: “Phalira Ŵaisrayeli kuti: ‘Mujisankhire mizi yakuponerako.’” Mizi iyi ‘ŵakayipatura.’ (Josh. 20:1, 2, 7, 8) Pakuti Yehova ndiyo wakapatura mizi iyi kuti yiŵe yapadera, tingafumba kuti: Kasi ndondomeko iyi yikutovwira wuli kumanya kuti Yehova ngwalusungu? Kasi yikutisambizga kuti tingabisama wuli mwa Yehova mazuŵa ghano?

WAKWENERA “KUPHARA IVYO WABUDA KU ŴALARA”

6, 7. (a) Longosorani udindo wa ŵalara awo ŵakeruzganga munthu uyo wakoma munyake mwangozi. (Wonani chithuzi chakwamba.) (b) Chifukwa wuli chikaŵa chamahara kuti munthu uyo wakoma munyake mwangozi wakumane na ŵalara?

6 Munthu uyo wakoma munyake mwangozi, chakwamba wakeneranga “kuphara ivyo wabuda ku ŵalara” pa chipata cha muzi wakuponerako wa uko wachimbilira. Ŵalara ŵakeneranga kumupokelera makora. (Josh. 20:4) Panyengo yinyake, ŵakamutumangaso ku ŵalara ŵa ku muzi uwo wakakomera munthu. Ŵalara aŵa ndiwo ŵakeruzganga mulandu wake. (Ŵerengani Maŵazgo 35:24, 25.) Para ŵalara aŵa ŵasanga kuti wakakoma nadi mwangozi, ŵakamuwezgeranga ku muzi wakuponerako.

7 Chifukwa wuli pakaŵa ŵalara? Ŵakawovwiranga mpingo wa Israyeli kuŵa utuŵa kweniso kuti munthu uyo wakoma munyake mwangozi Yehova wamulengere lusungu. Munthu munyake wakusanda vya Baibolo wakalemba kuti para munthu uyo wakoma munyake waleka kuluta ku ŵalara, “umoyo wake ukaŵanga pangozi.” Iyo wakatiso: “Ndopa zikaŵa pa mutu wake chifukwa wakalondezga yayi ndondomeko iyo Chiuta wakapeleka kuti yimuvikilire.” Munthu uyo wakoma munyake mwangozi wakeneranga kupenja wovwiri na kuwulondezga kuti waŵe wamoyo. Para wandalute ku umoza mwa mizi yakuponerako iyo Yehova wakaŵika, mubali wa munthu uyo wakomeka wakaŵa na wanangwa kumukoma.

8, 9. Chifukwa wuli Mkhristu uyo wachita zakwananga zikuru wakwenera kukumana na ŵalara?

 8 Mazuŵa ghano napo, Mkhristu uyo wachita zakwananga zikuru wakwenera kukumana na ŵalara mu mpingo kuti ŵamovwire. Chifukwa wuli kuchita nthena nkhwakuzirwa? Chakwamba, Yehova ndiyo wali kuŵika ndondomeko yakuti ŵalara ŵawovwirenge munthu uyo wachita zakwananga zikuru. Fundo iyi tikuyisanga mu Mazgu ghake. (Yak. 5:14-16) Chachiŵiri, ndondomeko iyi yikovwira munthu uyo walapa kuti waŵeso paubwezi na Chiuta, kweniso kuti waleke kuchitaso kwananga. (Gal. 6:1; Heb. 12:11) Chachitatu, ŵalara ŵali na udindo kweniso ŵali kusambizgika umo ŵangakhozgera na kovwira awo ŵalapa kuti ŵaleke kusuzgika maghanoghano. Yehova wakuchema ŵanalume ŵalara aŵa kuti “malo ghakujoŵamo chivula.” (Yes. 32:1, 2) Ndondomeko iyi yikulongora nadi kuti Chiuta wakutilengera lusungu.

9 Ŵateŵeti ŵanandi ŵa Chiuta ŵawona kuti ŵakujipulika makora para ŵapenja wovwiri ku ŵalara na kuwulondezga. Mwachiyelezgero, mubali Daniel wakachita zakwananga zikuru. Wakakhala myezi yinandi kwambura kupempha wovwiri ku ŵalara. Iyo wakati, “nkhati nakhala nyengo yitali kwambura kuphalira ŵalara, nkhawonanga kuti palije icho ŵanganovwira. Kweni nyengo zose nkhajipulikanga kuti nili na mulandu, ndipo nkhalindiliranga waka kuvuna ivyo nkhamija. Para nkhulomba kwa Yehova, chilichose icho nkhayowoyanga nkhasazgangako mazgu ghakuphepiska pa ivyo nkhabuda.” Paumaliro, Daniel wakapempha wovwiri ku ŵalara. Iyo wakati: “Kuyowoya unenesko, nkhawopanga kupempha wovwiri ku ŵalara. Kweni nkhati nakumana nawo, vikaŵa nga munthu waniwuskapo katundu muzito pa viŵeya. Pasono nkhuwona kuti ningalomba kwa Yehova kwambura chilichose chakujandizga.” Mazuŵa ghano Daniel wali na njuŵi yituŵa, ndipo pasono ni muteŵeti wakovwira.

“WACHIMBILIRENGE KU UMOZA WA MIZI IYI”

10. Kasi munthu uyo wakoma munyake mwangozi wakeneranga kuchita vichi kuti walongoreke lusungu?

10 Munthu uyo wakoma munyake mwangozi wakeneranga kuchitapo kanthu kuti walongoreke lusungu. Wakeneranga kuchimbilira ku muzi wakuponerako wapafupi. (Ŵerengani Joshuwa 20:4.) Tikukayika usange munyake wakakananga  kuchimbilira ku malo agha para wakoma munthu. Kuti waŵe wamoyo wakeneranga kuchimbilira ku muzi uwu mwaluŵiro na kukakhala kwenekuko. Iyo wakeneranga kuleka vinthu vinyake. Wakeneranga kuleka ntchito yake na nyumba yake. Kweniso wakaŵavyanga mwaŵi wakuluta uko wakhumba, m’paka apo wasembe mulara wazamufwira. * (Maŵa. 35:25) Kweni kuchita nthena kukaŵa na uwemi wake. Para munthu uyo wakoma munyake wafuma mu muzi wakuponerako, wakalongoranga kuti wakuyuyura ndopa izo wakathiska, ndipo umoyo wake ukaŵanga pa ngozi.

11. Kasi Mkhristu uyo walapa wakwenera kuchita vichi kulongora kuti wakuseŵereska yayi lusungu lwa Chiuta?

11 Mazuŵa ghano napo, ŵanthu awo ŵalapa ŵakwenera kuchitapo kanthu kuti Chiuta waŵalengere lusungu. Tikwenera kulekerathu vinthu viheni ivyo tikachitanga. Tikwenera kuleka kuchita zakwananga zikuru kweniso tumaubudi tuchokotuchoko uto pamanyuma tungazakatipangiska kuchita zakwananga zikuru. Mpositole Paulosi wakayowoya ivyo Ŵakhristu ŵa ku Korinte ŵakachita ŵakati ŵalapa. Wakalemba kuti: “Chitima icho chikukolerana na khumbo la Chiuta chamovwirani kuti muŵe na chitatata, kuti mujiphate ku mulandu, mukwenyelere, muŵe na wofi, muŵe na khumbo, muŵe na mwamphu na kunozga icho chabudika.” (2 Kor. 7:10, 11) Para tikuyezgayezga kuti tileke kwanangaso, tikulongora Yehova kuti tikuchepeska yayi ivyo tikabuda kweniso tikuseŵereska yayi lusungu lwake.

12. Kasi Mkhristu wakwenera kuleka vichi kuti Chiuta walutilire kumulengera lusungu?

12 Kasi Mkhristu wakwenera kuleka vichi kuti Chiuta walutilire kumulengera lusungu? Wakwenera kuleka chilichose icho wakutemwa para wakuwona kuti chingamupangiska kuti wachite zakwananga. (Mat. 18:8, 9) Para ŵabwezi ŵinu ŵanyake ŵakumupangiskani kuchita vinthu ivyo Yehova wakutinkha, kasi mulekenge kuchezga nawo? Usange vikumusuzgani kuleka kumwa chomene moŵa, kasi mulekenge kusangika pa malo agho ghangamupangiskani kumwa chomene? Para mukusuzgika na makhumbiro ghaheni ghakugonana, kasi mulekenge kuwonelera mafilimu ghaheni, kujura mawebusayiti ghaheni, panji chilichose icho chingamupangiskani kughanaghana viheni? Kumbukani kuti chilichose icho tingajinora kuti tiŵe ŵakugomezgeka kwa Yehova nkhanthu yayi pakuyaniska na vitumbiko ivyo tisangenge. Vikuŵinya chomene para Yehova watileka. Kweni ntchakukondweska chomene kuŵa na “chitemwa chamuyirayira” cha Chiuta.—Yes. 54:7, 8.

“MIZI IYI YIŴENGE YAKUPONERAKO”

13. Chifukwa wuli munthu uyo wachimbilira ku muzi wakuponerako wakaŵanga wakuvikilirika kweniso wakukondwa?

13 Munthu wakaŵanga wakuvikilirika para wali mu muzi wakuponerako. Yehova wakati: “Mizi iyi yiŵenge yakuponerako.” (Josh. 20:2, 3) Yehova wakakhumbanga yayi kuti munthu weruzgike kaŵiri pa zakwananga izo wachita. Kweniso wakuwezgera nduzga wakazomerezgekanga yayi kunjira mu muzi wakuponerako kuti wakakome munthu uyo wakakoma mubali wake. Munthu uyo wachimbilira ku muzi uwu wakeneranga yayi kopa kuti ŵamukomenge. Para wali mu muzi uwu, wakaŵanga wakuvikilirika chifukwa cha ndondomeko iyo Yehova wakanozga. Muzi uwu ukaŵa jele lakuponerako yayi. Munthu wakaŵanga na mwaŵi wa kugwira ntchito, kovwira ŵanyake, na kuteŵetera Yehova mwamtende. Iyo wakaŵanga wakukondwa kweniso wakaŵanga na umoyo uwemi.

Manyani kuti Yehova wakugowokera na mtima wose (Wonani ndime 14-16)

14. Kasi Mkhristu uyo walapa wakwenera kumanya vichi?

14 Ŵateŵeti ŵanyake ŵa Chiuta awo ŵakachita zakwananga zikuru ndipo ŵali kulapa, ŵachali kujiwona nga ŵali mu “jele” chifukwa cha ivyo ŵakachita. Ŵakuwona nga Yehova waluwenge yayi ivyo ŵakachita. Usange ndimo mukujipulikira, manyani kuti para Yehova wamugowokerani, wakukumbukaso yayi zakwananga  zinu. Mukwenera yayi kujiwonaso ŵakwananga. Daniel uyo tamuyowoya kukwambilira, wakawona kuti fundo iyi njaunenesko. Ŵalara ŵakati ŵamovwira kuti waŵeso na njuŵi yituŵa, wakayowoya kuti: “Nkhamba kujipulika makora chomene. Ŵalara ŵakati ŵanovwira, pakaŵavya chifukwa chakuti nisuzgikirengeso maghanoghano. Para zakwananga zagowokereka, mbwenu vyamara. Nga umo Yehova wakayowoyera, wakutora maubudi ghithu na kughaponya kutali na ise. Tikughawonaso yayi.” Para munthu uyo wakoma munyake mwangozi wali mu muzi wakuponerako, wakawopangaso yayi kuti mubali wa uyo wafwa wazamumuwezgera. Nase para Yehova watigowokera, tikwenera yayi kughanaghana kuti wakumbukengeso ivyo tikachita kale panji kuteruzgaso.—Ŵerengani Salimo 103:8-12.

15, 16. Kasi chipulikano chinu chikukhora wuli para mukukumbuka kuti Yesu ni Muwomboli ndiposo Wasembe Mukuru?

15 Ise tili na vifukwa vyakukwana kuluska Ŵaisrayeli vyakugomezgera kuti Yehova wakutilengera lusungu. Paulosi wakati wayowoya kuti wakusuzgika chifukwa cha kutondeka kupulikira Yehova mwakufikapo, wakati: “Nkhuwonga Chiuta kwizira mwa Yesu Khristu Fumu yithu!” (Rom. 7:25) Paulosi wakalimbananga na kwananga kweniso ivyo wakachita kumanyuma nangauli wakaŵa kuti walapa. Kweni wakagomezganga kuti Chiuta wali kumugowokera kwizira mwa Yesu. Pakuti Yesu ni Muwomboli withu, wakutozga njuŵi zithu na kutipa mtende wa mu mtima. (Heb. 9:13, 14) Pakuti ni Wasembe withu Mukuru, “wakumanya kuŵaponoska awo ŵakusendelera kwa Chiuta kwizira mwa iyo, chifukwa ngwamoyo nyengo zose ndipo wakuŵaŵeyelelera kwa Chiuta.” (Heb. 7:24, 25) Kale, wasembe mukuru wakawovwiranga Ŵaisrayeli kugomezga kuti Yehova waŵagowokera nadi zakwananga zawo. Ntheura Wasembe Mukuru, Yesu, wakutisimikizgira kuti tipokerenge “lusungu na kusanga lusungu lukuru kuti vitovwire pa nyengo yakwenelera.”—Heb. 4:15, 16.

16 Ipo tikwenera kuŵa na chipulikano mu sembe ya Yesu kuti tibisame mwa Yehova. Lekani kuzomera waka kuti sembe yakuwombola yikapelekeka kuti yovwire ŵanthu. Kweni ŵani na chipulikano kuti sembe yakuwombora yikapelekeka chifukwa cha imwe. (Gal. 2:20, 21) Ŵani na chipulikano kuti zakwananga zinu zikugowokereka chifukwa cha sembe yakuwombora. Ŵani na chipulikano kuti sembe yakuwombora yikumupani chilindizga cha umoyo wamuyirayira. Sembe ya Yesu ntchawanangwa icho Yehova wali kupeleka kwa imwe.

17. Chifukwa wuli mukukhumba kubisama mwa Yehova?

17 Mizi yakuponerako mbukaboni wakuti Yehova ngwalusungu chomene. Ndondomeko iyi yikalongoranga kuti Yehova wakuwona umoyo kuŵa wakupatulika, ndiposo kuti ŵalara ŵali na udindo wakutovwira. Yikutisambizgaso ivyo munthu uyo walapa zanadi wakuchita, ndiposo chifukwa icho tikugomezgera kuti Yehova wakugowoka nadi. Kasi mukubisama mwa Yehova? Nkhwa Yehova pera uko tingasanga malo ghawemi ghakubisamako. (Sal. 91:1, 2) Mu nkhani yakulondezgapo tizamuwona umo mizi yakuponerako yingatovwilira kuyezga Yehova pa nkhani ya kuchita vinthu mwaurunji kweniso mwalusungu.

^ ndime 10 Buku linyake lakuyowoya za mbiri ya Ŵayuda likuti, ŵabali ŵapafupi chomene ŵa munthu uyo wachimbilira ku muzi wakuponerako, ŵakamulondanga kwenekuko na kukakhala nayo.