Vya screen reader

Sankhani chiyowoyero

Lutani pa menyu yachiŵiri

Lutani apo pali mitu ya nkhani

Lutani apo pali nkhani

Ŵakaboni ŵa Yehova

Chitumbuka

Kasi mu Baibolo Muli Uthenga Wuli?

 CHIGAŴA 15

Ku Umikoli, Ntchimi Yikuwona Mboniwoni

Ku Umikoli, Ntchimi Yikuwona Mboniwoni

Daniyeli wakuchima za Ufumu wa Chiuta na kwiza kwa Mesiya. Babuloni wakubwanganduka

MUWUKIRANO wakugomezgeka, Daniyeli, wakakoleka na kutolekera ku Babuloni pambere Yerusalemu wandaparanyike. Iyo pamoza na Ŵayuda ŵanji awo ŵakakolekera lumoza, ŵakapika wanangwa pachoko waka nangauli ŵakaŵa ŵamikoli. Pa umoyo wake wose ku Babuloni, Daniyeli wakatumbikika chomene na Chiuta. Wakapona nyifwa mu chizenje cha nkhalamu na kupokera mboniwoni izo zikamovwira kumanya ivyo vizamuchitika kunthazi. Uchimi wakuzirwa chomene wa Daniyeli ngwakuyowoya vya Mesiya na kuwusa Kwake.

Daniyeli wakamanya apo Mesiya wakenera kwizira. Daniyeli wakaphalirika kuti masabata 69 (agho ghakwimira vilimika) kufuma pa languro lakuti viliŵa vya Yerusalemu vizengeke, ŵanthu ŵa Chiuta ŵazamuwona kwiza kwa “Wakuphakazgika, Karonga.” Sabata iyo tikumanya yikutora mazuŵa ghankhondi na ghaŵiri; kweni sabata ya vilimika nja vilimika vinkhondi na viŵiri. Languro ili likapharazgika pakati pajumpha nyengo yitali kufuma mu nyengo ya Daniyeli, mu 455 B.C.E. Kufuma apo, “masabata” 69 ghakatora vilimika 483, kumalira mu chilimika cha 29 C.E. Mu chigaŵa chakulondezgapo cha buku ili, tiwonenge icho chikachitika mu chilimika ichi. Kweniso, Daniyeli wakawona kuti Mesiya “wamkulikhika,” panji kukomeka kuti wabenekelere zakwananga.—Daniel 9:24-26.

Mesiya wazamuŵa Themba kuchanya. Mu mboniwoni ya vinthu vyakuchanya, Daniyeli wakawona “yumoza ngati mwana wa munthu,” Mesiya, wakwiza ku chizumbe cha Yehova. Yehova wakamupa ‘kuwusa na ntchindi na ufumu.’ Ufumu wake ngwakukhalilira muyirayira. Daniyeli wakamanyaso chinthu chakukondweska chomene chakukhwaskana na Ufumu wa Mesiya. Themba la Ufumu uwu, lizamuwusa pamoza na ‘ŵanthu ŵatuŵa ŵa Wapachanya pa Vyose.’—Daniel 7:13, 14, 27.

Ufumu uzamumazga maboma ghose gha pa charu chapasi. Chiuta wakapa mwaŵi Daniyeli kuti wang’anamulire loto ilo likatindika Nebukadinezara, themba la Babuloni. Themba likawona chikozgo chikuru chakuŵa na mutu wagolide, chifuŵa na mawoko vikaŵa vyasiliva, nthumbo na vigha vyake vikaŵa vyamkuŵa, malundi ghakaŵa ghachisulo, vikandiro vyake vikaŵa vyachisulo kweni vyakusazgikana na dongo. Libwe lakufuma mu lupiri likapondomoka na kutimba malundi gha chikozgo ndipo chikatekenyuka na kuzgoka fuvu pera. Daniyeli wakayowoyaso kuti chigaŵa chilichose cha chikozgo chikwimira maufumu ghankhongono gha pa charu chose chapasi, kwamba na Babuloni, uwo ni mutu wa golide. Daniyeli wakawona kuti Ufumu wa Chiuta uzamuchitapo kanthu mu nyengo ya muwuso waumaliro wa charu chiheni ichi. Uzamuteketa maufumu ghose gha charu chapasi. Ndipo uzamuwusa kwamuyirayira.—Daniel, chipaturo 2.

Daniyeli wakaŵa muchekuru chomene, ndipo wakawona kubwanganduka kwa Babuloni. Themba Sayirasi likathereska msumba uwu nga umo ntchimi zikayowoyera. Kufuma apo, pakatora nyengo yitali viŵi yayi, Ŵayuda ŵakasutulika ku wuzga panyuma pakuti vikaya vyawo vyaŵa vyakupankhuka kwa vilimika 70. Ŵayuda ŵakamba kuzengaso Yerusalemu na kuwezgerapo tempele la Yehova mwakulongozgeka na ŵeruzgi ŵakugomezgeka, ŵasofi na zintchimi. Kasi ntchivichi chikenera kuzakachitika pamanyuma pa vilimika 483?

Yafuma mu buku la Daniel.

Manyani Vinandi

Kasi Ufumu wa Chiuta Ukamba Pawuli Kulamulira? (Chigaŵa Chakwamba)

Usange mukulimanya zgoro, kasi mungamulongosolera munthu munyake kufuma mu Baibolo?