Vya screen reader

Sankhani chiyowoyero

Lutani pa menyu yachiŵiri

Lutani apo pali nkhani

Ŵakaboni ŵa Yehova

Chitumbuka

IVYO ŴANYAMATA NA ŴASUNGWANA ŴAKUFUMBA

Kasi Nafikapo Kuti Ningaŵa na Chibwezi?

Kasi Nafikapo Kuti Ningaŵa na Chibwezi?

 Kasi kuŵa pa chibwezi ni vichi?

  • Para ukutemwa kwenda na munthu uyo ni munyamata panji msungwana munyako yayi, kasi ndikuti uli pa chibwezi?

  • Wakopeka na munthu uyo ni munyamata panji msungwana munyako yayi, ndipo kanandi pa zuŵa mukutumirana ma meseji panji kwimbirana foni. Kasi ndikuti uli pa chibwezi?

  • Nyengo zose para uli pamoza na ŵanyako, ukutemwa kukhala na munthu yumozamoza pera uyo ni munyamata panji msungwana munyako yayi. Kasi ndikuti uli pa chibwezi?

Ukwenera kuti wangusuzgika yayi kuzgora fumbo lakwamba. Kweni ukwenera kuti wangughanaghanirapo dankha pambere undazgore fumbo lachiŵiri na lachitatu. So kasi chomene kuŵa pa chibwezi ni vichi?

Kuŵa pa chibwezi ni para ukutemwa kuchezga na munthu yumozamoza uyo wakopeka nayo ndipo nayo wakopeka nawe.

So zgoro la mafumbo ghose ghatatu ndakuti enya. Para ukutemwa kuchezga pa foni, panji maso na maso, kwamwekha panji pa gulu, na munthu uyo ni munyamata panji msungwana munyako yayi ndipo wakopeka nayo, ndikuti uli pa chibwezi.

 Chifukwa wuli ŵanthu ŵakuŵa pa chibwezi?

Para ukukhumba kuŵa pa chibwezi ukwenera kuŵa na chilato chiwemi chakumanyana makora na munyako usange ndimwe ŵakwenelerana nadi kutorana.

Mbunenesko kuti ŵanyako ŵangawona chibwezi mwakupepuka. Ŵanyake ŵakutemwa waka kuŵa na chibwezi kweni ŵalije pulani yakutora panji kutengwa. Ŵanyake ŵakuŵa na chibwezi kuti ŵatchuke waka.

Kanandi, chibwezi cha nthena chikulutilira yayi. Msungwana munyake zina lake, Heather, wakati: “Ŵanyamata na ŵasungwana ŵanandi ŵakuŵa pa chibwezi kwa sabata yimoza panji ziŵiri mbwenu. Ŵakuwona kuti ŵangamazga chibwezi kwambura suzgo na kusanga chinyake. Ntheura ŵakuwona kuti para ŵazakanjira mu nthengwa, palije suzgo kuzakamazgaso nthengwa yawo.”

Manya kuti para uli pa chibwezi na munthu munyake, maghanoghano ghake ghose ghakuŵa pa iwe. So ukwenera kuŵa na chilato chiwemi para ukwamba chibwezi.—Luka 6:31.

Usange uli pa chibwezi kweni ulije pulani yakutora panji kutengwa, uli nga ni mwana uyo wakuseŵereska chidoli icho pamanyuma wakuchitaya waka.

Ghanaghanira fundo iyi: Kasi iwe ungatemwa kuti munthu munyake waseŵereske maghanoghano ghako nga ni mwana uyo wakuseŵeleska chidoli ndipo nyengo yichoko waka wakuchileka? Mbwenu nawe ukwenera yayi kuchita nthena kwa munyako uyo uli nayo pa chibwezi! Baibolo likuti chitemwa “chikuchita mwambura kwenelera yayi.”—1 Ŵakorinte 13:4, 5.

Msungwana munyake zina lake Chelsea, wakati: “Nyengo zinyake nkhaghanaghananga kuti ŵanthu ŵakwenera kuŵa pa chibwezi kuti ŵaŵe waka ŵakukondwa. Kweni ndimo viliri yayi, chifukwa munyako uyo uli nayo pa chibwezi wakuvitora kuti ni vyanadi.”

Ivyo ungachita: Ŵerenga 2 Petrosi 1:5-7 kuti umanye ivyo ungachita para ukunozgekera kuŵa na chibwezi panji kunjira mu nthengwa. Kasi ni mikhaliro nji iyo yikukusuzga? Chitapo kanthu ndipo para pajumpha mwezi umoza wonaso usange ukusintha.

 Kasi nafika pa msinkhu wakuŵa na chibwezi?

  •  Kasi ukughanaghana kuti munyamata panji msungwana wakwenera kuŵa na chibwezi para wakwaniska vyaka vilinga?

  •  Sono fumba ŵapapi ŵako fumbo leneliri.

Nyengo zinyake, zgoro lako na la ŵapapi ŵako lingayana panji lingapambana. Panji nawe uli mu gulu la ŵanyamata na ŵasungwana awo ŵakulindilira kuti ŵafike dankha pa msinkhu wakuti ŵangaŵa na chibwezi.

Ndivyo Danielle wa vyaka 17 wakachita. Iyo wakati: “Ivyo nkhukhumba mwa munthu uyo wangaŵa chibwezi chane sono, vikupambana chomene na ivyo nkhakhumbanga vyaka viŵiri ivyo vyajumpha. Nakuti nanga ni sono nichali kujikayikira kuti nafika pa msinkhu wakuti ningaŵa na chibwezi. Nkhughanaghana kuzakaŵa na chibwezi para vyaka vyajumphapo kweniso para nazakawona kuti maghanoghano ghane ngakukhazikika.”

Paliso chifukwa chinyake icho tikuyowoyera kuti kulindilira nkhwakuzirwa. Baibolo likuyowoya za “uwukirano,” kung’anamura nyengo iyo makhumbiro ghakugonana ghakuŵa ghankhongono chomene. (1 Ŵakorinte 7:36) Usange ukutemwa kuchezga chomene na munthu uyo ni munyamata panji msungwana munyako yayi apo uchali muwukirano, ungamba kumudokera ndipo paumaliro ungachita nayo uzaghali.

Mbunenesko kuti ŵanyako ŵangawona kuti palije suzgo. Ŵanandi ŵakukhumba kumanya umo vikuŵira para ŵanthu ŵakugonana. Kweni ukwenera kugega kaghanaghaniro kakubudika aka ndipo ukwenera kuchitako yayi nkharo yanthena! (Ŵaroma 12:2) Nakuti Baibolo likuti ‘chimbirako ku uzaghali.’ (1 Ŵakorinte 6:18) Usange ungalindilira kuti ujumphe dankha pa msinkhu wa uwukirano vingakovwira kuti usezgere ‘kutali na thupi lako vinthu vyakupweteka.’—Mupharazgi 11:10.

 Chifukwa wuli nkhwenera kulindilira dankha?

Usange munyake wakukuchichizga kuti uŵe na chibwezi vingayana waka na kukuchichizga kulemba mayeso agho undanozgekere. Vingaŵa makora yayi kuchita nthena! Ungakhumbikwira nyengo kuti unozgekere makora kuti umanye umo ungakazgolera mafumbo ghanonono pa mayeso.

Vikuyana waka na kuŵa pa chibwezi.

Kuŵa pa chibwezi ni nkhani yamaseŵera yayi. So pambere undaŵe pa chibwezi na munthu munyake, ukwenera kumanya dankha vinthu vyakuzirwa ivyo ungachita kuti uzakhozge ubwezi wako na munyako.

Pamanyuma, para wazakasanga munthu wakwenelera kuti uŵe nayo pa chibwezi, chizamuŵa chipusu kukhozga ubwezi winu. Nakuti nthengwa ya ŵanthu awo ŵakutemwana zanadi, yikuŵa yakukhora.

Leka kughanaghana kuti para walindilira dankha uŵavyenge wanangwa. M’malo mwake, uŵenge na wanangwa ukuru wakuti ‘ukondwe mu mazuŵa gha uwukirano wako.’ (Mupharazgi 11:9) Uŵengeso na nyengo yinandi yakunozga makora mikhaliro yinyake iyo ukuwona kuti ukuchita makora yayi. Chakuzirwa chomene ntchakuti, uŵenge paubwezi wakukhora na Chiuta.—Chitengero cha Yeremiya 3:27.

Pasono, ungachezga na munthu waliyose kwali ni munyamata panji msungwana. Kasi ungachita wuli nthena? Ukwenera kuchezga nawo pa gulu apo pali munthu munyake mulara uyo wakumulaŵilirani. Msungwana munyake zina lake Tammy wakati: “Vikunozga kuchezga pa gulu, ndipo ntchiwemi kuŵa na ŵabwezi ŵanandi.” Monica nayo wakazomerezga fundo iyi. Iyo wakati: “Kuchezga pa gulu ni nthowa yiwemi chomene chifukwa ukuzgoŵerana na ŵanthu ŵanandi ŵamikhaliro yakupambanapambana.”

Kweni para wachimbilira kuŵa pa chibwezi, ukujichemera masuzgo ghakofya. Ntheura ukwenera kulindilira dankha. Pasono, lutilira kusambira na kumanya vinthu ivyo vingazakakovwira kuti para wazakaŵa pa chibwezi, chizakende makora. Pa nyengo iyo, uzamuŵa kuti ukujimanya makora kweniso ukumanya ivyo ukukhumba mwa munthu uyo uzamukhala nayo umoyo wako wose.