Ku suka kaya ka vapsali swi nga ha tikomba swi tsakisa kambe hi nkama wolowu wa wun’we swi chavisa. U nga swi tivisa ku yini swaku se u lunghekile ku yendla leswo?

•  Hi mhaka muni u lava ku suka kaya?

•  Tshama hansi u kontela male

•  Leswi majovhem man’wani ma swi vulaka

 Hi mhaka muni u lava ku suka kaya?

 I swinyingi swilo leswi swi nga ha ku yendlaka u lava ku suka kaya. Swin’wani swa swona swa twala kasi swin’wani a swi twali. Hi xikombiso, jovhem lin’wani leli vito la lona ku nga Mario li li: “Mina a no lava ku suka kaya ka vapsali va mina leswaku ni nga yendli mintirho leyi a ni fanele ni yi yendla kaya.”

 Kambe a ntiyiso wa kona hi leswaku loko u suka kaya ka vapsali va wena a wu nge te va ni chunseko lowu u pimisaka swaku u ta va na wona. Onya wa 18 wa malembe a li: “Loko u suka kaya ka vapsali va wena, hi wena se u nga ta hlayisa yindlo leyi u nga ta tshama ka yona, hi wena u nga ta tiswekela naswona hi wena u nga ta hakela magezi, mati ni swin’wani. Naswona vapsali va wena a va nga ta va na wena swaku va ku pfuna.”

 Khumbuka: Kuva u tiva swaku se u lunghekile ku suka kaya, rhanga hi ku tivutisa swaku hi mhaka muni u lava ku yendla leswo.

 Tshama hansi u kontela male

 Yesu a te: “I mani ka n’wina lweyi loko a lava ku yaka prediyu a kalaka a nga rhangi hi ku tshama hansi a kontela male, kuva a vona swaku ya ringana ku xava minchumu hinkwayu leyi a yi lavaka swaku a li heta?” (Luk. 14:28) Se u nga tshamisa ku yini hansi u “kontela” swilo hinkwaswu leswi lavekaka leswaku u suka kaya? Pimisa hi swilo swinharhu leswi landzelaka.

  WA SWI KOTA KU YI TIRHISA KAHLE MALE?

 Bibele li li: ‘male i xivhikelo.’ — Ekleziyaxta 7:12.

•  Swa ku karhatela ku veka male?

•  Indjhe u xava xin’wani ni xin’wani lexi u xi vonaka?

•  U tshamela ku txeneka male?

 Loko u hlamule u ku ina ka xin’we xa swivutiso swi nga lani henhla, swi kombisa kahle swaku a wu se swi lunghekela ku suka kaya.

 Danielle a li: “Makwerhu a suke kaya na a ni 19 wa malembe. Na lembe li nga se hela a hete male hinkwayu leyi a a li na yona, swi lave a tlhelisa movha hikusa a a nga ha swi koti ku wu hakelela. A chimise vito la yena a gama a kombela ku tlhelela kaya.”

 Leswi u nga swi yendlaka: Bula ni vapsali va wena hi male leyi va yi tirhisaka hi wheti leswaku va hlayisa ndjangu. U nga ha va vutisa swaku: I mpsini va swi hakelelaka wheti ni wheti? Va yi divhidirisa ku yini male leswaku va hakelela swilo swoleswo? I mpsini leswi va swi yendlaka leswaku va veka male?

 Khumbuka: Ku djondza ku hlayisa male na wa ha tshama ni vapsali va wena swi ta ku pfuna ku tiva swaku u nga yi tirhisisa ku yini male loko se u tshama wexe.

  WA SWI YENDLA LESWI U FANELEKE U SWI YENDLA?

 Bibele li li: “Mun’wani ni mun’wani a ta rhwala ndzhwalu wa yena.” — Vagalatiya 6:5.

•  U tshamela ku diyara ku yendla swilo?

•  Ku nga va swaku vapsali va wena va tshamela ku ku khumbukisa hi leswi u faneleke u swi yendla akaya?

•  Loko va ku vekele nkama wa ku fika hi wona kaya, u tshamela ku xwela?

 Loko u hlamule u ku ‘ina’ ka xin’we xa swivutiso leswi nga lani henhla, swi nga yendleka swi ta ya swi ku karhatela hintamu ku yendla swilo leswi u faneleke u swi yendla loko se u suke kaya.

 Jessica a li: “Loko u tshama wexe, swi ta lava u yendla minchumu hambi u nga swi lavi ku yi yendla. A nga kona lweyi a nga ta tshamela ku ku byeletela swaku ‘yendla leswi’ kumbe ‘yendla leswiya.’ Swi lava u tidjondzisa u tlhela u tiyendlela programa.”

 Leswi u nga swi yendlaka: Langa wheti leyi u nga ta zama ku tiyendlela swilo hi wexe na u nge se suka kaya. Hi xikombiso, limpa yindlo hinkwayu, hlampsa mpahla ya wena, hamba swikompra, tiswekeli swakudla u tlhela u hlampsa mapratu. Loko se u yendle leswo u ta swi tiva swaku swi ndjhani ku tshama na u li wexe.

 Khumbuka: Loko u tshama u li wexe, i swa lisima hintamu ku yendla leswi u faneleke u swi yendla.

  WA SWI KOTA KU TIKHOMA U TLHELA U HANYISANA NI VAN’WANI?

 Bibele li li: “Mi fanele mi swi txukumeta kule na n’wina hinkwaswu leswi: Ku karhata, ku kwata, wubihi, nhlambha.” — Vakolosa 3:8.

•  Swa ku karhatela ku hanyisana kahle ni vanhu van’wani?

•  U hantla u kwata?

•  U tshamela ku sindzisa swaku swilo swi yendliwa hi ndlela leyi wena u swi lavisaka swona?

 Loko u hlamule u ‘ina’ ka xin’we xa swivutiso leswi nga lani henhla, swi kombisa swaku swi nga yendleka swi ta ku karhatela ku hanyisana ni munhu lweyi u nga ta tshama na yena. Naswona u ta va ni swikarhatu loko u tshuka u chada.

 Helena a li: “Ku tshama ni vanhu van’wani swi yendle leswaku ni ya ni vona ma defeito ya mina. Naswona ni djondze swaku a nga kona lweyi a bohekaka ku va na mina loko li nga ni xelanga kahle kumbe loko ni li ni xitresi. Se, swi lave ni djondza ku tikhoma loko ni biwa hi xitresi.”

 Leswi u nga swi yendlaka: Yendla hinkwaswu leswi u nga swi kotaka leswaku u hanyisana kahle ni vapsali ni vamakwenu va wena. Phela loko u djondza ku hanyisana ni swihoxo leswi vanhu lava u tshamaka na vona swoswi va nga na swona, swi ta ku pfuna ku yendla leswi fanaka ka nkama lowu taka.

 Khumbuka: Ku hanya wexe a hi ndlela ya ku baleka leswi u faneleke u swi yendla. Leswaku swi ku fambela kahle swi lava u tilunghiselela. Swi ngo yini u bula ni vanhu van’wani lava va nga hlula swikarhatu leswi swi nga kona hi ku tshama wexe? U nga ha va vutisa leswaku: ‘I mpsini leswi a va ta swi txintxa ka ndlela leyi va nga yendla hi yona swilo leswi se va nga suka kaya?’ Kumbe u nga ha vutisa leswaku, i mpsini leswi a va ta va va tsakelile ku swi tiva na va nge se rhurha. U nga ha va yendla swivutiso swa ku fana ni swoleswo na wu nge se yendla xiboho xin’wani ni xin’wani xa lisima ka wutomi la wena!