Hunza uya ka timhaka ta kona

Tlhela ka xaxameto wa tihloko ta mhaka

Timboni ta Jehovha

Select language ciTshwa

A Biblia ga ha cica a wutomi ga wena ke?

A Biblia ga ha cica a wutomi ga wena ke?

“Ngha mu hunzuluswa hi ku mahiwa luswa a kupima ka nwina.” — ROM. 12:2.

TISIMU: 29, 52

1-3. a) Zilo muni zi nga hi binzelako ku zi cica anzhako ka ku bapatizwa? b) Loku a kukula ka hina ku hi karatela ku hunza lezi hi nga zi rinzela, ziwutiso muni hi nga ti mahako? (Wona mifota laha hehla.)

ANZHAKO ka ku gonza lisine, Jona [1] i wa nga lavi xinwani ahandle kuva ni wunghana gi nene na Jehova. Kanilezi i wa mbhetile malembe yo tala na aya tibheja, ku dzaha, kunwa yi nga chayi, ni ku tirisa zilo zo lahla mapimo. Kasi a tsakelwa hi Nungungulu, Jona i wa fanele ku tsika mikhuwo leyo yo biha. I lo maha lezo hi ku tsumba Jehova ni ntamu wa Mhaka yakwe wa ku cica wutomi ga munhu. — Maheb. 4:12.

2 Xana Jona i nyimile ku cica wutomi gakwe anzhako ka ku bapatizwa? Ahihi, hakuva i wa ha fanele ku kulula a nwatseka kasi ku hlakulela ni ku chukwatisa matshamela ya wuKristu. (Efe. 4:31, 32) Hi xikombiso, i lo hlamala nguvu hi ku wona lezi zi nga mu karatelisa zona ku hlula xizangazangani xakwe. Jona i lo wula lezi: “A ku hlula xizangazangani xa mina zi nzi karatele nguvu ku hunza ku tsika mikhuwo ya mina ya kale!” Jona i lo cica lezi zi  nga laveka hi ku khongela hi kutikisa ni ku maha xigonzo xo eta xa Biblia.

3 A ku fana na Jona, a kutala ka hina hi cicile za hombe na hi nga se bapatizwa kasi ku zwananisa wutomi ga hina ni milayo ya Biblia. Hambulezo, anzhako ka ku bapatizwa hi wonile lezaku hi fanele ku simama hi cica zinwani — za ku fihlalanyana — kasi hi mu pimanyisa khwatsi Nungungulu na Kristu. (Efe. 5:1, 2; 1 Ped. 2:21) Hi xikombiso, kuzilava hi polile lezaku ha ranza ku solasola vanwani, ha chava vanhu, hi na ni mahlevo, kutani gome ginwani. Xana a ku tsika zilo lezo za hi karatela nguvu ku hunza lezi hi nga zi alakanya? Loku zi hi nghaho, u nga ha ti wutisa lezi: ‘Lezi nzi sinako nzi cicile za hombe, hikuyini zi nzi karatelako nguvu ku cica wutomi ga mina ka zilo za zi tsininani zo kota lezi? Nzi nga engetelisa kuyini ku tsika Biblia gi cica wutomi ga mina ke?’

U NGA RINZELI KU ZI MBHELA HI SIKU GINWE

4. Hikuyini hi kalako hi nga zi koti ku tsakisa Jehova ka zontlhe hi mahako?

4 Hina lava hi tivileko Jehova hi tlhela hi mu ranza hi xuva nguvu ku maha lezi zi mu tsakisako. Kanilezi, hambu loku a kuxuva loko ku hi tsona ni wurongo, a hi nge zi koti ku tsakisa Nungungulu xontlhe xikhati, hakuva a hi mbhelelangi. Hi ka xiyimo xo fana ni xa mupostoli Paule, loyi a nga tsala lezi: “A kuxuva aku maha kusaseka ku kona, kanilezi a nzi na ntamu wa ku maha lezi zi sasekileko.” — Rom. 7:18; Jak. 3:2.

5. Kucica muni hi ku mahileko na hi nga se bapatizwa, kanilezi i gome muni hi nga simamako kulwa nago?

5 Hi tsikile mikhuwo yo biha leyi yi nga wa ta hi maha hi nga ringanelwi hi ku lumba bandla ga wuKristu. (1 Kor. 6:9, 10) Hambulezo, a hi se tsika kuva vanhu vo kala ku mbhelela. (Kol. 3:9, 10) Hikwalaho, ho ti kalavela loku hi alakanya lezaku anzhako ka ku bapatizwa — kutani ka malembe yo tala na hi hi lisineni — hi nga ta ha maha zihoxo, hi nga ta hawa, kutani hi nga ta ha telwa hi mixuvo ni kunavela ka hava. A zilo zinwani zi nga ha teka malembe.

6, 7. a) Xini xi hi vululelako ndlela ya kuva vanghana va Jehova hambu lezi hi nga vanhu vo kala ku mbhelela? b) Hikuyini hi nga faneliko ku kanakana ku kombela Jehova lezaku a hi tsetselela?

6 A kungambheleli loku hi pswalilweko nako a ku hi valeli kuva ni wunghana gi nene na Jehova kutani ku simama hi mu tirela. Phela a xikhati lexi Jehova a nga hi koka lezaku hi maha wunghana naye, i wa zi tiva lezaku hi ta tshuka hi maha zihoxo. (Joh. 6:44) Makunu, kota lezi Nungungulu a tivako matshamela ya hina ni lezi zi nga mbilwini ya hina, handle ko kanakana i wa zi tiva ku a zilo zo kari za kungambheleli ka hina zi ta simama zi hi xanisa. I wa zi tiva lezaku hi ta tshuka hi hoxisa. Hambulezo, i simamile a lava lezaku hi maha vanghana vakwe.

7 A liranzo li kucile Nungungulu lezaku a hi longiselela xinyikiwo xo saseka — wu nga nzhiho wa N’wana wakwe wo ranzeka. (Joh. 3:16) Loku hi ti sola xontlhe xikhati hi kombela Jehova lezaku a hi tsetselela xiseketelweni xa lulamiselo lego ga ntsengo wa hombe nguvu, a wunghana ga hina naye gi ta simama gi tiyile. (Rom. 7:24, 25; 1 Joh. 2:1, 2) Xana hi fanele ku kanakana ku lonzowota a mabhinzu ya nzhiho hi ku alakanya lezaku hi vaonhi kutani hi vanhu va nga hlazekangiko? Ahihi! Lezo zi wa ta fana ni ku ala ku tirisa mati kasi ku hlamba mandla loku ma chakile. Phela a nzhiho wu longiselelwe vaonhi lava va ti solako. Hi wona wu hi vululelako ndlela ya kuva hi ti buza hi wunghana gi nene na Jehova hambu lezi hi nga vanhu vo kala ku mbhelela. — Gonza 1 Timote 1:15.

8. Hikuyini hi nga faneliko ku ti vala mahlo ka gome ga hina?

8 Lezo a zi wuli lezaku hi fanele ku ti vala  mahlo ka gome ga hina. A ku aka wunghana ga hina na Jehova zi patsa kuva hi ti karatela ku mu pimanyisa nguvu Nungungulu na Kristu hi tlhela hiva ni matshamela lawa va lavako lezaku hiva nawo. (Tis. 15:1-5) Zi patsa kambe a ku ti karatela ku nga hluliwi hi mixuvo ya hina ya hava, hambu ku yi susa loku zi koteka. Kani ha hi ku bapatizwa kani hi na ni malembe yo tala lisineni, hi fanele ku simama hi “mbheleliswa.” — 2 Kor. 13:11.

9. Hi zi tivisa kuyini lezaku hi nga simama ku ambala wumunhu giswa?

9 Kasi hi “mbheleliswa” hi tlhela hi kombisa ‘wumunhu giswa’ hi fanele kulwa xontlhe xikhati. Paule i alakanyisile makholwa-kulobye aku: “Xungetano ni mahanyela ya nwina ya kale mu yimelwe hi ku ti tlhatlha ka munhu wa kale, loyi a onhekako hi kunavela ka kukhohlisa; kasi mu mahiwa la’vaswa a moyeni wa kupima ka nwina, mu ambala munhu muswa, loyi a vangilweko ku fanana ni Nungungulu kululameni ni kubaseni ka zinene.” (Efe. 4:22-24) A gezu ga xiGreki legi gi hunzuluselweko ku “mahiwa la’vaswa” gi komba lezaku a ku ambala wumunhu giswa zi mahiwa xontlhe xikhati; a zi nyimi. Lezo za tiyisa hlana hakuva zi hi komba ku hambu loku hi hi ni malembe na hi tirela Jehova, hi nga simama hi engetela ni ku chukwatisa a matshamela ya wuKristu lawa ma wumbako a wumunhu giswa. Kunene, a Biblia gi nga simama gi cica a wutomi ga hina.

HIKUYINI ZI KARATAKO NGUVU?

10. Zini hi faneleko ku maha kasi hi simama ku cica na hi vuniwa hi Biblia, niku ziwutiso muni hi nga ti mahako?

10 Hi fanele ku ti karata loku hi lava lezaku a Mhaka ya Nungungulu yi simama ku hi cica. Kanilezi hikuyini zi lavako lezaku hi ti karata nguvu? Lezi Jehova a katekisako a mizamo ya hina, xana zi wa nga faneli ku hi olovela a ku kula hi tlhelo ga moya? Xana Jehova a nge tekeli ku susa mixuvo ya hina ya hava kasi hi zi kota ku kombisa matshamela ma nene na zi nga lavi kuza hilwa ke?

11-13. Hikuyini Jehova a lavako lezaku hi ti karata kasi ku hlula gome ga hina?

11 Loku hi ehleketa hi zilo lezi zi wonekako wuakweni, ha zi wona lezaku Jehova i na ni ntamu wa hombe. Hi xikombiso, segundo ni segundo, a gambo gi humesa kuwoninga ni kuhisa ka hombe. Hambu lezi xi nga xipanze xi tsongwani ntsena xa kuwoninga ni kukufumela ka gambo xi tako laha misaveni, za enela kasi ku nyika wutomi a zivangwa lezi zi nga ka yona. (Tis. 74:16; Isa. 40:26) Jehova wa xalala hi ku nyika ntamu a vanhu vakwe hi lipimo li faneleko loku wu laveka. (Isa. 40:29) Kunene a nga zi kota ku hi nyika ntamu wa ku hlula ni gihi gome hi nga nago na zi nga lavi kuza hilwa kutani kuwa na hi vuka. Makunu hikuyini a kalako a nga mahi lezo?

12 Jehova i hi nyikile a xinyikiwo xo saseka xa kutihlawulela. Loku hi hlawula ku maha kuranza ka Nungungulu hi tlhela hi ti karata nguvu kasi ku maha lezo, hi komba lezaku ha mu ranza nguvu Jehova niku hi lava ku mu tsakisa. Hi komba kambe lezaku ha yima naye kota Hosi ya wuako gontlhe. Satani i phikizile lezaku Jehova i na ni fanelo ya ku fuma a wuako gontlhe, hikwalaho a kutikarata ka hombe loku hi ku mahako hi kuziranza kasi ku seketela wuhosi gakwe handle ko kanakana ka lisima mahlweni ka Dadani wa hina wo nengela ni wo bonga. (Joba 2:3-5; Mav. 27:11) Kanilezi, loku Jehova i wo hi susela a wutihlamuleli gontlhe ga kulwa ni mixuvo ya hina ya hava kasi ku mu tsakisa, hi wa nga tava ni xigelo xo zwala xa ku wula lezaku ha seketela a wuhosi gakwe.

13 Hikwalaho, Jehova i hi kuca kuva hi “pinyamela” kuva ni matshamela ma nene. (Gonza 2 Pedro 1:5-7; Kol. 3:12) I lava lezaku hi ti karatela ku wonelela maalakanyo  ya hina ni mbilu ya hina. (Rom. 8:5; 12:9) Loku hi ti karata hi mbilu yontlhe kasi ku maha lezo, hi kuma litsako la hombe hi ku wona lezaku a Biblia ga ha cica wutomi ga hina.

TSIKA MHAKA YA NUNGUNGULU YI SIMAMA KU KU CICA

14, 15. Hi nga maha yini kasi hiva ni matshamela lawa Jehova a ma tsakelako? (Wona a kwadru “ A Biblia ni mukhongelo zi lo cica wutomi gabye.”)

14 Hi nga maha yini kasi hiva ni matshamela ma nene hi tlhela hi tsakisa Jehova ke? A hi faneli ku veka kupima ka lezi hi faneleko ku cica ntsena. Hi fanele ku simama hi ti karata hi tlhela hi lanzela zileletelo za Nungungulu, hakuva ka Va Le Roma 12:2 hi gonza lezi: “Mu nga pimanyisi a tiko ga nguva leyi; kanilezi ngha mu hunzuluswa hi ku mahiwa luswa a kupima ka nwina, kasi mu fela ku hlola mu tiva lezi zi nga kuranza ka Nungungulu, loku ko saseka, ku amukelekako, ni ku mbheleleko.” Hi ku tirisa a Mhaka yakwe ni moya wakwe wa ku basa, Jehova i hi vuna ku tiva a kuranza kakwe, hi ku maha, hi tlhela hi cica a wutomi ga hina kala laha ku lavekako kasi hi mu xalalisa. A kutikarata ka hina ku fanele ku patsa mitiro yo kota ku lera Biblia siku ni siku, ku ehleketa hi Mitsalo, ni ku khongela hi kombela moya wa ku basa. (Luka 11:13; Gal. 5:22, 23) A xikhati lexi hi vumelako ku rangelwa hi moya wa ku basa wa Nungungulu hi tlhela hi zwananisa maalakanyo ya hina ni mawonela ya Jehova ma kombiwako lomu ka Mhaka yakwe, hi taya hi fana nguvu naye hi maalakanyo, kuwulawula, ni mitiro ya hina. Hambulezo, ku ta simama ku laveka lezaku hi ti wonela kasi hi nga hluliwi hi gome ga hina. — Mav. 4:23.

U nga vuneka nguvu hi ku hlengeleta mitsalo ni tinzima ti khumbako gome ga wena, uta na u zi kambela (Wona nzimana 15)

15 Ahandle ka ku lera Biblia siku ni siku, hi fanele ku gonza a Mhaka ya Nungungulu na hi vuniwa hi mabhuku ya wuKristu kasi hi pimanyisa a matshamela yo saseka ya Jehova. A vokari va kuma xivuno xa hombe hi ku maha xaxameto wa mitsalo ni tinzima ta Murinzeli kutani Despertai! leti ti va vunako nguvu ku engetela matshamela ya wuKristu kutani ku hlula gome go kari, va tlhela vata na va kambela mahungu lawo.

16. Hikuyini hi nga faneliko ku mbhela ntamu loku hi nga zi koti ku cica hi xihatla?

16 Loku a kukula ka wena ka moya ku ku khwatsi ko nonoka nguvu, alakanya lezaku za teka xikhati. A matshamela ya moya a ma kumiwi hi siku ginwe. Hi fanele kuva ni lihlaza-mbilu, hi tsika Biblia gi simama ku cica a wutomi ga hina. Kusanguleni ku nga ha laveka lezaku hi ti gonzisa ku maha lezi zi nga zi nene hi kuya hi Mitsalo. Kanilezi hi kufamba ka xikhati, a ku alakanyela ni ku maha zilo za zi nene zi nga ha hi olovela nguvu laha a maalakanyo ni mitiro ya hina zi toya zi longoloka khwatsi ni lezi Jehova Nungungulu a mahisako zona. — Tis. 37:31; Mav. 23:12; Gal. 5:16, 17.

 EHLEKETA HI WUMANZIKO GA HINA GO SASEKA

17. Loku hi tsumbeka ka Jehova, hi ngava ni wumanziko muni go saseka?

17 Hi magumo, a vakhozeli vo tsumbeka va Jehova va tava ni lungelo ga ku mu tirela na va mbhelele kala kupinzuka. Ka xikhati lexo, a ku kombisa matshamela ya moya zi nga ta hava yimpi, kanilezi zi ta tsakisa xontlhe xikhati. Kanilezi, hambu zezi ha zi kota ku khozela Nungungulu wa hina wa liranzo hi kota ya xinyikiwo xa nzhiho. Hambu lezi hi kalako hi nga mbhelelangi, hi nga mu tsakisa Jehova loku hi ti karatela ku simama hi tsika Mhaka ya Nungungulu yi cica wutomi ga hina.

18, 19. Hi nga tiyisekisa kuyini lezaku a Biblia gi na ni ntamu wa ku simama gi cica wutomi ga hina?

18 Jona, a kumbukilweko le kusanguleni, i lo ti karata nguvu kasi ku hlula xizangazangani xakwe. I lo ehleketa hi matshinya ya milayo ya Biblia, a ma tirisa, a tlhela a vumela a xivuno ni wusungukati ga maKristu-kulobye. Hi malembe matsongwani, Jona i lo cica nguvu. Hi magumo i lo ringanelwa hi kuva nanza ga wutireli, niku zalezi i na ni 20 wa malembe na a tira kota dota ga bandla. Hambulezo, i ti wona a hi ni xilaveko xa ku simama a ti wonela kasi a nga tshuki a tlhelela nzhako.

19 A matimu ya Jona ma komba lezaku a Biblia ga vuna vanhu va Nungungulu lezaku va simama va cica za hombe wutomini gabye. Hikwalaho, hi nga tshuki hi nyima ku tsika Mhaka ya Nungungulu yi cica wutomi ga hina ni ku hi tshineta nguvu ka Jehova. (Tis. 25:14) Laha hi wonako lezaku Jehova wa katekisa a kutikarata ka hina, hi ta zi wona khwatsi lezaku hakunene a Biblia gi nga simama gi cica a wutomi ga hina. — Tis. 34:8.

^ [1] (nzimana 1) A vito gi cicilwe.