Hunza uya ka timhaka ta kona

Tlhela ka xaxameto wa tihloko ta mhaka

Timboni ta Jehovha

Select language ciTshwa

 XIVUNO KA MINGANGO | NDLELA YO GONZISA VANA

Lisima la ku maha mitiro ya laha kaya

Lisima la ku maha mitiro ya laha kaya

XIKARATO

Ka mingango yo kari, ku rinzelwa lezaku a vana va vunetela mitirweni ya laha kaya. A vana vonawu va maha lezo na va nga solasoli. Kanilezi ka mingango yinwani, a vapswali va honisa ku ruma vana vabye, hikwalaho a va pasi ku maha mitiro ya laha kaya niku va maha malolo.

A vakambisisi va wula lezaku a xikarato lexi xi tolovelekile nguvu matikweni ya le mupela-gambo, laha a vanana va lavako kuga basi, kanilezi a ku tira a va zi lavi. A papai wo kari a vitaniwako ku hi Steven i te: “Inyamutlha, a vanana va tsikiwa va bela migeme, ku wona zilo ka internet, ni ku wona televizawu. Ka vanana va tshamela lego, zitsongwani hi nga zi rinzelako ka vona.”

U zi wonisa kuyini? A ku maha mitiro ya laha kaya zo vuna ntsena ku hlayisa muti kutani za vuna kambe lezaku a vanana va kula na va tiva?

LEZI U FANELEKO KU ZI TIVA

A vapswali vo kari va honisa ku ruma vana vabye, nguvunguvu loku a vana va khomekile hi mitiro ya xikola. Kutani loku va ha wuya hi xikoleni. Hambulezo, hi nga wona wuyelo ga ku ruma vana.

A mitiro ya laha kaya yi vuna nwanana a ku kula na a tiva. A vanana lava va mahako mitiro ya laha kaya vaya xikoleni hi kuziranza na va nga kurumetwi niku va tiva. Niku a ku maha mitiro ya laha kaya zi vuna nwanana lezaku a kula na a zi kota ku ti mahela zilo ha yece, kutikhoma ni kutiyimisela. A matshamela lawo ma mu maha a ranza ku gonza.

A mitiro yi longisela nwanana kasi a tirela vanwani. A vokari va polile lezaku a vanana lava va vunetelako ku maha mitiro ya laha kaya vo ti longisela kasi va maha mitiro yi mahiwako hi vanhu va hombe. A mitirwatirwana ya laha kaya ya vuna vanana lezaku va ranza ku tirela vanwani. Hi tlhelo ginwani, Steven loyi a kumbukilweko kusanguleni, i bika lawa: “Loku ku nga rinzelwi nchumu ka vanana, va kula na va tiva lezaku va fanele ku tirelwa, lezi zi va mahako vava ni mawonela ya hava xungetano hi wutihlamuleli ni mitiro leyi va to yi maha loku va hi vahombe.”

A mitiro ya laha kaya yi vuvumisa kuzwanana ka ngango. A kutikarata loku a vanana va ku mahako laha kaya ku va vuna ku wona lezaku a vova va lisima basi laha ngangweni, kanilezi vonawu va na ni wutihlamuleli. A mhaka leyi yi nga fihlala loku a vapswali va nyika nguvu lisima a mitiro ya le xikoleni a ku hunza ya laha kaya. Ti wutise lezi: ‘Nzi vuneka hi yini loku nzi tsika nwana wa mina a ranza nguvu mihlakano, kanilezi na a nga zwanani ni ngango?’

 LEZI U FANELEKO KU MAHA

Sangula na va ha hi vatsongwani. A vokari va wula lezaku a vapswali va fanele ku avela mitiro a vana vabye loku va hi ni 3 wa malembe. A vanwani va wula lezaku a nga sangula ku tira loku a hi ni malembe mambiri kutani kuya hasi. A mhaka yo tiya hi leyi, a vanana va ranza ku tira na va hi ni vapswali vabye va tlhela va va pimanyisa. — Tshinya ga nayo ga Biblia: Mavingu 22:6.

Va nyike ntiro hi kuya hi tanga yabye. Hi xikombiso, a nwanana wa 3 wa malembe a nga rolela lezi a hlakanako hi zona, ku sula laha ku ngawa zakuga, kutani ku hambanyisela tinguwo ta chaka hi kuya hi mihlowo. Lava va hombana va nga swiyela, ku hlaza mova, hambu ku bika zakuga. Tira ni nwana wa wena hi kuya hi wuzikoti gakwe. U ta hlamala nguvu hi ku wona a zigingi za mufana kutani nhanyana wa wena a xikhati a tirako.

Rangisa mitiro yo kari. Lezo zi nga karata loku a nwana wa wena a nyikiwa TPC yo tala siku ni siku le xikoleni. Kanilezi, a bhuku go kari gi wulawulako hi wutihlamuleli gi wula lezaku loku a vapswali va tsika ku ruma nwanana hi kota ya lezi a nga ka kalasi go tlakuka va “rangisa lezi zi nga faneliko.” Kota lezi zi wulilweko kusanguleni, a ku maha mitiro ya laha kaya zi vuna vanana lezaku vava zigonzani za zi nene. Niku a ku gonza ku maha mitiro ya laha kaya zi ta va vuna a xikhati va tova ni mingango yabye. — Tshinya ga nayo ga Biblia: Va Le Filipi 1:10.

Yisa kupima ka lezi u va gonzisako na ku nga hi lezi va zi tsanzekako ku maha. Za koteka ku a nwana wa wena a hlwela ku mbheta lezi u nga mu ruma, kanilezi na a maha ntiro wa wu nene. Loku lezo zi humelela, u nga mu djahi. A kungo ga wena a hi ku mu wona na a mahile khwatsi ntiro u mu rumileko — a ku khwatsi ova munhu wa hombe — kanilezi ku vuna nwana lezaku a gonza ku maha ntiro ni ku kuma litsako la ku tira. — Tshinya ga nayo ga Biblia: Mutshawuteli 3:22.

Veka kupima ka mabhinzu ya kona. A vokari va wula lezaku a ku mu nyika mali nwanana kasi a maha a ntiro wo kari zi mu gonzisa kuva ni wutihlamuleli. A vanwani va wula lezaku a ku nyika mali nwanana zi mu maha a veka kupima ka lezi a nga zi kumako loku a tira laha kaya wutshanwini ga ku alakanya lezaku a ku maha mitiro ya laha kaya o vunetela. Va tlhela va wula lezaku loku a nwanana a hi ni mali yo enela a nga ala ku tira laha kaya. Lexo xikombiso xa lezaku a kungo ga wena a wu gi chikelelangi a xikhati u nga zama ku mu nyika mitiro ya laha kaya. Xigonzo muni hi xi kumako kwalaho? Zi nene a ku hambanyisa ntiro ni mali a xikhati u gonzisako nwanana.