Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MARCH 2017

Kombisa Xichavo Eka Lava Swi Va Fanelaka

Kombisa Xichavo Eka Lava Swi Va Fanelaka

“Ku dzuneka ni ku xiximiwa ni ku vangama ni matimba a swi ve eka Loyi a tshameke exiluvelweni ni le ka Xinyimpfana hi masiku ni masiku.”—NHLAV. 5:13.

TINSIMU: 9, 108

1. Ha yini vanhu van’wana va faneriwa hi ku kombiwa xichavo naswona hi ta kambisisa yini sweswi?

KU KOMBISA munhu wo karhi xichavo swi vula ku n’wi khoma hi ndlela yo hlawuleka swin’we ni ku n’wi xixima. Entiyisweni a hi ta langutela leswaku munhu loyi a faneleke a khomiwa hi ndlela yoleyo a va a endle nchumu wo karhi lowu n’wi endlaka a faneriwa hi ku xiximiwa. Kutani hi nga ha tivutisa leswaku hi fanele hi kombisa Mani xichavo naswona ha yini swi fanerile ku endla tano?

2, 3. (a) Ha yini Yehovha a faneriwa hi ku kombisiwa xichavo? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Hi ku ya hi Nhlavutelo 5:13 i mani Xinyimpfana naswona ha yini xi faneriwa hi ku kombisiwa xichavo?

2 Hilaha Nhlavutelo 5:13 yi kombisaka hakona, “Loyi a tshameke exiluvelweni . . . Xinyimpfana” hakunene u faneriwa hi ku kombiwa xichavo. Eka Nhlavutelo ndzima 4 hi tlhela hi kuma xivangelo xin’wana xa leswaku ha yini Yehovha a faneriwa hi ku kombisiwa xichavo. Nakambe tintsumi ti huwelele ti dzunisa Yehovha ti ku: “Loyi a hanyaka hi masiku ni masiku.” Ti tlhele ti ku: “Swa ku fanela, Yehovha, wena Xikwembu xa hina, ku amukela ku vangama ni ku xiximiwa  ni matimba, hikuva u tumbuluxe swilo hinkwaswo, naswona hikwalaho ka ku rhandza ka wena swi ve kona, swi tumbuluxiwile.”—Nhlav. 4:9-11.

3 Yesu Kreste i “Xinyimpfana xa Xikwembu lexi susaka xidyoho xa misava.” (Yoh. 1:29) Bibele yi hi byela leswaku u tlakuke ngopfu ku tlula munhu un’wana ni un’wana loyi a nga hosi kumbe loyi a tshameke a va hosi. Loko yi hlamusela yi ri: “Hosi ya lava nga tihosi ni Mufumi wa lava nga vafumi, loyi ku nga yena ntsena la nga fiki, la tshamaka eku vonakaleni loku nga tshinelelekiki, loyi ku nga riki na munhu ni un’we la n’wi voneke kumbe la nga n’wi vonaka.” (1 Tim. 6:14-16) Hi yihi hosi leyi tshameke yi tinyiketela ku fela malandza ya yona hikwalaho ka swidyoho swa wona? Xana u titwa u susumeteleka ku dzunisa swin’we ni tintsumi ta magidigidi hi ku vula u ku: “Xinyimpfana lexi a xi tlhaviwile xi faneriwa hi ku amukela matimba ni rifuwo ni vutlhari ni ntamu ni ku xiximiwa ni ku vangama ni ku dzuneka.”—Nhlav. 5:12.

4. Ha yini swi boha ku kombisa Yehovha na Kreste xichavo?

4 Swa hi boha ku kombisa Yehovha na Kreste xichavo. Leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki swi titshege hi ku endla tano. Marito ya Yesu lama nga eka Yohane 5:22, 23 ma hi pfuna ku twisisa mhaka leyi hi ku helela loko ma ku: “Tatana a nga avanyisi munhu ni un’we, kambe ku avanyisa hinkwako u ku tamerise N’wana, leswaku hinkwavo va xixima N’wana hilaha va xiximaka Tatana hakona. Loyi a nga n’wi xiximiki N’wana a nga n’wi xiximi Tatana loyi a n’wi rhumeke.”—Hlaya Pisalema 2:11, 12.

5. Ha yini hi fanele hi ringanisela loko hi kombisa vanhu xichavo ni ku va xixima?

5 Vanhu va endliwe “hi xifaniso xa Xikwembu.” (Gen. 1:27) Hikwalaho vanhu vo tala va kombisa timfanelo ta xona hi tindlela to hambana. Vanhu va vumbiwe va ri ni vuswikoti byo kombisa van’wana rirhandzu, musa ni ntwelavusiwana. Va vumbiwe va ri ni ripfalo, leri va byelaka loko nchumu wo karhi wu lulamile kumbe wu hoxile. (Rhom. 2:14, 15) Vanhu vo tala va rhandza swilo leswi baseke swi tlhela swi saseka. Hi ntolovelo va lava ku hanyisana ni van’wana hi ku rhula. Ku nga khathariseki leswaku va swi xiya kumbe a va swi xiyi, va kombisa ku vangama ka Yehovha hi ndlela yo karhi, naswona hikwalaho ka sweswo va fanele va kombisiwa xichavo swin’we ni ku xiximiwa.—Ps. 8:5.

RINGANISELA LOKO U KOMBISA VAN’WANA XICHAVO

6, 7. Emhakeni yo kombisa vanhu xichavo, Timbhoni ta Yehovha ti hambana njhani ni vanhu van’wana?

6 Ku ringanisela swa laveka loko hi fanele hi kombisa vanhu van’wana xichavo. Vanhu vo tala va kuceteriwa swinene hi moya wa misava. Hi yona mhaka leyi vanhu vo tala va gandzelaka vanhu ku ri ni ku va kombisa xichavo ni ku va xixima hi ndlela leyi faneleke. Va veka swifaniso swa varhangeri va vukhongeri, van’watipolitiki, vatlangi va mintlango, vatlangi va switori swin’we ni van’wana lava dumeke emakaya ya vona naswona va va teka va ri vanhu lava hlawulekeke ngopfu. Vanhu lavatsongo ni lavakulu va teka vanhu lava, va ri xikombiso lexi va nga xi tekelelaka, minkarhi yin’wana va tekelela ndlela leyi va vulavulaka ha yona, va ambalaka ha yona kumbe ndlela leyi va tikhomaka ha yona.

7 Vakreste va ntiyiso va papalata vonelo rero leri hoxeke ro kombisa vanhu xichavo lexi hundzeletiweke. Kreste hi yena ntsena munhu loyi a tshameke a hanya loyi hi nga n’wi tekelelaka. (1 Pet. 2:21) Xikwembu a xi tsaki loko xi vona hi kombisa vanhu xichavo hi ndlela leyi hundzeletiweke. Hi fanele hi tsundzuka leswaku Bibele yi ri: “Hinkwavo va dyohile, naswona va kayivela ku vangama ka Xikwembu.” (Rhom. 3:23) Swi le rivaleni leswaku a hi fanelanga hi kombisa munhu xichavo ku tlula mpimo.

8, 9. (a) Timbhoni ta Yehovha ti va teka njhani valawuri? (b) Xana hi fanele hi kombisa valawuri xichavo xo fikela kwihi?

 8 Vanhu van’wana va faneriwa hi ku xiximiwa hikwalaho ka mitirho leyi va yi tirhaka. Valawuri va tiko va fanele va hlayisa nawu, va endla leswaku swilo swi famba kahle etikweni ni ku khathalela swilaveko swa vaakatiko va vona. Leswi swa hi vuyerisa hinkwerhu. Muapostola Pawulo u tsundzuxe Vakreste leswaku va teka vanhu volavo tanihi “valawuri lava tlakukeke” lava Vakreste va faneleke va tiveka ehansi ka vona. U tlhele a ku: “Nyikani hinkwavo timfanelo ta vona, loyi a lavaka xibalo n’wi nyikeni xibalo; . . . loyi a lavaka ku xiximiwa n’wi xiximeni.”—Rhom. 13:1, 7.

9 Tanihi Timbhoni ta Yehovha hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi kombisa valawuri xichavo hilaha swi languteriweke hakona endhawini leyi hi tshamaka eka yona. Hi tirhisana na vona loko va endla mitirho ya vona. I ntiyiso leswaku hambiloko hi va komba xichavo ni ku va seketela hi endla sweswo handle ko tlula milawu ya le Bibeleni. A hi nge va kombisi xichavo lerova hi tlula milawu ya Xikwembu.—Hlaya 1 Petro 2:13-17.

10. Malandza ya Yehovha ya le nkarhini wa khale ma hi vekele xikombiso xihi eka ndlela leyi a ma tirhisana ha yona ni valawuri?

10 Malandza ya Yehovha ya le nkarhini wa khale ma hi vekele xikombiso lexinene eka ndlela leyi a ma tirhisana ni valawuri ha yona. Loko Mfumo wa Rhoma wu lava leswaku vaakatiko va wona va ya tsarisiwa, Yosefa na Mariya va endle tano. Va fambe mpfhuka wo leha va ya eBetlehema hambileswi Mariya a ri ekusuhi ni ku veleka n’wana wakwe wa mativula. (Luka 2:1-5) Nakambe loko Pawulo a hehliwe hi ku endla nchumu wo karhi lowu nga lulamangiki, u ti vulavulele hi ndlela ya xichavo ni ku xixima Hosi Heroda Agripa na Festo ndhunankulu ya Murhoma wa le xifundzheni xa Yudiya.—Mint. 25:1-12; 26:1-3.

11, 12. (a) Ha yini hi nga fanelanga hi komba vafundhisi xichavo lexi tlulaka lexi faneleke? (b) Ku ve ni vuyelo byihi hi leswi Mbhoni yin’wana ya le Austria yi kombeke n’watipolitiki xichavo lexi faneleke?

11 Hambiswiritano, Timbhoni ta Yehovha ti papalata ku kombisa vafundhisi xichavo lexi hlawulekeke hambiloko vafundhisi lava va nga ha langutelaka leswaku ti endla tano. Vukhongeri bya mavunwa byi hembela Xikwembu naswona byi soholota tidyondzo ta Bibele. Xisweswo hi komba vafundhisi xichavo hilaha hi endlaka hakona eka vanhu van’wana naswona a hi va khomi hi ndlela yo hlawuleka. Hi tsundzuka marito ya Yesu ya leswaku vanhu lava i vakanganyisi naswona i va kongomisi lava feke mahlo. (Mat. 23:23, 24) Ku hambana ni sweswo, loko hi kombisa valawuri xichavo ni ku tlhela hi va xixima minkarhi yin’wana swi nga va ni vuyelo lebyinene.

12 Leopold Engleitner a a ri Mbhoni ya Yehovha yo hiseka swinene ya le Austria leyi yi khomiweke hi Manazi kutani yi rhumeriwa ekampeni ya nxaniso ya le Buchenwald hi xitimela. Dokodela Heinrich Gleissner na yena a ri mukhotsiwa exitimeleni xexo. A a ri n’watipolitiki wa le Austria. Kambe hi nkarhi wolowo mfumo wa Manazi a wu nga ha n’wi tsakeli. Loko va ri eriendzweni ro ya ekampeni, Makwerhu Engleitner u hlamusele Gleissner ripfumelo rakwe hi ndlela ya xichavo naswona u yingisele hi vukheta. Endzhaku ka nyimpi ya vumbirhi ya misava, Gleissner u tirhise vulawuri byakwe ku pfuna Timbhoni ta le Austria. Kumbexana na wena u tsundzuka vuyelo lebyinene lebyi veke kona loko vamakwerhu va kombise valawuri xichavo, ku nga xichavo lexi Bibele yi vulaka leswaku Vakreste va fanele va xi kombisa eka valawuri.

 KOMBISA VAN’WANA XICHAVO

13. I vamani lava faneriwaka hi ku kombisiwa xichavo ni ku xiximiwa naswona ha yini?

13 Hi fanele hi xixima ni ku tlhela hi komba vamakwerhu xichavo. Kambe ngopfungopfu vakulu lava rhangelaka emavandlheni ya Vukreste. (Hlaya 1 Timotiya 5:17.) Hi va kombisa xichavo ku nga khathariseki rixaka leri va humaka eka rona, dyondzo ni rifuwo ra vona. Bibele yi va hlamusela tanihi “tinyiko [leti nga] vanhu,” naswona hi vona lava Xikwembu xi va tirhisaka ku khathalela swilaveko swa vanhu va xona. (Efe. 4:8) Anakanya hi vakulu va vandlha, valanguteri va miganga, swirho swa Komiti ya Rhavi ni swirho swa Huvo leyi Fumaka. Vakreste va le nkarhini wa vaapostola a va va xixima swinene lava rhangelaka kutani na hina hi fanele hi endla tano. A hi va gandzeli kumbe hi endla onge hi vona tintsumi loko hi va vona. Nilokoswiritano, ha va xixima ni ku va komba xichavo hikwalaho ka mitirho leyi va yi endlaka ni ku titsongahata ka vona.—Hlaya 2 Vakorinto 1:24; Nhlavutelo 19:10.

14, 15. Hlamusela ku hambana loku nga kona exikarhi ka vakulu lava nga Vakreste ni vafundhisi.

14 Vakulu i varisi lava titsongahataka. Leswi va titsongahataka a va swi lavi ku khomiwa tanihi lava hlawulekeke. Hikwalaho ka sweswo, va hambanile ni varhangeri va vukhongeri va namuntlha ni va le nkarhini wa vaapostola lava Yesu a vuleke leswaku: “Va rhandza tindhawu leti hlawulekeke ngopfu eswilalelweni ni switshamo swa le mahlweni emasinagogeni, ni ku xewetiwa etindhawini ta ku xavisela.”—Mat. 23:6, 7.

15 Vakulu va yingisa marito ya Yesu lama nge: “Mi nga tshuki mi vuriwa Rabi, hikuva mudyondzisi wa n’wina i un’we, kasi n’wina hinkwenu mi vamakwavo. Ku tlula kwalaho, mi nga tshuki mi vitana hambi ku ri mani leswaku i tata wa n’wina la misaveni, hikuva Tata wa n’wina i un’we, Wa le tilweni. Naswona mi nga vuriwi ‘varhangeri,’ hikuva Murhangeri wa n’wina i wun’we, i Kreste. Kambe lonkulu exikarhi ka n’wina u fanele ku va mutirheli wa n’wina. Mani na mani la titlakusaka u ta tsongahatiwa, naswona mani na mani la titsongahataka u ta tlakusiwa.” (Mat. 23:8-12) Hikwalaho, ha swi twisisa leswaku ha yini vakulu emavandlheni va kombiwa rirhandzu, xichavo ni ku xiximiwa hi Vakrestekulobye.

Tanihi leswi va titsongahataka, vakulu va faneriwa hi ku kombiwa rirhandzu, ku xiximiwa ni xichavo (Vona tindzimana 13-15)

16. Ha yini hi fanele hi ya emahlweni hi tikarhatela ku kombisa xichavo?

16 I ntiyiso leswaku swi nga hi tekela nkarhi ku dyondza ku ringanisela eka ndlela leyi hi faneleke hi kombisa xichavo ha yona ni ku tiva leswaku hi fanele hi xi kombisa eka vamani. A swi ri tano ni le ka Vakreste va le nkarhini wa vaapostola. (Mint. 10:22-26; 3 Yoh. 9, 10) Kambe i  swa nkoka leswaku hi tikarhatela ku endla leswi Bibele yi swi vulaka emhakeni yo kombisa xichavo. Ku ringanisela emhakeni leyi swi nga va ni vuyelo lebyinene.

VUYELO LEBYI VAKA KONA LOKO HI KOMBISA XICHAVO HI NDLELA LEYI FANELEKE

17. Hi byihi vuyelo lebyi vaka kona loko hi kombisa xichavo eka valawuri?

17 Loko hi kombisa xichavo ni ku xixima valawuri swi nga ha endla leswaku va hi yimela loko ntirho wa hina wo chumayela wo tshuka wu yirisiwile. Hakanyingi va nga ha va ni langutelo lerinene hi ntirho wa hina. Eka malembe yo hlayanyana lama hundzeke, Birgit wa le Jarimani la nga phayona u fambe ni n’wana wakwe loko a ya thwasa exikolweni xa le hansi. Vadyondzisi va byele Birgit leswaku va tiphinile hi ku dyondzisa vana lava nga Timbhoni eka malembe lama hundzeke. Va tlhele va vula leswaku vana lava nga Timbhoni va endla leswaku xikolo xa vona xi va ndhawu yo antswa swinene. Birgit u va byele a ku: “Vana va hina va dyondzisiwa ku hanya hi milawu ya Bibele naswona milawu leyi yi katsa ku xixima ni ku kombisa xichavo eka vadyondzisi va vona.” Mudyondzisi un’wana u te: “Loko vana hinkwavo a vo fana ni vana va n’wina a swi ta hi olovela ku dyondzisa.” Eka mavhiki ma nga ri mangani lama landzeleke, un’wana wa vadyondzisi lava u ye eka nhlengeletano ya le Leipzig.

18, 19. Ha yini swi fanerile ku kombisa xichavo hi ndlela leyinene eka vakulu?

18 Rito ra Xikwembu ri nga hi pfuna ku tiva ndlela leyi hi nga kombisaka xichavo ha yona eka vakulu va vandlha. (Hlaya Vaheveru 13:7, 17.) Hi fanele hi va bumabumela hikwalaho ka mitirho leyi va yi endlaka naswona hi tikarhatela ku yingisa nkongomiso lowu va hi nyikaka wona. Leswi swi nga va pfuna leswaku va ya emahlweni va endla mitirho ya vona va tsakile. Kambe leswi a swi vuli swona leswaku hi fanele hi tekelela ndlela leyi nkulu wo karhi a ambalaka ni ku tilunghisa ha yona, ndlela leyi a tikhomaka ha yona ni ndlela leyi a vulavulaka ha yona. Sweswo swi nga endla leswaku hi va ni langutelo leri hoxeke. Hi fanele hi tsundzuka leswaku na yena a nga hetisekanga. Xikombiso lexinene lexi hi faneleke hi xi tekelela i xa Kreste.

19 Loko hi kombisa xichavo ni ku xixima vakulu hi ndlela leyinene naswona hi nga va teki tanihi vanhu lava hlawulekeke ha va pfuna hi ndlela yo karhi. Hi endla leswaku swi va olovela ku papalata ku tikukumuxa ni ku va endla va titwa onge va tlakukile kumbe va lulame ku tlula van’wana.

20. Loko hi kombisa van’wana xichavo lexi faneleke swi hi pfuna njhani?

20 Loko hi kombisa xichavo eka lava swi va faneleke swi hi pfuna leswaku hi nga tianakanyeli hina ntsena. Swi tlhela swi hi pfuna leswaku hi titsongahata loko van’wana va hi komba xichavo. Nakambe swi hi pfuna ku fambisana kahle ni nhlengeletano ya Yehovha leyi hi tsundzuxaka leswaku hi papalata ku kombisa van’wana xichavo lexi nga fanelangiki, ku nga khathariseki leswaku i Vakreste kumbe a hi Vakreste. Ku engetela kwalaho swi hi pfuna ku papalata ku khunguvanyeka loko loyi a hi n’wi komba xichavo o tshuka a hi khomise tingana.

21. Hi byihi vuyelo lebyikulu lebyi va ka kona loko hi kombisa lava swi va fanelaka xichavo?

21 Vuyelo lebyikulu lebyi vaka kona loko hi kombisa van’wana xichavo lexi faneleke hi leswaku hi tsakisa Xikwembu. Hi endla leswi xi swi lavaka ni ku tshama hi tshembekile eka xona. Yehovha u ta kota ku hlamula Sathana loyi a vuleke leswaku a nga kona loyi a nga tshamaka a tshembekile. (Swiv. 27:11) Vanhu vo tala namuntlha a va swi twisisi leswaku va fanele va kombisa xichavo eka vamani naswona njhani. Ha tsaka leswi hi tivaka ndlela leyi hi faneleke hi kombisa xichavo ha yona, hi ndlela leyi tsakisaka Yehovha.