Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xihondzo Xo Rindza (Nkandziyiso Wa Vandlha)  |  JANUARY 2017

Hambeta U Titsongahata Hambiloko U Langutana Ni Miringo

Hambeta U Titsongahata Hambiloko U Langutana Ni Miringo

‘Titsongahate loko u famba ni Xikwembu xa wena!’—MIK. 6:8.

TINSIMU: 48, 95

1-3. I yini leswi muprofeta wa Xikwembu a tsandzekeke ku swi endla naswona ku ve ni vuyelo byihi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)

ENKARHINI wa ku fuma ka Hosi Yerobuwamu, Yehovha u rhumele muprofeta loyi a huma eYuda ku yisa rungula ra vuavanyisi eka hosi ya Israyele leyi a yi tshike ku n’wi gandzela. Muprofeta loyi la titsongahataka u fikise rungula hilaha Xikwembu xi n’wi leriseke hakona naswona Yehovha u n’wi sirhelerile eka Yerobuwamu loyi a kariha swinene.—1 Tih. 13:1-10.

2 Loko a ri karhi a tlhelela ekaya, u hlangane ni mukhalabye loyi a tshama eBethele. Mukhalabye loyi u vule leswaku i muprofeta wa Yehovha. U kanganyise muprofeta wa Xikwembu a endla leswaku a tlula xileriso lexi a lerisiwe xona xa leswaku ‘a nga tshuki a dya xinkwa kumbe a nwa mati eIsrayele’ naswona a nga fanelanga a ‘tlhela hi ndlela leyi a fambeke ha yona’ loko a ya eBethele. Sweswo a swi n’wi tsakisanga Yehovha. Loko muprofeta wa Xikwembu a ri karhi a tlhelela ekaya, ku humelele nghala leyi fikeke yi n’wi dlaya.—1 Tih. 13:11-24.

3 Ha yini muprofeta loyi eku sunguleni a titsongahata a pfumele ku kanganyisiwa hi mukhalabye loyi? Bibele a yi vuli nchumu hi sweswo.  Kambe swi nga ha endleka a a rivele leswaku a fanele a ‘titsongahata loko a famba ni Xikwembu.’ (Hlaya Mikiya 6:8.) EBibeleni, ku famba na Yehovha swi fambisana ni ku n’wi tshemba, ku seketela vuhosi byakwe ni ku landzela nkongomiso wakwe. Munhu loyi a titsongahataka wa swi tiva leswaku minkarhi hinkwayo u fanele a vulavurisana ni Tatana wakwe la nga ni rirhandzu ni matimba hinkwawo. Muprofeta loyi a a fanele a vutise Yehovha loko xileriso lexi a n’wi nyikeke xona xi cincile, kambe Matsalwa a ma vuli loko a swi endlile sweswo. Minkarhi yin’wana na hina hi boheka ku endla swiboho swo tika naswona swi nga ha hi tikela ku tiva ndlela leyi Yehovha a lavaka leswaku hi swi endla ha yona. Loko hi titsongahatela ku lava nkongomiso wa Yehovha, swi ta hi pfuna leswaku hi papalata ku endla swihoxo leswikulu.

4. Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi?

4 Exihlokweni lexi hundzeke hi dyondze leswaku ha yini ku titsongahata swi ri swa nkoka eka Vakreste ni leswi swi katsaka swona. Kambe i swiyimo swihi leswi nga ha ringaka ku titsongahata ka hina? Naswona hi nga swi kotisa ku yini ku ya emahlweni hi titsongahata hambiloko hi langutana ni swiyimo swo tika? Leswaku hi hlamula swivutiso leswi, a hi kambisiseni swiyimo swinharhu leswi tolovelekeke leswi nga ha ringaka ku titsongahata ka hina kutani hi vona ndlela leyi hi nga langutanaka na swona ha yona.—Swiv. 11:2.

LOKO SWIYIMO SWA HINA SWI CINCA

5, 6. Barizilayi u swi kombise njhani leswaku wa titsongahata?

5 Ku cinca ka swiyimo kumbe swiavelo swa hina swi nga ringa ku titsongahata ka hina. Loko Davhida a kombele Barizilayi loyi a ri ni malembe ya 80 leswaku a ta tshama na yena endlwini ya vuhosi, Barizilayi a ta va a vone ku ri lunghelo lerikulu. Loko a a amukele xirhambo xa Davhida a ta tiphina hi ku va swin’we ni hosi. Kambe Barizilayi u arile. Ha yini? Hikwalaho ka leswi a kurile, u byele Davhida leswaku a nga lavi ku va ndzhwalo. Kutani Barizilayi u ringanyete leswaku Kimihama loyi kumbexana a ri n’wana yena wa jaha, ku va yena a nga ta tshama ni hosi.—2 Sam. 19:31-37.

6 Ku titsongahata ku pfune Barizilayi leswaku a endla xiboho lexinene. A nga alanga xirhambo xa Davhida hikwalaho ka leswi a chava vutihlamuleri byo karhi kumbe hileswi a lava ku tiphina hi vutomi byo olova. Kambe u xiye ni ku amukela ku cinca ka swiyimo evuton’wini byakwe naswona a swi tiva leswaku a nge he swi koti ku endla mintirho yin’wana. A nga lavi ku amukela vutihlamuleri lebyi a ta tsandzeka ku byi hetisisa. (Hlaya Vagalatiya 6:4, 5.) Loko hi anakanya hi ku va ni swikhundlha, ndhuma ni ku lava ku voniwa, sweswo swi nga endla leswaku hi tikurisa ni ku phikizana ni van’wana kutani a hi nge he vi ni vuxaka lebyinene na Yehovha. (Gal. 5:26) Hambiswiritano, ku titsongahata swi hi pfuna leswaku hi anakanya hi leswi hi kotaka ku swi endlela Xikwembu ni ku xi vangamisa naswona hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi pfuna van’wana.—1 Kor. 10:31.

7, 8. Ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi papalata ku titshemba?

7 Ku va ni vutihlamuleri lebyikulu swi nga endla leswaku swi hi tikela ku titsongahata. Loko Nehemiya a twa hi xiyimo lexi vanhu a va ri eka xona eYerusalema, u khongele eka Yehovha. (Neh. 1:4, 11) Yehovha u hlamule xikhongelo xexo loko Hosi Atazekiseki a hlawule Nehemiya ku va ndhunankulu ya xifundzha. Ku nga khathariseki xikhundlha, rifuwo ni vulawuri, Nehemiya a nga titsheganga hi ntokoto kumbe vuswikoti lebyi a ri na byona. U hambete a famba ni Xikwembu. U ye emahlweni a lava nkongomiso wa Yehovha hi ku hlaya Nawu wakwe. (Neh. 8:1, 8, 9) Nehemiya a nga va tshikilelanga vanhu van’wana ku ri na sweswo u tirhise rifuwo rakwe leswaku a va pfuna.—Neh. 5:14-19.

8 Xikombiso xa Nehemiya, xi kombisa ndlela  leyi ku titsongahata swi nga hi pfunaka ha yona leswaku hi papalata ku titshemba loko hi kuma swiavelo leswi engetelekeke. Loko nkulu a titshega hi ntokoto lowu a nga na wona a nga ha sungula ku langutela timhaka ta vandlha handle ko khongela eka Yehovha. Van’wana va nga ha rhanga hi ku endla swiboho kutani endzhaku va kombela Yehovha leswaku a swi katekisa. Xana sweswo swi kombisa ku titsongahata? Munhu loyi a titsongahataka minkarhi hinkwayo wa tsundzuka leswaku vuswikoti ni swiavelo swakwe a swi tluli vuxaka bya yena ni Xikwembu. Ku nga khathariseki vuswikoti lebyi hi nga na byona, a hi fanelanga hi titshemba, ngopfungopfu loko hi langutane ni swiyimo leswi tolovelekeke. (Hlaya Swivuriso 3:5, 6.) Tanihi swirho swa nhlengeletano ya Xikwembu, hi fanele hi tikarhatela ku hetisisa vutihlamuleri bya hina ekaya ni le vandlheni ku ri ni ku lava vutihlamuleri lebyi engetelekeke.—1 Tim. 3:15.

KU VA NI LANGUTELO LERINENE LOKO HI SANDZIWA KUMBE HI BUMABUMERIWA

9, 10. Ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi langutana ni ku sandziwa?

9 Swi nga ha hi tikela ku lawula ndlela leyi hi titwaka ha yona loko hi sandziwa. Hana a a tshamela ku rila hikuva Penina nkatikulobye wakwe a tshamela ku n’wi hleka. Nuna wa Hana a n’wi rhandza swinene hambileswi a nga kumi vana. Siku rin’wana loko a ri karhi a khongela etabernakeleni, Muprista Lonkulu Eli, hi xihoxo u vule leswaku u dakwile. Anakanya hi mhaka leyi! Hambiswiritano, Hana u ye emahlweni a kombisa moya wo titsongahata naswona u hlamule Eli hi ndlela leyinene. Xikhongelo xakwe lexi khumbaka mbilu xi tsariwile eBibeleni naswona xi ni marito lama kombisaka ripfumelo, ku dzunisa ni ku khensa.—1 Sam. 1:5-7, 12-16; 2:1-10.

10 Ku titsongahata ku nga tlhela ku hi pfuna leswaku hi “hambeta [hi] hlula swo biha hi leswinene.” (Rhom. 12:21) Misava ya Sathana yi tele hi swilo swo biha. (Ps. 37:1) Kutani loko hi tshuka hi tlulana milenge ni vamakwerhu, hi nga ha twa ku vava swinene. Kambe munhu loyi a titsongahataka u ta tekelela Yesu. Bibele yi ri: “Loko a tseketseriwa, a nga tlheriselanga hi ku tseketsela . . . , u hambete a tinyiketa eka loyi a avanyisaka hi ku lulama.” (1 Pet. 2:23) Yesu a a swi tiva leswaku ku rihisela i ka Yehovha. (Rhom. 12:19) Hilaha ku fanaka, Vakreste va tsundzuxiwa leswaku va fanele va titsongahata naswona  va nga “tlheriseli swo biha hi swo biha.”—1 Pet. 3:8, 9.

11, 12. (a) Ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi va ni langutelo lerinene loko hi bumabumeriwa ngopfu? (b) Xana ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi ambala, hi tisasekisa ni ku tikhoma hi ndlela leyi xiximekaka?

11 Loko hi bumabumeriwa ngopfu swi nga endla leswaku hi nga ha titsongahati. Anakanya hi ndlela leyi Estere a ti khomeke ha yona loko swiyimo swi cinca. A a ri mbhuri ya ku vatla naswona a a nyikiwa mafurha yo tola yo durha ngopfu yo tisasekisa ku ringana lembe. Siku ni siku a a tshama ni vanhwanyana lava a va huma eMfun’weni hinkwawo wa Peresiya lava hinkwavo a va lwela ku voniwa hi hosi. Kambe minkarhi hinkwayo a a titsongahata naswona a rhurile. Nakambe a nga tshikanga ku titsongahata hambiloko se hosi yi n’wi hlawurile leswaku a va hosi ya xisati.—Est. 2:9, 12, 15, 17.

Xana ndlela leyi hi ambalaka ni ku tisasekisa ha yona yi kombisa leswaku hi xixima Yehovha ni van’wana kumbe yi kombisa leswaku a hi titsongahati? (Vona ndzimana 12)

12 Loko hi titsongahata swi hi pfuna leswaku minkarhi hinkwayo hi ambala ni ku tisasekisa hi ndlela leyi xiximekaka. Ha swi xiya leswaku loko hi lava ku pfuna vanhu leswaku va yingisa mahungu lamanene a hi fanelanga hi tilavela mahlo ya vanhu hi ku ambala hi ndlela leyi nga xiximekiki kambe hi fanele hi kombisa “moya wo rhula ni wo olova.” (Hlaya 1 Petro 3:3, 4; Yer. 9:23, 24) Leswi hi swi anakanyaka swi vonaka eka ndlela leyi hi endlaka swilo ha yona. Hi xikombiso, hi nga ha ringeta ku endla leswaku vanhu van’wana va anakanya leswaku hi ni malunghelo yo hlawuleka, hi tiva ngopfu kumbe hi vanghana lavakulu ni vamakwerhu lava rhangelaka. Kumbe hi nga ha ringeta ku endla leswaku vanhu va vona onge nchumu wo karhi wu endliwe hi hina ntsena hambiloko van’wana va pfunetile leswaku wu humelela. Nakambe Yesu u hi vekele xikombiso lexinene emhakeni leyi. Minkarhi yo tala loko a vulavula a tshaha eka Matsalwa ya Xiheveru. Leswi a a titsongahata a lava leswaku vayingiseri vakwe va yisa ku dzuneka eka Yehovha ku nga ri eka yena naswona a a lava leswaku va tiva ku vutivi ni vutlhari lebyi a ri na byona a swi huma eka Xikwembu.—Yoh. 8:28.

LOKO HI ENDLA SWIBOHO

13, 14. Ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi endla swiboho leswinene?

13 Ndlela yin’wana leyi swi nga vonakaka ha yona leswaku ha titsongahata hiloko hi endla swiboho. Loko muapostola Pawulo a ha tshama eKhezariya, muprofeta Agabo u vule leswaku loko o ya Yerusalema, a ta khotsiwa naswona a a ta hetelela a dlayiwile. Hikwalaho ko chava, vamakwerhu va kombele Pawulo leswaku a nga yi eYerusalema. Hambiswiritano, Pawulo u yile. Xana leswi swi vula leswaku Pawulo a a nga titsongahati? E-e, Pawulo a a n’wi tshemba swinene Yehovha naswona a tiyimiserile ku endla xiavelo xakwe kun’wana ni kun’wana laha Yehovha a n’wi rhumaka kona. Loko vamakwerhu va twa sweswo va tshike ku sindzisa Pawulo leswaku a nga yi eYerusalema.—Mint. 21:10-14.

14 Ku titsongahata ku nga hi pfuna leswaku hi endla swiboho leswinene hambiloko hi nga swi tivi leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka. Hi xikombiso, loko u lava ku nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo, u nga ha tivutisa leswi: Xana ku ta endleka yini loko ndzo vabya? Ku ta endleka yini loko vatswari va mina lava dyuhaleke va lava mpfuno? Xana ndzi ta swi kota ku tikhathalela loko se ndzi dyuharile? Hambiloko ho khongela kumbe hi endla ndzavisiso a hi nge ti kumi tinhlamulo ta swivutiso leswi hi ku kongoma. (Ekl. 8:16, 17) Ku titshega hi Yehovha a swi nge hi pfuni ntsena ku tiva leswi hi kotaka ku swi endla kambe swi ta tlhela swi hi pfuna ku tiva leswi hi tsandzekaka ku swi endla. Endzhaku ka loko hi endle ndzavisiso, hi vutise van’wana ni ku khongelela nkongomiso wa Yehovha, hi fanele hi endla leswi moya lowo kwetsima wu hi kongomisaka ku swi endla. (Hlaya  Eklesiasta 11:4-6.) Sweswo swi ta endla leswaku Yehovha a hi katekisa ni ku hi kongomisa eka tipakani ta hina.—Swiv. 16:3, 9.

TIKARHATELE KU TITSONGAHATA

15. Ku anakanyisisa hi Yehovha swi nga hi pfuna njhani leswaku hi titsongahata?

15 Tanihi leswi ku titsongahata ku nga mfanelo leyinene, xana hi nga swi kotisa ku yini ku ya emahlweni hi titsongahata? A hi kambisiseni tindlela ta mune leti nga hi pfunaka ku endla tano. Xo sungula, hi fanele hi tekelela Yehovha ni ku anakanyisisa hi ndlela leyi a endlaka swilo ha yona. Loko hi ti pimanisa na Yehovha ha swi xiya leswaku a ho va nchumu. (Esa. 8:13) Hi fanele hi tsundzuka leswaku hi famba ni Xikwembu xa Matimba Hinkwawo ku nga ri ntsumi kumbe munhu wo karhi. Ku tsundzuka sweswo swi ta endla leswaku hi ‘titsongahata ehansi ka voko ra matimba ra Xikwembu.’—1 Pet. 5:6.

16. Ku anakanyisisa hi rirhandzu ra Xikwembu swi nga hi pfuna njhani leswaku hi titsongahata?

16 Xa vumbirhi, ku anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a hi rhandzaka ha yona swi nga hi pfuna leswaku hi ya emahlweni hi titsongahata. Muapostola Pawulo u vule leswaku hambi ku ri swiphemu swa miri leswi hi ehleketaka leswaku a swi xiximeki ngopfu, “hi swi xixima swinene.” (1 Kor. 12:23, 24) Hilaha ku fanaka, Yehovha wa khathala hi hina hambiloko ku ri ni swin’wana leswi hi tsandzekaka ku swi endla. A nga hi pimanisi ni van’wana kumbe ku tshika ku hi kombisa rirhandzu loko hi endla swihoxo. Hi titwa hi sirhelelekile hi ku tiva leswaku Yehovha wa hi rhandza.

17. Hi byihi vuyelo lebyi nga vaka kona loko hi languta leswinene eka van’wana?

17 Xa vunharhu, hi fanele hi tekelela Xikwembu ni ku languta leswinene eka van’wana loko hi ri karhi hi ya emahlweni hi rhandza ntirho lowu hi wu endlelaka Yehovha. Ematshan’weni yo endla swilo leswaku hi ta voniwa hi van’wana kumbe ku lava ku endla swiavelo swa van’wana, hi ta va hi titsongahata hi ku lava xitsundzuxo kumbe hi teka swiringanyeto swa van’wana. (Swiv. 13:10) Hikwalaho hi ta tsaka ni van’wana loko va nyikiwa swiavelo evandlheni. Kutani hi ta dzunisa Yehovha loko hi vona ndlela leyi a katekisaka ‘nhlengeletano hinkwayo ya vamakwenu va hina emisaveni.’—1 Pet. 5:9.

18. Hi nga ri letela njhani ripfalo ra hina leswaku hi titsongahata?

18 Xa vumune, hi ta va hi titsongahata loko hi tirhisa misinya ya milawu ya Bibele ni loko hi letela ripfalo ra hina. Hi ta va hi kombisa leswaku hi ni langutelo lerinene loko hi dyondza ku languta swilo hi ndlela leyi Yehovha a swi langutaka ha yona. Loko nkarhi ni nkarhi hi dyondza, hi khongela ni ku tirhisa leswi hi swi dyondzaka, hi ta tshama hi ri ni ripfalo lerinene. (1 Tim. 1:5) Hi ta rhangisa swilaveko swa van’wana. Loko hi endla swilo leswi, Yehovha u tshembisa leswaku u “ta hetisa ku leteriwa ka [hina]” naswona u ta hi pfuna leswaku hi ya emahlweni hi titsongahata swin’we ni ku kombisa timfanelo tin’wana letinene.—1 Pet. 5:10.

19. I yini lexi nga ta hi pfuna ku ya emahlweni hi tikarhatela ku titsongahata?

19 Ku tikukumuxa ku endle leswaku muprofeta wa Xikwembu wa le Yuda a lahlekeriwa hi vutomi ni vuxaka bya yena na Yehovha. Kambe hi nga swi kota ku tshama hi tshembekile hambiloko hi ringiwa. Malandza yo tshembeka ya khale ni ya namuntlha ma swi kombisile leswaku sweswo swa koteka. Loko hi ya emahlweni hi famba na Yehovha, hi ta swi kota ku ya emahlweni hi titsongahata. (Swiv. 8:13) Ku nga khathariseki malunghelo lawa hi nga na wona evandlheni, ku va ni vuxaka lebyinene na Yehovha hi rona lunghelo lerikulu ku tlula hinkwawo. Tlangela lunghelo leri ni ku ya emahlweni u tikarhatela ku titsongahata loko u famba na Yehovha.