Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA NO. 3 2016

Xana A Wu Swi Tiva?

Xana A Wu Swi Tiva?

A ku ri mani tata wa Yosefa?

Yosefa, muvatli wa le Nazareta a a ri tata wa Yesu wa muwundli. Kambe a ku ri mani tata wakwe? Matimu ya xivongo ya Yesu eka Evhangeli ya Matewu ma vula leswaku a ku ri Yakobe, kasi Luka u vula leswaku Yosefa a a ri “n’wana wa Heli.” Ha yini va vule leswi hambaneke?—Luka 3:23; Matewu 1:16.

Rungula ra Matewu ri ri: “Yakobe u ve tata wa Yosefa,” ri tirhise rito ra Xigriki leri swi kombisaka kahle leswaku Yakobe a ku ri tata wa Yosefa wa xiviri. Hikwalaho, Matewu u landzelele matimu ya xivongo, eka nxaxamelo wa vuhosi bya Davhida laha mfanelo ya vuhosi yi hundziseriweke eka Yesu, loyi a kurisiweke hi Yosefa.

Hi hala tlhelo, rungula ra Luka ri ri: “Yosefa, n’wana wa Heli.” Xiga lexi nge “n’wana wa,” xi nga twisisiwa tanihi “mukon’wana wa.” Mhaka leyi fanaka yi kumeka eka Luka 3:27, laha Salatiyele, loyi tata wakwe wa xiviri a ku ri Yekoniya, a xaxametiweke tanihi “n’wana wa Neri.” (1 Tikronika 3:17; Matewu 1:12) Salatiyele swi tikomba onge a a teke n’wana wa Neri loyi vito rakwe ri nga boxiwangiki, xisweswo a va mukon’wana wakwe. Hilaha ku fanaka, Yosefa a a ri “n’wana” wa Heli tanihi leswi a a teke n’wana wa Heli wa xisati, ku nga Mariya. Hikwalaho, Luka u landzelele matimu ya xivongo xa Yesu “hi tlhelo ra nyama,” hi ku tirhisa xivongo xa Mariya, mana wakwe. (Varhoma 1:3) Xisweswo, Bibele yi hi nyika nxaxamelo wa matimu ya swivongo swimbirhi leswi hambaneke swa Yesu naswona i swa nkoka.

Hi wahi malapi ni tidayi leswi a swi kumeka eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele?

Voya lebyi pendiweke lebyi kumiweke ebakweni ekusuhi ni lwandle leri feke, lebyi veke kona emahlweni ka 135 C.E.

Voya bya tinyimpfu, bya timbuti ni bya tikamela a a byi tirhisiwa ngopfu ku endla malapi eminkarhini ya khale eMiddle East. Malapi lawa a ma tolovelekile a ku ri ya voya naswona Bibele yi vulavula ngopfu hi tinyimpfu, ku tsemeta ni swiambalo swa voya. (1 Samuwele 25:2; 2 Tihosi 3:4; Yobo 31:20) Ximila xa ntsembyana, a xi byariwa aEgipta ni le Israyele. (Genesa 41:42; Yoxuwa 2:6) Vaisrayele va le minkarhini ya ku tsariwa ka Bibele swi nga ha endleka a va nga byali khotoni, kambe Matsalwa ma vulavula hi ku tirhisiwa ka yona ePeresiya. (Estere 1:6) Malapi ya silika a ma durha swinene, swi nga ha endleka a ma tisiwa hi van’wamabindzu lava a va fambafamba, lava a va huma ematikweni ya le Vuxeni bya Asia.Nhlavutelo 18:11, 12.

Buku leyi nge Jesus and His World yi ri: “Voya a byi endliwa hi mihlovohlovo, ku suka eka muhlovo wo basa ku ya eka wa buraweni lowu nga ni mivala exikarhi.” Ku engetela kwalaho, minkarhi yo tala voya a byi dayiwa. Dayi ya xivunguvungu leyi a yi durha swinene a yi huma eka mixaka yo karhi ya tihumba. Swimilana swo hambanahambana, timitsu, matluka ni switsotswana a swi tirhiseriwa ku humesa dayi hi mihlovo yo tanihi ya ku tshwuka, xitshopana, wasi ni ya ntima.