Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xihondzo Xo Rindza  |  No. 2 2017

Tiphine Hi Vuyelo Lebyi Tisiwaka Hi Ku Nyika

Tiphine Hi Vuyelo Lebyi Tisiwaka Hi Ku Nyika

“BAZI yi nga famba kambe wanuna loyi wa Muchayina a nga yi helo!” Wolawo i marito lawa wansati la vuriwaka Alexandra a ma tweke loko a ri endzeni ka bazi leyi a yi yimele ku tsemakanya ndzilakano wa tiko rin’wana ku ya eka tiko rin’wana le Amerika Dzonga. U chikile leswaku a ya vona leswi a swi endleka, loko a fika u kume wanuna wa Muchayina a ri karhi a ti lumaluma hi Xipaniya loko a ri karhi a hlamusela xiyimo xo vava lexi a langutaneke na xona eka phorisa leri tirhaka endzilakanweni. Leswi Alexandra a a hlanganyela evandlheni ra Timbhoni ta Yehovha leri tirhisaka ririmi ra Xichayina, u kombele ku n’wi tolokela.

Wanuna yoloye u vule leswaku a ri ni mpfumelelo wo tshama etikweni rero, kambe swigevenga swi n’wi tekele maphepha yakwe ya le nawini ku katsa ni mali. Eku sunguleni phorisa rero a ri nga yi tshembi mhaka yoleyo naswona ri tlhele ri hehla Alexandra hi leswaku i mutlhakisi wa vanhu. Eku heteleleni ri yi tshembile mhaka ya wanuna yoloye, kambe u boheke ku hakela mali yo karhi tanihi leswi a nga ri na maphepha ya le nawini. Leswi a nga ha ri na mali, Alexandra u n’wi lombe R280. Wanuna yoloye u n’wi khensile swinene, a tlhela a vula leswaku u ta n’wi tlherisela mali yo tlula leyi a n’wi lombeke yona. Alexandra u vule leswaku a a nga langutelanga ku hakeriwa, kambe yena a tsakile leswi a n’wi pfuneke hikwalaho ka musa. U nyike wanuna yoloye minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni, a tlhela a n’wi khutaza ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha.

Swa tsakisa ku twa hi ta vanhu lava kombisaka vanhu lava nga va tiviki malwandla, a swi kanakanisi leswaku vanhu lava nghenaka kereke ni lava nga ngheniki va ma kombisa malwandla yo tano. Xana loko a ku ri wena, a wu ta va u swi kotile ku pfuna hi ndlela leyi fanaka handle ko lava ku vuyeriwa? Xivutiso xexo xi tlhontlha mianakanyo hikuva Yesu u te: “Ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.” (Mintirho 20:35) Eka ndzavisiso lowu va wu endleke, vativi va sayense va kume leswaku munhu loyi a nyikaka wa vuyeriwa swinene. A hi voneni leswaku u vuyeriwa hi ndlela yihi?

“MUNYIKI LA TSAKEKE”

Vumbhoni byi kombisa leswaku ku nyika ni ntsako swa fambisana. Muapostola Pawulo u tsale leswaku “Xikwembu xi rhandza munyiki la tsakeke.” A a vulavula hi Vakreste lava nyikeleke swi huma embilwini leswaku va pfuna vapfumerikulobye lava a va ri evuswetini. (2 Vakorinto 8:4; 9:7) Pawulo a a nga vuli swona leswaku va nyikele hikwalaho ka leswi a va tsakile. Kambe a vula leswaku va kume ntsako hikwalaho ka leswi va koteke ku nyika.

Ndzavisiso wun’wana wu kume leswaku ku nyika, “swi endla leswaku munhu a tsaka, a kota ku hanyisana ni van’wana a tlhela a va tshemba.” Ndzavisiso wun’wana wu kume leswaku “ku nyika munhu un’wana mali swi endla leswaku munyiki a tsaka swinene ku tlula loko a yi tirhisele swilo swa yena n’wini.”

Xana u vona onge a wu nge swi koti ku kombisa van’wana malwandla hikwalaho ka leswi u pfumalaka? Ntiyiso wa mhaka hi leswaku munhu un’wana ni un’wana, a nga kuma ntsako hi ku va a nyika van’wana swi huma embilwini. Leswaku u kuma ntsako, a swi kali swi lava leswaku u nyika munhu nyiko yo durha kambe ntsena  loko u n’wi nyika hi mbilu hinkwayo. Mbhoni yin’wana ya Yehovha yi rhumele munyikelo eka vakandziyisi va magazini lowu yi tlhela yi va tsalela yi ku: “Eka malembe lama hundzeke a ndzi kota ku nyikela hi swimalana eHolweni ya Mfumo. Kambe Yehovha u ndzi katekise hi swo tala ku tlula ndlela leyi a ndzi nyikela ha yona. . . . Ndza khensa loko mi ndzi pfumelele leswaku ndzi kota ku nyikela, sweswo swi endla ndzi tsaka.”

Ku nyika a swi katsi mali ntsena kambe ku ni tindlela to tala leti u nga nyikaka ha tona.

KU NYIKA SWI ENDLA LESWAKU U VA NI RIHANYO LERINENE

Ku nyika swi vuyerisa wena swin’we ni vanhu van’wana

Bibele yi ri: “Munhu la nga ni musa wa rirhandzu u tirhisana ni moyaxiviri wakwe hi ndlela leyi vuyerisaka, kambe munhu wa tihanyi u tisa khombo emirini wakwe.” (Swivuriso 11:17) Vanhu lava nga ni musa va ni malwandla naswona va tshama va lunghekele ku tirhisa nkarhi ni matimba ya vona leswaku va pfuna van’wana. Ku endla tano swi va vuyerisa hi tindlela to tala kambe xa nkoka swinene swi endla leswaku va va ni rihanyo lerinene.

Vulavisisi byi kombisa leswaku vanhu lava pfunaka van’wana hi ku swi rhandza, a va tali ku khomiwa hi mavabyi swin’we ni ntshikilelo wa mianakanyo. Sweswo swi endla leswaku va va ni rihanyo lerinene. Ku nyika swi endla leswaku vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi nga tshungulekiki, byo tanihi hi HIV, va titwa va antswa. Vulavisisi byi tlhela byi kombisa leswaku ku va ni malwandla swi nga pfuna vanhu lava ringetaka ku tshika byala leswaku va nga vi ni ntshikilelo kumbe ku tlhela va lava ku nwa byala.

Ku vuriwa leswaku “ku tsaka, musa ni tintswalo swi endla leswaku munhu a va ni langutelo lerinene.” Ku nyika swi nga tlhela swi endla leswaku munhu a nga vi ni ntshikilelo ni high blood pressure. Loko vanhu lava feriweke hi vanghana va vona va vukati va pfuna van’wana, swi endla leswaku va hatla va hlakarhela eka ntshikilelo lowu va nga na wona.

A swi kanakanisi leswaku ku nyika swi endla leswaku munhu a va ni rihanyo lerinene.

LOKO U RI NI MOYA WO NYIKA VAN’WANA VA NGA KU TEKELELA

Yesu u khutaze valandzeri vakwe, a ku: “Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika. Va ta chela eswifuveni swa n’wina mpimo lowunene, lowu gandliweke, lowu hlunguhliweke ni lowu khapakhapaka. Hikuva xipimo lexi mi pimaka ha xona, va ta mi pimela ha xona na n’wina.” (Luka 6:38) Loko u ri ni moya wo nyika, vanhu van’wana va nga ha ku khensa va tlhela va ku tekelela. Ku nyika swi endla leswaku u kota ku tirhisana ni ku tlhela u va ni xinghana ni vanhu van’wana.

Ku nyika swi endla leswaku u kota ku tirhisana ni ku tlhela u va ni xinghana ni vanhu van’wana

Vativi va vuxaka bya vanhu va xiye leswaku, “vanhu lava nga ni moya wo nyika va khutaza van’wana leswaku na vona va endla tano. Ku hlaya kunene hi timhaka ta vanhu lava kombiseke van’wana malwandla hi ndlela leyi hlamarisaka, swi endla leswaku van’wana va ya va va ni malwandla.” Hi hala tlhelo, nkambisiso wun’wana wu vula leswaku, “munhu un’we emugangeni a nga kucetela vanhu vo tala lava a va tivaka ni lava a nga va tiviki leswaku va va ni malwandla.” Hi marito man’wana, malwandla ma nga sunguriwa hi munhu un’we ivi vanhu hinkwavo va le mugangeni lowu a tshamaka eka wona va sungula ku n’wi tekelela. Xana a wu nge swi tsakeli ku tshama endhawini yo tano? A swi kanakanisi leswaku a ku ta va ni vuyelo lebyinene loko vanhu vo tala a va ri ni malwandla.

Ntokoto wun’wana lowu kombisaka leswaku ku nyika swi tisa  vuyelo lebyinene, i wa le Florida, le United States. Timbhoni ta Yehovha, hi ku tirhandzela ti hlele tsima ro phalala endzhaku ka loko xidzedze xa hurricane xi onhile swinene. Loko ta ha yimele nhundzu leyi a ti ta yi tirhisa emutini lowu a ti lava ku wu lunghisa, ti xiye leswaku darata ya muakelani a yi onhakile kutani ti n’wi lunghisele yona handle ko n’wi hakerisa. Hi ku famba ka nkarhi muakelani yoleyo u tsalele entsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha papila, a ku: “Ndza ma tlangela swinene malwandla ya n’wina. A ndzi si tshama ndzi hlangana ni vanhu va timbilu letinene vo fana na n’wina.” Leswaku a kombisa ku tlangela kakwe, u rhumele munyikelo leswaku Timbhoni ti ta wu tirhisa eku phalaleni ka van’wana.

TEKELELA XIKOMBISO LEXINENE KU TLULA HINKWASWO XA KU NYIKA

Eka ndzavisiso lowu vativi va sayense va wu endleke, va kume leswaku “swi tikomba onge vanhu va velekiwa va ri moya wa malwandla. Ndzavisiso wolowo wu tlhela wu vula leswaku vana, “va va ni musa ni loko va nga si sungula ku vulavula.” Hikokwalaho ka yini swi va tano? Bibele yi vula leswaku vanhu va vumbiwe hi “xifaniso xa Xikwembu,” leswi vulaka leswaku va velekiwa va ri ni timfanelo leti fanaka ni ta Xikwembu.—Genesa 1:27.

Mfanelo yin’wana leyi Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa hina a nga na yona, i malwandla. U hi nyike swilo hinkwaswo leswi hi swi lavaka leswaku hi ta tsakela vutomi. (Mintirho 14:17; 17:26-28) Ku hlaya Bibele swi nga hi pfuna leswaku hi n’wi tiva kahle Tata wa hina wa le tilweni swin’we ni swikongomelo swakwe ha hina. Bibele yi tlhela yi hi hlamusela leswaku Xikwembu xi hi lunghiselele vumundzuku leswaku hi ta tiphina hi ntsako. * (1 Yohane 4:9, 10) Leswi Yehovha Xikwembu a nga xihlovo xa malwandla naswona u vumbiweke hi xifaniso xakwe, a swi hlamarisi leswi ku tekelela Xikwembu hi ku va ni malwandla swi endlaka leswaku u va ni rihanyo lerinene u tlhela u va ni vuxaka lebyinene na xona.—Vaheveru 13:16.

Wa ha n’wi tsundzuka Alexandra, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi? Ku endleke yini ha yena? Hambileswi wanuna u n’wana loyi a famba na yena hi bazi a vuleke leswaku leswi a swi endleke swi fana ni ku bohelela mali enengeni wa mpfuvu, wanuna luya wa Muchayina loyi Alexandra a n’wi pfuneke u fonele vanghana vakwe edorobeni leri bazi a ri ta helela kona naswona u tlherisele Alexandra mali yakwe hinkwayo. Ku engetela kwalaho wanuna loyi u yingise marito ya Alexandra kutani u sungule ku dyondza Bibele. Alexandra a tsakile loko a tlhela a hlangana ni wanuna yoloye enhlengeletanweni ya xifundzha ya Timbhoni ta Yehovha leyi a yi khomiwe hi xichayina ePeru. Leswaku a khensa hinkwaswo leswi Alexandra a n’wi endleleke swona, wanuna yoleyo u rhambe Alexandra ni hinkwavo lava a te na vona enhlengeletanweni leswaku va ya titlonya hi swakudya exitolo xakwe.

Ku nyika ni ku pfuna van’wana swi tisa ntsako. Ngopfungopfu loko u pfuna van’wana leswaku va va ni vuxaka lebyinene ni munyiki wa tinyiko hinkwato letinene, ku nga Yehovha Xikwembu! (Yakobo 1:17) Xana ku nyika van’wana swi ku endla u tshama u tsakile?

^ ndzim. 21 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, hlaya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? Leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha naswona ya kumeka eka www.jw.org/ts. Languta eka MINKADZIYISO > TIBUKU NI TIBROXARA.

DYONDZA SWO TALA

VANA MUNGHANA WA YEHOVHA

Vana Ni Malwandla

Hi swihi swilo swa kahle leswi endlekaka hikwalaho ka leswi vanhu va Yehovha va nga ni malwandla?

XIHONDZO XO RINDZA

Musa—I Wa Nkoka Emahlweni Ka Xikwembu

Xana u fanele u khathala hi ku va ni musa eka vanhu hinkwavo? Xana Yehovha u yi languta njhani mfanelo leyi?