ANAKANYA HI LESWI: U le ku valangeni emuziyamu leyi taleke hi maribye ya khale ya nkoka. Yo tala ya wona se macelekile, ma cince ni xivumbeko xa wona kasi man’wana ma onhake hi ku helela. Man’wana a ma ha ri na swona swiphemu swin’wana. Hambiswiritano, u hlamarisiwa hi rin’wana leri nga exiyin’weni lexinene; xivumbeko xa rona a xi si cinca. Kutani u vutisa loyi a ku valangisaka u ku: “Xana leri ra ha ri ritshwa?” U ku hlamula a ku: “E-e, kambe hi rona ra khale ku tlula hinkwawo naswona a ri si tshama ri pfuxetiwa.” U vutisa u ku: “Xana a ri sirheleriwile?” U ku hlamule a ku, “leri ri pone mimoya ni timpfula ta matimba. Naswona vanhu vo tala va ringetile ku ri onha.” Kumbexana hi ku hlamala u sungula ku tivutisa leswaku ‘ri endliwe hi yini?’

Hilaha ku fanaka, Bibele yi fana ni ribye rero leri hlamarisaka. I buku ya khale swinene ku tlula to tala. Kambe a hi yona ntsena buku ya khale. Ku fana ni maribye ya khale lama onhakeke, tibuku to tala ta khale se ti hlakarile. Hi xikombiso, rungula leri vulavulaka hi sayense ri kanetana ni vutivi lebyintshwa lebyi kamberiweke. Tibuku teto ta khale ti nyikela switsundzuxo swa vutshunguri leswi nga vangaka khombo ematshan’weni yo pfuna. To tala ti lo sala ntsena ni swiphemu swo karhi naswona swiphemu leswin’wana swi lahlekile kumbe swi onhakile.

Hambiswiritano, Bibele yi hambanile ni tibuku teto. Yi sungule ku tsariwa eka malembe lama tlulaka 3 500 lama hundzeke kambe ya ha ri exiyin’weni lexinene. Hambileswi vanhu va yi hlaseleke ko tala eka madzana ya malembe lama hundzeke, va yi hisa, va yi yirisa ni ku yi teka yi nga pfuni nchumu kambe rungula ra yona a ri si cinca. Vutivi bya manguva lawa a byi endli leswaku Bibele yi vonaka yi ri buku leyi hundzeriweke hi nkarhi, ematshan’weni ya sweswo, yi tamele rungula leri pfunaka hi ndlela yo hlamarisa mayelana ni vumundzuku.—Vona bokisi leri nge, “Xana Yi Hundzeriwe Hi Nkarhi Kumbe Ya Ha Pfuna Ninamuntlha?

 MILAWU LEYI HI FANELEKE HI HANYA HA YONA

Hambiswiritano, u nga ha tivutisa, ‘Xana tidyondzo ta Bibele ta pfuna hakunene enkarhini wa hina?’ Leswaku u kuma nhlamulo, tivutise: ‘Hi swihi swiphiqo leswikulu leswi vanhu va langutanaka na swona namuntlha? Hi swihi leswi chavisaka ngopfu?’ Kumbexana u anakanya hi tinyimpi, nthyakiso, vugevenga kumbe vukungundzwana. Kutani sweswi, kambisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Loko u ri karhi u endla tano tivutise, ‘Loko vanhu hinkwavo a va hanya hi ku landza milawu leyi, xana misava a yi nga ta va ndhawu leyinene yo hanya eka yona?’

KU RHANDZA KU RHULA

“Va tsaka lava kondletelaka ku rhula, hikuva va ta vuriwa vana va Xikwembu.” (Matewu 5:9) “Loko swi koteka, swi titshege hi n’wina, vanani ni ku rhula ni vanhu hinkwavo.”—Varhoma 12:18.

KU VA NI TINTSWALO NI KU RIVALELA

“Va tsaka lava nga ni tintswalo, hikuva va ta kombiwa tintswalo.” (Matewu 5:7) “Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka loko un’wana a ri ni xivangelo xa ku vilerisiwa hi un’wanyana. Tanihi leswi Yehovha * a mi rivaleleke hi ku ntshunxeka, na n’wina endlani sweswo.”—Vakolosa 3:13.

VUN’WE BYA VANHU VA TINXAKA HINKWATO

Xikwembu “hi munhu un’we xi endle matiko hinkwawo ya vanhu, leswaku va tshama ehenhla ka vuandlalo hinkwabyo bya misava.” (Mintirho 17:26) “Xikwembu a xi yi hi nghohe, kambe eka tiko rin’wana ni rin’wana munhu loyi a xi chavaka a tlhela a endla ku lulama wa amukeleka eka xona.”—Mintirho 10:34, 35.

KU XIXIMA MISAVA YA HINA

‘Yehovha Xikwembu u teke munhu a n’wi veka entangeni wa Edeni leswaku a wu rima ni ku wu khathalela.’ (Genesa 2:15) Xikwembu xi ta “lovisa lava onhaka misava.”—Nhlavutelo 11:18.

KU VENGA MAKWANGA NI KU TIKHOMA KO BIHA KA TIMHAKA TA MASANGU

“Mi tivonela eka muxaka wun’wana ni wun’wana wa ku navela, hikuva hambiloko munhu a ri ni swo tala, vutomi byakwe a byi humi eka swilo leswi a nga na swona.” (Luka 12:15) “Vumbhisa ni thyaka ra muxaka wun’wana ni wun’wana kumbe makwanga swi nga vuriwi hambi ku ri ku vuriwa exikarhi ka n’wina, hilaha swi fanelaka hakona vanhu lava kwetsimaka.”—Vaefesa 5:3.

KU TSHEMBEKA NI KU TIRHA HI MATIMBA

‘Hi navela ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.’ (Vaheveru 13:18) “Muyivi a nga ha tlheli a yiva, kambe ematshan’weni ya sweswo a a tirhe hi matimba.”—Vaefesa 4:28.

NKOKA WO PFUNA LAVA LAVAKA KU PFUNIWA

“Vulavulani hi ku chavelela eka mimoya-xiviri leyi karhatekeke, seketelani lava tsaneke, vanani ni mbilu yo leha eka hinkwavo.” (1 Vatesalonika 5:14) “Khathalela lava nga riki na vatswari ni tinoni enhlomulweni wa tona.”—Yakobo 1:27.

Bibele a yi xaxametanga milawu yoleyo ntsena. Kambe yi tlhela yi hi dyondzisa ku rhandza milawu yoleyo ni ku hanya hi yona siku ni siku. A swi kanakanisi leswaku loko vanhu vo tala a va hanya hi ku landza milawu leyi, a hi nga ta va ni swiphiqo swo tala laha misaveni. Hikwalaho, misinya ya milawu ya le Bibeleni yi tirha swinene namuntlha ku tlula emikarhini leyi hundzeke. Hambiswiritano, leswi Bibele yi swi dyondzisaka swi nga ku pfuna njhani sweswi?

 NDLELA LEYI U NGA VUYERIWAKA HA YONA LOKO U DYONDZA BIBELE

Wanuna wo tlhariha ku tlula hinkwavo u tshame a ku: “Vutlhari byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi mintirho ya byona.” (Matewu 11:19) Xana wa swi tshemba sweswo? Entiyisweni, vutlhari byi vonaka loko u tirhisa leswi u swi dyondzaka. U nga ha tivutisa u ku: ‘Loko hakunene Bibele yi pfuna, xana a ku nge vi ni vuyelo lebyinene evuton’wini bya mina? Yi nga ndzi pfuna njhani eka swiphiqo leswi ndzi nga na swona sweswi?’ Xiya xikombiso lexi landzelaka.

Eka Delphine, * vutomi a byi tsakisa naswona a tshama a khomekile. Kambe, hi ku tsopeta ka tihlo u weriwe hi makhombo yo tala hi ku landzelelana. U loveriwe hi n’wana wakwe wa nhwana. Vukati byakwe byi hahlukile. Naswona u sungule ku va ni swiphiqo swa timali. Loko a tsundzuka leswi n’wi humeleleke u ri: “A ndzi nga ha titivi, a ndzi nga ha ri na n’wana, ndzi nga ha ri na nuna naswona ndzi nga ha ri na kaya. A ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu, ndzi nga ri ni matimba naswona ndzi nga ri na ntshembo hi vumundzuku.”

Delphine a nge se tshama a wu vona kahle ntiyiso wa marito lama nge: “Masiku ya malembe ya hina i malembe ya 70; Loko ku ri hikwalaho ka matimba yo hlawuleka i malembe ya 80, Kambe eka wona ku tshama ku ri ni ku karhateka ni swilo swo biha; Hikuva ma hundza hi ku hatlisa, kutani hi haha.”—Pisalema 90:10.

 Enkarhini lowu wo tika, Delphine u pfuniwe hi Bibele. Ndlela leyi yi n’wi pfuneke ha yona ya hlamarisa. Hilaha hi nga ta swi vona ha kona eka swihloko swinharhu leswi landzelaka, Bibele yi pfune vanhu van’wana vo tala hi ndlela leyi hlamarisaka, lava tirhiseke switsundzuxo swa yona leswaku va tlhantlha swiphiqo swa vona. Va tivonele hi ya vona leswaku Bibele yi fana ni ribye leriya ro hlawuleka leri hi vulavuleke ha rona exihlokweni lexi hundzeke. Yi hambanile swinene ni tibuku to tala leti hlakalaka ti tlhela ti hundzeriwa hi nkarhi. Xana swi vangiwa hi leswi Bibele yi endliweke hi nchumu wo karhi lowu hambaneke? Xana yi nga va yi tamele mianakanyo ya Xikwembu ku nga ri ya vanhu?—1 Vatesalonika 2:13.

Kumbexana na wena u swi xiyile leswaku vutomi byi komile naswona byi taleriwe hi swiphiqo. Loko swi ku tikela ku langutana ni swiphiqo, u wu kuma kwihi nchavelelo, nseketelo ni switsundzuxo leswi tshembekaka?

A hi kambisiseni tindlela tinharhu leti Bibele yi nga hi pfunaka ha tona evuton’wini. Yi ta hi dyondzisa ndlela yo

  1. papalata mikhuva yo biha.

  2. tlhantlha swiphiqo loko swi humelela.

  3. langutana ni swiyimo swo tika leswi u nga taka u nga koti ku swi cinca.

Swihloko leswi landzelaka swi ta hlamusela tindlela teto tinharhu.

^ ndzim. 10 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha ri boxiweke hakona eBibeleni.​—⁠Pisalema 83:⁠18.

^ ndzim. 24 Eka xihloko lexi ni le ka swinharhu leswi landzelaka, mavito man’wana ma cinciwile.