“Vuhungasi lebyi kombisaka tivhemphaya, vanhu lava hundzukaka timhisi ni swidajana se byi siviwe hi lebyi nga ni vudimona byi tlhela byi chavisa ku tlula mpimo.”—The Wall Street Journal.

VANHU va masalamusi, valoyi ni tivhemphaya i swilo leswi se swi tolovelekeke eka tibuku, tifilimi ni mintlangu ya tivhidiyo. Ha yini swi ri tano?

Claude Fischer profesa wa swa ntshamisano, u tsale a ku: “Eka malembe ya sweswinyana, nhlayo ya vanhu va le Amerika lava tshembaka leswaku ku ni swipuku yi tlakuke ku suka eka 10 wa tiphesente ku ya eka 33 wa tiphesente. Naswona ku ni vantshwa vo tala lava vuleke leswaku va ye eka vavhumbhi naswona va tshembaka leswaku ku ni tiyindlu leti nga ni swipuku.”

A swi hlamarisi leswi, hikuva sweswi vuhungasi lebyi kombisaka vanhu va ngheniwa hi madimona i tshamelo maxelo. Michael Calia mutsari wa phephahungu ra The Wall Street Journal u tsale a ku: “Ku andza ka vuhungasi lebyi nga ni vudimona eka tifilimi, timagazini ni mintlangu ya tivhidiyo ku hi kwalaho ka leswi vuhungasi lebyi nga ni swidajana, vanhu lava hundzukaka timhisi ni tivhemphaya ku nga nchumu lowu tolovelekeke.”

Xiviko xin’wana xi vula leswaku “ku sukela eka 25 wa tiphesente ku ya eka 50 wa tiphesente ta vanhu emisaveni hinkwayo, va tshemba leswaku ku ni swipuku naswona minkandziyiso yo tala yi vulavula hi swipuku.” Ndzavisiso lowu endliweke hi profesa Christopher Bader na Carson Mencken lava nga vativi va swa ntshamisano eUnited States “va kume leswaku vanhu lava endlaka 70 ku ya eka 80 wa tiphesente va le Amerika va pfumela eka muxaka wo karhi wa vudimona.”

Xana vuhungasi lebyi nga ni vudimona byi ni khombo?