Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA JANUARY 2015

 NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | HULUMENDHE LEYI NGA RIKI NA VUKANGANYISI

Mfumo Wa Xikwembu—Hulumendhe Leyi Nga Riki Na Vukanganyisi

Mfumo Wa Xikwembu—Hulumendhe Leyi Nga Riki Na Vukanganyisi

Loko murhangeri wa swa tinkota eNicaragua a hlamusela xivangelo xa ku va vukanganyisi bya hulumendhe byi nga ta ka byi nga heli, u ri: “Lexi endlaka leswaku ku va ni vukanganyisi, hi leswi vatirhela-mfumo na vona va nga vaaka-tiko.”

A swi kanakanisi leswaku loko vaaka-tiko va ri ni vukanganyisi, hulumendhe leyi na yona yi humaka eka vaaka-tiko volavo na yona yi ta va yi ri ni vukanganyisi. Leswi swi vula leswaku hulumendhe leyi nga riki na vukanganyisi yi fanele yi huma kun’wana ku nga ri eka vaaka-tiko volavo. Bibele yi vula leswaku hulumendhe yoleyo i Mfumo wa Xikwembu lowu Yesu a dyondziseke valandzeri vakwe ku wu khongelela.—Matewu 6:9, 10.

Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe ya xiviri leyi fumaka yi ri etilweni. Yi ta siva tihulumendhe hinkwato ta vanhu. (Pisalema 2:8, 9; Nhlavutelo 16:14; 19:19-21) Nkateko wun’wana lowu Mfumo wu nga ta wu tisela vanhu, i ku herisa vukanganyisi. Xiya swilo swa tsevu swa Mfumo lowu leswi hi tiyisekisaka hi xitshembiso lexi.

1. VULAWURI

XIPHIQO: Tihulumendhe ti seketeriwa hi vaaka-tiko va tona ngopfu-ngopfu hi swibalo. Mali leyi yi endla leswaku vatirhela-mfumo van’wana va yiva kasi van’wana va amukela swifumbarheriso eka vanhu lava lavaka ku hunguteriwa mali ya swibalo kumbe ku hakelela swin’wana. Khombo ra kona hi leswaku hulumendhe yi tlakusa mali ya swibalo naswona sweswo swi endla leswaku vukanganyisi byi andza. Eka swiyimo swo tano ku xaniseka vanhu lava nga riki na nandzu.

NTLHANTLHO: Mfumo wa Xikwembu wu kuma matimba eka Xikwembu xa matimba hinkwawo ku nga Yehovha. * (Nhlavutelo 11:15) A wu hlengeleti mali  ya swibalo leswaku wu kota ku tirha. “Ntamu lowukulu” wa Xikwembu ni ku hanana, swa hi tiyisekisa leswaku Mfumo wa xona wu ta khathalela swilaveko swa vanhu lava nga ta va ehansi ka wona.—Esaya 40:26; Pisalema 145:16.

2. MUFUMI

XIPHIQO: Susan Rose-Ackerman loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u vula leswaku matshalatshala ya ku herisa vukanganyisi “ma fanele ma sungula eka valawuri.” Tihulumendhe a ta ha tshembiwi loko ti ringeta ku herisa vukanganyisi eka maphorisa kambe ti pfumelela vukanganyisi exikarhi ka tona. Hambi ku ri mufumi loyi a xiximekaka na yena a nga hetisekanga. Bibele yi vula leswaku “a nga kona munhu la lulameke emisaveni la hambetaka a endla leswinene.”—Eklesiasta 7:20.

Yesu u ale xifumbarheriso lexikulu

NTLHANTLHO: Yesu Kreste loyi Xikwembu xi n’wi hlawuleke leswaku a va Mufumi wa Mfumo lowu, a nga fani ni vanhu lava nga hetisekangiki, a nge ringeki ku va a endla swilo swo biha. Yesu u swi kombisile sweswo loko a ala ndzingo wa ku va a nyikiwa “mimfumo hinkwayo ya misava ni ku vangama ka yona.” Yesu u tshembisiwe leswi ntsena loko a ta gandzela mufumi wa misava ku nga Diyavulosi. (Matewu 4:8-10; Yohane 14:30) Hambiloko Yesu a xanisiwe kukondza a fa, a a tiyimiserile ku tshama a tshembekile lerova u ale ni xidzidziharisi lexi a xi ta endla leswaku a nga ku twi ngopfu ku vava kambe xi endla miehleketo yi nga tirhi kahle. (Matewu 27:34) Loko Xikwembu xi pfuxa Yesu a tlhelela etilweni, u tikombisile leswaku wa faneleka ku va hosi ya Mfumo.—Vafilipiya 2:8-11.

3. KU YIMA WU TIYA

XIPHIQO: Ematikweni yo tala ku tshama ku ri ni nhlawulo, ku nga xiendlakalo lexi pfumelelaka vanhu leswaku va vhota leswaku va susa valawuri lava nga ni vukanganyisi eswikhundlheni. Ntiyiso hileswaku matsima ni minhlawulo swi vanga vukanganyisi hambi ku ri ni le ka matiko lama hluvukeke. Vanhu lava nga swigwili va nga va ni nkucetelo eka vafumi va sweswi ni va nkarhi lowu taka hikwalaho ka matsima ni swin’wana.

Muavanyisi John Paul Stevens wa Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le United States u tsale leswaku nkucetelo wolowo a wu xungeti “vutshembeki bya Hulumendhe ntsena kambe ni ku va va tshembiwa hi vaaka-tiko.” A swi hlamarisi leswi vanhu vo tala emisaveni hinkwayo va swi xiyaka leswaku mintlawa ya tipolitiki hi yona yi nga ni vukanganyisi ngopfu ku tlula mintlawa yin’wana.

NTLHANTLHO: Mfumo wa Xikwembu wu ta herisa matsima kumbe vukanganyisi bya tipolitiki wona wu tshama hilaha ku nga heriki. (Daniyele 7:13, 14) Leswi Mufumi wa kona a hlawuriweke hi Xikwembu, Mfumo lowu a wu titsheganga hi nhlawulo naswona a wu nge pfuki wu susiwe hi vanhu. Ku tiya ka wona ku endla leswaku minkarhi hinkwayo swiendlo swa wona swi pfuna vanhu va wona.

 4. MILAWU

Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe ya xiviri leyi fumaka yi ri etilweni

XIPHIQO: Eku sunguleni u nga ha anakanya leswaku ku veka milawu leyinntshwa swi nga antswisa xiyimo. Hambiswiritano, vatshila va kume leswaku hakanyingi ku engeteriwa ka milawu swi vanga vukanganyisi byo tala. Ku engetela kwalaho, milawu leyi vekeriwaka ku hunguta vukanganyisi hakanyingi yi dya mali yo tala kambe a yi antswisi xiyimo.

NTLHANTLHO: Milawu ya Mfumo wa Xikwembu yi tlakukile ku tlula ya tihulumendhe ta vanhu. Hi xikombiso, ematshan’weni yo veka milawu yo tala, Yesu u vulavule hi nawu lowu dumeke wa mahanyelo. U te: “Hikokwalaho, swilo hinkwaswo, leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, na n’wina mi fanele mi swi endla eka vona.” (Matewu 7:12) Xa nkoka ngopfu hileswaku milawu ya Mfumo lowu yi dzika ngopfu eka swikongomelo ni swiendlo. Yesu u te: “U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Matewu 22:39) Entiyisweni leswi Xikwembu xi kotaka ku vona leswi mbilu yi nga swona, xi nga veka milawu yo tano.—1 Samuwele 16:7.

5. SWIKONGOMELO

XIPHIQO: Leswi vangaka vukanganyisi, i makwanga ni vutianakanyi. Hakanyingi vatirhela-mfumo ni vaaka-tiko va kombisa timfanelo teto to biha. Eka ku mbundzumuka ka muako eSeoul loku ku vulavuriweke hakona laha henhla, vatirhi va hulumendhe va amukele xifumbarheriso eka van’watikontraka lava a va tiva leswaku ku humesa xifumbarheriso a swi nge durhi hikuva a va nge boheki ku xava swilo swo aka leswi durhaka ngopfu naswona a va nge landzeli milawu yo aka.

Leswaku ku herisiwa vukanganyisi, vanhu va fanele va dyondzisiwa ku hlula swilo swo tanihi makwanga ni vutianakanyi. Hambiswiritano, tihulumendhe a ti na kona ku navela ni vuswikoti bya ku simeka tiprogreme leti dyondzisaka.

NTLHANTLHO: Mfumo wa Xikwembu wu lwisana ni vukanganyisi hi ku dyondzisa vanhu ndlela yo lwisana ni ku navela koloko. * Dyondzo yoleyo yi va pfuna  leswaku ‘va endliwa va va lavantshwa ematimbeni lama susumetaka mianakanyo ya vona.’ (Vaefesa 4:23) Va dyondza ku tshika makwanga ni vutianakanyi ivi va va lava enerisekaka va tlhela va khathala hi vanhu van’wana.—Vafilipiya 2:4; 1 Timotiya 6:6.

6. LAVA FUMIWAKA

XIPHIQO: Hambiloko vanhu va nga xaniseki naswona va dyondzekile, van’wana a va tshembeki naswona va ni vukanganyisi. Vatshila va vula leswaku sweswo hi swona swi endlaka leswaku hulumendhe yi nga swi koti ku herisa vukanganyisi. Hulumendhe yi ni ntshembo wa leswaku yi nga swi kota ku antswisa vukanganyisi ni vuyelo bya kona lebyi nga ni khombo.

NTLHANTLHO: Nhlangano lowu vuriwaka United Nations Convention Against Corruption wu vule leswaku tihulumendhe ti fanele ti khutaza “vutshembeki ni ku titwa u ri ni vutihlamuleri” leswaku yi lwisana ni vukanganyisi. Lowu i nchumu wa nkoka lowu va lwisanaka na wona kambe Mfumo wa Xikwembu wu khutaza ku va ni timfanelo leti wu tlhela wu lava leswaku valandzeri va wona va va na tona. Bibele yi vula leswaku “vanhu va makwanga” ni “vahembi,” a va nge wu fanelekeli Mfumo.—1 Vakorinto 6:9-11; Nhlavutelo 21:8.

Vanhu va nga dyondza ku namarhela eka milawu leyi ya mahanyelo hilaha Vakreste va le ku sunguleni a va endla hakona. Hi xikombiso, loko mudyondzisiwa loyi a vuriwaka Simoni a ringeta ku xava lunghelo ro karhi eka vaapostola, va arile ku teka xifumbarheriso ivi va ku eka yena: “Hundzuka eka vubihi lebyi bya wena.” Loko Simoni a xiya khombo ra ku navela ka yena, u kombele vaapostola leswaku va n’wi khongelela leswaku a ta tshika mukhuva lowu.—Mintirho 8:18-24.

NDLELA YA KU VA EHANSI KA MFUMO

Ku nga khathariseki leswaku u wa tiko rihi, na wena u nga va ehansi ka Mfumo wa Xikwembu. (Mintirho 10:34, 35) Progreme yo dyondzisa leyi nyikeriwaka hi Mfumo—leyi kumekaka emisaveni hinkwayo sweswi—yi ta ku komba leswaku u nga swi endlisa ku yini. Timbhoni ta Yehovha ti ta swi tsakela ku dyondza na wena Bibele mahala naswona sweswo swi nga ha teka timinete ta khume hi vhiki. Swin’wana leswi u nga swi dyondzaka hi “mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu,” swi katsa ndlela leyi wu nga ta herisa ha yona vukanganyisi bya hulumendhe. (Luka 4:43) Ha ku rhamba leswaku u vulavurisana ni Timbhoni ta laha u tshamaka kona kumbe u nghena eka Web site ya hina leyi nge www.jw.org/ts.

Xana u nga tsakela dyondzo ya mahala ya le kaya ya Bibele?

^ ndzim. 8 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha Bibele yi vulaka hakona.

^ ndzim. 22 Hi xikombiso, hlaya nhloko-mhaka leyi nge “Xana Swa Koteka Ku Tshembeka eMisaveni Leyi Nga Ni Vukanganyisi?” eka Xihondzo xo Rindza xa October 1, 2012.

DYONDZA SWO TALA

I Yini Mahungu Lamanene?

Dyondza leswaku hi wahi mahungu lama humaka eka Xikwembu, leswaku ha yini ma ri ma xihatla ni leswi u faneleke u swi endla.