Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xihondzo Xo Rindza  |  January 2014

Xana A Wu Swi Tiva?

Xana A Wu Swi Tiva?

Eminkarhini ya Yesu, xana minyikelo ya le tempeleni a yi nyikeriwa njhani?

Mabokisi ya munyikelo ya le tempeleni a ya vekiwa eHubyeni ya Vavasati. Buku leyi nge The Temple—Its Ministry and Services yi ri: “A ku ri ni rikupakupa leri ematlhelo hinkwawo ka rona a ri ri ni khumbi kun’we ni mabokisi ya 13 kumbe ‘timhalamhala’ [laha] minyikelo a yi nyikeriwa kona.”

Mabokisi lawa a ma vitaniwa timhalamhala hikuva ehenhla ka wona a ma larile kasi ehansi ka wona a ma anamile. Bokisi rin’wana ni rin’wana a ri tsariwile leswaku ri chela munyikelo wa yini naswona mali leyi a yi hlengeletiwa eka wona a yi hlayisiwa leswaku yi ta tirhiseriwa swilo swo karhi. Yesu a a ri eHubyeni ya Vavasati loko a vona vanhu vo tala, ku katsa ni noni leyi pfumalaka, va ri karhi va humesa minyikelo.—Luka 21:1, 2.

Mabokisi mambirhi a ma ri ya mali ya xibalo xa tempele—rin’wana a ri ri ra xibalo xa lembe rero kasi lerin’wana xa lembe leri hundzeke. Bokisi ra vunharhu ku ya eka ra vunkombo a ma ri ya mali ya magugurhwana, matuva, tihunyi, murhi wa risuna ni swibye swa nsuku hi ku ya hi ku hambana-hambana ka wona. Loko loyi a nyikelaka a veke mali yo tala etlhelo ku tlula leyi a faneleke a yi nyikela, leyi saleke a a ta yi chela eka mabokisi lama saleke. Bokisi ra vunhungu a ku ri ra mali leyi saleke loko ku nyikeriwa magandzelo ya xidyoho. Bokisi ra vukaye ku ya ka ra vu-12 a ma ri ya mali leyi saleke loko ku nyikeriwa gandzelo ra nandzu, gandzelo leri endliweke hi ku tirhisa swinyenyana, leri nyikeriweke hi Vanaziri ni leri nyikeriweke hi vanhu lava nga ni nhlokonho. Bokisi ra vu-13 a ku ri ra munyikelo wa ku tirhandzela.

Xana Luka mutsari wa Bibele a ri n’wamatimu la pakanisaka?

Luka u tsale Evhangeli leyi vitaniwaka hi vito rakwe ni hi Mintirho ya Vaapostola. Luka u vula leswaku u “[lavisise] swilo hinkwaswo ku sukela emasungulweni hi ku kongoma,” kambe swidyondzi swin’wana swi sola swiendlakalo leswi nga eka rungula rakwe. (Luka 1:3) Xana rungula rakwe a ri pakanisa ku fikela kwihi?

Luka u vulavula hi matimu lama nga tiyisekisiwaka. Hi xikombiso, u vulavula hi swithopo swa vatirhela-mfumo va le Rhoma, swo tanihi leswi nge tindhuna ta tiko ta le Filipiya; vafumi va muti wa Tesalonika; ni vavanuna lava rhangelaka va le Efesa. (Mintirho 16:20; 17:6; 19:31) Luka u vitana Heroda Antipasi tanihi mufumi wa muganga na Sergio Paulus tanihi hosana ya Kipra.—Mintirho 13:1, 7.

Ndlela leyinene leyi Luka a tirhiseke swithopo sweswo ha yona hi leyi xiyekaka hikuva loko xiyimo xa tiko ra Rhoma xi cinca ni xithopo xa mulawuri wa rona xi cincile. Nilokoswiritano, Bruce Metzger loyi a nga xidyondzi xa Bibele u ri: “Minkarhi hinkwayo rungula leri nga eka Mintirho ri vonaka ri tshembeka loko swi ta eka mavito ya tindhawu ni minkarhi.” William Ramsay loyi a nga xidyondzi u vitana Luka tanihi “n’wamatimu lonkulu eka hinkwavo.”