Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA OCTOBER 2013

Xana Muhlovo Wu Ku Khumba Njhani?

Xana Muhlovo Wu Ku Khumba Njhani?

Loko u ri karhi u languta ematlhelo, mahlo ya wena ni byongo swa tirhisana leswaku swi hlengeleta rungula. U vona mbhandzu ekusuhi na wena kutani u hlawula loko u lava ku wu dya. U languta exibakabakeni kutani u gimeta hileswaku mpfula a yi nge ni namuntlha. U vona marito lawa u ma hlayaka sweswi kutani u lava nhlamuselo ya wona. Hakunene muhlovo wa ku khumba. Njhani?

Muhlovo wa mbhandzu lowu u wu voneke wu ku pfune ku vona loko wu wupfile ni loko wu naveleka. Muhlovo wa xibakabaka ni mapapa wu ku pfuna ku tiva maxelo. Loko u ri karhi u hlaya marito ya xihloko lexi, mahlo ya wena ma tsakisiwa hi ku hambana loku nga kona exikarhi ka ndzimana ni ndlela leyi xi langutekaka ha yona. Ina, kumbexana handle ko swi xiya nkarhi hinkwawo u tirhisa muhlovo leswaku wu ku pfuna ku gayela rungula malunghana ni misava leyi ku rhendzeleke. Kambe muhlovo wa yi khumba mintlhaveko ya wena.

NDLELA LEYI MUHLOVO WU YI KHUMBAKA HA YONA MITLHAVEKO YA WENA

Loko u ri karhi u famba exitolo, u rhendzeriwe hi mabokisi, swikotela ni tibege leswi endleriweke ku ku koka mahlo. Ku nga khathariseki leswaku wa swi xiya kumbe a wu swi xiyi, vanavetisi hi vukheta va hlawula mihlovo leyi nga ta kota ku koka mahlo ya vanhu va rimbewu ro karhi ni va malembe yo karhi. Vasasekisi va makaya, vaendli va swiambalo ni vampfampfarhuti va yi tiva mihlovo leyi nga khumbaka mintlhaveko ya wena.

Vanhu va nga ha hlamusela mihlovo hi tindlela to hambana hikwalaho ka ndhavuko ni mikhuva ya le ndhawini leyi va tshamaka eka yona. Hi xikombiso, vanhu van’wana va le Asia va vula leswaku muhlovo wo tshwuka wu fambisana ni mikateko ni minkhuvo, kambe eswiphen’wini swa le Afrika, muhlovo wo tshwuka wu fambisana ni xirilo. Hambiswiritano, ku nga khathariseki ndlela leyi va kurisiweke ha yona, vanhu va khumbeka hi ndlela leyi fanaka eka mihlovo yo karhi. A hi kambisiseni mihlovo yinharhu ni ndlela leyi yi nga ku khumbaka ha yona.

MUHLOVO WO TSHWUKA wu koka mahlo swinene. Hakanyingi muhlovo wo tshuka wu fambisana ni matimba, nyimpi ni khombo. Muhlovo wo tshwuka wu ni nsusumeto lowukulu eka ndlela leyi munhu a titwaka ha yona naswona wu nga endla leswaku miri wu swi gayela kahle swakudya leswi hi swi dyaka, wu pfuneta eka ndlela leyi munhu a hefemulaka ha yona naswona wu tlakusa nsusumeto wa ngati.

EBibeleni, rito ra Xiheveru leri vulaka “muhlovo wo tshwuka” ri huma eka rito leri vulaka “ngati.” Bibele yi tirhisa muhlovo wo tshwuka lowu vangamaka kumbe wa ribungu, ku penda xifaniso lexi nga rivalekiki xa nghwavava leyi dlayaka leyi ambaleke nguvu ya ribungu leyi gadeke “xivandzana xa muvala wa ribungu lexi teleke mavito lama sandzaka.”—Nhlavutelo 17:1-6.

MUHLOVO WA RIHLAZA wu hambanile ni muhlovo wo tshwuka, wu endla leswaku miri wa munhu wu nga gayeli kahle naswona wu endla leswaku a va loyi a rhuleke. Muhlovo wa rihlaza i muhlovo lowu phyuphyisaka naswona hakanyingi wu fambisana ni ku rhula. Ha phyuphya loko hi vona muhlovo wa rihlaza emintangeni ni le tintshaveni. Rungula leri nga eka Genesa leri vulavulaka hi ku tumbuluxiwa ka swilo ri vula leswaku Xikwembu xi nyike vanhu byanyi bya rihlaza ni swimilana.—Genesa 1:11, 12, 30.

MUHLOVO WO BASA hakanyingi wu fambisana ni ku vonakala, vuhlayiseki ni ku basa. Wu tlhela wu fambisana ni timfanelo to tanihi vunene, ku pfumala xisolo ni vutengi. Muhlovo wo basa wu tala ku boxiwa  eBibeleni. Eka swivono, vanhu ni tintsumi va kombisiwa va ambale tinguvu to basa, leswaku ku kandziyisiwa nkoka wa ku lulama ni ku basa hi tlhelo ra moya. (Yohane 20:12; Nhlavutelo 3:4; 7:9, 13, 14) Tihanci to basa ni vagadi va tona lava ambaleke tinguvu to basa, ntsembyana wo basa swi fanekisela nyimpi yo lulama. (Nhlavutelo 19:14) Xikwembu xi tirhisa muhlovo wo basa ku kandziyisa leswaku xi tiyimisele ku rivalela swidyoho: “Hambiloko swidyoho swa n’wina swo va swa ribungu, swi ta endliwa swi basa ku fana ni gamboko.”—Esaya 1:18.

MUHLOVO I XITIRHISIWA LEXI PFUNAKA KU TSUNDZUKA

Bibele yi tirhisa muhlovo ku kombisa ndlela leyi Xikwembu xi yi twisisaka ha yona ndlela leyi vanhu va angulaka ha yona eka wona. Hi xikombiso, buku ya Bibele ya Nhlavutelo yi swi vule ka ri emahlweni leswi hi langutanaka na swona sweswi, ku katsa nyimpi, ndlala, mafu lama nga riki ya ntumbuluko lama vangiwaka hi ku pfumaleka ka swakudya ni ntungu. Leswaku swi hi olovela ku tsundzuka leswi, xivono lexi hlamarisaka xi hi kombisa hi vagadi va tihanci—ku nga ri tihanci leti tolovelekeke ntsena kambe leti nga ni mihlovo-hlovo.

Hanci yo sungula, i yo basa paa, leyi fanekiselaka nyimpi yo lulama ya Kreste Yesu. Leyi landzelaka i hanci yo tshwuka-xindzilo, leyi fanekiselaka nyimpi exikarhi ka matiko. Hanci leyi yi landzeriwa hi hanci ya ntima, leyi fanekiselaka ndlala. Kutani ku humelela “hanci yo kwalala; loyi a tshameke ehenhla ka yona u vuriwa Rifu.” (Nhlavutelo 6:1-8) Muhlovo wa hanci ha yin’we wu nga hi khumba wu tlhela wu fambisana ni leswi hanci yoleyo yi fanekiselaka swona. Hi nga yi tsundzuka hi ku olova mihlovo ya tihanci leti ni leswi yi hi dyondzisaka swona namuntlha.

EBibeleni ku ni swikombiso swo tala leswi eka swona ku tirhisiweke muhlovo leswaku ku kombisiwa nhlamuselo ya swiendlakalo leswi vonakaka hi mahlo ya mianakanyo. I ntiyiso leswaku Muvumbi wa ku vonakala, muhlovo ni tihlo ra munhu u tirhise muhlovo hi vutlhari lebyikulu tanihi xitirho xo dyondzisa leswaku a hlamusela swifaniso leswi twisisekaka ni leswi nga rivalekiki hi ku olova eka vahlayi. Muhlovo wu hi pfuna ku hlengeleta ni ku gayela rungula. Muhlovo wu khumba mintlhaveko ya hina. Muhlovo wu nga hi pfuna ku tsundzuka tidyondzo ta nkoka. Muhlovo i nyiko leyi rhandzekaka leyi humaka eka Muvumbi wa hina leyi hi pfunaka leswaku hi tiphina hi vutomi.