Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA NOVEMBER 2012

Vutomi eMinkarhini Ya Bibele—Murisi

Vutomi eMinkarhini Ya Bibele—Murisi

“U ta risa ntlhambi wa yena ku fana ni murisi. Hi voko ra yena u ta hlengeleta swinyimpfana; u ta swi rhwala exifuveni xa yena.”—ESAYA 40:11.

VARISI va boxiwa minkarhi yo tala eBibeleni hinkwayo, ku sukela eka buku yo sungula, ku nga Genesa, ku ya eka yo hetelela, ku nga Nhlavutelo. (Genesa 4:2; Nhlavutelo 12:5) Vavanuna lava dumeke vo tanihi Abrahama, Muxe na Hosi Davhida, a va ri varisi. Mupisalema Davhida u byi hlamusele kahle vutihlamuleri ni nkhathalelo wa murisi lonene. Nakambe pisalema leyi tsariweke hi Asafa yi hlamusela Davhida tanihi murisi eka vanhu va Xikwembu va le minkarhini ya khale.—Pisalema 78:70-72.

Enkarhini wa Yesu, ku risa a ka ha ri ntirho wa nkoka. Yesu u kombetele eka yena tanihi “murisi lonene” naswona hakanyingi a a tirhisa timfanelo ta murisi lonene leswaku a dyondzisa tidyondzo ta nkoka. (Yohane 10:2-4, 11) Hambi ku ri Lowa Matimba Hinkwawo, Yehovha Xikwembu, u fanisiwa ni “murisi.”—Esaya 40:10, 11; Pisalema 23:1-4.

Xana i swiharhi swa njhani leswi murisi a a swi khathalela? Xana ntirho wakwe a wu katsa yini? Nakambe hi nga dyondza yini eka vatirhi lava, lava tirhaka hi matimba?

Tinyimpfu Ni Timbuti

Swi nga ha endleka leswaku varisi va le Israyele wa khale a va risa tinyimpfu to hambana-hambana ta le Siriya leti a ti ri ni mincila yo bumbula ni voya byo tala. Mixaka ya tinyimpfu leti yi na timhondzo kambe ya xisati a yi na tona. Swifuwo leswi swi dyondziseka hi ku olova naswona a swi swi koti ku tisirhelela eka swiharhi leswi swi hlaselaka.

 Varisi a va khathalela ni timbuti. Timbuti a ti ri ta ntima kumbe ta buraweni. A swi olova leswaku tindleve ta tona to leha ti phasiwa hi mitwa loko ti ri karhi ti khandziya etintshaveni leti nga ni maribye ti ya emadyelweni.

Nkarhi na nkarhi murisi a a langutana ni ntlhontlho wo dyondzisa tinyimpfu ni timbuti leswaku ti yingisa milawu yakwe. Hambiswiritano, murisi lonene a a swi khathalela kahle swifuwo leswi nga ehansi ka nkhathalelo wakwe, hambi ku ri ku swi thya mavito leswaku a ta swi vitana ha wona.—Yohane 10:14, 16.

Tinguva Ta Murisi

Hi ximun’wana, siku ni siku murisi a a teka ntlhambi wakwe lowu nga exivaleni lexi nga ekusuhi ni kaya rakwe leswaku a wu yisa emadyelweni lamanene lama nga ekusuhi ni ximutana. Hi nguva leyi, ku velekiwa ka swinyimpfana ni swimbutana a swi andzisa ntlhambi. Hi nkarhi wolowo, vatirhi a va tlhela va tsema dzovo ra vuxika ra tinyimpfu naswona xiendlakalo lexi a xi tlangeriwa!

Swi nga ha endleka leswaku muaki a fuwa tinyimpfu ti nga ri tingani. Kutani a a thola murisi loyi a a ta engetela ntlhambi wutsongo eka lowu a nga na wona. A ku ri ni ndhuma ya leswaku varisi lava thoriweke a va nga swi khathaleli kahle swifuwo swa van’wana ku fana ni loko ku ri swa vona.—Yohane 10:12, 13.

Endzhaku ka loko masimu lama nga ekusuhi ni ximutana ma tshoveriwile, murisi a a tshika tinyimpfu ti dya mahlanga ni tindzoho leti saleke. Loko ximumu xi fika, varisi a va risa ntlhambi wa vona va wu yisa emadyelweni lama nga hisiki lama nga erivaleni leri tlakukeke. Ku ringana masiku yo hlayanyana, varisi a va tirha ni ku etlela enhoveni, ku endlela leswaku ntlhambi wu dya emadyelweni ya rihlaza ni ku heta vusiku va ri karhi va rindza matshanga lama pfulekeke. Minkarhi yin’wana, murisi a a ta sirhelela ntlhambi wakwe vusiku hinkwabyo ebakweni, laha a wu ta sirheleleka eka timhungubye ni le ka timhisi. Loko mhisi yi chavisa ntlhambi wa tinyimpfu hi ku vomba nivusiku, rito ra murisi leri nga ni musa a ri ta ti tiyisa.

Madyambu man’wana ni man’wana, murisi a a hlayela tinyimpfu ni ku kambela loko swifuwo swi hanye kahle. Nimixo, a a vitana ntlhambi kutani wona a wu ta n’wi landzela erivaleni ra madyelo. (Yohane 10:3, 4) Ninhlikanhi, varisi a va yisa swifuwo eswidziveni leswaku swi ya nwa mati. Loko swidziva swi omile, varisi a va swi yisa exihlobyeni kutani va swi kela mati.

Loko dyandza ri hela, murisi a a yisa ntlhambi wakwe etimbaleni leti nga ribuwa ni le minkoveni. Loko mpfula ya xixika yi sungula, a a wu yisa ekaya leswaku wu ya tshama kona kukondza xixika xi hela. Loko swi nga ri tano, swifuwo a swi ta fa hikwalaho ka timpfula, swidzedze ni  gamboko. Ku sukela hi November ku ya fika hi ximun’wana, varisi a va nga yi riseli ehandle mintlhambi ya vona.

Ku Hlomiseriwa Ntirho

Xiambalo xa murisi a xi nga ri xa xiyimo xa le henhla kambe a xi tsindziyerile. Leswaku a tisirhelela eka mpfula ni le ka xirhami nivusiku, a a fanele a ambala xiambalo lexi endliweke hi dzovo ra nyimpfu leri nga ni voya. Emirini wakwe, a a fanele a ambala nguvu leyi pfumalaka mavoko. Nakambe a a fanele a ambala maphaxana lama a ma ta sirhelela mikondzo yakwe eka maribye ni mitwa naswona a a fanele a funengeta nhloko yakwe hi xiambalo lexi endliweke hi voya.

Switirhisiwa swa murisi hi ntolovelo a swi katsa leswi landzelaka: Nkwama wa dzovo lowu nga ni swakudya, swo tanihi xinkwa, mitlhwari, mihandzu leyi omisiweke ni chizi (1); nhonga leyi a yi languteka ku fana ni tlhari, leyi hi ntolovelo a yi lehe mitara yin’we yi tlhela yi tontswa emakumu ka yona (2); mukwana (3); nxongotelo lowu a wu tirhisa loko a ri karhi a famba ni loko a khandziya tintshava (4); gula ra mati (5); bakiti ra dzovo ro ka mati eswihlobyeni swo enta (6); xipelupelu lexi a a xi tirhisa ku hoxa maribye ekusuhi ni tinyimpfu kumbe timbuti leti hambukaka leswaku a ti chavisa leswaku ti vuya entlhambini kumbe ti nga lwi na swiharhi swa nhova (7); ni nanga leyi a a yi chaya leswaku a ti hungasa ha yona ni ku phyuphyisa ntlhambi (8).

Vuyelo lebyi murisi a a byi kuma hikwalaho ko khathalela swifuwo a ku ri ntswamba ni nyama, ku nga swilaveko swa vutomi. Voya ni madzovo a swi xavisiwa ni ku endla swiambalo ni magula. Voya bya mbuti a byi swuriwa byi endla swiambalo naswona tinyimpfu ni timbuti a ku endliwa magandzelo ha swona.

Ntila Wo Wu Landzela

Varisi lavanene a va gingiriteka, va tshembeka ni ku va ni xivindzi. A va veka hambi ku ri vutomi bya vona ekhombyeni leswaku va sirhelela ntlhambi.—1 Samuwele 17:34-36.

Kutani a swi hlamarisi leswi Yesu ni vadyondzisiwa vakwe va tirhiseke murisi tanihi ntila lowu valanguteri lava nga Vakreste va faneleke va wu landzela. (Yohane 21:15-17; Mintirho 20:28) Ku fana ni murisi lonene eminkarhini ya Bibele, valanguteri lava nga Vakreste namuntlha va tikarhatela ku “[risa] ntlhambi wa Xikwembu lowu khathaleriwaka hi [vona], ku nga ri hi ku sindzisiwa, kambe hi ku swi rhandza; ku nga ri hi ku rhandza mpindzulo wa vukanganyisi, kambe hi mapfundza.”—1 Petro 5:2.