Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xihondzo Xo Rindza  |  November 2012

Bibele Yi Hundzula Vutomi Bya Vanhu

Bibele Yi Hundzula Vutomi Bya Vanhu

I YINI lexi endleke leswaku wansati loyi a a nga swi tsakeli ku dyondza hi Xikwembu naswona a a tiphina hi ntirho wa le henhla a kuma xikongomelo xa xiviri evuton’wini? I yini leswi wanuna wa Mukhatoliki a swi dyondzeke hi rifu leswi endleke leswaku a cinca mahanyelo yakwe? I yini leswi pfuneke wanuna loyi a a heleriwe hi ntshembo evuton’wini leswaku a dyondza malunghana ni Xikwembu leswi n’wi susumeteleke leswaku a va Mbhoni ya Yehovha? Hlaya leswi vanhu lava va swi vulaka.

“Ku Ringana Malembe Yo Tala A Ndzi Tivutisa Leswaku, ‘Ha Yini Hi Ri Laha?’”—ROSALIND JOHN

  • LEMBE RO VELEKIWA: 1963

  • TIKO: BRITAIN

  • MATIMU YAKWE: A A TIPHINA HI NTIRHO WA XIYIMO XA LE HENHLA

VUTOMI BYA MINA:

Ndzi velekiwe eCroydon, eDzongeni wa le London naswona ndzi n’wana wa vutsevu eka ndyangu lowu nga ni vana va kaye. Vatswari va mina va davuka eKharibiya exihlaleni xa St. Vincent. Mana wa mina a a nghena kereke ya Methodist. A ndzi nga swi tsakeli ku dyondza hi Xikwembu, hambileswi a ndzi ri ni torha ra vutivi. Loko xikolo xi pfala a ndzi ya etiveni ra kwalaho, ndzi ya hlaya tibuku to hambana-hambana leti a ndzi ti lomba elayiburari.

Endzhaku ka malembe yo hlayanyana loko ndzi hete xikolo, ndzi xiye leswaku a ndzi tsakela ku pfuna swisiwana. Ndzi sungule ku tirha ni vanhu lava nga riki na makaya ni lava nga ni swiphiqo swa ku dyondza. Kutani eyunivhesiti ndzi dyondzele sayense ya swa vutshunguri. Endzhaku ka loko ndzi thwasile, ndzi tiphine hi mintirho ya xiyimo xa le henhla naswona a ndzi nyanya ku va xigwili. Leswi a ndzi titirha naswona a ndzi ri mukambisisi wa ntshamisano, leswi a swi laveka leswaku ndzi kota ku tirha a ku ri khompyuta leyitsongo ni ku nghena eka Internet. A ndzi haha hi xihaha-mpfhuka ku ringana mavhiki yo hlayanyana, ndzi tshama ehotela leyi ndzi yi rhandzaka, ndzi tiphina hi ku ya etindhawini to tisasekisa ni to endla vutiolori leswaku miri wa mina wu tshama wu hanye kahle. A ndzi ehleketa leswaku ndzi le ku titlonyeni hi vutomi. Kambe a ndzi hambeta ndzi karhateka hikwalaho ka vanhu lava nga swisiwana.

NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:

Ku ringana malembe yo tala a ndzi tivutisa leswaku, ‘Ha yini hi ri laha naswona hi xihi xikongomelo xa vutomi?’ Kambe a ndzi nga si tshama ndzi ringeta ku lava tinhlamulo eBibeleni. Siku rin’wana hi 1999, ndzisana ya mina ya xisati Margaret, loyi se a a ri Mbhoni ya Yehovha u ndzi endzerile ni munghana wakwe la nga Mbhoni, loyi a tsakeleke ku ndzi dyondzela. Ndzi pfumerile ku dyondza Bibele na yena, kambe a ndzi nga endli nhluvuko tanihi leswi a ndzi heta nkarhi wo tala entirhweni wa mina.

Hi ximumu xa 2002, ndzi rhurhele edzonga-vupela-dyambu bya Nghilandhi. Loko ndzi ri kwale, ndzi sungule ku dyondzela digri ya ta ntshamisano wa vanhu eyunivhesiti, ndzi ri ni pakani yo kuma digri ya le henhla. Ndzi sungule ku ya eHolweni ya Mfumo ya kwalaho nkarhi na nkarhi ni n’wana wa mina wa jaha. Hambileswi a ndzi tiphina hi dyondzo ya le henhla, ku dyondza ka mina Bibele swi ndzi endle ndzi swi twisisa ku antswa swiphiqo swa vutomi ni ntlhantlho wa swona. Ndzi twisise ntiyiso wa marito ya Matewu 6:24, leyi vulaka leswaku a wu nge swi koti  ku tirhela tihosi timbirhi. A ndzi fanele ndzi hlawula ku tirhela Xikwembu kumbe rifuwo. A ndzi swi tiva leswaku ndzi fanele ndzi endla xiboho malunghana ni leswi ndzi faneleke ndzi swi rhangisa evuton’wini.

Eka lembe leri nga hundza, hakanyingi a ndzi ya eka dyondzo ya le kaya ya Bibele laha Timbhoni a ti hlaya buku leyi nge Is There a Creator Who Cares About You? * Ndzi sungule ku tshemba leswaku i Muvumbi wa hina ntsena, Yehovha, loyi a nga ni ndlela yo tlhantlha swiphiqo swa vanhu. Eyunivhesiti a ndzi dyondzisiwa leswaku xikongomelo xa vutomi a xi katsi ku pfumela eka Muvumbi. Leswi swi ndzi hlundzukise swinene. Endzhaku ka tin’hweti timbirhi, ndzi tshike khoso ya mina ya le yunivhesiti kutani ndzi endla xiboho xo heta nkarhi wo tala ndzi ri karhi ndzi endla swilo swa moya.

Ndzimana ya Bibele leyi ndzi susumeteleke ku cinca vutomi bya mina i Swivuriso 3:5, 6 leyi nge: “Tshemba Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini. N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato, kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.” Ku dyondza hi Xikwembu xa hina xa rirhandzu swi ndzi vuyerise swinene ku tlula leswi rifuwo rihi na rihi ni xikhundlha xa digri ya le henhla swi nga vuyerisaka hakona. Loko ndzi ya ndzi dyondza hi xikongomelo xa Yehovha hi misava ni ntirho lowu Yesu a wu endleke hi ku nyikela hi vutomi byakwe hikwalaho ka hina, a ndzi ya ndzi lava ku nyiketela vutomi bya mina eka Muvumbi wa hina. Ndzi khuvuriwe hi April 2003. Endzhaku ka sweswo ndzi olovise vutomi bya mina hakatsongo-tsongo.

NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:

Vuxaka bya mina na Yehovha i bya risima. Ndzi kume ku rhula ka mianakanyo ni ntsako hikwalaho ko n’wi tiva. Nakambe ndzi kuma ntsako lowukulu hikwalaho ko tihlanganisa ni vagandzeri van’wana va ntiyiso va Xikwembu.

Torha ra mina ra vutivi ri hambeta ri eneriseka hileswi ndzi swi dyondzaka eBibeleni ni le minhlanganweni ya Vukreste. Ndzi tiphina hi ku byela van’wana leswi ndzi swi pfumelaka. Leswi swi hundzuke ntirho wa mina, lowu eka wona ndzi pfunaka vanhu leswaku va byi twisisa ku antswa vutomi sweswi kutani va va ni ntshembo wo tsakisa wa vutomi emisaveni leyintshwa. Ku sukela hi June 2008, ndzi le ka ntirho wa nkarhi hinkwawo naswona ndzi ni ntsako ndzi tlhela ndzi eneriseka swinene ku tlula rini na rini. Ndzi kume xikongomelo xa xiviri evuton’wini naswona hikwalaho ka sweswo ndza n’wi nkhensa swinene Yehovha.

 “Ku Feriwa Hi Munghana Wa Mina Swi Ndzi Khumbe Swinene.”—ROMAN IRNESBERGER

  • LEMBE RO VELEKIWA: 1973

  • TIKO: AUSTRIA

  • MATIMU YAKWE: MUGEMBURI

VUTOMI BYA MINA:

Ndzi kulele exidorobanini xa Braunau, le Austria. Xidorobana xexo a xi fuwile naswona vugevenga a byi nga tolovelekanga. Ndyangu wa ka hina a wu ri Makhatoliki naswona ndzi kuriseriwe evukhongerini byebyo.

Xiendlakalo lexi endlekeke evuntshweni bya mina xi ndzi khumbile swinene. Hi 1984, loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka 11, ndzi tsundzuka ndzi ri karhi ndzi tlanga bolo ya milenge ni un’wana  wa vanghana va mina lavakulu. Hi siku rero ninhlikanhi, u file eka mhangu ya movha. Ku fa ka munghana wa mina swi ndzi khumbile swinene. Endzhaku ka malembe ya mune xiendlakalo xexo xi endlekile, ndzi tivutise leswaku ku humelela yini hi hina loko hi fa.

Loko ndzi hete xikolo, ndzi ve mulunghisi wa gezi. Hambileswi a ndzi ri ni mukhuva wo gembula hi mali yo tala, a ndzi nga ri na xiphiqo xa mali. Nakambe a ndzi heta nkarhi wo tala eka mintlangu ni ku byi rhandza swinene vuyimbeleri bya pongo ni bya rhok. A ndzi tiphina hi ku ya cina etindhawini ta mintlango ni ku ya etiphatini. A ndzi hlongorisa ntsako, ndzi ri ni mahanyelo yo biha kambe a ndzi titwa ndzi ri xikangalafula.

NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:

Hi 1995, Mbhoni leyi dyuhaleke yi gongondze enyangweni wa mina kutani yi ndzi nyika buku leyi nyikelaka nhlamulo ya le Bibeleni ya xivutiso lexi nge, Ku endleka yini loko munhu a fa? Mhangu ya ku fa ka munghana wa mina a ya ha ndzi karhata, kutani ndzi teke buku yoleyo. A ndzi hlayanga ndzima leyi a yi vulavula hi rifu ntsena kambe ndzi hlaye buku hinkwayo!

Leswi ndzi swi hlayeke swi hlamule swivutiso leswi a ndzi ri na swona malunghana ni rifu. Kambe ndzi dyondze ni swilo swin’wana swo tala. Leswi ndzi kurisiweke tanihi Mukhatoliki, ripfumelo ra mina a ri sekeriwe swinene eka Yesu. Hambiswiritano, ku hlaya ka mina Bibele hi vukheta swi ndzi pfune leswaku ndzi hlakulela vuxaka bya le kusuhi ni Tata wa Yesu, ku nga Yehovha Xikwembu. Swi ndzi tsakise swinene ku dyondza leswaku Yehovha wa khathala hi hina naswona u hi khutaza leswaku hi n’wi tiva. (Matewu 7:7-11) Ndzi dyondze leswaku Yehovha u ni mintlhaveko. Nakambe ndzi dyondze leswaku minkarhi hinkwayo marito yakwe a ma weli ehansi. Sweswo swi endle leswaku ndzi byi tsakela swinene vuprofeta bya Bibele ni ku kambisisa ndlela leyi byi hetisekeke ha yona. Leswi ndzi swi dyondzeke swi tiyise ripfumelo ra mina eka Xikwembu.

Ndzi hatle ndzi swi xiya leswaku a ku nga ri na van’wana handle ka Timbhoni ta Yehovha lava hisekelaka ku pfuna vanhu leswaku va twisisa Bibele. Ndzi funghe Matsalwa lama nga eka minkandziyiso ya Timbhoni kutani ndzi ma hlaya eBibeleni ya mina ya Khatoliki. Loko ndzi ya ndzi ma hlaya, a ndzi ya ndzi swi xiya leswaku ndzi kume ntiyiso.

Dyondzo ya mina ya Bibele yi ndzi dyondzise leswaku Yehovha u langutele leswaku ndzi hanya hi milawu yakwe. Loko ndzi hlaya Vaefesa 4:22-24, ndzi xiye leswaku a ndzi fanele ndzi tshika “vumunhu bya khale,” lebyi a byi fambisana ni “ndlela ya [mina] yo sungula” naswona a ndzi fanele ndzi “ambala vumunhu lebyintshwa lebyi tumbuluxiweke hi ku ya hi ku rhandza ka Xikwembu.” Kutani ndzi tshike mahanyelo ya mina yo biha. Nakambe ndzi vone xilaveko xo tshika ku gembula, tanihi leswi mukhuva wolowo a wu khutaza ku rhandza rifuwo ni makwanga. (1 Vakorinto 6:9, 10) A ndzi swi tiva leswaku loko ndzi fanele ndzi endla ku cinca koloko, a ndzi fanele ndzi tshika ku tihlanganisa ni vanghana va mina va khale kutani ndzi lava vanghana lavantshwa lava nga ni mahanyelo lama fanaka ni ya mina.

Ku endla ku cinca ko tano a swi nga olovi. Kambe ndzi sungule ku ya eminhlanganweni ya Timbhoni eHolweni ya Mfumo naswona ndzi sungule ku va ni vanghana lavantshwa evandlheni ra kwalaho. Nakambe ndzi ye emahlweni ndzi tihlayela Bibele hi vukheta. Magoza wolawo ma endle leswaku ndzi cinca vuyimbeleri lebyi a ndzi byi rhandza, tipakani ta mina evuton’wini ni ndlela leyi a ndzi languteka ha yona. Hi 1995, ndzi khuvuriwe ndzi va Mbhoni ya Yehovha.

NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:

Sweswi ndzi ni langutelo lerinene hi mali ni hi rifuwo. A ndzi ri ni ximbilwambilwana kambe sweswi a ndza ha ri na xona. Nakambe a ndza ha karhateki ngopfu hi vumundzuku.

Ndza swi rhandza ku va xiphemu xa vanhu lava tirhelaka  Yehovha emisaveni hinkwayo. Exikarhi ka vona ndzi vona vanhu lava hlangavetanaka ni swiphiqo kambe va hambetaka va tirhela Xikwembu hi ku tshembeka. Ndzi titwa ndzi tsake swinene hikuva sweswi ndzi tirhisa nkarhi ni matimba ya mina hinkwawo ku nga ri leswaku ndzi enerisa ku navela ka mina kambe leswaku ndzi gandzela Yehovha ni ku endlela vanhu van’wana leswinene.

 “Eku Heteleleni, Vutomi Bya Mina Byi Ni Xikongomelo.”—IAN KING

  • LEMBE RO VELEKIWA: 1963

  • TIKO: NGHILANDHI

  • MATIMU YAKWE: U HELERIWE HI NTSHEMBO EVUTON’WINI

VUTOMI BYA MINA:

Ndzi velekeriwe eNghilandhi, kambe loko ndzi va ni malembe ya kwalomu ka nkombo ndyangu wa ka hina wu rhurhele eAustralia. Hi tshame eGold Coast, ku nga kaya ra vavalangi eQueensland, le Australia. Hambileswi ndyangu wa ka hina a wu nga fuwanga, nkarhi hinkwawo a hi swi kuma leswi hi swi lavaka.

Hambileswi ndzi kurisiweke kahle, a ndzi si tshama ndzi kuma ntsako wa xiviri. Ndzi sungule ku heleriwa hi ntshembo evuton’wini. Tata wa mina a ri xilovekelo. Mina na yena a hi nga kumani ngopfu, ngopfu-ngopfu hileswi a a ri xindzendzele naswona a nga n’wi khomi kahle Manana. Loko ndzi sungula ku twa hi swilo leswi a hlangavetaneke na swona loko a ri socha eMalaya, hi kona laha ndzi sunguleke ku twisisa leswaku ha yini a a hanya hi ndlela yoleyo.

Ndzi sungule ku va xilovekelo loko ndzi ri exikolweni xa le henhla. Loko ndzi va ni malembe ya 16, ndzi tshike xikolo kutani ndzi ya joyina mavuthu ya le matini. Ndzi sungule ku tirhisa swidzidziharisi naswona ndzi godzomberiwe hi fole. Nakambe ndzi sungule ku godzomberiwa hi byala. A ndzi nga ha nwi ntsena hi mahelo-vhiki kambe se a ndzi nwa siku ni siku.

Loko ndza ha ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi ni loko ndzi ri emalembeni ya va-20 ndzi sungule ku tivutisa loko Xikwembu xi ri kona. A ndzi tivutisa leswi, ‘Loko Xikwembu xi ri kona hakunene, ha yini xi pfumelela leswaku vanhu va xaniseka ni ku fa?’ Ndzi kale ndzi tsala ni xitlhokovetselo ndzi sola Xikwembu hikwalaho ka vubihi hinkwabyo lebyi nga kona laha misaveni.

Loko ndzi ri ni malembe ya 23, ndzi tshike ku tirha ni mavuthu ya le matini. Endzhaku ka sweswo, ndzi tirhe mintirho yo hambana-hambana ndzi tlhela ndzi ya ematikweni ya le handle ku ringana lembe kambe ku hava lexi endleke leswaku ndzi nga heleriwi hi ntshembo. A ndzi nga swi naveli ku tivekela tipakani kumbe ku fikelela swo karhi. A ku ri hava lexi a xi ndzi koka rinoko. A ndzi vona swi nga ri swa nkoka ku va ni yindlu, ntirho lowu holelaka kahle ni ku va ni xikhundlha entirhweni. A ndzi titwa ndzi eneriseka hi ku nwa byala ni ku yingisela vuyimbeleri ntsena.

Ndza ha wu tsundzuka kahle nkarhi lowu ndzi tweke ndzi ri ni ku navela lokukulu ko kuma xikongomelo evuton’wini. A ndzi ri ePoland, ndzi endzele kampa ya vakhotsiwa leyi a yi tiveka hi tihanyi eAuschwitz. A ndzi hlaye hi swilo swa tihanyi leswi humeleleke kwale. Kambe loko se ndzi ri kwale ndzi  languta ndlela leyi kampa yoleyo yi kuleke ha yona, ndzi khumbekile swinene. A ndzi nga swi twisisi leswaku swi nga endlekisa ku yini leswaku vanhu va endla van’wana nsele. Ndzi tsundzuka ndzi ri karhi ndzi famba-famba ekampeni ndzi ri karhi ndzi rila, ndzi tivutisa ndzi ku, ‘Ha yini?’

NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:

Hi 1993, endzhaku ka loko ndzi vuye ematikweni ya le handle, ndzi sungule ku hlaya Bibele leswaku ndzi kuma tinhlamulo. Endzhakunyana ka sweswo, Timbhoni ta Yehovha timbirhi ti te ekaya ka mina kutani ti ndzi rhamba leswaku ndzi ya entsombanweni lowu a wu ta va kona exitediyamu lexi nga ekusuhi. Ndzi endle xiboho xo ya.

Tin’hweti ti nga ri tingani emahlweni ka kwalaho a ndzi ri exitediyamu xexo ndzi hlalele ntlango kambe ku hambana ka wona ni ntsombano lowu a ku ri kukulu. Timbhoni a ti ri ni xinghana naswona a ti ambale kahle, ni vana va tona a va tshamisekile. Nakambe ndzi hlamarisiwe hileswi ndzi swi voneke hi nkarhi wa swakudya swa ninhlikanhi. Timbhoni ta madzana ti dye swakudya swa tona erivaleni ra mintlango, kambe loko ti tlhelela lomu a ti tshama kona, a ndzi vonanga ti siye thyaka erivaleni! Ku tlula kwalaho, vanhu lava, a va vonaka va enerisekile va tlhela va ri ni ku rhula, ku nga leswi a ndzi swi navela. A ndzi tsundzuki ni yin’we ya tinkulumo leti nyikeriweke siku rero, kambe ndlela leyi Timbhoni ti tikhomeke ha yona yi ndzi tsakisile.

Hi madyambu wolawo, ndzi kumbuke muzala wa mina loyi a a hlaya Bibele naswona a ngheneke tikereke to hambana-hambana. Malembe ma nga ri mangani emahlweni ka kwalaho u ndzi byele leswaku Yesu u vule leswaku hi ta kota ku tiva vukhongeri bya ntiyiso hi mihandzu ya byona. (Matewu 7:15-20) Ndzi vone swi antswa ku va ndzi kambisisa leswi endlaka Timbhoni ti hambana swinene ni van’wana. A ku ri ro sungula evuton’wini bya mina ndzi titwa ndzi ri ni ntshembo.

Hi vhiki leri landzeleke, Timbhoni timbirhi leti a ti ndzi rhambe entsombanweni ti tlhele ti ndzi endzela. Ti kombele ku dyondza Bibele na mina ivi ndzi pfumela. Ndzi tlhele ndzi sungula ku ya eminhlanganweni ya Vukreste na tona.

Loko ndzi ri karhi ndzi dyondza Bibele, ndlela leyi a ndzi languta Xikwembu ha yona yi cince hi ku helela. Ndzi dyondze leswaku a hi xona xi vangaka vubihi ni ku xaniseka ni leswaku na xona xi twa ku vava loko vanhu va endla swilo swo biha. (Genesa 6:6; Pisalema 78:40, 41) A ndzi tiyimisele ku ringeta leswaku ndzi nga n’wi twisi ku vava Yehovha. A ndzi lava ku tsakisa mbilu yakwe. (Swivuriso 27:11) Ndzi tshike ku va xilovekelo, ku dzaha ni mahanyelo yo biha. Hi March 1994, ndzi khuvuriwe ndzi va Mbhoni ya Yehovha.

NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:

Ndzi ni ntsako wa xiviri naswona ndzi enerisekile. A ndza ha nwi byala leswaku ndzi ringeta ku lulamisa swiphiqo swa mina. Ematshan’weni ya sweswo, ndzi dyondze ku lahlela ndzhwalo wa mina eka Yehovha.—Pisalema 55:22.

Ku ringana malembe ya khume lama hundzeke, ndzi tekane na Karen loyi a nga Mbhoni leyi nga mbhuri naswona ndzi ni n’wana wa nhwanyana loyi a nga riki wa ngati loyi a vitaniwaka Nella. Hi tiphina hi ku heta nkarhi wa hina wo tala hi ri karhi hi endla ntirho wo chumayela hi pfuna van’wana leswaku va dyondza ntiyiso hi Xikwembu. Eku heteleleni, vutomi bya mina byi ni xikongomelo.

^ ndzim. 11 Yi kandziyisiwe hi Timbhoni ta Yehovha.