Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) JULY 2015

 MHAKA YA VUTOMI

Ndlela Leyi Ndzi Rhandzeke Yehovha Ha Yona Eku Sunguleni Yi Ndzi Pfunile Ku Tiyisela

Ndlela Leyi Ndzi Rhandzeke Yehovha Ha Yona Eku Sunguleni Yi Ndzi Pfunile Ku Tiyisela

HI June 1970, a ndzi etlele emubedweni wa le xibedlhele le Pennsylvania, eUnited States. A ndzi ri socha leri a ri ri ni malembe ya 20 naswona a ndzi khomiwe hi vuvabyi lebyi vangiweke hi switsongwatsongwana. Muongori un’wana wa xinuna a a kambela nsusumeto wa ngati ya mina endzhaku ka hafu yin’wana ni yin’wana ya awara. Muongori yoloye, loyi a a ri nkulunyana eka mina, a a languteka a karhatekile. Leswi nsusumeto wa ngati ya mina a wu ya emahlweni wu ehla, ndzi te: “A wu si tshama u vona munhu a fa emahlweni ka wena.” Xikandza xakwe xi sungule ku kwalala, kutani a ku: “Doo, a ndzi si tshama ndzi n’wi vona.” A swi tikomba onge ndzi ta fa, kambe a ndzi fanga. Inge ndzi mi byela mhaka ya mina ya vutomi.

SWILO SWO SUNGULA LESWI NDZI SWI VONEKE ENYIMPINI

Ndzi sungule ku vabya loko ndzi tirha tanihi muthekiniki ekamareni ro endlela eka rona vuhandzuri hi nkarhi wa nyimpi ya le Vietnam. A ndzi swi tsakela ku pfuna vanhu lava vabyaka ni lava vavisekeke naswona pakani ya mina a ku ri ku va muendli wa vuhandzuri. Ndzi fike eVietnam hi July 1969. Ku fana ni masocha hinkwawo lamantshwa, ndzi nyikiwe vhiki leswaku ndzi ta tolovelana ni nkarhi lowu hambaneke ni wa laha a ndzi huma kona swin’we ni maxelo yo hisa.

Ndzi averiwe ku tirha exibedlhele xa masocha le Mekong Delta. Swihahampfhukaphatsa swo tala a swi tisa masocha lama vavisekeke exibedlhele xexo. A ndzi rhandza tiko ra rikwerhu naswona a ndzi swi rhandza ku tirha, hikwalaho a ndzi lava ku pfuna vanhu va le tikweni ra rikwerhu loko va fika. Masocha lama vavisekeke a ma lunghiseleriwa ku ya endliwa vuhandzuri ivi ma hatla ma yisiwa eka mabokisi lamatsongo lama endliweke hi nsimbi, lawa a ma ri ni swititimerisi lawa a ma tirhiseriwa ku endlela vanhu vuhandzuri eka wona. Muendli wa vuhandzuri, dokodela la titivataka ni vaongori vambirhi va endle matshalatshala leswaku va ponisa vutomi bya vanhu. Ndzi vone minkwama leyikulu ya ntima leyi a yi nga chichiwi eka swihahampfhukaphatsa. Ndzi byeriwe leswaku minkwama yoleyo a yi ri ni swirho swa masocha lama dlayiweke hi swibuluki enyimpini. Swoleswo i swin’wana swa swilo swo sungula leswi ndzi swi voneke enyimpini.

NDZI LAVISISA XIKWEMBU

Ndzi sungule ku twa mahungu lamanene ndza ha ri ntsongo

Ndzi twe ntiyiso ro sungula eka Timbhoni ta Yehovha loko ndza ha ri ntsongo. Manana a a dyondza  Bibele ni Timbhoni kambe a nga kalanga a khuvuriwa. Nilokoswiritano, a ndzi yi tsakela swinene minkarhi yoleyo yo dyondza. Siku rin’wana, mina na tatana loyi a ndzi kuriseke hi hundze ekusuhi ni Holo ya Mfumo. Ndzi n’wi vutisile ndzi ku: “I yini muako lowuya?” U te: “U nga pfuki u tshinele ekusuhi ni vanhu volavo!” Tanihi leswi a ndzi n’wi rhandza ndzi tlhela ndzi n’wi tshemba, ndzi n’wi yingisile naswona ndzi tshike ku tihlanganisa ni Timbhoni ta Yehovha.

Hambiswiritano, loko ndzi vuye eVietnam, a ku ri ni swilo swo tala swo vava leswi a ndzi swi tsundzuka. Hikwalaho ka swilo leswi swi ndzi humeleleke ndzi tlhela ndzi swi vona hi nkarhi wa nyimpi, a ku nga ha ri na nchumu lexi ndzi xi rhandzaka evuton’wini. A swi vonaka onge a ku nga ri na munhu loyi a a swi twisisa kahle leswi a swi humelela eVietnam. Ndzi tsundzuka ndzi twa vakombisa ku vilela va vula leswaku masocha ya le United States ma dlaya vana, hileswi a ku ri ni swiviko swa leswaku a ku dlayiwa vana lava nga riki na nandzu. Swilo leswi hinkwaswo swi ndzi endle ndzi swi xiya leswaku a ndzi fanele ndzi va ni vuxaka ni Xikwembu.

Loko ndzi ri karhi ndzi lavisisa Xikwembu, ndzi sungule ku endzela tikereke to hambanahambana. A ndzi xi rhandza Xikwembu, kambe a ndzi nga swi tsakeli leswi a ndzi swi vona etikerekeni toleto. Eku heteleleni, ndzi ye eHolweni ya Mfumo le Delray Beach, eFlorida. Ndzi ye eka nhlangano wa mina wo sungula hi Sonto yin’wana hi February 1971.

Loko ndzi nghena eHolweni ya Mfumo, nkulumo ya rivala a yo hela, hikwalaho ndzi yingisele Dyondzo ya Xihondzo xo Rindza. A ndza ha tsundzuki leswaku a yi vulavula hi yini, kambe ndzi tsundzuka ndzi hlalele vana va ri karhi va pfula matsalwa eTibibeleni ta vona. Sweswo swi ndzi tsakise swinene! Ndzi lo yingisela kunene ndzi tlhela ndzi hlalela. Loko se ndzi muka, makwerhu un’wana wa xinuna loyi a a ri ni malembe ya kwalomu ka 80 u tile eka mina. A a vuriwa Jim Gardner. U ndzi nyike buku leyi nge, Ntiyiso Lowu Yisaka eVuton’wini Lebyi Nga Heriki kutani a ku, “Ndzi kombela u yi amukela buku leyi.” Ndzi te, ndzi ta yi amukela, hikwalaho hi twanane leswaku hi ta hlangana ro sungula hi dyondza Bibele hi Ravumune nimixo.

Loko minhlangano yi hela hi Sonto yoleyo, a ndzi fanele ndzi ya entirhweni. A ndzi tirha exibedlhele xin’wana le Boca Raton, eFlorida, naswona a ndzi fanele ndzi tirha ku sukela hi awara ya khumen’we nivusiku ku fikela hi awara ya nkombo nimixo. Hi vusiku byebyo a ku nga ri na vavabyi vo tala, hikwalaho ndzi swi kotile ku hlaya buku leyi nge, Ntiyiso. Muongori un’wana u ndzi vutlele buku yoleyo, a languta xifunengeto xa yona kutani a ndzi vutisa loko ndzi ta va Mbhoni ya Yehovha. Ndzi n’wi vutlele buku yoleyo kutani ndzi n’wi byela leswaku hambileswi a ndza ha lo yi hlaya katsongo, a ndzi lava ku va Mbhoni. U ndzi sukerile, kutani ndzi yi hetisile buku yoleyo vusiku byolebyo.

Munhu loyi a a ndzi dyondzela Bibele a ku ri Jim Gardner, makwerhu loyi a a ri mutotiwa loyi a a tiva Charles Taze Russell

Ndzi sungule dyondzo ya mina yo sungula ya Bibele hi ku vutisa Makwerhu Gardner ndzi ku: “Se hi ta dyondza yini?” U te: “Hi ta dyondza buku leyi ndzi ku nyikeke yona.” Ndzi te: “Se ndzi yi hlayile.” Makwerhu Gardner hi musa u te: “A hi hlaye ndzima yo sungula.” Ndzi hlamarisiwe hi rungula ro tala leri a ndzi nga ri xiyanga. U ndzi kombele ku hlaya matsalwa yo tala eka Bibele ya mina ya King James Version. Eku heteleleni se a ndzi dyondza hi Yehovha, Xikwembu xa ntiyiso. Jim u hlaye na mina tindzima tinharhu ta buku leyi nge Ntiyiso mixo wolowo. Endzhaku ka sweswo, a hi hlaya tindzima tinharhu mixo wun’wana ni wun’wana hi Ravumune. Dyondzo yoleyo a ndzi yi tsakela swinene. A ku ri lunghelo eka mina ku dyondzisiwa hi makwerhu yoloye loyi a a ri mutotiwa loyi a a tiva Charles T. Russell!

Endzhaku ka ku hlayeriwa mavhiki ma nga ri mangani, ndzi pfumeleriwile ku chumayela mahungu lamanene.  A swi nga ndzi oloveli ku chumayela hi yindlu ni yindlu, kambe Jim u ndzi pfunile leswaku ndzi hlula ku chava ka mina. (Mintirho 20:20) Ndzi dyondze ku rhandza ntirho wo chumayela hikwalaho ko pfuniwa hi yena. Ntirho wo chumayela ndzi wu teka wu ri lunghelo lerikulu swinene. Ndza tsaka swinene leswi ndzi nga mutirhikulobye ni Xikwembu!—1 Vakorinto 3:9.

NDLELA LEYI NDZI RHANDZEKE YEHOVHA HA YONA KU SUKELA EKU SUNGULENI

Inge ndzi mi byela hi nchumu wun’wana lowu nga wa nkoka swinene eka mina, ku nga ndlela leyi ndzi n’wi rhandzeke ha yona Yehovha ku sukela eku sunguleni. (Nhlavutelo 2:4) Ndlela leyi a ndzi rhandza Yehovha ha yona yi ndzi pfunile leswaku ndzi kota ku tiyisela swilo swo vava leswi humeleleke enyimpini leswi a swi vuya emianakanyweni ya mina ni swiphiqo swin’wana swo tala.—Esaya 65:17.

Ndlela leyi a ndzi rhandza Yehovha ha yona yi ndzi pfunile leswaku ndzi kota ku tiyisela swilo swo vava leswi humeleleke enyimpini leswi a swi vuya emianakanyweni ya mina ni swiphiqo swin’wana swo tala

Ndzi khuvuriwe hi July 1971 eNhlengeletanweni ya Xifundzha leyi a yi ri ni nhlokomhaka leyi nge, “Vito Ra Xikwembu” le Yankee Stadium

Hi 1971, ndzi byeriwe leswaku ndzi suka efuletini leyi vatswari va mina a va ndzi pfumelele leswaku ndzi tshama eka yona. Ha yini? Tatana loyi a ndzi kuriseke a a nga swi lavi leswaku ku tshama Mbhoni ya Yehovha eka yona. Hi nkarhi wolowo a ndzi ri ni mali yitsongo. Exibedlhele a ndzi hakeriwa endzhaku ka mavhiki mambirhi, naswona a ndza ha ku tirhisa mali ya mina yo tala ndzi xava swiambalo swo ya hi swona ensin’wini hikuva a ndzi lava ku n’wi yimela kahle Yehovha. A ndzi ri ni swimalana ebangi, kambe bangi ya kona a yi ri le Michigan, ku nga doroba leri a ndzi huma eka rona. Leswi a ndzi nga ri na ndhawu yo tshama eka yona, ndzi boheke ku tshama emovheni ya mina ku ringana masiku ma nga ri mangani. A ndzi hlamba ndzi tlhela ndzi tsemeta malepfu eswihambukelweni swa le garaji yo chela petirolo.

Siku rin’wana loko ndza ha tshama emovheni ya mina, ndzi te loko ndzi chayisa entirhweni exibedlhele hiloko ndzi ya eHolweni ya Mfumo ka ha sele tiawara ti nga ri tingani leswaku ku va ni nhlangano wa ntirho wa nsimu. Loko ndzi tshame hala ndzhaku ka Holo ya Mfumo laha a ndzi nga voni hi munhu, ndzi sungule ku anakanya hi swilo leswi a swi endleka le Vietnam. A ndzi twa onge ndzi twa ni risema  ra mintsumbu leyi hisiweke ndzi tlhela ndzi vona ngati ya kona hinkwayo, hiloko ndzi sungula ku karhateka swinene. A swi endla onge ndzi twa ndzi tlhela ndzi vona masocha lawa a ma ha ri majaha ma ri karhi ma ndzi kombela ma ku: “Xana ndzi ta hanya? Xana ndzi ta hanya?” A ndzi swi tiva leswaku ma ta fa, kambe ndzi ringete ku ma chavelela ndzi tlhela ndzi endla onge swilo swi ta tshamiseka. A ndzi tshikilelekile swinene loko ndza ha tshame kwalaho.

Loko ndzi tshuka ndzi va ni swiphiqo evuton’wini, ndzi ringeta hilaha ndzi nga kotaka hakona ku tsundzuka ndlela leyi ndzi rhandzeke Yehovha ha yona eku sunguleni

Ndzi khongele eka Yehovha ndzi ri karhi ndzi rila swinene. (Pisalema 56:8) Ndzi sungule ku anakanyisisa swinene hi ku pfuxiwa ka vafi. Ndzi sungule ku swi xiya hi nkarhi wolowo leswaku ntshembo lowu wa tsakisa swinene! Yehovha u ta ma pfuxa eku feni majaha wolawo naswona ma ta nyikiwa nkarhi wo dyondza ntiyiso malunghana na yena. Ku pfuxiwa ka vafi ku ta herisa ku vava hinkwako ni ku xaniseka loku hi tshameke hi langutana na kona. (Mintirho 24:15) Loko se ndzi twisisa mhaka yoleyo, ndzi sungule ku n’wi rhandza swinene Yehovha. Siku rolero ra ha ri ra nkoka eka mina. Ku sukela hi siku rolero, loko ndzi tshuka ndzi va ni swiphiqo evuton’wini, ndzi ringeta hilaha ndzi nga kotaka hakona ku tsundzuka ndlela leyi ndzi rhandzeke Yehovha ha yona eku sunguleni.

YEHOVHA A NGA NDZI TSHIKANGA

Vanhu va endla swilo swo biha hi nkarhi wa nyimpi, na mina ndzi swi endlile. Kambe ndzi chavelelekile loko ndzi anakanyisisa hi matsalwa mambirhi lawa ndzi ma rhandzaka swinene. Ro sungula i Nhlavutelo 12:10, 11, leri vulaka leswaku Diyavulosi u hluriwa hi ntirho wa hina wo chumayela ni hi ngati ya Yesu. Ra vumbirhi i Vagalatiya 2:20, leri ndzi tsundzuxaka leswaku Yesu u ndzi ferile. Yehovha u tirhise gandzelo ra Kreste leswaku a ndzi rivalela swilo leswi ndzi tshameke ndzi swi endla. Sweswi ndzi ni ripfalo leri baseke ni ku navela lokukulu ko byela van’wana hi Yehovha, Xikwembu xa hina xa tintswalo.—Vaheveru 9:14.

Loko ndzi anakanya hi swilo leswi ndzi humeleleke evuton’wini, swi le rivaleni leswaku Yehovha a nga ndzi tshikanga. Hi xikombiso, siku leri Jim a tweke leswaku a ndzi tshama emovheni ya mina, u ndzi tivise eka makwerhu un’wana wa xisati loyi a a hirhisa makamara ekaya kakwe. Ndza tiyiseka leswaku Yehovha u tirhise Jim ni makwerhu yoloye wa xisati leswaku va ndzi lunghisela kaya lerinene. Yehovha u ni musa swinene! Wa va khathalela vagandzeri vakwe lava tshembekaka.

NDZI DYONDZA KU HISEKA NI KU ANAKANYELA

Hi May 1971, a ndzi fanele ndzi ya eMichigan. Loko ndzi nga si suka eFlorida, ndzi tate buti ya movha ya mina hi minkandziyiso ivi ndzi kongoma en’walungwini. Loko ndzi nga si suka eka xifundzha lexi landzelaka, ku nga Georgia, se a ndzi yi fambise hinkwayo minkandziyiso yoleyo. Ndzi chumayele mahungu lamanene ya Mfumo hi ku hiseka kun’wana ni kun’wana laha a ndzi ya kona. A ndzi chumayela emakhotsweni ndzi tlhela ndzi va nyika swiphephana vavanuna lava a ndzi va kuma eswihambukelweni swin’wana ni swin’wana leswi a ndzi fika eka swona. Ndza tivutisa loko van’wana va vanhu volavo ndzi vulavuleke na vona va kale va dyondza ntiyiso.—1 Vakorinto 3:6, 7.

I ntiyiso leswaku loko ndza ha ku sungula ku dyondza ntiyiso, minkarhi yin’wana a ndzi nga anakanyeli, ngopfungopfu loko ndzi vulavula ni vandyangu wa ka hina. Minkarhi yin’wana a ndzi namba ndzi veka mhaka hi ku kongoma. Ndzi va rhandza swinene vabuti wa mina John na Ron, kutani loko ndzi va chumayela a ndzi ringeta ku va sindzisa leswaku va amukela tidyondzo letintshwa leti a ndza ha ku ti dyondza. Endzhaku ka nkarhi, ndzi boheke ku ya kombela ku rivaleriwa. Kambe ndza ha ya emahlweni ndzi khongelela leswaku va amukela ntiyiso. Ku sukela hi nkarhi wolowo, Yehovha u ndzi pfunile leswaku ndzi anakanyela loko ndzi chumayela ni loko ndzi dyondzisa.—Vakolosa 4:6.

VAN’WANA LAVA NDZI VA RHANDZAKA

Minkarhi hinkwayo ndzi rhangisa vuxaka bya mina na Yehovha evuton’wini. Hambiswiritano, ku ni van’wana lava ndzi va rhandzaka swinene, ngopfungopfu Susan, nsati wa mina la nga wa risima. A ndzi lava nsati loyi a nga ta ndzi pfuna ku ya emahlweni ndzi tirhela Yehovha. Susan i wansati la nga ni xikongomelo loyi a rhandzaka Yehovha swinene. Siku rin’wana loko hi nga si tekana, ndzi n’wi endzerile ekaya ka vona le Rhode Island. Ndzi fike ndzi n’wi kuma a tshame evhurandhini, a ri karhi a hlaya Xihondzo xo Rindza naswona a ri ni Bibele yakwe. Lexi ndzi tsakiseke hileswi a a hlaya matsalwa hinkwawo, hambileswi a a nga ri ku hlayeni ka xihloko lexi dyondziwaka evandlheni. Ndzi  swi xiyile leswaku vuxaka byakwe na Yehovha a byi ri bya nkoka swinene eka yena. Hi tekane hi December 1971. Ndza khensa swinene leswi ndzi nga ni nsati loyi a ndzi seketelaka. Lexi ndzi xi tlangelaka swinene hi leswaku hambileswi a ndzi rhandzaka, kambe u rhandza Yehovha swinene.

Ndzi ri ni nsati wa mina Susan ni vana va hina Paul na Jesse

Yehovha u hi nyike vana vambirhi va majaha lava rhandzekaka, ku nga Jesse na Paul. Yehovha u va kongomisile loko va ri karhi va kula. (1 Samuwele 3:19) Va ni vuxaka bya vona na yena, ku nga mhaka leyi hi tsakisaka swinene. Un’wana ni un’wana wa vona u ni malembe yo tlula 20 a ri karhi a tirhela Yehovha nkarhi hinkwawo. Naswona va ya emahlweni va n’wi tirhela hikuva na vona a va yi rivali ndlela leyi va rhandzeke Yehovha ha yona ku sukela eku sunguleni. Nakambe ndza tibuma hi vingi va mina vambirhi vo saseka, ku nga Stephanie na Racquel, lava ndzi va tekaka tanihi vana va mina va vanhwanyana. Ndza swi tlangela swinene leswi vana va mina va tekeke vavasati lava rhandzaka Yehovha hi timbilu ta vona hinkwato naswona va tirhisaka vutomi bya vona leswaku va n’wi tirhela.—Vaefesa 6:6.

A hi swi tsakela ku chumayela hi ri ndyangu ensin’wini leyi a yi nga tirhiwi minkarhi hinkwayo

Ndzi tirhe malembe ya 16 le Rhode Island, laha ndzi tiendleleke vanghana vo tala. Ndza ha va tsundzuka vakulu lava a va ri ni ntirhisano lava ndzi tirheke na vona. Ndza va khensa swinene ni valanguteri lava fambafambaka vo tala lava ndzi pfuneke. A ku ri lunghelo ku tirhela Yehovha ni vavanuna lava va nga yi rivalangiki ndlela leyi va rhandzeke Yehovha ha yona ku sukela eku sunguleni. Hi 1987, hi rhurhele le Carolina  N’walungu laha a ku ri ni xilaveko lexikulu, naswona na kona hi fike hi tiendlela vanghana vo tala lavakulu. *—Vona nhlamuselo ya le hansi.

Ndzi ri karhi ndzi fambisa nhlangano wa ntirho wa nsimu loko ndza ha endla ntirho wo fambafamba

Hi August 2002, mina na Susan hi amukele xirhambo xo va swirho swa ndyangu wa Bethele wa le United States ePatterson. Ndzi fike ndzi tirha eka Ndzawulo ya Ntirho, kasi Susan a a tirha laha ku hlantswiwaka kona swiambalo, ku nga ntirho lowu a wu rhandzaka! Hi August 2005, ndzi nyikiwe lunghelo ra ku va xirho xa Huvo leyi Fumaka. A ndzi tivona ndzi nga xi fanelekeli xiavelo lexi. Susan na yena swi n’wi tikerile ku amukela vutihlamuleri lebyi, ntirho swin’we ni ku fambafamba loku a ku katseka. A a nga swi rhandzi ku famba hi xihahampfhuka; kambe minkarhi yo tala hi famba hi xona. Xitsundzuxo xa rirhandzu lexi a xi kumeke eka vasati va swirho leswin’wana swa Huvo leyi Fumaka xi n’wi pfune swinene. Xi n’wi endle a tiyimisela swinene ku ndzi seketela, kutani sweswo hi swona swi endlaka ndzi n’wi rhandza.

Ehofisini ya mina ndzi ni swifaniso swo tala swo saseka leswi ndzi tsundzuxaka vutomi byo tsakisa lebyi ndzi veke na byona. Ndzi kume mikateko yo tala hikwalaho ko endla leswi ndzi nga swi kotaka leswaku ndzi tsundzuka ndlela leyi ndzi rhandzeke Yehovha ha yona ku sukela eku sunguleni!

Ndza tsaka swinene hileswi ndzi hetaka nkarhi ndzi ri ni ndyangu wa mina

^ ndzim. 30 U nga kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni ntirho wa nkarhi hinkwawo wa Makwerhu Morris eka Xihondzo xo Rindza xa March 15, 2006, tluka 26.