Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) OCTOBER 2014

Mi Va Ni Ripfumelo Leri Tiyeke Eka Mfumo Wa Xikwembu

Mi Va Ni Ripfumelo Leri Tiyeke Eka Mfumo Wa Xikwembu

“Ripfumelo i ku langutela loku tiyisekisiweke ka swilo leswi tshembiwaka.”—HEV. 11:1.

1, 2. I yini lexi nga ta endla leswaku hi khorwiseka swinene leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta hetisisa xikongomelo xa xona hi vanhu, naswona ha yini? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)

LESWI hi nga Timbhoni ta Yehovha, hi chumayela leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena lowu nga ta tlhantlha swiphiqo swa hina hinkwaswo, naswona ha swi hisekela ku komba vanhu ntiyiso lowu wa nkoka wa le Matsalweni. Hi tlhela hi chaveleriwa swinene hi ntshembo lowu Mfumo wa Xikwembu wu endlaka leswaku hi va na wona. Kambe, hi khorwiseka ku fikela kwihi leswaku Mfumo wolowo i wa xiviri ni leswaku wu ta hetisisa xikongomelo xa wona? Hi xihi xisekelo lexi hi nga na xona xo va ni ripfumelo leri tiyeke eka Mfumo wolowo?—Hev. 11:1.

2 Mfumo wa Mesiya i lunghiselelo leri simekiweke hi Lowa Matimba Hinkwawo leswaku a hetisisa xikongomelo xa yena malunghana ni swivumbiwa swa yena. Mfumo lowu wu sekeriwe eka masungulo lama tiyeke, ku nga mfanelo leyi heleleke ya Yehovha yo fuma. Timhaka ta nkoka leti khumbaka Mfumo lowu—hosi ya wona, lava nga ta fuma na yona ni vanhu ni swilo leswi nga ta fumiwa hi vona—ti simekiwe hi ku tirhisa mintwanano, hileswaku malunghiselelo lama endliweke hi Xikwembu kumbe hi N’wana wa  xona, Yesu Kreste. Loko hi kambisisa mintwanano leyi hi ta yi twisisa ku antswa ndlela leyi xikongomelo xa Xikwembu xi nga ta hetiseka ha yona naswona hi ta kota ku vona ndlela leyi lunghiselelo leri ri tiyeke ha yona.—Hlaya Vaefesa 2:12.

3. I yini leswi hi nga ta swi kambisisa exihlokweni lexi ni lexi landzelaka?

3 Bibele yi vulavula hi mintwanano ya tsevu ya nkoka leyi fambisanaka ni Mfumo wa Mesiya, lowu hosi ya wona ku nga Kreste Yesu. Mintwanano ya kona i (1) ntwanano wa Abrahama, (2) ntwanano wa Nawu, (3) ntwanano wa Davhida, (4) ntwanano wa muprista la fanaka na Melkisedeke, (5) ntwanano lowuntshwa ni (6) ntwanano wa Mfumo. A hi kambisiseni ndlela leyi ntwanano ha wun’we wu fambisanaka ha yona ni Mfumo naswona wu nga ta xi hetisisa ha yona xikongomelo xa Xikwembu hi misava ni vanhu.—Vona chati leyi nge “ Ndlela Leyi Xikwembu Xi Nga Ta Xi Hetisisa Ha Yona Xikongomelo Xa Xona.”

XITSHEMBISO LEXI PALUXEKE NDLELA LEYI XIKONGOMELO XA XIKWEMBU XI NGA TA HETISEKA HA YONA

4. Hilaha swi hlamuseriweke hakona eka Genesa, hi swihi swileriso leswi Yehovha a swi vuleke malunghana ni vanhu?

4 Endzhaku ka loko Yehovha a lunghiselele pulanete ya hina yo saseka leswaku vanhu va ta tshama eka yona, u vule swileriso swinharhu malunghana ni vanhu: Xikwembu xa hina a xi ta tumbuluxa vanhu hi xifaniso xa xona, vanhu a va fanele va endla misava hinkwayo yi va Paradeyisi va tlhela va tata misava hi vana lava lulameke naswona vanhu a va nga pfumeleriwanga ku dya eka murhi wo tivisa leswinene ni leswo biha. (Gen. 1:26, 28; 2:16, 17) A ku nga ha laveki swileriso swin’wana. Endzhaku ka loko vanhu va tumbuluxiwile, a va fanele va yingisa swileriso leswin’wana swimbirhi leswaku xikongomelo xa Xikwembu xi ta hetiseka. Kutani, swi tise ku yini leswaku ku laveka mintwanano?

5, 6. (a) Sathana u ringete njhani ku endla leswaku xikongomelo xa Xikwembu xi nga hetiseki? (b) Yehovha u wu tlhantlhe njhani ntlhontlho lowu Sathana a wu sunguleke aEdeni?

5 Sathana Diyavulosi u ringete ku endla leswaku xikongomelo xa Xikwembu xi nga hetiseki hi ku endla leswaku vanhu va xandzuka. Sweswo u swi endle hi ku tirhisa xileriso xa leswaku vanhu va yingisa. U ringe Evha, wansati wo sungula, leswaku a nga yingisi nawu wa leswaku a va fanelanga va dya eka murhi wa ku tivisa leswinene ni leswo biha. (Gen. 3:1-5; Nhlav. 12:9) Hi ku endla tano, Sathana u tlhontlhe mfanelo ya Xikwembu yo fuma swivumbiwa swa xona. Endzhakunyana, Sathana u tlhele a hehla malandza yo tshembeka ya Xikwembu a vula leswaku ma xi gandzela hi swivangelo swa vutianakanyi.—Yobo 1:9-11; 2:4, 5.

6 Yehovha a a ta wu tlhantlha njhani ntlhontlho lowu Sathana a wu sunguleke aEdeni? Loko a a lo lovisa vaxandzuki lava, nxandzuko wa vona a wu ta va wu herile. Kambe sweswo a swi ta tlhela swi vula leswaku xikongomelo xa Xikwembu xa leswaku misava yi tala hi vana va Adamu na Evha lava yingisaka a xi nga ta hetiseka. Ematshan’weni yo lovisa vaxandzuki volavo hi nkarhi wolowo, Muvumbi la tlhariheke u vule vuprofeta lebyikulu—xitshembiso lexi endliweke le Edeni—ku tiyisekisa leswaku vuxokoxoko byin’wana ni byin’wana bya xitshembiso xa yena byi ta hetiseka.—Hlaya Genesa 3:15.

7. Xitshembiso lexi endliweke le Edeni xi paluxa yini malunghana ni nyoka ni mbewu ya yona?

7 Hikwalaho ka xitshembiso lexi endliweke le Edeni, Yehovha u gweve nyoka ni mbewu ya yona, ku nga Sathana Diyavulosi ni hinkwavo lava a va ta yima na yena eku lwisaneni ni mfanelo ya Xikwembu yo fuma. Xikwembu xa ntiyiso xi nyike mbewu ya wansati wa xona wa le tilweni matimba yo lovisa Sathana. Xisweswo, xitshembiso lexi endliweke le Edeni a xi paluxa leswaku Sathana u ta herisiwa swin’we ni maxangu  hinkwawo lama vangiweke hi ku xandzuka kakwe, xi tlhela xi hlamusela ndlela leyi sweswo swi nga ta endleka ha yona.

8. I yini leswi nga vuriwaka malunghana ni wansati ni mbewu ya yena?

8 I mani loyi a ta va mbewu ya wansati? Leswi mbewu a yi ta pfotlosa nhloko ya nyoka, leswi vulaka ku “herisa” xivumbiwa xa moya, ku nga Sathana Diyavulosi, mbewu yoleyo a yi fanele yi va munhu wa moya. (Hev. 2:14) Hikwalaho, wansati loyi a a ta veleka mbewu yoleyo, na yena a a fanele a va munhu wa moya. Loko mbewu ya nyoka yi andza, a swi nga tiviwi leswaku wansati ni mbewu yakwe i vamani ku ringana malembe ya kwalomu ka 4 000, endzhaku ka xitshembiso lexi endliweke hi Yehovha le Edeni. Emalembeni wolawo, Yehovha u endle mintwanano yo hlayanyana leyi hlamuselaka leswaku mbewu yoleyo i mani, a tlhela a tiyisekisa malandza Yakwe leswaku a a ta tirhisa mbewu yoleyo ku herisa makhombo lawa Sathana a ma tiseleke vanhu.

NTWANANO LOWU HLAMUSELAKA MBEWU

9. I yini ntwanano wa Abrahama naswona wu sungule rini ku tirha?

9 Kwalomu ka malembe ya 2 000 endzhaku ka loko ku gweviwe Sathana, Yehovha u lerise mupatriyaka Abrahama leswaku a sukela kaya rakwe eUra le Mesopotamiya kutani a ya tshama etikweni ra Kanana. (Mint. 7:2, 3) Yehovha u te: “Huma etikweni ra rikwenu ni le maxakeni ya wena ni le ndlwini ya tata wa wena, u ya etikweni leri ndzi nga ta ku komba rona; ndzi ta endla tiko lerikulu ha wena ndzi ku katekisa naswona ndzi ta kurisa vito ra wena; tikombise u ri nkateko. Ndzi ta katekisa lava ku katekisaka, kutani loyi a ku rhukanaka ndzi ta n’wi rhukana, kunene mindyangu hinkwayo ya misava yi ta tikatekisa ha wena.” (Gen. 12:1-3) Leri i rungula leri tsariweke loko ku sungula ntwanano wa Abrahama—lowu Yehovha Xikwembu a wu endleke na Abrahama. A swi tiveki hi ku kongoma leswaku Yehovha u wu endle rini ntwanano na Abrahama. Hambiswiritano, wu sungule  ku tirha hi lembe ra 1943 B.C.E., loko Abrahama loyi a a ri ni malembe ya 75, a sukile eHarani naswona a tsemakanye Nambu wa Yufrata.

10. (a) Abrahama u ri kombise njhani ripfumelo leri tiyeke eka switshembiso swa Xikwembu? (b) Hi byihi vuxokoxoko lebyi Yehovha a byi paluxeke hakatsongo-tsongo malunghana ni mbewu ya wansati?

10 Yehovha u phindhe xitshembiso xakwe eka Abrahama minkarhi yo hlayanyana, a vula ni vuxokoxoko lebyi engetelekeke. (Gen. 13:15-17; 17:1-8, 16) Naswona loko Abrahama a kombise ripfumelo leri tiyeke eka switshembiso swa Xikwembu hi ku tiyimisela ku nyikela hi n’wana wakwe la nga swakwe hi ku tirhandzela, Yehovha u susumeteleke ku tiyisa ntwanano wolowo hi ku tiyisekisa leswaku xitshembiso xakwe a xi ta hetiseka. (Hlaya Genesa 22:15-18; Vaheveru 11:17, 18.) Endzhaku ka loko ntwanano wa Abrahama wu sungule ku tirha, hakatsongo-tsongo Yehovha u paluxe vuxokoxoko bya nkoka malunghana ni mbewu ya wansati. Mbewu yoleyo a yi ta huma eka ndyangu wa Abrahama, a yi ta andza, a yi ta va hosi, a yi ta lovisa valala hinkwavo va Xikwembu naswona a yi ta va nkateko eka vanhu vo tala.

Abrahama u kombise ripfumelo leri tiyeke eka switshembiso swa Xikwembu (Vona ndzimana 10)

11, 12. Matsalwa ma swi kombisa njhani leswaku ntwanano wa Abrahama wu ta hetiseka hi ndlela leyikulu naswona sweswo swi vula yini eka hina?

11 Hambileswi ntwanano wa Abrahama wu hetisekeke hi ku kongoma eka vatukulu vakwe loko va nghene eTikweni leri Tshembisiweke, Matsalwa ma kombisa leswaku ntwanano lowu a wu ta tlhela wu hetiseka hi tlhelo ra moya. (Gal. 4:22-25) Muapostola Pawulo u huhuteriwe ku hlamusela leswaku loko wu hetiseka hi ndlela leyikulu, xirho xa nkoka eka mbewu ya Abrahama a ku ta va Kreste naswona swirho leswin’wana a ku ta va Vakreste lava totiweke hi moya va 144 000. (Gal. 3:16, 29; Nhlav. 5:9, 10; 14:1, 4) Wansati loyi a velekeke mbewu i “Yerusalema wa le henhla”—xiphemu xa le tilweni xa nhlengeletano ya Xikwembu, leyi vumbiwaka hi swivumbiwa swo tshembeka swa moya. (Gal. 4:26, 31) Hilaha ntwanano wa Abrahama wu tshembiseke hakona, mbewu ya wansati a yi ta tisela vanhu mikateko.

12 Ntwanano wa Abrahama i xitiyisekiso xa leswaku Mfumo wa matilo wu ta fika naswona wu ta endla leswaku Hosi ya wona ni lava nga ta fuma na yona va dya ndzhaka ya Mfumo wolowo. (Hev. 6:13-18) Ntwanano lowu wu ta tirha nkarhi wo tanihi kwihi? Genesa 17:7 yi vula leswaku i “ntwanano wa hilaha ku nga riki na makumu.” Wu ta va kona kukondza loko Mfumo wa Mesiya wu lovisa valala va Xikwembu ni loko mindyangu hinkwayo ya laha misaveni yi katekisiwile. (1 Kor. 15:23-26) Entiyisweni, lava va nga ta va va hanya emisaveni hi nkarhi wolowo va ta vuyeriwa hilaha ku nga heriki. Ntwanano lowu Xikwembu xi wu endleke na Abrahama wu kombisa leswaku Yehovha u tiyimisele ku hetisisa xikongomelo xakwe leswaku vanhu lavo lulama va “tata misava”!—Gen. 1:28.

NTWANANO LOWU TIYISEKISAKA LESWAKU MFUMO WU TA FUMA HILAHA KU NGA HERIKI

13, 14. I yini leswi ntwanano wa Davhida wu swi tiyisekisaka malunghana ni mfumo wa Mesiya?

13 Xitshembiso lexi endliweke le Edeni ni ntwanano wa Abrahama swi kombise yinhla ya nkoka ya leswaku vuhosi bya Yehovha lebyi yimeriwaka hi Mfumo wa Mesiya byi sekeriwe byi tiya eka milawu ya Xikwembu yo lulama. (Ps. 89:14) Xana mfumo wa Mesiya wu ta va ni vukanganyisi kutani wu boheka ku siviwa hi wun’wana? Ntwanano wun’wana wu tiyisekisa leswaku sweswo a swi nge pfuki swi endlekile.

14 Anakanya hi leswi Yehovha a swi tshembiseke Hosi Davhida wa le Israyele wa khale hi ku tirhisa ntwanano wa Davhida. (Hlaya 2 Samuwele 7:12, 16.) Yehovha u endle ntwanano lowu na Davhida hi nkarhi lowu Davhida a a fuma eYerusalema, a n’wi tshembisa leswaku Mesiya a a ta va ntukulu wakwe. (Luka 1:30-33) Xisweswo, Yehovha u nyikele rungula leri kongomeke malunghana ni ndyangu lowu Mesiya a a ta  huma eka wona a tlhela a vula leswaku mudyandzhaka wa Davhida a a ta va ni “mfanelo” yo va Hosi eMfun’weni wa Mesiya. (Ezek. 21:25-27) Hi ku tirhisa Yesu, vuhosi bya Davhida byi ‘ta simekiwa byi tiya hilaha ku nga riki na makumu.’ Entiyisweni, mbewu ya Davhida “yi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu, ni xiluvelo xakwe xi ta fana ni dyambu.” (Ps. 89:34-37) Mfumo wa Mesiya a wu nge pfuki wu ve ni vukanganyisi naswona leswi wu nga ta swi endla swi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu!

NTWANANO WA MUPRISTA

15-17. Hi ku ya hi ntwanano wa muprista la fanaka na Melkisedeke, hi wihi ntirho wun’wana lowu mbewu ya wansati yi nga ta wu endla naswona ha yini?

15 Ntwanano wa Abrahama ni wa Davhida wu swi tiyisekisile leswaku mbewu ya wansati a a yi ta va hosi, kambe mbewu yoleyo a yi nga ta swi kota ku katekisa vanhu va matiko hinkwawo loko yi ri hosi ntsena. Leswaku va katekisiwa, a va fanele va ntshunxiwa exidyohweni kutani va va xiphemu xa ndyangu wa Yehovha lowu nga ni vun’we. Leswaku leswi swi hetiseka a ku laveka leswaku mbewu yi tlhela yi va muprista. Muvumbi wo tlhariha u endle leswaku sweswo swi koteka hi ku endla lunghiselelo rin’wana, ku nga ntwanano wa muprista la fanaka na Melkisedeke.

16 Yehovha u tirhise Hosi Davhida ku vula leswaku U ta endla ntwanano na Yesu lowu katsaka swilo swimbirhi: ku va a “tshama evokweni ra [Xikwembu] ra xinene” ku kondza a hlula valala va yena ni ku va “muprista hilaha ku nga riki na makumu hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.” (Hlaya Pisalema 110:1, 2, 4.) Ha yini a fanele a va muprista “hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke”? Hikuva loko vatukulu va Abrahama va nga si nghena eTikweni leri Tshembisiweke, Melkisedeke, hosi ya le Salema, a a ri “muprista wa Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla.” (Hev. 7:1-3) A a vekiwe hi Yehovha hi ku kongoma leswaku a endla tano. Hi yena ntsena loyi a boxiweke eMatsalweni ya Xiheveru loyi a veke hosi tlhelo muprista. Ku tlula kwalaho, leswi a nga riki kona loyi a veke hosi tlhelo muprista emahlweni ka yena kumbe endzhaku ka yena, a nga vitaniwa “muprista hilaha ku nga heriki.”

17 Yesu u vekiwe hi ku kongoma leswaku a va muprista hikwalaho ka ntwanano lowu Yehovha a wu endleke na yena naswona u ta tshama a ri “muprista hi masiku hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.” (Hev. 5:4-6) Ntwanano lowu wu swi kombisa kahle leswaku Yehovha u tiyisekisa leswaku u ta tirhisa Mfumo wa Mesiya ku endla leswaku xikongomelo xakwe xa le ku sunguleni malunghana ni vanhu ni misava xi hetiseka.

MFUMO LOWU SEKERIWEKE EKA MINTWANANO

18, 19. (a) I yini leswi mintwanano leyi se hi buleke ha yona yi swi kombisaka malunghana ni Mfumo? (b) I yini leswi nga ta tlhuvutsiwa exihlokweni lexi landzelaka?

18 Loko hi languta eka mintwanano leyi hi yi kambisiseke, hi nga vona ndlela leyi yi fambisanaka ha yona ni Mfumo wa Mesiya ni ndlela leyi Mfumo wu simekiweke wu tiya ha yona eka mintwanano. Xitshembiso lexi endliweke le Edeni xi tiyisekisa leswaku Yehovha u ta hetisisa xikongomelo xakwe malunghana ni misava ni vanhu hi ku tirhisa mbewu ya wansati. I mani loyi a a ta va mbewu naswona hi wihi ntirho lowu mbewu yoleyo a yi ta wu endla? Ntwanano wa Abrahama wu hlamusela hinkwaswo sweswo.

19 Ntwanano wa Davhida wu hlamusela vuxokoxoko malunghana ni ndyangu lowu xirho xa nkoka xa mbewu a xi ta huma eka wona, wu tlhela wu xi nyika mfanelo yo fuma misava hinkwayo leswaku leswi Mfumo wu nga ta swi endla swi tshama hilaha ku nga riki na makumu. Ntwanano wa muprista la fanaka na Melkisedeke wu tiyisekisa leswaku mbewu a a yi ta va muprista. Hambiswiritano, a hi Yesu ntsena loyi a nga ta pfuna vanhu leswaku va va lava hetisekeke. Ku ni van’wana lava totiweke leswaku va va tihosi tlhelo vaprista. Va huma kwihi? Sweswo swi ta tlhuvutsiwa exihlokweni lexi landzelaka.