Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MARCH 2014

Ku Fikelela Timbilu Ta Maxaka Lama Nga Riki Timbhoni

Ku Fikelela Timbilu Ta Maxaka Lama Nga Riki Timbhoni

YESU KRESTE u te: “Famba ekaya emaxakeni ya wena, kutani u ma rungulela swilo hinkwaswo leswi Yehovha a ku endleleke swona ni tintswalo leti a veke na tona eka wena.” Swi nga ha endleka leswaku marito lawa u ma vule a ri eGadara, laha a ku ri edzonga-vuxa bya Lwandle ra Galeliya, a ma byela wanuna loyi a a lava ku va mulandzeri wakwe. Marito wolawo ya Yesu ma kombisa leswaku a a yi twisisa mfanelo leyi vanhu va nga na yona, yo lava ku byela maxaka ya vona timhaka to tsakisa ni leti nga ta nkoka.—Mar. 5:19.

Hakanyingi ha yi vona mfanelo yoleyo ninamuntlha, hambileswi eka mindhavuko yin’wana yi vonakaka swinene ku tlula eka yin’wana. Hikwalaho, loko munhu a va mugandzeri wa Yehovha, Xikwembu xa ntiyiso, hi ntolovelo u lava ku byela maxaka yakwe swilo leswi se a swi pfumelaka. Kambe u fanele a ma byela njhani? A nga ti fikelela njhani timbilu ta maxaka yakwe lama nga ni vukhongeri lebyi hambaneke ni byakwe—kumbe lama nga ngheniki kereke? Bibele yi hi nyika xitsundzuxo lexinene ni lexi tirhaka.

“HI KUME MESIYA”

Eminkarhini ya Yesu, Andriya a a ri un’wana wa vanhu vo sungula ku tiva leswaku Yesu i Mesiya. U nambe a byela mani? “Xo sungula [Andriya] u kume makwavo, Simoni, ivi a ku eka yena: ‘Hi kume Mesiya’ (leri loko ri hundzuluxeriwa ri vulaka, Kreste).” Andriya u yise Petro eka Yesu, a nyika Petro nkarhi wa leswaku na yena a va mudyondzisiwa wa Yesu.—Yoh. 1:35-42.

Endzhaku ka malembe ya kwalomu ka tsevu, loko Petro a ha tshama eYopa, u komberiwe ku ya en’walungwini eKhezariya a ya endlwini ya Korneliyo, ndhuna ya vuthu. I vamani lava Petro a va kumeke va hlengeletanile endlwini yoleyo? “Ina, Korneliyo, a a va languterile [Petro ni lava a a famba na vona] naswona a a vitane maxaka yakwe ni vanakulobye lavakulu.” Xisweswo, Korneliyo u nyike maxaka yakwe nkarhi wa leswaku ma yingisela Petro loko a ri karhi a vulavula ni leswaku ma endla xiboho malunghana ni leswi ma swi tweke.—Mint. 10:22-33.

 Hi nga dyondza yini eka ndlela leyi Andriya na Korneliyo va khomeke maxaka ya vona ha yona?

Andriya na Korneliyo va tirhise nkarhi wolowo leswaku va pfuna maxaka ya vona ku twa mahungu lamanene. Andriya u yise Petro eka Yesu naswona Korneliyo u endle malunghiselelo ya leswaku maxaka yakwe ma twa leswi Petro a a ta swi vula. Kambe Andriya na Korneliyo a va ma sindzisanga maxaka ya vona kumbe va ringeta ku ma kanganyisa leswaku ma va valandzeri va Kreste. Xana wa swi vona leswi hi swi dyondzaka emhakeni leyi? Na hina hi fanele hi endla leswi fanaka. Hi nga ha byela maxaka ya hina leswi hi swi dyondzaka kutani hi endla leswaku ma tiva ntiyiso wa le Bibeleni hi tlhela hi ma tivisa eka vapfumeri-kulorhi. Nilokoswiritano, hi xixima ntshunxeko wa wona wo tihlawulela naswona hi papalata ku tshamela ku ma byela leswi ma faneleke ma swi endla. Ku kombisa ndlela leyi hi nga ma pfunaka ha yona, xiya xikombiso xa Jürgen na Petra, ku nga mpatswa lowu tekaneke wa le Jarimani.

Petra u dyondze Bibele ni Timbhoni ta Yehovha kutani hi ku famba ka nkarhi a khuvuriwa. Nuna wakwe Jürgen a a ri murhangeri wa masocha. Eku sunguleni Jürgen a a nga tsakanga hi xiboho lexi nsati wakwe a xi tekeke. Kambe hi ku famba ka nkarhi, u swi xiyile leswaku Timbhoni ti dyondzisa ntiyiso lowu humaka eBibeleni. Na yena u tinyiketele eka Yehovha naswona sweswi i nkulu evandlheni leri a hlanganyelaka eka rona. Hi xihi xitsundzuxo lexi a xi nyikaka malunghana ni ku fikelela mbilu ya xaka leri nga riki Mbhoni?

Jürgen u ri: “A hi fanelanga hi ringeta ku sindzisa maxaka ya hina kumbe hi ma byela rungula ro tala ra leswi hi pfumelaka eka swona. Sweswo swi nga ha endla leswaku ma nyanya ku nga ri tsakeli rungula ra hina. Swi nga ha antswa ku ma byela rungula ritsongonyana hi vutlhari nkarhi na nkarhi. Nakambe swa pfuna ku tivisa maxaka ya hina eka vamakwerhu lava ringanaka na wona, lava rhandzaka swilo swo fana ni leswi ma swi rhandzaka. Hi ndlela yoleyo swi nga ha olova ku ma pfuna.”

“A hi fanelanga hi ringeta ku sindzisa maxaka ya hina kumbe hi ma byela rungula ro tala ra leswi hi pfumelaka eka swona.”—Jürgen

Muapostola Petro ni maxaka ya Korneliyo va hatlise va teka goza endzhaku ka loko va twe rungula ra le Bibeleni. Van’wana lava tweke ntiyiso eminkarhini ya vaapostola a va lava ku nyikiwa nkarhi wo tala leswaku va ta teka xiboho.

KU VURIWA YINI HI VAMAKWAVO VA YESU?

Maxaka yo tala ya Yesu ma kombise ripfumelo eka yena hi nkarhi wa vutirheli byakwe. Hi xikombiso, swi tikomba onge muapostola Yakobo na Yohane a va ri vana va Salome loyi a a ri makwavo wa mana wa Yesu. Swi nga endleka a a ri un’wana wa “vavasati van’wana vo tala, lava a . . . va tirhela [Yesu ni vaapostola] hi leswi nga swa vona.”—Luka 8:1-3.

Hambiswiritano, swirho swin’wana swa ndyangu wa ka va Yesu a swi kombisanga ripfumelo hi nkarhi wolowo. Hi xikombiso, siku rin’wana loko Yesu a ri ni lembe a khuvuriwile, mintshungu a yi hlengeletane endlwini yo karhi leswaku yi n’wi yingisela. “Kambe loko maxaka yakwe ma twa hi leswi, ma huma leswaku ma ya n’wi khoma, hikuva a ma ku: ‘Wa hlanya.’” Endzhakunyana ka nkarhi loko vamakwavo va Yesu hi manana va vulavule na yena malunghana ni lomu a a ta ya kona, a nga va hlamulanga hi ku kongoma. Ha yini? Hikuva “entiyisweni, vamakwavo a va nga ri kombisi ripfumelo eka yena.”—Mar. 3:21; Yoh. 7:5.

Hi nga dyondza yini malunghana ni ndlela leyi Yesu a khomeke maxaka yakwe ha yona? A nga khunguvanyekanga loko van’wana va vula leswaku wa hlanya. Ni le ndzhaku ka loko a dlayiwile a tlhela a pfuxiwa, Yesu u tlhele a khutaza maxaka yakwe hi ku humelela eka Yakobo makwavo wakwe hi manana. Ku humelela loku ka yena ku tikomba ku tiyisekise Yakobo swin’we ni vamakwavo lavan’wana va Yesu hi manana leswaku hakunene A a ri Mesiya. Hikwalaho, a va ri ni vaapostola ni van’wana ekamareni ra le henhla eYerusalema naswona swi le rivaleni leswaku va kume moya lowo kwetsima. Hi  ku famba ka nkarhi, Yakobo na Yudha vamakwavo van’wana va Yesu hi manana va hambete va kuma malunghelo lamakulu.—Mint. 1:12-14; 2:1-4; 1 Kor. 15:7.

VAN’WANA VA LAVA KU NYIKIWA NKARHI WO TALA

“Hi nga endla swilo swo tala leswinene loko hi lehisa mbilu swinene.”—Roswitha

Hilaha a swi ri hakona eminkarhini ya vaapostola, namuntlha maxaka man’wana ma lava ku nyikiwa nkarhi wo tala loko ma nga si nghena endleleni leyi yisaka evuton’wini. Hi xikombiso, anakanya hi Roswitha loyi a a ri xirho lexi hisekaka xa kereke ya Rhoma Khatoliki loko nuna wakwe a khuvuriwa a va Mbhoni ya Yehovha hi 1978. Leswi Roswitha a a byi hisekela hi mbilu hinkwayo vukhongeri byakwe, eku sunguleni a a kaneta nuna wakwe. Kambe hi ku famba ka nkarhi, a a nga ha n’wi kaneti ngopfu nuna wakwe naswona u sungule ku swi xiya leswaku Timbhoni ti dyondzisa ntiyiso. U khuvuriwe hi 2003. I yini leswi nga endla leswaku a cinca? Ematshan’weni yo khunguvanyisiwa hi ku kanetiwa hi Roswitha, u n’wi nyike nkarhi wa leswaku a cinca vonelo rakwe. Hi xihi xitsundzuxo lexi Roswitha a xi nyikelaka? “Hi nga endla swilo swo tala leswinene loko hi lehisa mbilu swinene.”

Monika u khuvuriwe hi 1974 naswona vana vakwe vambirhi va majaha va ve Timbhoni endzhaku ka malembe ya kwalomu ka khume a khuvuriwile. Hambileswi nuna wakwe Hans a a nga va kaneti, u kale a ya khuvuriwa hi 2006. Leswi ndyangu lowu se wu tivaka ntiyiso, hi xihi xitsundzuxo lexi wu hi nyikaka xona? “Titshege hi Yehovha naswona loko u vutisiwa swivutiso leswi khumbaka ripfumelo ra wena u nga ri landzuli.” Entiyisweni, a swi ri swa nkoka leswaku va tshamela ku tiyisekisa Hans leswaku va n’wi rhandza. Naswona a va ri ni ntshembo wa leswaku siku rin’wana u ta va Mbhoni.

PHYUPHYISIWA HI MATI YA NTIYISO

Yesu u tshame a vula leswaku rungula ra ntiyiso ri fana ni mati lama nyikaka vutomi lebyi nga heriki. (Yoh. 4:13, 14) Hi lava leswaku maxaka ya hina ma phyuphyisiwa hi mati yo tenga ya ntiyiso lama timulaka. Entiyisweni a hi lavi ku ma sindzisa ku nwa mati yo tala hi xihatla hikuva ma ta ma tlimba. Ku va ma phyuphyisiwa kumbe ma tlimbiwa, swi titshege hi ndlela leyi hi ma hlamuselaka ha yona leswi hi pfumelaka eka swona. Bibele yi vula leswaku “mbilu ya lowo lulama ya anakanyisisa leswaku a ta hlamula” ni leswaku “mbilu ya lowo tlhariha yi endla leswaku nomu wakwe wu kombisa ku twisisa, naswona yi engetela ku khorwiseka emilon’wini yakwe.” Hi nga yi tirhisa njhani ndzayo leyi?—Swiv. 15:28; 16:23.

Wansati a nga ha lava ku hlamusela nuna wakwe leswi a swi pfumelaka. Loko a “anakanyisisa leswaku a ta hlamula,” u ta hlawula marito yakwe hi vukheta naswona a nge hatliseli ku vulavula. A nga fanelanga a endla nuna wa yena a vona onge u tiendla la lulameke kumbe wa titlakusa. Marito ya yena lama anakanyisisiweke kahle ma nga phyuphyisa ma tlhela ma kondletela ku rhula. Hi wihi nkarhi lowu nuna wakwe a vaka a tiwiserile naswona swi olovaka ku vulavula na yena? I yini leswi a rhandzaka ku vulavula ha swona kumbe leswi a rhandzaka ku swi hlaya? Xana u rhandza sayense, tipolitiki kumbe mintlangu? Hi wihi nkarhi lowu wansati a nga endlaka leswaku nuna wakwe a tsakela rungula leri nga eBibeleni kambe hi hala tlhelo a xixima ndlela leyi a titwaka ha yona swin’we ni vonelo rakwe? Loko wansati a anakanyisisa hi timhaka to tano swi ta n’wi pfuna leswaku a vulavula a tlhela a endla swilo hi vutlhari.

Ku fikelela timbilu ta swirho swa mindyangu leswi nga riki Timbhoni, a swi vuli ku swi hlamusela leswi hi pfumelaka eka swona hi minkarhi yo karhi ntsena. Leswi hi swi vulaka swi fanele swi fambisana ni mahanyelo ya hina lamanene.

KU TIKHOMA HI NDLELA LEYINENE

Jürgen loyi se ku vulavuriweke ha yena u ri: “Hambeta u tirhisa milawu ya le Bibeleni siku ni siku. Yoleyo i ndlela leyi tirhaka leyi nga ta endla leswaku xaka leri nga riki Mbhoni ri hlamala loko ri xiya sweswo, hambiloko ri nga pfumelelani ngopfu na wena.” Hans loyi a khuvuriweke endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 30 nsati wakwe a khuvuriwile, u pfumelelana na yona mhaka yoleyo. “I swa nkoka leswaku hi va ni mahanyelo lamanene ya Vukreste leswaku maxaka ya hina ma ta vona vuyelo lebyinene lebyi hi veke na byona evuton’wini bya hina hikwalaho ko tiva ntiyiso.” Maxaka ya hina ma fanele ma swi xiya leswaku leswi hi swi pfumelaka swi hi endla hi hambana ni vanhu van’wana, hi ndlela leyinene ku nga ri hi ndlela yo biha kumbe leyi nga tsakisiki.

“I swa nkoka ku va ni mahanyelo ya Vukreste leswaku maxaka ya hina ma vona vuyelo lebyinene lebyi hi veke na byona evuton’wini bya hina hikwalaho ko tiva ntiyiso.”—Hans

Muapostola Petro u nyikele ndzayo ya nkoka eka vavasati lava vanuna va vona va nga riki vapfumeri: “Tivekeni ehansi ka vanuna va n’wina, leswaku, loko ku ri ni lava nga yingisiki rito, va ta kokiwa handle ka rito hi ku tikhoma ka vasati va vona, hikwalaho ka leswi va veke timbhoni leti ti ku voneke hi mahlo ku tikhoma ka n’wina loku tengeke swin’we ni xichavo lexi enteke. Naswona mi nga endli ku tisasekisa ka n’wina ku va ka le handle, ka ku horha misisi ni ku vehela swin’wetsin’wetsi swa nsuku kumbe ku ambala tinguvu ta le handle, kambe a ku ve ka munhu la nge xihundleni wa mbilu, la ambaleke swiambalo leswi nga onhakiki swa moya wo  rhula ni wo olova, lowu nga ni risima lerikulu emahlweni ka Xikwembu.”—1 Pet. 3:1-4.

Petro u tsale leswaku wanuna a nga ha kokiwa hi mahanyelo lamanene ya nsati wakwe. Makwerhu un’wana wa xisati la vuriwaka Christa u ringete ku khumba mbilu ya nuna wakwe hi mahanyelo ya yena lamanene ku sukela loko a khuvuriwile hi 1972, a ri karhi a anakanya hi nkongomiso wolowo wa le Matsalweni. Hambileswi nuna wakwe a nga tshama a dyondza ni Timbhoni, kambe a nga si endla xiboho xo tirhela Yehovha. A a ya eminhlanganweni yin’wana ya Vukreste naswona u tolovelanile ni vamakwerhu. Vamakwerhu na vona va xixima mfanelo yakwe yo tihlawulela. Hi wahi matshalatshala lawa Christa a ma endlaka leswaku a fikelela mbilu ya nuna wakwe?

“Ndzi tiyimiserile ku hanya hi ndlela leyi Yehovha a lavaka leswaku ndzi hanya ha yona. Hi nkarhi lowu fanaka ndzi ringeta ku fikelela mbilu ya nuna wa mina ‘handle ka rito’ hi ku tikhoma hi ndlela leyinene. Ndzi ringeta ku endla hinkwaswo leswi ndzi nga swi kotaka leswaku ndzi endla leswi a swi lavaka ntsendze loko ndzi nga tluli milawu ya Bibele. Ndzi xixima mfanelo yakwe yo tihlawulela ivi leswin’wana ndzi swi siyela Yehovha.”

Leswi endliwaka hi Christa swi kombisa leswaku i swa nkoka ku pfumelelana ni swiyimo. U hisekela swilo swa moya ku katsa ni ku va kona eminhlanganweni minkarhi hinkwayo a tlhela a tirha hi matimba entirhweni wa nsimu. Kambe, u kombisa ku twisisa, a swi xiya leswaku u fanele a rhandza nuna wakwe, a tinyika nkarhi wo va na yena a tlhela a khathala hi yena. Un’wana ni un’wana wa hina u ta va a tlharihile loko a pfumelelana ni swiyimo a tlhela a kombisa ku twisisa loko a tirhisana ni maxaka lama nga riki Timbhoni. Bibele yi ri: “Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke.” Leswi swi katsa nkarhi lowu wu hetiwaka ni swirho swa mindyangu, ngopfu-ngopfu vanghana va vukati lava nga riki Timbhoni. Loko vatekani va heta nkarhi va ri swin’we va ta kota ku vulavurisana hi ndlela leyinene. Leswi humeleleke swi kombisa leswaku ku vulavurisana hi ndlela leyinene swi hunguta ku va vanghana va vukati va titwa va ri ni xivundza, va vona onge a va tekeriwi enhlokweni kumbe va va ni mavondzo.—Ekl. 3:1.

U NGA HELERIWI HI NTSHEMBO

Holger, loyi tata wakwe a khuvuriweke endzhaku ka malembe ya 20 swirho leswin’wana swa ndyangu swi khuvuriwile, u ri: “I swa nkoka ku komba xirho xolexo xa ndyangu leswaku ha xi rhandza naswona ha xi khongelela.” Christa u ya emahlweni a vula leswaku ‘a nge pfuki a heleriwe hi ntshembo wa leswaku siku rin’wana nuna wakwe u ta endla xiboho xo tirhela Yehovha ivi a amukela ntiyiso.’ Minkarhi hinkwayo hi fanele hi va ni langutelo lerinene eka maxaka ya hina lama nga riki Timbhoni naswona hi nga heleriwi hi ntshembo.

Xikongomelo xa hina i ku tshama hi ri ni vuxaka lebyinene ni maxaka ya hina, hi ma nyika nkarhi wa leswaku ma vona ntiyiso ni ku fikelela timbilu ta wona hi rungula ra Bibele. Naswona hi fanele hi endla swilo hinkwaswo “hi moya wo rhula ni xichavo lexi enteke.”—1 Pet. 3:15.