Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

Xihondzo Xo Rindza (Nkandziyiso Wa Vandlha)  |  February 2014

Yehovha—Munyiki Ni Musirheleri Wa Hina

Yehovha—Munyiki Ni Musirheleri Wa Hina

“Hikuva u veke xinakulobye xakwe eka mina, ndzi ta tlhela ndzi n’wi ponisa. Ndzi ta n’wi sirhelela hikuva u tiva vito ra mina.”—PS. 91:14.

1, 2. Hi kwihi ku hambana loku hi nga na kona eka swiyimo swa ndyangu ni le ka ndlela leyi hi dyondzeke ntiyiso ha yona?

YEHOVHA hi yena a endleke lunghiselelo ra ndyangu. (Efe. 3:14, 15) Hambiswiritano, niloko hi huma endyangwini wun’we hi ni vumunhu ni swiyimo leswi nga faniki. U nga ha va u tshame ni vatswari va wena ku sukela loko u velekiwile ku fikela loko se u kurile. Van’wana va nga ha va va feriwe hi vatswari va vona, kumbexana va dlayiwe hi vuvabyi, mhangu kumbe khombo rin’wana. Kasi van’wana a va va tivi vatswari va vona.

2 Ni swirho swa ndyangu lowu nga vagandzeri va Yehovha swi dyondze ntiyiso hi tindlela to hambana. U nga ha va u ‘kulele entiyisweni,’ hilaha van’wana va vulaka hakona, naswona vatswari va wena va ku dyondzise milawu ya Xikwembu hi ku phindha-phindha. (Det. 6:6, 7) Kumbe u un’wana wa vanhu va magidi lava dyondzeke ntiyiso loko malandza man’wana ya Yehovha ma ri karhi ma chumayela.—Rhom. 10:13-15; 1 Tim. 2:3, 4.

3. I yini leswi hinkwerhu ka hina hi fanaka ha swona?

3 Hambileswi ndlela leyi hi kurisiweke ha yona ni ndlela leyi hi wu kumeke ha yona ntiyiso yi hambanaka, hinkwerhu ka hina hi ni swilo leswi hi fanaka ha swona. Leswi Adamu a nga yingisangiki Xikwembu, hinkwerhu hi velekiwe hi nga hetisekanga, hi ri ni xidyoho naswona ha fa. (Rhom. 5:12) Nilokoswiritano, tanihi vagandzeri va ntiyiso, hi nga  vitana Yehovha hi ku i “Tata wa hina.” Loko Esaya 64:8 yi vulavula hi vanhu va Xikwembu va le minkarhini ya khale lava a va hlawuriwile, yi ri: “Wena Yehovha, u Tata wa hina.” Ku tlula kwalaho, Yesu u sungule xikhongelo xa yena xa xikombiso hi marito lama nge: “Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe.”—Mat. 6:9.

4, 5. Loko hi ri karhi hi kambisisa ndlela leyi hi n’wi rhandzaka ha yona Yehovha, Tata wa hina, hi fanele hi anakanyisisa hi yini?

4 Tata wa hina wa le tilweni wa hi khathalela a tlhela a hi sirhelela tanihi vanhu lava vitanaka vito rakwe hi ripfumelo. Hi ku ya hi mupisalema Yehovha u te: “Hikuva [mugandzeri wa ntiyiso] u veke xinakulobye xakwe eka mina, ndzi ta tlhela ndzi n’wi ponisa. Ndzi ta n’wi sirhelela hikuva u tiva vito ra mina.” (Ps. 91:14) Hakunene, Yehovha Xikwembu u hi ponisa hi ndlela ya rirhandzu eka valala va hina a tlhela a hi sirhelela tanihi vanhu vakwe, leswaku hi nga lovisiwi.

5 Leswaku hi kurisa ndlela leyi hi n’wi rhandzaka ha yona Tata wa hina wa le tilweni, a hi buleni hi tinhla tinharhu ta nkoka: (1) Tata wa hina i Munyiki. (2) Yehovha i Musirheleri wa hina. (3) Naswona Xikwembu i Munghana wa hina lonkulu. Loko hi ri karhi hi kambisisa tinhla leti, a hi anakanyisiseni hi vuxaka bya hina ni Xikwembu kutani hi dyondza ndlela leyi hi nga xi fundzhaka ha yona tanihi Tata wa hina. Swi ta tlhela swi hi vuyerisa ku anakanyisisa hi mikateko leyi Yehovha a tshembisaka ku yi nyika lava tshinelaka eka yena.—Yak. 4:8.

YEHOVHA, MUNYIKI LONKULU

6. Hi yihi ndlela yin’wana leyi Yehovha a tikombisaka ha yona a ri Munyiki wa “nyiko yin’wana ni yin’wana leyinene”?

6 Mudyondzisiwa Yakobo u tsale a ku: “Nyiko yin’wana ni yin’wana leyinene ni nyiko yin’wana ni yin’wana leyi hetisekeke yi huma ehenhla, hikuva yi xika hi le ka Tata wa mavoningo ya le xibakabakeni.” (Yak. 1:17) Vutomi i nyiko leyikulu leyi humaka eka Yehovha. (Ps. 36:9) Loko hi tirhisa vutomi bya hina leswaku hi endla ku rhandza ka Xikwembu, hi ta kuma mikateko yo tala sweswi naswona hi ta va ni ntshembo wo kuma vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyintshwa. (Swiv. 10:22; 2 Pet. 3:13) Kambe leswi swi kotekisa ku yini hikwalaho ka leswi hi tswariweke hi nga hetisekanga, hi dyohaka naswona hi faka hikwalaho ka ku nga yingisi ka Adamu?

7. Xikwembu xi hi pfulele njhani ndlela leswaku hi va ni vuxaka lebyikulu na xona?

7 Entiyisweni, Yehovha i Munyiki Lonkulu hi tindlela to tala swinene. Hi xikombiso, musa wa yena lowukulu ngopfu wu n’wi susumetela ku hi kutsula. Hinkwerhu ka hina ha dyoha naswona hi tswariwe hi nga hetisekanga hikwalaho ka Adamu tata wa hina wo sungula. (Rhom. 3:23) Nilokoswiritano, hikwalaho ka rirhandzu ra Yehovha, u teke goza ku sungula leswaku a hi pfulela ndlela yo va ni vuxaka lebyikulu na yena. Muapostola Yohane u tsale a ku: “Rirhandzu ra Xikwembu ri kombisiwile eka hina, hileswi Xikwembu xi rhumeke N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe emisaveni leswaku hi ta kuma vutomi ha yena. Rirhandzu ri tise xileswi, ku nga ri leswaku hina hi rhandze Xikwembu, kambe xona xi hi rhandzile kutani xi rhuma N’wana wa xona a va gandzelo ra ku vuyelelana ra swidyoho swa hina.”—1 Yoh. 4:9, 10.

8, 9. Yehovha u tikombise a ri Munyiki Lonkulu enkarhini wa Abrahama na Isaka hi ndlela yihi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)

8 Kwalomu ka 1893 B.C.E., xiendlakalo lexi humeleleke Abrahama xi kombisa ndlela leyi Yehovha a nga ta va nyika ha yona vutomi lebyi nga heriki vanhu lava yingisaka. Vaheveru 11:17-19 yi ri: “Hi ripfumelo Abrahama, loko a ringiwa, u lave ku nyikela Isaka, kutani munhu la amukeleke switshembiso hi ku tsaka u ringete ku nyikela n’wana wakwe la tswariweke a ri swakwe, hambileswi a a byeriwe leswi: ‘Leswi nga ta vuriwa “mbewu ya wena” swi ta ta hi Isaka.’ Kambe a a anakanya leswaku Xikwembu a xi ta swi kota ku n’wi pfuxa hambi ku ri eka lava feke; naswona ku sukela kwalaho u tlhele a n’wi amukela hi ndlela yo fanekisela.” Swa olova ku vona ku yelana loku nga kona. Yehovha u nyikele hi N’wana wakwe,  Yesu Kreste hikwalaho ka vanhu.—Hlaya Yohane 3:16, 36.

9 Isaka u fanele a tsake swinene loko a xiya leswaku a swi nga ha bohi leswaku a dlayiwa leswaku a ta va gandzelo! A swi kanakanisi leswaku u ri tlangele swinene lunghiselelo ra Xikwembu ra leswaku ku nga endliwi gandzelo ha yena kambe ku tirhisiwa khuna leri a ri khomeke hi timhondzo ekhwatini leri a ri ri kusuhi ni kwalaho. (Gen. 22:10-13) A swi hlamarisi leswi ndhawu yoleyo yi vitaniweke “Yehovha-yire,” leswi hi Xiheveru swi vulaka leswaku “Yehovha U Ta Nyika.”—Gen. 22:14.

LUNGHISELELO RO VUYELELANA

10, 11. I vamani lava rhangeleke eka “vutirheli bya ku vuyelelana,” naswona va swi endlise ku yini sweswo?

10 Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a tikombisaka ha yona a ri Munyiki Lonkulu, hi xi tlangela swinene xiavelo xa nkoka lexi endliweke hi Yesu Kreste, hilaha Pawulo a xi tlangeleke hakona loko a tsala a ku: “Leswi hi swona leswi hi swi avanyiseke, leswaku munhu un’we u fele hinkwavo; xisweswo hinkwavo va file; naswona u fele hinkwavo leswaku lava va hanyaka va nga ha tihanyeli, kambe va hanyela loyi a va feleke a tlhela a pfuxiwa.”—2 Kor. 5:14, 15.

11 Leswi Vakreste vo sungula a va rhandza Xikwembu va tlhela va tlangela lunghelo lerikulu ra ku xi tirhela, va amukele “vutirheli bya ku vuyelelana” hi ntsako. Ntirho wa vona wo chumayela ni wo endla vadyondzisiwa wu pfulele vanhu va timbilu letinene ndlela yo va ni ku rhula ni Xikwembu, va va vanghana va xona naswona eku heteleleni va va vana va xona va moya. Namuntlha, malandza ya Yehovha lama totiweke ma endla vutirheli lebyi fanaka. Ntirho lowu ma wu endlaka wa ku va vayimeri va Xikwembu na Kreste wu endla leswaku vanhu lava nga ni mboyamelo lowunene va kokeleka eka Yehovha kutani va va vapfumeri.—Hlaya 2 Vakorinto 5:18-20; Yoh. 6:44; Mint. 13:48.

12, 13. Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi tlangela malunghiselelo ya Yehovha yo tala?

12 Vakreste hinkwavo lava nga ni ntshembo wo hanya laha misaveni va hlanganyela ni vatotiwa entirhweni wo chumayela hi Mfumo, hikwalaho ka leswi va nkhensaka Yehovha tanihi Munyiki Lonkulu. Entirhweni lowu hi tirhisa Bibele, ku nga lunghiselelo rin’wana lerikulu ra Xikwembu. (2 Tim. 3:16, 17) Loko hi ri tirhisa hi vutshila Rito ra Xikwembu leri huhuteriweke evutirhelini bya hina, hi nyika van’wana nkarhi wo kuma vutomi lebyi nga heriki. Un’wana ni un’wana wa hina u titshege hi lunghiselelo rin’wana leri humaka eka Yehovha leswaku ri hi pfuna ku endla ntirho lowu, ku nga moya lowo kwetsima wa yena. (Zak. 4:6; Luka 11:13) Vuyelo bya kona bya hlamarisa, hilaha swi kombisiwaka hakona eka nkandziyiso wun’wana ni wun’wana wa Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha. Mawaku lunghelo ro hlanganyela entirhweni lowu wo dzunisa Tata wa hina tlhelo Munyiki!

13 Leswi Xikwembu xi hi nyikeke swilo swo tala, hi fanele hi tivutisa swivutiso leswi: ‘Xana ndzi endla hinkwaswo leswi ndzi nga swi kotaka entirhweni wa nsimu leswaku ndzi kombisa Yehovha ndlela leyi ndzi ma tlangelaka ha yona malunghiselelo lawa a hi endleleke wona? Ndzi nga va muhuweleri wo antswa wa mahungu lamanene hi ndlela yihi?’ Hi nga kombisa leswaku hi tlangela malunghiselelo lamakulu ya Xikwembu hi ku rhangisa timhaka ta Mfumo evuton’wini bya hina. Loko hi endla tano, Yehovha u ta tiyiseka leswaku u hi nyika leswi hi swi pfumalaka. (Mat. 6:25-33) Leswi Xikwembu xi hi rhandzaka, hi lava ku endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi xi tsakisa.—Swiv. 27:11.

14. Yehovha u ve Muponisi wa vanhu va yena hi ndlela yihi?

14 Mupisalema Davhida u yimbelerile a ku: “Ndza xaniseka naswona ndzi xisiwana. Yehovha wa ndzi khathalela. U mupfuni wa mina ni Muponisi wa mina.” (Ps. 40:17) Yehovha hi ku phindha-phindha u ve Muponisi wa vanhu vakwe tanihi ntlawa, ngopfu-ngopfu loko va xanisiwa hi ndlela ya tihanyi ni loko va hlotiwa hi valala va vona. Hi wu tlangela swinene mpfuno wa Xikwembu eminkarhini yo tano ni malunghiselelo yo tala ya moya lawa xi hi endlelaka wona nkarhi na nkarhi!

 YEHOVHA WA SIRHELELA

15. Kombisa ndlela leyi tatana la nga ni rirhandzu a n’wi sirheleleke ha yona n’wana wakwe.

15 Tatana la nga ni rirhandzu u khathalela vana vakwe a tlhela a va sirhelela. Hi ntumbuluko u ta ringeta ku va ponisa loko va ri ekhombyeni. Makwerhu un’wana u tsundzuka xiendlakalo xin’wana lexi endlekeke loko a ha ri mufana. Yena ni tata wakwe a va muka va huma ensin’wini laha a va fanele va tsemakanya xinambyana. Mpfula leyikulu leyi neke mixo wolowo a yi endle leswaku xinambyana xolexo xi khapakhapa. Loko va tsemakanya xinambyana xexo a va fanele va suka eka ribye rin’we lerikulu va tlulela eka rin’wana. Mufana loyi a a famba emahlweni ka tata wakwe, ivi a nga kandziyi kahle eka ribye rin’wana, hiloko a wela ematini wolawo lama khapakhapaka. Mufana loyi u tlangele swinene leswi tata wakwe a hatleke a n’wi khoma hi le katleni kutani a n’wi ponisa leswaku a nga nweli. Tata wa hina wa le tilweni wa hi sirhelela eka makhombo lama nga kona emisaveni leyi yo homboloka ni le ka mufumi wa yona, Sathana. Yehovha i Musirheleri lonkulu ku tlula munhu wihi ni wihi.—Mat. 6:13; 1 Yoh. 5:19.

16, 17. Yehovha u va pfune njhani Vaisrayele a tlhela a va sirhelela loko va lwa ni Vaamaleke?

16 Nsirhelelo wa rirhandzu wa Yehovha wu kombisiwe kahle hi leswi endlekeke endzhaku ka loko a kutsule Vaisrayele evuhlongeni bya le Egipta kutani a va sirhelela hi ndlela ya singita loko va tsemakanya Lwandle ro Tshwuka hi 1513 B.C.E. Endzhaku ko famba emananga va kongome eNtshaveni ya Sinayi, Vaisrayele va fike eRefidimi.

17 Hi ku ya hi vuprofeta bya Xikwembu lebyi nga eka Genesa 3:15, swi nga ha endleka leswaku Sathana a a swi hisekela swinene ku hlasela Vaisrayele lava a va tikomba va nga sirhelelekanga. Sweswo u swi endlile hi ku tirhisa Vaamaleke, lava a va ri valala va vanhu va Xikwembu. (Tinhl. 24:20) Anakanya hi leswi Yehovha a swi endleke hi ku tirhisa vavanuna va mune vo tshembeka, ku nga Yoxuwa, Muxe, Aroni na Huru. Loko Yoxuwa  a ri karhi a lwa ni Vaamaleke, exitsungeni lexi nga ekusuhi a ku tshame Muxe, Aroni na Huru. Vaisrayele a va tikomba va ri ni matimba loko Muxe a tlakusele mavoko yakwe ehenhla. Loko mavoko yakwe ma karhele, Aroni na Huru va ma seketerile. Hikwalaho “Yoxuwa [u hlule] Amaleke ni vanhu vakwe” hi ku pfuniwa ni ku sirheleriwa hi Yehovha. (Eks. 17:8-13) Muxe u ake alitari kwalaho, a yi vitana leswaku i “Yehovha-nisi,” leswi hi Xiheveru swi vulaka leswaku “Yehovha I Vutumbelo Bya Mina.”—Hlaya Eksoda 17:14, 15.

KU SIRHELERIWA EKA MINHLASELO YA SATHANA

18, 19. Hi wihi nsirhelelo lowu Xikwembu xi wu nyikeke malandza ya xona enkarhini wa hina?

18 Yehovha u sirhelela lava n’wi rhandzaka va tlhela va n’wi yingisa. Ku fana ni Vaisrayele loko va ri eRefidimi, hi titshege hi Xikwembu leswaku xi hi sirhelela loko hi hlaseriwa hi valala va hina. Hakanyingi Yehovha u hi sirhelerile tanihi ntlawa, naswona wa hi sirhelela eka minhlaselo ya Diyavulosi. Anakanya hi minkarhi yo tala laha Xikwembu xi sirheleleke vamakwerhu lava a va xanisiwa hikwalaho ka leswi a va nga hlanganyeli etimhakeni ta nyimpi. Hi xikombiso, sweswo swi ve tano hi nkarhi wa Manazi eJarimani ni le matikweni man’wana hi va-1930 ni le ku sunguleni ka va-1940. Loko hi hlaya hi tlhela hi anakanyisisa hi timhaka ta vutomi ni mintokoto leyi nga eka Buku Ya Lembe malunghana ni ndlela leyi Xikwembu xi va sirheleleke ha yona vanhu va xona loko va xanisiwa, swi ta tiyisa ndlela leyi hi n’wi tshembaka ha yona Yehovha tanihi Vutumbelo bya hina.—Ps. 91:2.

Yehovha a nga tirhisa vapfumeri-kulorhi leswaku va hi pfuna hi tshama hi tshembekile eminkarhini yo tika (Vona tindzimana 18-20)

19 Yehovha u tlhela a hi sirhelela hi ku hi nyika switsundzuxo swa rirhandzu hi ku tirhisa nhlengeletano yakwe ni minkandziyiso ya yona. Xiya ndlela leyi switsundzuxo sweswo swi hi sirheleleke ha yona emalembeni ya sweswinyana. Loko misava yi ya emahlweni yi godzomberiwa hi timhaka ta masangu, ku rhandza byala ni swifaniso swo navetisa rimbewu, Yehovha u hi nyike switsundzuxo swa nkoka ni mpfuno lowu kongomeke leswaku a hi sirhelela leswaku hi nga endli swilo leswi nga onhaka vuxaka bya hina na yena. Hi xikombiso, hi kuma ndzayo leyi humaka eka Tata wa hina wa le tilweni yo papalata vanghana vo biha hi ku ti tirhisa hi ndlela yo biha tindhawu to tiendlela vanghana eka tona eka Internet. *1 Kor. 15:33.

20. Hi wihi nsirhelelo ni nkongomiso leswi hi swi kumaka evandlheni ra Vukreste?

20 Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi “[dyondzisiwa] hi Yehovha” hakunene? Hi ku yingiserisisa swileriso swakwe. (Esa. 54:13) Mavandlha ya hina i ndhawu leyi sirhelelekeke laha hi kumaka nkongomiso ni nsirhelelo, laha vavanuna vo tshembeka lava nga vakulu va hi nyikaka mpfuno ni ndzayo leyi humaka eMatsalweni. (Gal. 6:1) Yehovha u tirhisa “tinyiko [leti] leti nga vanhu” leswaku ti hi khathalela hi ndlela ya rirhandzu. (Efe. 4:7, 8) Hi fanele hi endla yini loko ti hi nyika ndzayo? Hi fanele hi ti yingisa hi mbilu hinkwayo hikuva loko hi endla tano Xikwembu xi ta hi katekisa.—Hev. 13:17.

21. (a) Hi fanele hi tiyimisela ku endla yini? (b) Ku ta tlhuvutsiwa yini exihlokweni lexi landzelaka?

21 A hi tiyimiseleni ku pfuniwa hi moya lowo kwetsima xisweswo hi pfumela ku kongomisiwa hi Tata wa hina wa le tilweni. Hi fanele hi tlhela hi anakanyisisa hi vutomi bya N’wana wakwe, Yesu Kreste, loyi hi tikarhatelaka ku landzela xikombiso xakwe lexi hlamarisaka. Yesu u kume hakelo leyikulu hileswi a yingiseke ku ya fika eku feni. (Filp. 2:5-11) Loko na hina hi tshemba Yehovha hi timbilu ta hina hinkwato, hi ta katekisiwa ku fana na yena. (Swiv. 3:5, 6) Hikwalaho onge minkarhi hinkwayo hi nga titshega hi Yehovha tanihi Munyiki ni Musirheleri la tlulaka munhu wihi na wihi. Ku n’wi tirhela i lunghelo lerikulu leri hi tiselaka ntsako! Ndlela leyi hi n’wi rhandzaka ha yona yi ta kula loko hi anakanyisisa hi yinhla ya vunharhu ya ndlela leyi Tata wa hina a hi khathalelaka ha yona—vunghana byakwe. Xihloko lexi landzelaka xi ta hlamusela ndlela leyi Yehovha a nga Munghana wa hina lonkulu ha yona.

^ ndzim. 19 Swikombiso swa switsundzuxo swo tano swi nga kumiwa eka xihloko lexi nge “Tirhisa Internet Hi Vutlhari” eka Xihondzo xo Rindza, xa August 15, 2011, matluka 3-5 ni lexi nge “Tivoneleni Eka Mintlhamu Ya Diyavulosi!” ni lexi nge “Yimani Mi Tiya Naswona Mi Papalata Mintlhamu Ya Sathana!” eka Xihondzo xo Rindza, xa August 15, 2012, matluka 20-29.