Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) FEBRUARY 2014

Noni Ya Le Sarepta Yi Hakeriwile Hikwalaho Ko Kombisa Ripfumelo

Noni Ya Le Sarepta Yi Hakeriwile Hikwalaho Ko Kombisa Ripfumelo

NONI leyi nga xisiwana yi vukarhe n’wana wa yona wa jaha loyi a ngo va yexe. A yi nga swi kholwi leswi a yi swi vona. Emahlweninyana ka kwalaho, a yi tlakule ntsumbu wa xijahatana xa yona hi ndlela ya rirhandzu. Sweswi wansati loyi a a langute n’wana wakwe loyi a a pfuxiwile eku feni naswona a a tsakisiwa hi ku n’wayitela ka yena. Munhu loyi a a n’wi endzerile u te: “Waswivo, n’wana wa wena wa hanya.”

Ku pfuxiwa loku eku feni loku hlamarisaka ku endleke kwalomu ka malembe ya 3 000 lama hundzeke. U nga hlaya hi mhaka leyi eka 1 Tihosi ndzima 17. Muendzi wa kona a ku ri Eliya muprofeta wa Xikwembu. Mana wa n’wana a ku ri mani? A ku ri noni leyi vito ra yona ri nga boxiwangiki leyi a yi tshama edorobeni ra Sarepta. Ku pfuxiwa ka n’wana wa yona eku feni a ku ri xin’wana xa swiendlakalo swa le vuton’wini bya yona leswi ri tiyiseke swinene ripfumelo ra yona. Loko hi ri karhi hi bula hi yona, hi ta dyondza tidyondzo tin’wana ta nkoka.

ELIYA A KUMA NONI LEYI NGA NI RIPFUMELO

Yehovha a a tiyimisele leswaku ku ta va ni dyandza leri a ri ta teka nkarhi wo leha emfun’weni wa Akabu, hosi yo homboloka ya Israyele. Endzhaku ka loko Eliya a tivise hi dyandza leri a ri ta va kona, Xikwembu xi n’wi tumbetile leswaku Akabu a nga n’wi kumi kutani hi singita xi phamela muprofeta loyi xinkwa ni nyama leswi a swi tisiwa hi mawukuwuku. Endzhaku ka sweswo Yehovha u byele Eliya a ku: “Suka u yima u ya eSarepta lowu wu nga wa Sidoni, u fanele u tshama kona. Waswivo! Kunene ndzi ta lerisa wansati, la nga noni, leswaku a ku nyika swakudya.”—1 Tih. 17:1-9.

Loko Eliya a fika eSarepta, u vone noni leyi nga xisiwana yi ri karhi yi rhotela tihunyi. Xana a ku ri yena wansati loyi a a ta nyika muprofeta loyi swakudya? A a ta swi teka kwihi swakudya swo nyika muprofeta loyi hikuva yena hi yexe a a ri xisiwana? Ku nga khathariseki ku kanakana kwihi na kwihi loku Eliya a nga ha vaka a ve na kona, u sungule ku bula ni wansati loyi. U te: “Ndzi kombela u ndzi kumela matinyana hi xibya leswaku ndzi nwa.” Loko a ri karhi a famba a ya n’wi kela mati, Eliya u  tlhele a ku: “Ndzi kombela u ndzi kumela ni xinkwanyana.” (1 Tih. 17:10, 11) Ku nyika mufambi mati yo nwa a swi nga yi karhati noni leyi kambe a yi nga ta swi kota ku n’wi nyika xinkwa.

Noni leyi yi te: “Leswi Yehovha Xikwembu xa wena a hanyaka, a ndzi na xona xinkwa xa xirhendzevutana, kambe ekhuwaneni lerikulu ndzi ni mapa lama nga tataka voko naswona ekhuwaneni leritsongo, ndzi ni mafurhanyana; sweswi ndzi rhotela tihunyinyana, ndzi fanele ndzi nghena ndzi endla swo karhi swa mina ni n’wananga, hi ta dya, kutani hi fa.” (1 Tih. 17:12) A hi anakanyisiseni hi leswi bulo leri ri swi paluxaka.

Noni leyi yi swi xiyile leswaku Eliya a a ri Muisrayele la chavaka Xikwembu. Sweswo swi tikombe eka marito ya yona lama nge “leswi Yehovha Xikwembu xa wena a hanyaka.” Swi vonaka onge hambileswi a yi xi tiva katsongo Xikwembu xa Vaisrayele, a yi nga xi tivi lerova yi tirhisa marito lama nge “Xikwembu xanga” loko yi vulavula hi Yehovha. A yi tshama eSarepta, ku nga doroba leri ‘a ri ri ra,’ kumbe handle ko kanakana a ri titshege hi muti wa Sidoni lowu a wu ri wa Vafenikiya. A swi kanakanisi leswaku eSarepta a ku tshama vagandzeri va Bali. Nilokoswiritano, Yehovha a a vone nchumu wo karhi wo hlawuleka eka noni leyi.

Hambileswi noni leyi ya xisiwana ya le Sarepta a yi tshama exikarhi ka vagandzeri va swifaniso swa hava, yi kombise ripfumelo. Yehovha u rhume Eliya eka yona leswaku ku ta vuyeriwa wansati loyi swin’we ni muprofeta loyi. Hi nga dyondza dyondzo ya nkoka emhakeni leyi.

Vaaki va le dorobeni ra Sarepta laha a ku gandzeriwa Bali a va nga onhakanga hinkwavo. Leswi Yehovha a rhumeleke Eliya eka noni leyi, U kombise leswaku Wa va vona vanhu lava nga ni xikongomelo lexinene lava nga si vaka vagandzeri Vakwe. Hakunene, “eka tiko rin’wana ni rin’wana munhu loyi a . . . chavaka [Xikwembu] a tlhela a endla ku lulama wa amukeleka eka xona.”—Mint. 10:35.

I vanhu vangani lava tshamaka ensin’wini ya n’wina lava fanaka ni noni leyi ya le Sarepta? Hambiloko va nga ha va va hanya ni vanhu lava seketelaka vukhongeri bya mavunwa, va nga ha va va lava nchumu wo antswa. Va nga ha va va ri ni vutivi byitsongo malunghana na Yehovha kumbe va nga ri na byona, hikwalaho va nga ha va va lava ku pfuniwa leswaku va amukela vugandzeri lebyi tengeke. Xana wa va lavisisa vanhu vo tano u tlhela u va pfuna?

“SUNGULA HI KU NDZI ENDLELA XINKWANYANA XA XIRHENDZEVUTANA”

Anakanyisisa hi vukheta hi leswi Eliya a kombeleke noni leyi leswaku yi swi endla. A ya ha ku n’wi byela leswaku endzhaku ka loko yi ta va yi endlele yona ni n’wana wa yona swakudya swo hetelela, va ta dya kutani va fa. Kambe, Eliya u te yini? “U nga chavi. Nghena, endla hi ku landza rito ra wena. Ntsena eka leswi swi nga kona, sungula hi ku ndzi endlela xinkwanyana xa xirhendzevutana, u fanele u xi tisa eka mina, endzhaku ka sweswo u ta endla swo karhi swa wena ni n’wana wa wena. Hikuva Yehovha Xikwembu xa Israyele u te, ‘Khuwana lerikulu ra mapa a ri nge heli, ni khuwana leritsongo ra mafurha a ri nge heli ku fikela siku leri Yehovha a nga ta nyika maboboma ya mpfula evuandlalweni bya misava.’”—1 Tih. 17:11-14.

Van’wana a va ta ku, ‘A hi nge swi koti ku nyika munhu un’wana swakudya swa hina swo hetelela.’ Kambe noni leyi a yi swi vulanga sweswo. Hambileswi a yi nga n’wi tivi kahle Yehovha, yi tshembe Eliya kutani yi endla leswi a yi kombeleke swona. Wolowo a wu ri ndzingo lowukulu wa ripfumelo—naswona noni leyi yi endle xiboho xa vutlhari!

Ripfumelo ra noni leyi eka Yehovha, Xikwembu xa Eliya ri yi sirhelerile swin’we ni n’wana wa yona

Xikwembu a xi yi fularhelanga noni yoleyo leyi a yi ri xisiwana. Yehovha u andzise swakudya swa yona leswi a swi ri switsongo, hilaha Eliya a tshembiseke hakona, leswaku yona, n’wana wa yona na Eliya va va ni swakudya ku fikela loko dyandza ri hela. Entiyisweni, “khuwana lerikulu  ra mapa a ri helanga ni khuwana leritsongo ra mafurha a ri helanga, hi ku landza rito ra Yehovha leri a ri vuleke hi Eliya.” (1 Tih. 17:16; 18:1) Loko wansati loyi a a nga vanga ni ripfumelo, xinkwa lexi a xi endleke hi mapa ya yena ni mafurha yakwe leswi a swi ri switsongo a swi ta va swi ve swakudya swakwe swo hetelela. Ku ri na sweswo, u kombise ripfumelo, a tshemba Yehovha kutani a rhanga a endlela Eliya swakudya.

Dyondzo leyi hi nga yi dyondzaka emhakeni leyi hi leswaku Xikwembu xi katekisa lava kombisaka ripfumelo. Loko u langutane ni ndzingo wa leswaku u tshembeka ivi u kombisa ripfumelo, Yehovha u ta ku pfuna. U ta va Munyiki, Musirheleri ni Munghana leswaku a ku pfuna u langutana ni ndzingo wa wena.—Eks. 3:13-15.

Hi 1898, Zion’s Watch Tower yi hlamusele dyondzo leyi leyi hi nga yi dyondzaka eka rungula leri ra noni: “Loko wansati loyi a kombise ripfumelo leri n’wi endleke a yingisa, kutani a a ta faneriwa hi ku pfuniwa hi Hosi yi tirhisa Muprofeta loyi; loko a a nga kombisanga ripfumelo, a ku ta va ku kumiwe noni yin’wana leyi a yi ta kombisa ripfumelo. Swi tano ni le ka hina—hi minkarhi yo hambana-hambana evuton’wini Hosi yi ringa ripfumelo ra hina. Loko hi kombisa ripfumelo hi ta katekisiwa; loko hi nga ri kombisi a hi nge katekisiwi.”

Loko hi langutane ni miringo yo karhi, hi fanele hi lava nkongomiso wa Xikwembu eMatsalweni ni le ka minkandziyiso ya hina leyi sekeriweke eBibeleni. Endzhaku ka sweswo hi fanele hi endla swilo hi ku pfumelelana ni nkongomiso wa Yehovha ku nga khathariseki leswaku swi tika ku fikela kwihi ku wu amukela. Hi ta katekisiwa loko hi endla swilo hi ku pfumelelana ni xivuriso lexi xa vutlhari: “Tshemba Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini. N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato, kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.”—Swiv. 3:5, 6.

‘XANA U TELE KU TA DLAYA N’WANANGA?’

Ripfumelo ra noni leyi a ri ta tlhela ri ringiwa. Rungula ra le Bibeleni ri ri: “Endzhaku ka swilo leswi, n’wana wa wansati loyi, n’wini wa xisati wa yindlu leyi, a vabya, vuvabyi byakwe byi va byikulu lerova a nga ha swi koti ku hefemula.” Loko a ri karhi a lavisisa xivangelo xa khombo leri, manana loyi la feriweke u byele Eliya a ku: “Xana ndzi fanele ndzi endla yini ha wena, Wena munhu wa Xikwembu xa ntiyiso? U tile eka mina leswaku u ta ndzi tsundzuxa xihoxo xa mina nileswaku u dlaya n’wananga.” (1 Tih. 17:17, 18) Marito wolawo yo tlhava ma vula yini?

Xana wansati loyi u tsundzuke xidyoho xo karhi lexi a xi n’wi kingindza? Xana a a anakanya leswaku rifu ra n’wana wakwe a ku ri nxupulo lowu humaka eka Xikwembu ni leswaku Eliya a a rhumiwe hi Xikwembu leswaku a ta dlaya n’wana wakwe? Bibele a yi hi byeli, kambe ku na yinhla yin’we leyi nga erivaleni: Noni leyi a yi vonanga Xikwembu nandzu hileswaku xi endle leswi nga lulamangiki.

Eliya u fanele a tsemeke nhlana loko a twa hi ta rifu ra n’wana wa noni leyi swin’we ni hi mhaka ya leswi noni leyi a yi anakanya leswaku ku va kona ka yena hi kona ku vangeke rifu leri leri vavisaka. Endzhaku ko famba ni ntsumbu wolowo ekamareni ra le henhla ka lwangu, Eliya u huwelerile a ku: “Oho Yehovha Xikwembu xanga, xana u fanele u tisa swilo swo biha eka noni leyi ndzi luveleke eka yona hi ku dlaya n’wana wa yona?” Muprofeta loyi a a nga ta yi tiyiselela mhaka ya leswaku vito ra Xikwembu ri sandziwa hi ku pfumelela leswaku wansati loyi wa musa loyi a nga ni malwandla a tlhela a xaniseka. Hikwalaho Eliya u komberile a ku: “Oho Yehovha Xikwembu xanga, ndzi kombela u endla leswaku moya-xiviri wa n’wana loyi wu vuyela endzeni ka yena.”—1 Tih. 17:20, 21.

“WASWIVO, N’WANA WA WENA WA HANYA”

Yehovha u yingise xikhongelo xa Eliya. Noni leyi yi nyike muprofeta loyi swakudya yi tlhela yi kombisa ripfumelo. Swi tikomba onge Xikwembu xi pfumelele vuvabyi bya mufana loyi leswaku byi n’wi dlaya, xi swi tiva leswaku u ta pfuxiwa eku feni—ku pfuxiwa eku feni ko sungula ku tsariwa eMatsalweni—naswona a swi ta endla leswaku switukulwana leswi nga ta landzela swi va ni ntshembo. Loko Eliya a N’wi komberile, Yehovha u pfuxe n’wana loyi eku feni. Anakanya ndlela leyi noni leyi a yi tsake ha yona loko Eliya a ku: “Waswivo, n’wana wa wena wa hanya”! Endzhaku ka sweswo noni leyi yi byele Eliya yi ku: “Hakunene, sweswi ndza swi tiva leswaku u munhu wa Xikwembu ni leswaku rito ra Yehovha leri ri nga enon’wini wa wena i ntiyiso.”—1 Tih. 17:22-24.

Rungula leri nga eka 1 Tihosi ndzima 17 a ra ha vuli swin’wana hi wansati loyi. Hambiswiritano, leswi Yesu a vulavuleke kahle ha yena, swi nga ha endleka leswaku endzhaku ka sweswo u ye emahlweni a ri nandza wa Yehovha wo tshembeka kukondza a fa. (Luka 4:25, 26) Mhaka ya yena yi hi dyondzisa leswaku Xikwembu xi katekisa lava endlelaka malandza ya xona leswinene. (Mat. 25:34-40) Yi tiyisekisa leswaku Xikwembu xa va khathalela vanhu vo tshembeka, hambiloko va langutane ni swiyimo swo tika swinene. (Mat. 6:25-34) Rungula leri ri tlhela ri nyikela vumbhoni bya leswaku Yehovha wa swi navela ku pfuxa lava feke ni leswaku wa swi kota. (Mint. 24:15) Hakunene leswi i swivangelo leswinene ngopfu swo tsundzuka noni ya le Sarepta.