Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) NOVEMBER 2013

“Mi Xalamuka eSwikhongelweni”

“Mi Xalamuka eSwikhongelweni”

“Hlutekani emianakanyweni, naswona mi xalamuka eswikhongelweni.”—1 PET. 4:7.

1, 2. (a) Ha yini swi ri swa nkoka ku “xalamuka eswikhongelweni”? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona malunghana ni xikhongelo?

WANUNA un’wana loyi a tshameke a tirha nivusiku u ri: “Nkarhi lowu swi tikaka swinene ku va munhu a tshama a xalamukile hi loko ri ya eku xeni.” Vanhu van’wana lava bohekaka ku tshama va xalamukile vusiku hinkwabyo va nga pfumelelana na yena. Ninamuntlha Vakreste va langutane ni xiyimo lexi fanaka hikuva mafambiselo yo homboloka ya swilo ya Sathana ma le kusuhi ni ku lovisiwa. (Rhom. 13:12) Hakunene swi nga va ni khombo swinene loko ho etlela hi tlhelo ra moya sweswi! I swa nkoka leswaku hi ‘hluteka emianakanyweni’ hi tlhela hi yingisa xikhutazo xa le Matsalweni xa ku “xalamuka eswikhongelweni.”—1 Pet. 4:7.

2 Leswi hi nga le kusuhi swinene ni makumu ya mafambiselo lawa ya swilo, hi fanele hi tivutisa swivutiso leswi: ‘Xana ndzi teka xikhongelo xi ri xa nkoka ku fikela kwihi? Xana ndzi endla swikhongelo swa mixaka hinkwayo naswona ndzi khongela nkarhi na nkarhi? Xana ndza va khongelela vanhu van’wana kumbe ndzi tshamela ku khongela hi swilaveko swa mina ni swilo leswi ndzi swi lavaka ntsena? Naswona xikhongelo i xa nkoka ku fikela kwihi leswaku ndzi ponisiwa?’

HAMBETANI MI ENDLA SWIKHONGELO SWA MIXAKA HINKWAYO

3. Hi yihi mixaka yin’wana ya swikhongelo?

3 Eka papila rakwe leri yaka eka Vaefesa, muapostola Pawulo u vulavule hi “swikhongelo swa mixaka hinkwayo.” (Efe. 6:18) Hakanyingi eswikhongelweni swa hina hi nga ha kombela Yehovha leswaku a hi nyika leswi hi swi pfumalaka a tlhela a hi pfuna ku tlhantlha swiphiqo swa hina. Hi rirhandzu “Mutwi wa xikhongelo” u yingisa swikombelo swa hina swo lava mpfuno. (Ps. 65:2) Hambiswiritano, hi fanele hi tlhela hi tikarhatela ku endla mixaka yin’wana ya swikhongelo. Swikhongelo swa kona swi katsa swo dzunisa, swo nkhensa ni swo endla xikombelo.

4. Ha yini hi fanele hi dzunisa Yehovha nkarhi na nkarhi eswikhongelweni swa hina?

 4 Ku ni swivangelo swo tala leswi endlaka leswaku hi boheka ku katsa marito yo dzunisa Yehovha eswikhongelweni swa hina. Hi xikombiso, hi susumeteleka ku n’wi dzunisa loko hi ehleketa hi ‘mintirho ya yena ya matimba’ ni ‘ku tala ka vukulu bya yena.’ (Hlaya Pisalema 150:1-6.) Phela, tindzimana ta tsevu ta Pisalema 150 ti hi khutaza ku dzunisa Yehovha minkarhi leyi ringanaka 13! Mutsari wa pisalema yin’wana u kombise ndlela leyi a a rhandza Xikwembu ha yona loko a yimbelela a ku: “Ndzi ku dzunise ka nkombo hi siku hikwalaho ka swiboho swa wena swo lulama swa vuavanyisi.” (Ps. 119:164) Hakunene Yehovha u faneriwa hi ku dzunisiwa. Hikwalaho, xana a hi fanelanga hi n’wi dzunisa eswikhongelweni swa hina “ka nkombo hi siku,” leswi vulaka leswaku nkarhi na nkarhi?

5. Ku va lava nkhensaka eswikhongelweni swa hina swi hi sirhelela njhani?

5 Ku nkhensa i muxaka wun’wana wa xikhongelo wa nkoka. Pawulo u khutaze Vakreste va le mutini wa Filipiya a ku: “Mi nga vileli ha nchumu, kambe eka hinkwaswo tivisani Xikwembu swikombelo swa n’wina hi xikhongelo ni xikombelo swin’we ni ku nkhensa swikombelo swa n’wina.” (Filp. 4:6) Ku khongela eka Yehovha hi n’wi nkhensa swi huma embilwini swa hi sirhelela. Swa hi sirhelela ngopfu-ngopfu hileswi hi hanyaka emasikwini yo hetelela laha vanhu va nga “nkhensiki.” (2 Tim. 3:1, 2) Entiyisweni vanhu vo tala emisaveni va ni moya wa ku nga nkhensi. Loko hi nga tivoneli, hi nga sungula ku tekelela moya wolowo. Ku nkhensa Xikwembu hi xikhongelo swi endla leswaku hi eneriseka naswona swi endla leswaku hi nga vi ‘vagunguli lava vilerisiwaka hi swiavelo swa hina evuton’wini.’ (Yudha 16) Ku engetela kwalaho, loko tinhloko ta mindyangu ti khongela ni mindyangu ya tona ivi ti katsa marito yo nkhensa eswikhongelweni swa tona, swi ta khutaza vasati ni vana va tona leswaku va va ni moya wo nkhensa.

6, 7. Xikombelo i yini naswona i yini leswi hi nga swi kombelaka eka Yehovha?

6 Xikombelo i xikhongelo lexi humaka embilwini laha hi phofulaka swilo leswi hi karhataka. Hi tihi timhaka leti hi nga ha kombelaka Yehovha leswaku a hi pfuna eka tona? Hi nga kombela leswaku a hi pfuna loko hi xanisiwa kumbe loko hi khomiwe hi vuvabyi lebyi xungetaka vutomi. Eminkarhini yo tano, swa twisiseka leswaku swikhongelo swa hina swo lava mpfuno eka Xikwembu swi va swikombelo. Kambe, xana hi fanele hi kombela mpfuno eka Yehovha eminkarhini yoleyo ntsena?

7 A hi kambisiseni xikhongelo xa Yesu xa xikombiso kutani hi xiya leswi a swi vuleke malunghana ni vito ra Xikwembu, Mfumo wa xona ni hi ku rhandza ka xona. (Hlaya Matewu 6:9, 10.) Misava leyi yi tele hi vuhomboloki naswona tihulumendhe ta vanhu ta tsandzeka hambi ku ri ku enerisa swilaveko swa vanhu swa xisekelo. Kutani, entiyisweni hi fanele hi khongelela leswaku vito ra Tata wa hina la nge matilweni ri kwetsimisiwa ni leswaku Mfumo wakwe wu herisa vulawuri bya Sathana emisaveni leyi. Nakambe lowu i nkarhi wo kombela Yehovha leswaku a endla leswaku ku rhandza kakwe ku endliwa emisaveni hilaha ku endlekaka hakona etilweni. Hikwalaho a hi tshameni hi xalamukile hi endla swikhongelo swa mixaka hinkwayo.

“MI HAMBETA MI KHONGELA”

8, 9. Ha yini hi nga fanelanga hi avanyisa Petro ni vaapostola lavan’wana hi leswi va etleleke entangeni wa Getsemani?

8 Hambileswi muapostola Petro a khutazeke Vakreste leswaku va “xalamuka eswikhongelweni,” kambe yena eka xiendlakalo xin’wana u tsandzekile ku endla tano. A a ri un’wana wa vadyondzisiwa lava etleleke loko Yesu a khongela entangeni wa Getsemani. Ni le ndzhaku ka loko Yesu a va byele leswaku va ‘tshama va rindzile naswona va hambeta va khongela,’ a va endlanga tano.—Hlaya Matewu 26:40-45.

9 Hambiswiritano, ematshan’weni yo avanyisa Petro ni vaapostola lavan’wana hikwalaho ko tsandzeka ku tshama va xalamukile, hi fanele hi tsundzuka leswaku a va karhele swinene hikwalaho  ka swilo leswi va swi endleke siku rero. A va endle malunghiselelo ya Paseka naswona a va yi tlangele hi madyambu wolawo. Endzhaku ka sweswo Yesu u simeke Xilalelo xa Hosi, a vekela vadyondzisiwa vakwe ntila lowu a va fanele va wu landzela enkarhini lowu taka loko va endla Xitsundzuxo xa rifu rakwe. (1 Kor. 11:23-25) “Loko va yimbelele marito yo dzunisa, va [hume] va ya eNtshaveni ya Mitlhwari,” va famba mpfhuka wo lehanyana eswitarateni swo lala swa le Yerusalema. (Mat. 26:30, 36) Hi nkarhi wolowo swi nga ha endleka leswaku se a ku ri xikarhi ka vusiku. Loko a ho va entangeni wa Getsemani hi vusiku byebyo, na hina swi nga endleka leswaku a hi ta va hi etlerile. Ematshan’weni yo sola vaapostola vakwe lava a va karhele, Yesu u swi xiyile leswaku “moya wu ni mapfundza, kambe nyama yi tsanile.”

Hambileswi Petro a khunguvanyekeke, u dyondze ku “xalamuka eswikhongelweni” (Hlaya tindzimana 10, 11)

10, 11. (a) Petro u dyondze yini eka leswi n’wi humeleleke entangeni wa Getsemani? (b) Leswi humeleleke Petro swi ku khumba njhani?

10 Leswi humeleleke Petro entangeni wa Getsemani swi n’wi pfunile. U dyondze ku vava hileswi a tsandzekeke ku tshama a xalamukile. Emahlweninyana ka kwalaho, Yesu u te: “Hinkwenu ka n’wina mi ta khunguvanyeka mayelana na mina evusikwini byolebyi.” Kambe Petro u te: “Hambiloko hinkwavo va nga khunguvanyeka mayelana na wena, mina a ndzi nge pfuki ndzi khunguvanyekile!” Yesu u vule leswaku Petro a a ta n’wi landzula kanharhu. Hiloko Petro hi xivindzi a ku: “Hambiloko ndzi fanela ku fa na wena, a ndzi nge ku ali nikatsongo.” (Mat. 26:31-35) Nilokoswiritano, Petro u khunguvanyekile hilaha Yesu a vuleke hakona ka ha ri emahlweni. Petro u “[rile] hi xiviti” endzhaku ko va a landzule Yesu ro hetelela.—Luka 22:60-62.

11 Handle ko kanakana, Petro u dyondze swo karhi eka leswi nga n’wi humelela naswona u hlule mboyamelo wakwe wa ku titshemba ku tlula mpimo. Swi le rivaleni leswaku Petro u pfune hi xikhongelo emhakeni leyi. Entiyisweni, ndzayo leyi nge “mi xalamuka eswikhongelweni” yi vuriwe hi Petro. Xana ha yi yingisa ndzayo yoleyo leyi huhuteriweke? Ku engetela kwalaho, xana hi ‘hambeta hi khongela’ xisweswo hi kombisa leswaku hi titshega hi Yehovha? (Ps. 85:8) Hi fanele hi tlhela hi tirhisa xitsundzuxo xa muapostola Pawulo lexi nge: “Loyi a ehleketaka leswaku u yimile a a tivonele leswaku a nga wi.”—1 Kor. 10:12.

SWIKHONGELO SWA NEHEMIYA SWI HLAMURIWILE

12. Ha yini Nehemiya a ri xikombiso lexinene eka hina?

12 Anakanya hi Nehemiya loyi a a ri mucheri wa vhinyo wa Hosi Atazekiseki wa le Peresiya, hi lembe-xidzana ra vuntlhanu B.C.E. Nehemiya i xikombiso lexinene xa munhu loyi a khongeleke hi mbilu hinkwayo. U “[ye] emahlweni [a] titsona swakudya ni ku khongela emahlweni ka Xikwembu” ku ringana masiku yo tala malunghana ni xiyimo xo tika lexi Vayuda a va ri eka xona  eYerusalema. (Neh. 1:4) Loko Atazekiseki a n’wi vutise leswaku ha yini xikandza xakwe xi tsanile, ‘xikan’we-kan’we Nehemiya u khongele Xikwembu xa matilo.’ (Neh. 2:2-4) Vuyelo byi ve byihi? Yehovha u hlamule swikhongelo swakwe a tlhela a kongomisa timhaka hi ndlela leyi vuyeriseke vanhu va Yena. (Neh. 2:5, 6) Mhaka leyi yi fanele yi tiyise ripfumelo ra Nehemiya!

13, 14. Hi fanele hi endla yini leswaku hi tshama hi ri ni ripfumelo leri tiyeke naswona hi lwisana ni matshalatshala ya Sathana yo hi heta matimba?

13 Ku khongela nkarhi na nkarhi hilaha Nehemiya a endleke hakona, swi hi pfuna leswaku hi tshama hi ri ni ripfumelo leri tiyeke. Sathana u ni tihanyi naswona u tala ku hi hlasela loko hi tsanile. Hi xikombiso, loko hi vabya kumbe hi ri ni ntshikilelo wa mianakanyo hi nga ha sungula ku vona onge Xikwembu a xi wu teki wu ri wa nkoka nkarhi lowu hi wu tirhaka ensin’wini n’hweti na n’hweti. Van’wana va hina hi nga ha va hi ri ni swilo leswi hi tshikilelaka emianakanyweni, kumbexana hikwalaho ka swilo leswi tshameke swi hi humelela evuton’wini. Sathana u lava hi anakanya leswaku a hi pfuni nchumu. Hakanyingi u tirhisa mianakanyo yoleyo yo biha leswaku a tsanisa ripfumelo ra hina. Kambe loko hi “xalamuka eswikhongelweni” ripfumelo ra hina ri ta tshama ri tiyile. Hakunene, ‘xitlhangu lexikulu xa ripfumelo xi ta endla leswaku hi kota ku timela miseve hinkwayo leyi pfurhaka ya lowo homboloka.’—Efe. 6:16.

Ku “xalamuka eswikhongelweni” swi endla leswaku hi kota ku langutana ni miringo yo hambana-hambana (Hlaya tindzimana 13, 14)

14 Loko hi “xalamuka eswikhongelweni,” a hi nge landzuli loko ripfumelo ra hina ri ringiwa hi nga swi langutelanga. Loko hi langutana ni miringo, a hi tsundzukeni xikombiso xa Nehemiya kutani hi namba hi khongela eka Xikwembu. Hi nga kota ku lwisana ni miringo hi tlhela hi tiyisela loko ripfumelo ra hina ri ringiwa, ntsena loko hi pfuniwa hi Yehovha.

KHONGELELANI VAN’WANA

15. Hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona malunghana ni ku khongelela van’wana?

15 Yesu u khongelele Petro leswaku ripfumelo  ra muapostola loyi ri nga heli. (Luka 22:32) Epafrasi, Mukreste wo tshembeka wa hi lembe-xidzana ro sungula u tekelele Yesu emhakeni leyi kutani a tikarhatela ku khongelela vamakwavo va le Kolosa. Pawulo u va tsalele a ku: “Minkarhi hinkwayo u mi khongelela swinene leswaku mi yima mi tiyile, mi khorwiseka swinene naswona mi tinyiketela hi ku helela eku endleni ka ku rhandza ka Xikwembu.” (Kol. 4:12, The New English Bible) Hi fanele hi tivutisa: ‘Xana ndzi va khongelela swinene vamakwerhu emisaveni hinkwayo? Ndzi va khongelela kangani vamakwerhu lava weriweke hi mhangu ya ntumbuluko? Ndzi hetelele rini ku khongelela vamakwerhu lava nga ni vutihlamuleri lebyikulu enhlengeletanweni ya Yehovha? Xana ndza ha ku va khongelela vamakwerhu va le vandlheni lava langutaneke ni swiyimo swo tika?’

16. Xana i swa nkoka ku khongelela vamakwerhu? Hlamusela.

16 Loko hi khongelela vamakwerhu eka Yehovha Xikwembu swi nga va pfuna swinene. (Hlaya 2 Vakorinto 1:11.) Hambileswi Yehovha a nga bohekiki ku teka goza hikwalaho ka leswi vagandzeri vakwe vo tala va khongelelaka nchumu wo karhi hi ku phindha-phindha, kambe wa tsaka loko a vona va khongelelana swi huma embilwini loko a ri karhi a hlamula swikhongelo swa vona. Hikwalaho, hi fanele hi ri teka ri ri ra nkoka lunghelo ni vutihlamuleri bya hina byo khongelela van’wana. Ku fana na Epafrasi, hi fanele hi komba vamakwerhu lava nga Vakreste rirhandzu ra xiviri, hi ku va hi tikarhatela ku va khongelela. Loko hi endla tano, hi ta va ni ntsako lowukulu hikuva “ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.”—Mint. 20:35.

“KU PONISIWA KA HINA KU LE KUSUHI”

17, 18. Ku “xalamuka eswikhongelweni” swi ta hi pfuna njhani?

17 Emahlweninyana ko va Pawulo a vula leswaku “vusiku byi fambile swinene; siku ri tshinele,” u tsale a ku: “Mi tiva nguva ya kona, leswaku ana se i nkarhi wo xalamuka evurhongweni, hikuva sweswi ku ponisiwa ka hina ku le kusuhi swinene ku tlula hi nkarhi lowu hi veke vapfumeri ha wona.” (Rhom. 13:11, 12) Misava leyintshwa leyi Xikwembu xi yi tshembiseke yi tshinele naswona ku ponisiwa ka hina ku le kusuhi swinene ku tlula rini na rini. A hi fanelanga hi etlela hi tlhelo ra moya naswona a hi fanelanga nikatsongo hi pfumelela misava leyi yi hi kavanyeta lerova hi nga wu kumi nkarhi wo va hexe leswaku hi khongela eka Yehovha. Ematshan’weni ya sweswo, a hi ‘xalamukeni eswikhongelweni.’ Ku endla tano swi ta hi pfuna leswaku hi endla “swiendlo swo kwetsima swa ku tikhoma ni swiendlo swa ku tinyiketela loku nga ni vukwembu” loko ha ha rindzele siku ra Yehovha. (2 Pet. 3:11, 12) Hi ndlela yoleyo, mahanyelo ya hina ma ta kombisa leswaku hi tshama hi xalamukile hi tlhelo ra moya nileswaku ha tshemba hakunene leswaku makumu ya mafambiselo lawa yo homboloka ya swilo ma tshinele. Hikwalaho, onge hi nga “[khongela] minkarhi hinkwayo.” (1 Tes. 5:17) Nakambe a hi tekeleleni Yesu hi ku va hi lava ndhawu laha hi nga ta khongela hi ri hexe. Loko hi tinyika nkarhi wo tiphofula eka Yehovha hi xikhongelo, hi ta tshinela swinene eka yena. (Yak. 4:7, 8) Kutani lowu ku ta va nkateko hakunene!

18 Matsalwa ma ri: “Emasikwini lawa ha wona a a ri wa nyama Kreste u endle swikombelo ni swikhongelo eka Loyi a a swi kota ku n’wi ponisa eku feni, hi swirilo swa matimba ni mihloti, naswona u twiwe hi tindleve timbirhi hikwalaho ka nchavo wakwe lowu nga ni vukwembu.” (Hev. 5:7) Yesu u endle swikombelo eka Xikwembu naswona u tshame a tshembekile eka xona ku fikela emakumu ka vutomi byakwe bya laha misaveni. Hikwalaho, Yehovha u pfuxe N’wana wakwe la rhandzekaka eku feni kutani a n’wi nyika vutomi lebyi nga heriki etilweni. Na hina hi nga tshama hi tshembekile eka Tata wa hina wa le tilweni ku nga khathariseki miringo leyi hi nga ha langutanaka na yona enkarhini lowu taka. Loko na hina hi tshama hi ‘xalamukile eswikhongelweni’ hi nga kuma hakelo ya vutomi lebyi nga heriki.