Seta screen reader

Hlawula ririmi

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Nghena endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) JUNE 2013

Ti Tlangele Swinene Timfanelo Ta Yehovha

Ti Tlangele Swinene Timfanelo Ta Yehovha

“Leswi mi nga vana lava rhandzekaka, vanani vatekeleri va Xikwembu.”—EFE. 5:1.

1. (a) I timfanelo tihi ta Yehovha leti u nga ti kambisisaka? (b) Hi nga vuyeriwa njhani loko hi kambisisa timfanelo ta Xikwembu?

HI TIHI timfanelo leti u anakanyaka ha tona loko u anakanya hi vumunhu bya Yehovha? Vo tala va hina hi anakanya hi rirhandzu, vululami, vutlhari ni matimba. Kambe, ha swi tiva leswaku Yehovha u ni timfanelo tin’wana to tala letinene. Entiyisweni, emalembeni lama hundzeke, minkandziyiso ya hina yi vulavule hi timfanelo to tlula 40 ta Yehovha. Loko wo kambisisa yin’wana ni yin’wana ya timfanelo teto loko u ri wexe kumbe loko u ri ni ndyangu wa wena, anakanya leswi u nga swi dyondzaka hi vumunhu bya Yehovha! Hi nga vuyeriwa njhani eka dyondzo yoleyo? Yi nga dzikisa ndlela leyi hi n’wi tlangelaka ha yona Tata wa hina wa le tilweni. Loko hi ya hi n’wi tlangela Yehovha, hi ta swi navela swinene ku tshinela eka yena ni ku n’wi tekelela.—Yox. 23:8; Ps. 73:28.

2. (a) Kombisa ndlela leyi hi nga kurisaka ku tlangela ka hina timfanelo ta Yehovha. (b) Hi ta tlhuvutsa yini eka xihloko lexi ni le ka swimbirhi leswi landzelaka?

2 Swi vula yini ku “tlangela” nchumu wo karhi? Rito leri ri vula ku teka nchumu wo karhi wu ri wa nkoka. Ku tlangela ku nga ha kula hakatsongo-tsongo. Hi xikombiso: Ku tlangela ka hina muxaka wo karhi wa swakudya ku ya ku kula loko hi rhanga hi twa nun’hwelo wa swona, endzhaku hi swi nantswa kutani hi xiya ndlela leyi swi nandzihaka ha yona ivi eku heteleleni hi swi sweka. Hilaha ku fanaka, hi teka mfanelo yo karhi ya Yehovha yi ri ya nkoka hi ku dyondza leswi engetelekeke ha yona, kutani hi anakanyisisa hi ndlela leyi a yi kombisaka ha yona ivi hi yi tekelela evuton’wini bya hina. (Efe. 5:1) Xikongomelo xa xihloko lexi ni leswimbirhi swi landzelaka i ku kurisa ku tlangela ka hina timfanelo ta Xikwembu leti hi nga taliki ku anakanya ha tona. Eka mfanelo yin’wana ni yin’wana hi ta hlamula swivutiso leswi nge: Yi vula yini? Yehovha u yi kombisa njhani? Naswona hi nga n’wi tekelela njhani Yehovha hi ku kombisa mfanelo yoleyo?

 YEHOVHA WA NGHENEKA

3, 4. (a) U nga n’wi hlamusela njhani munhu la nghenekaka? (b) Yehovha u hi tiyisekisa njhani leswaku wa ngheneka?

3 A hi rhangeni hi bula hi leswi swi vulaka swona ku ngheneka. U nga n’wi hlamusela njhani munhu la nghenekaka? U nga ha ku, ‘I munhu la nga ni musa, loyi swi olovaka ku vulavula na yena naswona a tinyikaka nkarhi wa ku vulavula ni van’wana.’ Hakanyingi u nga swi vona loko munhu a ngheneka kumbe a nga ngheneki hi ku yingisela leswi a swi vulaka, hi ku xiya matshukatshukiselo ya yena ya miri ni xikandza xa yena.

4 Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa ngheneka? Hambileswi Yehovha a nga Muvumbi la nga ni matimba hinkwawo wa vuako bya hina lebyikulu, wa hi tiyisekisa leswaku u tiyimiserile ku yingisela swikhongelo swa hina ni ku swi hlamula. (Hlaya Pisalema 145:18; Esaya 30:18, 19.) Hi nga vulavula ni Xikwembu hi ri kun’wana ni kun’wana, nkarhi wihi na wihi naswona ku ringana nkarhi lowu hi wu lavaka. Hi nga n’wi tshinelela hi ku ntshunxeka, hi swi tiva leswaku a nge pfuki a nyangatsekile loko hi khongela eka yena. (Ps. 65:2; Yak. 1:5) Rito ra Xikwembu ri hlamusela Yehovha hi ndlela leyi endlaka hi titwa hi ntshunxekile ku vulavula na yena hi xikhongelo. Hi xikombiso, mupisalema Davhida u tsale leswaku “mahlo ya Yehovha ma le” ka hina ni leswaku ‘voko ra yena ra xinene ri hi khoma swi tiya.’ (Ps. 34:15; 63:8) Muprofeta Esaya u fanise Yehovha ni murisi, a ku: “Hi voko ra yena u ta hlengeleta swinyimpfana; u ta swi rhwala exifuveni xa yena.” (Isa. 40:11) Anakanya hi mhaka leyi! Yehovha u lava hi va ekusuhi na yena ku fana ni swinyimpfana leswi nga exifuveni xa murisi la khathalaka. Hakunene hi ni Tatana la nghenekaka! Hi nga n’wi tekelela njhani Yehovha emhakeni leyi?

MFANELO LEYI TEKIWAKA YI RI YA NKOKA SWINENE

5. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku vakulu va ngheneka?

5 Ku nga ri khale, Timbhoni leti hisekaka leti tshamaka eka matiko-nkulu yo hambana-hambana ti vutisiwe xivutiso lexi, “I mfanelo yihi leyi u yi tekaka yi ri ya nkoka swinene eka nkulu?” To tala ta tona ti te, “I ku ngheneka.” Mukreste un’wana  ni un’wana u fanele a va ni mfanelo yoleyo, kambe i swa nkoka ngopfu leswaku vakulu va va lava nghenekaka. (Esa. 32:1, 2) Makwerhu un’wana wa xisati loko a hlamusela xivangelo lexi endlaka a teka mfanelo leyi yi ri ya nkoka swinene, u te: “Hi nga kota ku vuyeriwa eka timfanelo tin’wana letinene leti nkulu a nga ha vaka a ri na tona loko ntsena a ngheneka.” Xana wa swi xiya leswaku marito lawa i ntiyiso? Kambe i yini lexi endlaka munhu a ngheneka?

6. I yini lexi nga pfunaka munhu leswaku a ngheneka?

6 Lexi nga pfunaka munhu leswaku a ngheneka i ku khathala hi van’wana swi huma embilwini. Loko nkulu a khathala hi van’wana naswona a tiyimiserile ku va pfuna, vamakwavo va le vandlheni ku katsa ni vana va ta titwa va ntshunxekile swinene ku vulavula na yena. (Mar. 10:13-16) Carlos la nga ni malembe ya 12 u ri: “Loko ndzi vona vakulu eholweni va ri karhi va n’wayitela va tlhela va kombisa musa, sweswo hi swona leswi ndzi swi rhandzaka eka vona.” Nkulu a nga fanelanga a vula ntsena leswaku wa ngheneka; u fanele a yi kombisa mfanelo yoleyo. (1 Yoh. 3:18) A nga swi endlisa ku yini sweswo?

7. Ha yini ku vehela beji ya ntsombano swi tala ku pfuxa bulo, naswona hi nga dyondza yini emhakeni leyi?

7 Anakanya hi xikombiso lexi. Ku nga ri khale, makwerhu un’wana wa xinuna a a vehele beji ya yena ya ntsombano loko a tlhelela ekaya hi xihaha-mpfhuka a huma entsombanweni etikweni rin’wana. Loko un’wana wa lava tirhaka endzeni ka xihaha-mpfhuka a vone beji leyi nga ni marito lama nge ‘Mfumo Wa Xikwembu A Wu Te!’ u byele makwerhu loyi a ku, “Ina, a wu te—hi fanele hi bula hi mhaka leyi.” Endzhaku va burile, kutani mutirhi loyi u amukele timagazini ta hina. Vo tala va hina hi ve ni mintokoto leyi fanaka. Ha yini beji ya ntsombano yi tala ku pfuxa bulo? Hikuva hi ndlela yo karhi yi byela vanhu leswaku: “Titweni mi ntshunxekile ku vulavurisana na mina. Ndzi vutiseni leswaku ndzi ya kwihi.” Beji i xikombiso lexi endlaka vanhu va tiva leswaku hi tiyimiserile ku burisana na vona hi leswi hi pfumelaka eka swona. Hilaha ku fanaka, vakulu lava nga Vakreste va fanele va nyikela swikombiso leswi byelaka vapfumeri-kulobye marito lama nge: “Titweni mi ntshunxekile ku vulavurisana na mina.” Hi swihi swikombiso swin’wana?

8. Vakulu va swi kombisa njhani leswaku va khathala hi van’wana swi huma embilwini, naswona sweswo swi endla lava nga evandlheni va titwa njhani?

8 Mikhuva yi nga ha hambana hi ku ya hi matiko, kambe hi ntolovelo loko hi n’wayitelela vamakwerhu swi huma embilwini, hi va qhavula hi ndlela ya rirhandzu hi tlhela hi va pfuxela hi ndlela ya xinghana, hi va kombisa leswaku ha khathala swinene ha vona. I mani la faneleke a rhanga a endla leswi? Xiya xikombiso lexi vekiweke hi Yesu. Matewu u vika leswaku loko a hlangane ni vadyondzisiwa va yena, ‘Yesu u tshinerile ivi a vulavula na vona.’ (Matt. 28:18) Hilaha ku fanaka, vakulu namuntlha va ringeta ku tshinelela vapfumeri-kulobye kutani va vulavurisana na vona. Sweswo swi endla lava nga evandlheni va titwa njhani? Makwerhu un’wana wa xisati la nga ni malembe ya 88 la nga phayona u te: “Ku n’wayitela swi huma embilwini ni swibumabumelo leswi khutazaka leswi vakulu va swi vulaka loko ndzi nghena eHolweni ya Mfumo swi endla leswaku ndzi va rhandza.” Kasi makwerhu un’wana wa xisati la tshembekaka u te: “Swi nga ha tekiwa tanihi nchumu wutsongo, kambe loko nkulu a ndzi amukela eminhlanganweni a ri karhi a n’wayitela, swi vula swo tala eka mina.”

NGHENEKA U TLHELA U TINYIKA NKARHI WO VULAVURISANA NI VAMAKWERHU

9, 10. (a) Yehovha u veka xikombiso xihi lexinene? (b) Vakulu va nga tinyika nkarhi wo vulavurisana ni van’wana hi ndlela yihi?

 9 Swi le rivaleni leswaku a hi nge ngheneki loko hi nga tinyiki nkarhi wo vulavurisana ni vanhu. Yehovha u veka xikombiso lexinene emhakeni leyi. ‘A nga le kule ngopfu ni un’wana ni un’wana wa hina.’ (Mint. 17:27) Ndlela yin’wana leyi vakulu va tinyikaka nkarhi wo vulavurisana ni van’wana ha yona i ku vekela nkarhi etlhelo emahlweni ni le ndzhaku ka minhlangano ya Vukreste, leswaku va burisana ni vamakwavo va xinuna ni va xisati—lavatsongo ni lavakulu. Makwerhu un’wana wa xinuna la nga phayona u te: “Loko nkulu a vutisa  leswaku ndzi pfuke njhani ivi a yima a yingisela nhlamulo ya mina, sweswo swi endla ndzi titwa ndzi ri wa nkoka.” Makwerhu un’wana wa xisati la nga ni malembe ya kwalomu ka 50 a tirhela Yehovha u te: “Vakulu lava tinyikaka nkarhi wa ku vulavurisana na mina endzhaku ka minhlangano va endla ndzi titwa ndzi ri wa nkoka.”

10 I ntiyiso leswaku varisi lava nga Vakreste va ni vutihlamuleri byo tala. Kambe eminhlanganweni va fanele va tiyiseka leswaku va tinyika nkarhi wo vulavula ni tinyimpfu.

YEHOVHA A NGA YI HI NGHOHE

11, 12. (a) Swi vula yini ku nga yi hi nghohe? (b) Bibele yi swi kombisa njhani leswaku Yehovha a nga yi hi nghohe?

11 Mfanelo yin’wana leyi rhandzekaka ya Yehovha i ku nga yi hi nghohe. Swi vula yini ku nga yi hi nghohe? Swi vula ku nga vi na xihlawuhlawu. Ku nga yi hi nghohe ka xiviri ku vumbiwa hi swilo swimbirhi: langutelo ni swiendlo. Ha yini haswimbirhi swi laveka? Hikuva munhu u ta susumeteleka ku khoma vanhu hinkwavo a nga yi hi nghohe loko ntsena a ri ni langutelo ra ku nga yi hi nghohe. EMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki, xiga lexi nge ku nga “yi hi nghohe” hi ku kongoma xi vula “ku nga yi hi swikandza,” hileswaku ku nga tsakeli xikandza xo karhi ku tlula xin’wana. (Mint. 10:34; Kingdom Interlinear) Hikwalaho, munhu la nga yiki hi nghohe a nga khomi vanhu vo karhi hi ndlela leyinene ivi van’wanyana a nga va khomi kahle hikwalaho ka ndlela leyi va langutekaka ha yona kumbe hikwalaho ka mali leyi va nga na yona, u va khoma hi ndlela leyi ringanaka hi ku ya hi muxaka wa vanhu lava va nga vona.

12 Yehovha i xikombiso lexikulu xa munhu la nga yiki hi nghohe. Rito ra yena ri vula leswaku a nga “yi hi nghohe” naswona ‘a nga hlawuli.’ (Hlaya Mintirho 10:34, 35; Deteronoma 10:17.) Swilo swo karhi leswi endlekeke enkarhini wa Muxe swi yi kombisa kahle mhaka leyi.

Vana va vanhwanyana va Selofehada va tlangele ku nga yi hi nghohe ka Xikwembu (Hlaya tindzimana 13, 14)

13, 14. (a) Hi xihi xiphiqo lexi vana va ntlhanu va vanhwanyana va Selofehada a va ri na xona? (b) Yehovha u swi kombise njhani leswaku a nga yi hi nghohe?

 13 Emahlweninyana ka ku va Vaisrayele va nghena eTikweni leri Tshembisiweke, vamakwavo va ntlhanu lava a va nga tekiwanga a va ri ni xiphiqo. A ku ri yini xiphiqo xa kona? A va swi tiva leswaku ndyangu wa ka vona, ku fana ni mindyangu leyin’wana ya Vaisrayele, a wu ta kuma xiphemu xa tiko lexi a xi averiwe tata wa vona. (Tinhl. 26:52-55) Hambiswiritano, tata wa vona ku nga Selofehada wa nyimba ya Manase se a a file. Hi ku ya hi Nawu, mfanelo yo kuma tiko a yi ta hundziseriwa eka vana va majaha va Selofehada, kambe a a ri ni vana va vanhwanyana ntsena. (Tinhl. 26:33) Leswi a ku nga ri na vana va majaha lava a va ta kuma tiko, xana xiavelo xa tiko xa ndyangu lowu a xi ta nyikiwa maxaka ivi vana lava va vanhwanyana va sala va nga ha ri na ndzhaka ya ndyangu?

14 Vamakwavo lava va ntlhanu va ye eka Muxe kutani va n’wi vutisa va ku: “Ha yini vito ra tatana ri fanele ri susiwa exikarhi ka ndyangu wakwe hileswi a nga vangiki na n’wana wa jaha?” Va n’wi komberile va ku: “Wena hi nyike ndzhaka exikarhi ka vamakwavo va tatana.” Xana Muxe u hlamule a ku, ‘Nawu wu vula sweswo naswona a ku na lexi ndzi nga mi pfunaka ha xona’? Doo, u  “[vike] mhaka ya vona emahlweni ka Yehovha.” (Tinhl. 27:2-5) Yehovha u te yini? U byele Muxe a ku: “Vana va vanhwanyana va Selofehada va vulavula kahle. Hakunene u fanele u va nyika ndzhaka exikarhi ka vamakwavo va tata wa vona, u fanele u va hundzisela ndzhaka ya tata wa vona.” Yehovha a nga yimanga kwalaho. U byele Muxe ku katsa mhaka yoleyo eka Nawu a ku: “Loko munhu un’wana ni un’wana o tshuka a fa a nga ri na n’wana wa jaha, mi fanele mi hundzisela ndzhaka yakwe eka n’wana wakwe wa nhwanyana.” (Tinhl. 27:6-8; Yox. 17:1-6) Ku sukela hi nkarhi wolowo ku ya emahlweni, vavasati hinkwavo va Vaisrayele lava a va ri exiyin’weni lexi fanaka a va ta kuma ndzhaka.

15. (a) Yehovha u va khoma njhani vanhu va yena, ngopfu-ngopfu lava nga riki na munhu loyi a nga ta va pfuna? (b) Hi wahi marungula man’wana ya le Bibeleni lama kombisaka leswaku Yehovha a nga yi hi nghohe?

15 Xolexo a xi ri xiboho xa musa ni xa ku nga yi hi nghohe! Vamakwavo volavo va ntlhanu a va nga ri na munhu loyi a a ta va pfuna, naswona Yehovha u va khome hi ndlela leyinene ni hi xichavo hilaha a a va khoma hakona Vaisrayele lavan’wana. (Ps. 68:5) Lexi ko va xikombiso xin’we ntsena xa marungula yo tala ya le Bibeleni lama kombisaka ntiyiso lowu lowu khutazaka: Yehovha a nga yi hi nghohe eka ndlela leyi a ma khomaka ha yona malandza ya yena hinkwawo.—1 Sam. 16:1-13; Mint. 10:30-35, 44-48.

HI NGA N’WI TEKELELA YEHOVHA

16. Hi nga tekelela ku nga yi hi nghohe ka Yehovha hi ndlela yihi?

16 Hi nga ku tekelela njhani ku nga yi hi nghohe ka Yehovha? Tsundzuka, ku nga yi hi nghohe ku vumbiwa hi swilo swimbirhi. Loko hi nga yi hi nghohe a hi nge vi na xihlawuhlawu eka van’wana. I ntiyiso, hinkwerhu ka hina hi titeka tanihi vanhu lava nga yiki hi nghohe. Kambe, wa pfumela leswaku a hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku tiva ndlela leyi hi titwaka ha yona hi van’wana. Hikwalaho, hi nga endla yini leswaku hi tiva loko hi tiviwa tanihi vanhu lava nga yiki hi nghohe? Loko Yesu a lava ku tiva leswi vanhu a va swi vula malunghana na yena, u vutise vanghana va yena lava a va tshembaka a ku: “Xana vanhu va ri N’wana wa munhu i mani?” (Mat. 16:13, 14) Ha yini u nga tekeleli Yesu emhakeni yoleyo? U nga ha vutisa munghana wa wena loyi a nga ta ku byela ntiyiso, loko u ri ni ndhuma ya ku nga yi hi nghohe. Loko a ku byela leswaku minkarhi yin’wana u khoma vanhu va rixaka ro karhi hi ndlela leyinene ku tlula va rixaka ro karhi kumbe a vula leswaku u ni musa eka vanhu lava nga ni mali kumbe lava dyondzekeke, u fanele u endla yini? Khongela eka Yehovha, u n’wi kombela leswaku a ku pfuna u cinca ndlela leyi u titwaka ha yona hi van’wana leswaku u ta fana swinene na yena naswona u nga yi hi nghohe eka vanhu hinkwavo.—Mat. 7:7; Kol. 3:10, 11.

17. Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga khomaka van’wana ha tona hi nga yi hi nghohe?

 17 Evandlheni ra Vukreste, hi kombisa ku navela ka hina ko tekelela ku nga yi hi nghohe ka Yehovha hi ku khoma vamakwerhu hinkwavo hi ndlela ya xichavo ni hi musa wa rirhandzu. Hi xikombiso, loko swi ta eka ku kombisa malwandla, hi nga rhamba vapfumeri-kulorhi va mindhavuko yo hambana-hambana, lava nga swisiwana, lava feriweke hi vatswari kumbe lava feriweke hi vanghana va vona va vukati. (Hlaya Vagalatiya 2:10; Yakobo 1:27.) Ku tlula kwalaho, loko hi chumayela hi Mfumo, hi chumayela mahungu lamanene hi nga yi hi nghohe eka vanhu va mindhavuko hinkwayo, ku katsa ni lava humaka ematikweni man’wana. Ha tsaka swinene leswi hi nga ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni hi tindzimi ta kwalomu ka 600. Byolebyo i vumbhoni lebyi kombisaka leswaku a hi yi hi nghohe!

18. U ta swi kombisa njhani leswaku u tlangela ndlela leyi Yehovha a nghenekaka ha yona ni ku nga yi hi nghohe ka yena?

18 Hakunene, loko hi tinyika nkarhi wo anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a nghenekaka ha yona a tlhela a nga yi hi nghohe, ndlela leyi hi n’wi tlangelaka ha yona ya kula. Loko ku tlangela ka hina ku kurile ku ta hi susumetela ku tekelela timfanelo ta Yehovha swinene, hi ti kombisa eka ndlela leyi hi tirhisanaka ha yona ni vapfumeri-kulorhi ni vanhu lava hi va chumayelaka.

“Yehovha u le kusuhi ni hinkwavo lava n’wi vitanaka.”—Ps. 145:18 (Hlaya ndzimana 9)

“Yehovha Xikwembu xa n’wina . . . lexi nga hlawuliki.”—Det. 10:17 (Hlaya ndzimana 17)