Nghena endzeni

Yana enxaxamelweni wa vumbirhi

Hundzela eka leswi nga endzeni

Timbhoni Ta Yehovha

Xitsonga

XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MAY 2013

Swivutiso Swa Vahlayi

Swivutiso Swa Vahlayi

Xana Vaisrayele a va dlaya swigevenga hi ku swi hayeka etimhandzini?

Matiko yo tala eminkarhini ya khale a ma dlaya swigevenga swo karhi hi ku swi hayeka emhandzini kumbe eka nsika. Varhoma a va boha kumbe ku belela munhu wo tano emhandzini, laha a a ta ya emahlweni a hanya kona ku ringana masiku yo karhi loko a nga si fa hikwalaho ka switlhavi, torha, ndlala ni maxelo. Varhoma a va teka ku hayekiwa emhandzini ku ri nxupulo lowu nyumisaka lowu a wu fanela swigevenga leswi endleke swilo swo biha swinene.

Kambe ku vuriwa yini hi tiko ra Israyele ra khale? Xana Vaisrayele a va dlaya swigevenga hi ku swi hayeka etimhandzini? Nawu wa Muxe a wu ku: “Loko ko tshuka ku va ni munhu la nga ni xidyoho lexi faneriwaka hi xigwevo xa rifu, kutani u n’wi dlayile naswona u n’wi hayeke emhandzini, ntsumbu wakwe wu nga tshuki wu tshama vusiku hinkwabyo emhandzini; kambe hakunene u fanele u n’wi lahla esikwini rero.” (Det. 21:22, 23) Hikwalaho, swi le rivaleni leswaku hi nkarhi wa ku tsariwa ka Matsalwa ya Xiheveru, munhu loyi a a faneriwa hi ku fa a a fanele a dlayiwa ku sungula kutani endzhaku a hayekiwa emhandzini kumbe emurhini.

Malunghana ni mhaka leyi, Levhitika 20:2 yi ri: “Munhu un’wana ni un’wana wa vana va Israyele ni muluveri un’wana ni un’wana la luvelaka eIsrayele, la nyiketaka vana vakwe vo karhi eka Moleke, u fanele a dlayiwa hakunene. Vanhu va tiko va fanele va n’wi khandla hi maribye a fa.” Lava a va kumeka va ri ni “moya wa swikwembu kumbe moya wa ku vhumbha” na vona a va fanele va dlayiwa. Njhani? Hi ku “[khandliwa] hi maribye.”—Lev. 20:27.

Eka Deteronoma 22:23, 24, hi hlaya marito lawa: “Loko ko tshuka ku va ni nhwana la tshembisiweke hi wanuna, kunene wanuna a n’wi kuma emutini a etlela na yena, mi fanele mi va humesa havambirhi enyangweni ya muti wolowo mi va khandla hi maribye, va fanele va fa, nhwanyana u ta fela ku va a nga huwelelanga emutini, kutani wanuna u ta fela ku va a tsongahate nsati wa munhu-kulobye. Hikwalaho mi fanele mi susa swo biha exikarhi ka n’wina.” Kutani, eka Vaisrayele va khale, ku khandla munhu hi maribye a ku ri endlelo ro dlaya lava endleke vugevenga lebyo biha swinene. *

Swi le rivaleni leswaku hi nkarhi wa ku tsariwa ka Matsalwa ya Xiheveru, munhu loyi a a faneriwa hi ku fa a a fanele a dlayiwa ku sungula kutani endzhaku a hayekiwa emhandzini kumbe emurhini

Deteronoma 21:23 yi vula leswaku “loyi a hayekiweke u rhukaniwe hi Xikwembu.” Ku hayekiwa ka munhu wo biha loyi a a “rhukaniwe hi Xikwembu” swi fanele swi va khumbe swinene Vaisrayele. Hakunene, ku hayekiwa emhandzini kumbe emurhini ka ntsumbu wa munhu loyi a dlayiweke hi ndlela yoleyo a swi ri xitsundzuxo eka van’wana.

^ ndzim. 6 Swidyondzi swo tala swa pfumela leswaku ehansi ka Nawu, xigevenga a xi rhanga xi dlayiwa emahlweni ka ku va miri wa xona wu hayekiwa emhandzini. Hambiswiritano, ku ni vumbhoni bya leswaku hi lembe-xidzana ro sungula, swigevenga swinʼwana a swi beleriwa swa ha hanya hi Vayuda ivi swi fela emhandzini.